|
TEŞKİLÂTI ESASİYE
KANUNU |
|
TÜRKÇELEŞTİRİLMİŞ ŞEKLİ |
|
|
|
Kanun Numarası : 491 |
|
|
|
Kabul Tarihi : 20/4/1340 (1924) |
|
|
|
BİRİNCİ FASIL |
|
|
|
Ahkâmı esasiye |
|
|
|
Madde 1.- Türkiye Devleti bir
Cumhuriyettir. |
|
|
|
Madde 2.- (Özgün hali) Türkiye
Devletinin dini, Dini İslâmdır; resmî dili
Türkçedir; makarrı Ankara şehridir. |
|
|
|
Madde 2.- (İlk Değişiklik : 10/4/1928 – 1222 S.
Kanun/md. 1) |
|
|
|
Türkiye Devletinin resmî dili Türkçedir; makarrı
Ankara şehridir. |
|
|
|
Madde 2.- (Son Değişiklik : 5/2/1937 – 3115 S.
Kanun/md. 1) |
|
|
|
Türkiye Devleti, Cümhuriyetçi, milliyetçi, halkçı,
devletçi, lâik ve inkılâpçıdır. Resmî dili
Türkçedir. Makarrı Ankara şehridir. |
|
|
|
Madde 3.- Hâkimiyet bilâ kaydü
şart Milletindir. |
|
|
|
Madde 4.- Türkiye Büyük Millet
Meclisi milletin yegâne ve hakikî mümessili olup
Millet namına hakkı hâkimiyeti istimal eder. |
|
|
|
Madde 5.- Teşri salâhiyeti ve
icra kudreti Büyük Millet Meclisinde tecelli ve
temerküz eder. |
|
|
|
Madde 6.- Meclis, teşri
salâhiyetini bizzat istimal eder. |
|
|
|
Madde 7.- Meclis, icra
salâhiyetini, kendi tarafından müntahap Reisicumhur
ve onun tâyin edeceği bir İcra Vekilleri Heyeti
marifetiyle istimal eder. |
|
|
|
Meclis, Hükümeti her vakıt murakabe ve iskat
edebilir. |
|
|
|
Madde 8.- Hakkı kaza, Millet
namına, usulü ve kanunu dairesinde müstakil mahakim
tarafından istimal olunur. |
|
|
|
İKİNCİ FASIL |
|
|
|
Vazifei teşriiye |
|
|
|
Madde 9.- Türkiye Büyük Millet
Meclisi, kanunu mahsusuna tevfikan Millet tarafından
müntahap mebuslardan müteşekkildir. |
|
|
|
Madde 10.- (Özgün hali) On sekiz
yaşını ikmal eden her erkek Türk mebusan intihabına
iştirak etmek hakkını haizdir. |
|
|
|
Madde 10.- (Değişik : 5/12/1934 – 2599 S. Kanun/md.
1) |
|
|
|
Yirmi iki yaşını bitiren kadın, erkek her Türk mebus
seçmek hakkını haizdir. |
|
|
|
Madde 11.- (Özgün hali) Otuz
yaşını ikmal eden her erkek Türk, mebus intihap
edilmek salâhiyetini haizdir. |
|
|
|
Madde 11.- (Değişik : 5/12/1934 – 2599 S. Kanun/md.
