|
BİRİNCİ BÖLÜM KURULUŞ VE İLKELER |
|
KURULUŞ |
|
Madde-1 |
|
Cumhuriyet Halk Partisi; MUSTAFA KEMAL ATATÜRK'ün önderliğinde; Anadolu
ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin devamı olarak 9 Eylül 1923
tarihinde kabul edilen "Parti Tüzüğü" ile kurulmuştur. |
|
Cumhuriyet Halk Partisi'nin kurucusu, önderi ve ilk Genel Başkanı
MUSTAFA KEMAL ATATÜRK'tür. |
|
Genel Merkezi Ankara'dır. |
|
SİYASAL İLKELER VE DEĞERLER |
|
Madde-2 |
|
Cumhuriyet Halk Partisi; programındaki anlamlarıyla |
|
Cumhuriyetçilik, |
|
Milliyetçilik, |
|
Halkçılık, |
|
Devletçilik, |
|
Laiklik, |
|
Devrimcilik, |
|
ilkelerine bağlı ve evrensel Sosyal Demokrasinin |
|
Özgürlük, |
|
Eşitlik, |
|
Dayanışma, |
|
Barış, |
|
Emeğin yüceliği, |
|
Hukukun üstünlüğü, |
|
Dengeli kalkınma, |
|
Gönenç (Refah), |
|
Doğanın ve çevrenin korunması, |
|
Çoğulcu ve katılımcı demokrasi değerlerine ve insan haklarına dayanan,
gücünü halktan alan, çağdaş demokratik sol bir siyasal kuruluştur. |
|
Kısaltılmış adı "CHP" olan Cumhuriyet Halk Partisi'nin yukarıda yazılı
ilkelerini ifade eden ve biçimi, ölçüleri, niteliği yönetmelikle
belirlenen "ALTI OK"lu özel bir simgesi ve kırmızı zemin üzerine beyaz
"ALTI OK"lu bayrağı vardır. |
|
AMAÇ |
|
Madde-3 |
|
Cumhuriyet Halk Partisi'nin amacı; |
|
Ülkenin güvenliğini ve bütünlüğünü, ulusal birliği, ekonomik ve siyasal
bağımsızlığı, yurtta ve dünyada barışı koruyup; güçlendirmek, |
|
Yaygın, hızlı ve dengeli kalkınmayı, insanca ve hakça gelişmeyi ve
toplumsal dayanışmayı sağlamak, |
|
Halkın mutluluğunu, gönencini (refahını), özgürlüğünü ve yönetime
katılma olanağını arttırmak, |
|
İnsan haklarına ve hukukun üstünlüğüne dayanan, çağdaş, katılımcı ve
çoğulcu demokrasinin yerleşip kökleşmesine katkıda bulunmak, |
|
Toplumsal yaşamın her alanında kadının hakkı olan işlevleri
üstlenmesinin önündeki engelleri kaldırmak, |
|
Gençlerimizi, çağdaş gereksinimlere uygun alanlarda, bilime,
teknolojiye, gelişmeye, yeniliğe ve değişime açık; özgür düşünceye ve
insana saygılı; yaratıcı, üretken ve erdemli; ülkeye ve topluma yararlı
insanlar olarak yetiştirmek, |
|
Çocuk haklarını korumak, çocukların yaşlarına uygun olmayan işlerde
çalıştırılmasını önlemek, beslenmelerini ve eğitimlerini eksiksiz
sağlamak, |
|
İnsan kişiliğinin ve özgürlüğünün geliştirilmesi önündeki engelleri