1) |
|
|
|
Otuz yaşını bitiren kadın, erkek her Türk mebus
seçilebilir. |
|
|
|
Madde 12.- Ecnebi hizmeti
resmiyesinde bulunanlar, mücazatı terhibiye veya
sirkat, sahtekârlık, dolandırıcılık, emniyeti
suiistimal, hileli iflâs cürümlerinden biriyle
mahkûm olanlar, mahcurlar, tâbiiyeti ecnebiye
iddiasında bulunanlar, hukuku medeniyeden ıskat
edilmiş olanlar, Türkçe okuyup yazmak bilmiyenler
mebus intihap olunamazlar. |
|
|
|
Madde 13.- Büyük Millet
Meclisinin intihabı dört senede bir kere icra
olunur. |
|
|
|
Müddeti biten mebusların tekrar intihap edilmeleri
caizdir. |
|
|
|
Sabık Meclis lâhik Meclisin içtimaına kadar devam
eder. |
|
|
|
Yeni intihabatın icrasına imkân görülmediği takdirde
içtima devresinin bir sene temdidi caizdir. |
|
|
|
Her mebus yalnız kendini intihap eden dairenin
değil, umum Milletin vekilidir. |
|
|
|
Madde 14.- Büyük Millet Meclisi
her sene Teşrinisani iptidasında davetsiz toplanır. |
|
|
|
Meclis âzasının memleket dâhilinde devir, tetkik ve
murakabe vazifelerinin ihzarı ve teneffüs ve
istirahatleri için senede altı aydan fazla tatili
faaliyet edemez. |
|
|
|
Madde 15.- Kanun teklif etmek
hakkı Meclis âzasına ve İcra Vekilleri Heyetine
aittir. |
|
|
|
Madde 16.- (Özgün hali) Mebuslar
Meclise iltihak ettiklerinde şu şekilde tahlif
olunurlar : |
|
|
|
(Vatan ve Milletin saadet ve selâmetine ve milletin
bilâ kaydü şart hâkimiyetine mugayir bir gaye takip
etmiyeceğime ve Cumhuriyet esaslarına sadakattan
ayrılmıyacağıma <<vallahi>>). |
|
|
|
Madde 16.- (Değişik : 10/4/1928 – 1222 S. Kanun/md.
1) |
|
|
|
Mebuslar Meclise iltihak ettiklerinde şu şekilde
tahlif olunurlar: |
|
|
|
<< Vatan ve milletin saadet ve selâmetine ve
milletin bilâ kaydüşart hâkimiyetine mugayir bir
gaye takip etmiyeceğime ve cumhuriyet esaslarına
sadakattan ayrılmıyacağıma namusum üzerine söz
veririm.>> |
|
|
|
Madde 17.- Hiçbir mebus Meclis
dâhilindeki rey ve mütalâasından ve beyanatından ve
Meclisteki rey ve mütalâasının ve beyanatının Meclis
haricinde irat ve izharından dolayı mesul değildir.
Gerek intihabından evvel gerek sonra aleyhine cürüm
isnat olunan bir mebusun maznunen isticvabı veya
tevkifi veyahut muhakemesinin icrası Heyeti
Umumiyenin kararına menuttur. Cinaî cürmü meşhut
bundan müstesnadır. Ancak bu takdirde makamı aidi
Meclisi derhal haberdar etmekle mükelleftir. Bir
mebusun intihabından evvel veya sonra aleyhine sâdır
olmuş cezai bir hükmün infazı mebusluk müddetinin
hitamına talik olunur. Mebusluk müddeti esnasında
müruru zaman cereyan etmez. |
|
|
|
Madde 18.- Mebusların senevi
tahsisatları kanunu mahsus ile tâyin olunur. |
|
|
|
Madde 19.- Tatil esnasında
Reisicumhur veya Meclis Reisi lüzum görürse Meclisi
içtimaa davet edebileceği gibi âzadan beşte biri
tarafından talep vuku bulursa Meclis Reisi dahi
Meclisi içtimaa davet eder. |
|
|
|
Madde 20.- Meclis müzakeratı
alenidir ve harfiyen neşrolunur. |
|
|
|
Fakat Nizamnaei dâhilide münderiç şeraite tevfikan
Meclis hafi celseler dahi akdedebilir ve hafi
celseler müzakeratının neşri Meclisin kararına
menuttur. |
|
|
|
Madde 21.- Meclis, müzakeratını
kendi Nizamnamei dâhilisi mucibince icra eder. |
|
|
|
Madde 22.- Sual ve istizah ve
Meclis tahkikatı Meclisin cümlei salâhiyetinden olup
şekli tatbikı Nizamnamei Dahilî ile tâyin olunur. |
|
|
|
Madde 23.- Mebusluk ile Hükümet
memuriyeti bir zat uhdesinde içtima edemez. |
|
|
|
Madde 23.- (Resmî Gazete 22.2.1927 – Sayı 565;
Tefsir No: 111) Büyük Millet
Meclisi âzasından birine Hükümet tarafından tevdi
edilen muayyen veya muvakkat bir iş, Hükümet
memuriyetinden addolunamaz. |
|
|
|
Madde 24.- Türkiye Büyük Millet
Meclisi Heyeti Umumiyesi her Teşrinisani iptidasında
bir sene için kendisine bir Reis ve üç Reisvekili
intihap eder. |
|
|
|
Madde 25.- İntihap devresinin
hitamından evvel
Meclis adedi mürettebinin
ekseriyeti mutlakası ile intihabat tecdit olunursa
yeni içtima
eden Meclisin intihap devresi
ilk Teşrinisaniden başlar. |
|
|
|
Teşrinisaniden evvel vâkı olan içtima, fevkelâde bir
içtima addolunur. |
|
|
|
Madde 26.- (Özgün hali) Büyük
Millet Meclisi ahkâmı şer'iyenin tenfizi, kavaninin
vaz'ı, tadili, tefsiri, fesih ve ilgası, Devletlerle
mukavele, muahede ve sulh akdi, harb ilânı,
muvazenei umumiyei maliye ve Devletin umum hesabı
katî kanunlarının tetkik ve tasdikı, meskûkât darbı,
inhisar ve malî taahhüdü mutazammın mukavelât ve
imtiyazatın tasdik ve feshi, umumi ve hususi af
ilânı, cezaların tahfif veya tahvili, tahkikat ve
mücezatı kanuniyenin tecili, mahkemelerden sâdır
olup katiyet kesbetmiş olan idam hükümlerinin infazı
gibi vezaifi bizzat kendi ifa eder. |
|
|
|
Madde 26.- (Değişik : 10/4/1928 – 1222 S. Kanun/md.
1) |
|
|
|
Büyük Millet Meclisi kavaninin vaz'ı tadili,
tefsiri, fesih ve ilgası, devletlerle mukavele,
muahede ve sulh akdi, harb ilânı, muvazenei umumiyei
maliye ve Devletin umum hesabı katî kanunlarının
tetkik ve tasdikı, meskûkât darbı, inhisar ve malî
taahhüdü mutazammın mukavelât ve imtiyazatın tasdik
ve feshi, umumi ve hususi af ilânı, cezaların tahfif
ve tahvili, tahkikat ve mücazatı kanuniyenin tecili,
mahkemelerden sâdır olup katiyet kesbetmiş olan idam
hükümlerinin infazı gibi vezaifi bizzat kendi ifa
eder. |
|
|
|
Madde 27.- Bir mebusun vatana
hiyanet ve mebusluğu zamanında irtikâp
töhmetlerinden biriyle müttehim olduğuna Türkiye
Büyük Millet Meclisi Heyeti Umumiyesi âzayı
mevcudesinin sülüsan ekseriyeti ârası ile karar
verilir veyahut on ikinci maddede münderiç ceraimden
biriyle mahkûm olur ve mahkûmiyeti kaziyei muhkeme
halini alırsa mebusluk sıfatı zâil olur. |
|
|
|
Madde 28.- İstifa, esbabı meşrua
dolayısiyle mahcuriyet, bilâ mezuniyet ve mazeret
iki ay Meclise ademi devam veyahut memuriyet kabulü
hallerinde mebusluk sâkıt olur. |
|
|
|
Madde 29.- Yukardaki maddeler
mucibince mebusluk sıfatı zâil veya sâkıt olan
veyahut vefat eden mebusun yerine bir diğeri intihap
olunur. |
|
|
|
Madde 30.- Büyük Millet Meclisi
kendi zabıtasını Reisi marifetiyle tanzim ve idare
eder. |
|
|
|
ÜÇÜNCÜ FASIL |
|
|
|
Vazifei icraiye |
|
|
|
Madde 31.- Türkiye Reisicumhuru
Büyük Millet Meclisi Heyeti Umumiyesi tarafından ve
kendi âzası meyanından bir intihap devresi için
intihap olunur. Vazifei Riyaset yeni Reisicumhurun
intihabına kadar devam eder. Tekrar intihap olunmak
caizdir. |
|
|
|
Madde 32.- Reisicumhur Devletin
Reisidir. Bu sıfatla merasimi mahsusada Meclise ve
lüzum gördükçe İcra Vekilleri Heyetine Riyaset eder.
Reisicumhur Riyaseticumhur makamında bulundukça
Meclis münakaşat ve müzakeratına iştirak edemez ve
rey veremez. |
|
|
|
Madde 33.- Reisicumhur hastalık
ve memleket haricinde seyahat gibi bir sebeple
vezaifini ifa edemezse veya vefat, istifa vesair
sebep dolayısiyle Cumhuriyet Riyaseti inhilâl ederse
Büyük Millet Meclisi Reisi Vekâleten Reisicumhur
vazifesini ifa eder. |
|
|
|
Madde 34.- Cumhur Riyasetinin
inhilâlinde Meclis müçtemi ise yeni Reisicumhuru
derhal intihap eder. |
|
|
|
Meclis müçtemi değilse, Reis tarafından hemen
içtimaa davet edilerek Reisicumhur intihap edilir.
Meclisin intihap devresi hitam bulmuş veya
intihabatın tecdidine karar verilmiş olursa
Reisicumhuru gelecek Meclis intihap eder. |
|
|
|
Madde 35.- Reisicumhur Meclis
tarafından kabul olunan kanunları on gün zarfında
ilân eder. Teşkilâtı Esasiye Kanunu ile bütçe
kanunları müstesna olmak üzere ilânını muvafık
görmediği kanunları bir daha müzakere edilmek üzere
esbabı mucibesiyle birlikte keza on gün zarfında
Meclise iade eder. |
|
|
|
Meclis mezkûr kanunu bu defa da kabul ederse, onun
ilânı Reisicumhur için mecburidir. |
|
|
|
Madde 36.- Reisicumhur, her sene
Teşrinisanide Hükümetin geçen seneki faaliyetine ve
o sene ittihaz edilmesi münasip görülen tedbirlere
dair bir nutuk iradeder veyahut Başvekile kıraat
ettirir. |
|
|
|
Madde 37.- Reisicumhur ecnebi
devletlerin nezdine Türk Cumhuriyetinin siyasi
mümessillerini tâyin ve ecnebi devletlerin siyasi
mümessillerini kabul eder. |
|
|
|
Madde 38.- (Özgün hali)
Reisicumhur intihabı akabinde ve Meclis huzurunda şu
suretle yemin eder: |
|
|
|
(Reisicumhur sıfatı ile Cumhuriyetin kanunlarına ve
hâkimiyeti milliye esaslarına riayet ve bunları
müdafaa, Türk Milletinin saadetine sadıkane ve bütün
kuvvetimle sarfı mesai, Türk Devletine teveccüh
edecek her tehlikeyi kemali şiddetle meni,
Türkiye'nin şan ve şerefini vikaye ve ilâya ve
deruhde ettiğim vazifenin icabatına hasrınefs
etmekten ayrılmıyacağıma <<Vallahi>>). |
|
|
|
Madde 38.- (Değişik : 10/4/1928 – 1222 S. Kanun/md.
1) |
|
|
|
Reisicumhur intihabı akabinde ve Meclis huzurunda şu
suretle yemin eder: |
|
|
|
<<Reisicumhur sıfatiyle Cumhuriyetin, kanunlarına ve
hâkimiyeti milliye esaslarına riayet ve bunları
müdafaa, Türk milletinin saadetine sadıkane ve bütün
kuvvetimle sarfı mesai, Türk Devletine teveccüh
edecek her tehlikeyi kemali şiddetle meni,
Türkiye'nin şanı şerefini vikaye ve ilâye ve deruhte
ettiğim vazifenin icabatına hasrı nefs etmekten
ayrılmıyacağıma namusum üzerine söz veririm.>> |
|
|
|
Madde 39.- Reisicumhurun ısdar
edeceği bilcümle mukarrerat Başvekil ile Vekili aidi
taraflarından imza olunur. |
|
|
|
Madde 40.- Başkumandanlık
Türkiye Büyük Millet
Meclisinin şahsiyeti maneviyesinde mündemiç olup
Reisicumhur tarafından temsil olunur. Kuvayı
Harbiyenin emir ve kumandası hazarda kanunu
mahsusuna tevfikan Erkânı Harbiyei Umumiye
Riyasetine ve seferde İcra Vekilleri Heyetinin
inhası üzerine Reisicumhur tarafından nasbedilecek
zate tevdi olunur. |
|
|
|
Madde 41.- Reisicumhur hiyaneti
vataniye halinde Büyük Millet Meclisine karşı
mesuldür. Reisicumhurun ısdar edeceği bilcümle
mukarrerattan mütevellit mesuliyet otuz dokuzuncu
madde mucibince mezkûr mukarreratı imza eden
Başvekil ile Vekili aidine racidir. Reisicumhurun
hususatı şahsiyesinden dolayı mesuliyeti lâzım
geldikte işbu Teşkilâtı Esasiye Kanununun masuniyeti
teşriiyeye taallûk eden on yedinci maddesi mucibince
hareket edilir. |
|
|
|
Madde 42.- Reisicumhur,
Hükümetin inhası üzerine daimî mâlûliyet veya
şeyhuhet gibi şahsi sebeplerden dolayı muayyen
efradın cezalarını ıskat veya tahfif edebilir.
Reisicumhur, Büyük Millet Meclisi tarafından itham
edilerek mahkûm olan Vekiller hakkında bu salâhiyeti
istimal edemez. |
|
|
|
Madde 43.- Reisicumhurun
tahsisatı kanunu mahsus ile tâyin olunur. |
|
|
|
Madde 44.- (Özgün hali)
Başvekil, Reisicumhur canibinden ve Meclis âzası
meyanından tâyin olunur. Sair Vekiller Başvekil
tarafından, Meclis âzası arasından intihap olunarak
heyeti umumiyesi Reisicumhurun tasdikıyle Meclise
arzolunur. Meclis müçtemi değilse arz keyfiyeti
Meclisin içtimaına talik olunur. |
|
|
|
Hükümet hattı hareket ve siyasi noktai nazarını
âzami bir hafta zarfında Meclise bildirir ve itimat
talep eder. |
|
|
|
Madde 44.- (İlk Değişiklik : 5/2/1937 – 3115 S.
Kanun/md. 2) |
|
|
|
Başvekil, Reisicümhur canibinden ve Meclis azası
meyanından tayin olunur. Sair vekiller Başvekil
tarafından Meclis azası arasından intihab olunarak
heyeti umumiyesi Reisicümhurun tasdikile Meclise
arzolunur. |
|
|
|
Meclis, müçtemi değilse arz keyfiyeti Meclisin
içtimaına talik olunur. |
|
|
|
Hükûmet hattı hareket ve siyasî noktai nazarını
azamî bir hafta zarfında Meclise bildirir ve itimad
taleb eder. |
|
|
|
Siyasî müsteşarları Başvekil, Meclis azası arasından
seçerek Reisicümhurun tasdikına arzeder. |
|
|
|
Madde 44.- (Son Değişiklik : 29/11/1937 – 3272 S.
Kanun/md. 1) |
|
|
|
Başvekil, Reisicümhur canibinden ve Meclis azası
meyanından tayin olunur. |
|
|
|
Sair vekiller Başvekil tarafından Meclis azası
arasından intihab olunarak heyeti umumiyesi
Reisicümhurun tasdikile Meclise arzolunur. |
|
|
|
Meclis müçtemi değilse arz keyfiyeti Meclisin
içtimaına talik olunur. |
|
|
|
Hükûmet hattı hareket ve siyasî noktai nazarını
azamî bir hafta zarfında Meclise bildirir ve itimad
taleb eder. |
|
|
|
Madde 45.- Vekiller Başvekilin
riyaseti altında (İcra Vekilleri Heyeti) ni teşkil
ederler. |
|
|
|
Madde 46.- İcra Vekilleri Heyeti
Hükümetin umumi siyasetinden müştereken mesuldür. |
|
|
|
Vekillerden herbiri kendi salâhiyeti dairesindeki
icraattan ve maiyetinin efal ve muamelâtından ve
siyasetinin umumî istikametinden münferiden
mesuldür. |
|
|
|
Madde 47.- (Özgün hali)
Vekillerin vazife ve mesuliyetleri kanunu mahsus ile
tâyin olunur. |
|
|
|
Madde 47.- (İlk Değişiklik : 5/2/1937 – 3115 S.
Kanun/md. 3) |
|
|
|
Vekillerin ve siyasî müsteşarların vazife ve
mes'uliyetleri mahsus kanunla tayin olunur. |
|
|
|
Madde 47.- (Son Değişiklik : 29/11/1937 – 3272 S.
Kanun/md. 2) |
|
|
|
Vekillerin vazife ve mes'uliyetleri mahsus kanunla
tayin olunur. |
|
|
|
Madde 48.- (Özgün hali)
Vekaletlerin adedi kanunla tâyin olunur. |
|
|
|
Madde 48.- (Değişik : 29/11/1937 – 3272 S. Kanun/md.
3) |
|
|
|
Vekâletlerin teşkili tarzı, mahsus kanuna tabidir. |
|
|
|
Madde 49.- (Özgün hali) Mezun
veyahut herhangi bir sebeple mazur olan bir Vekile,
İcra Vekilleri Heyeti âzasından bir diğeri
muvakkaten niyabet eder. Ancak bir Vekil bir
Vekâletten fazlasına niyabet edemez. |
|
|
|
Madde 49.- (İlk Değişiklik : 5/2/1937 – 3115 S.
Kanun/md. 4) |
|
|
|
Mezun ve her hangi bir sebeple mazur olan bir vekile
İcra Vekilleri Heyeti azasından bir diğeri veya
siyasî müsteşarlardan biri muvakkaten niyabet eder.
Ancak bir vekil veya bir siyasî müsteşar bir
vekâletten fazlasına niyabet edemez. |
|
|
|
Siyasî müsteşarın vekile niyabeti halinde
kararnamesi Meclise arzolunur. |
|
|
|
Madde 49.- (Son Değişiklik : 29/11/1937 – 3272 S.
Kanun/md. 4) |
|
|
|
Mezun ve herhangi bir sebeple mazur olan bir vekile
İcra Vekilleri Heyeti azasından bir diğeri
muvakkaten niyabet eder. Ancak bir vekil bir
vekâletten fazlasına niyabet edemez. |
|
|
|
Madde 50.- (Özgün hali) Türkiye
Büyük Millet Meclisince İcra Vekillerinden birinin
Divanı Âliye sevkına dair verilen karar vekâletten
sukutunu dahi mutazammındır. |
|
|
|
Madde 50.- (İlk Değişiklik : 5/2/1937 – 3115 S.
Kanun/md. 5) |
|
|
|
İcra Vekillerinden veya siyasî müsteşarlardan
birinin Divanı Âliye sevkine dair Türkiye Büyük
Millet Meclisince verilen karar vekâlet veya
müsteşarlıktan sukutu dahi mutazammındır. |
|
|
|
Madde 50.- (Son Değişiklik : 29/11/1937 – 3272 S.
Kanun/md. 5) |
|
|
|
İcra Vekillerinden birinin Divanı Âliye sevkine dair
Türkiye Büyük Millet Meclisince verilen karar
vekâletten sukutu dahi mutazammındır. |
|
|
|
Madde 51.- İdari dâva ve
ihtilâfları rüyet ve hal, Hükümetçe ihzar ve tevdi
olunacak kanun lâyihaları ve imtiyaz mukavele ve
şartnameleri üzerine beyanı mütalâa, gerek kendi
kanunu mahsusu ve gerek kavanini saire ile muayyen
vezaifi ifa etmek üzere bir Şûrayı Devlet teşkil
edilecektir. Şûrayı Devletin rüesa ve âzası vezaifi
mühimmede bulunmuş, ilim, ihtısas tecrübeleri ile
mütemeyyiz zevat meyanından Büyük Millet Meclisince
intihap olunur. |
|
|
|
Madde 52.- İcra Vekilleri
Heyeti, kanunların süveri tatbikıyesini irae veyahut
kanunun emrettiği hususatı tesbit için ahkâmı
cedideyi muhtevi olmamak ve Şûrayı Devletin nazarı
tetkikından geçirilmek şartiyle nizamnameler tedvin
eder. |
|
|
|
Nizamnameler Reisicumhurun imza ve ilâniyle
mamulünbih olur. |
|
|
|
Nizamnamelerin kavanine mugayereti iddia olundukta
bunun mercii halli Türkiye Büyük Millet Meclisidir. |
|
|
|
DÖRDÜNCÜ FASIL |
|
|
|
Kuvvei kazaiye |
|
|
|
Madde 53.- Mahkemelerin
teşkilâtı, vazife ve salâhiyetleri kanunla
muayyendir. |
|
|
|
Madde 54.- Hâkimler bilcümle
dâvaların muhakemesinde ve hükmünde müstakil ve her
türlü müdahalâttan âzade olup ancak kanunun hükmüne
tabidirler. Mahkemelerin mukarreratını Türkiye Büyük
Millet Meclisi ve İcra Vekilleri Heyeti hiçbir
veçhile tebdil ve tağyir ve tehir ve infazı ahkâmına
mümanaat edemez. |
|
|
|
Madde 55.- Hâkimler kanunen
muayyen olan usul ve ahval haricinde azlolunamazlar. |
|
|
|
Madde 56.- Hâkimlerin evsafı,
hukuku, vezaifi, maaş ve muhassasatları ve sureti
nasıp ve azilleri kanunu mahsus ile tâyin olunur. |
|
|
|
Madde 57.- Hâkimler kanunen
muayyen vezaiften başka umumi ve hususi hiçbir
vazife deruhde edemezler. |
|
|
|
Madde 58.- Mahkemelerde
muhakemat alenidir. |
|
|
|
Yalnız Usulü Muhakemat kanunu mucibince bir
muhakemenin hafiyyen cereyanına mahkeme karar
verebilir. |
|
|
|
Madde 59.- Herkes, mahkeme
huzurunda hukukunu müdafaa için lüzum gördüğü meşru
vesaiti istimalde serbesttir. |
|
|
|
Madde 60.- Hiçbir mahkeme,
vazife ve salâhiyeti dâhilinde olan dâvaları
rüyetten imtina edemez. Vazife ve salâhiyet
haricinde olan dâvalar ancak bir karar ile
reddolunur. |
|
|
|
DİVANI ÂLİ |
|
|
|
Madde 61.- (Özgün hali)
Vazifelerinden mümbais hususatta İcra Vekilleriyle
Şûrayı Devlet ve Mahkemei Temyiz rües ave âzasını ve
Başmüddeiumumiyi muhakeme etmek üzere bir (Divanı
Âli) teşkil edilir. |
|
|
|
|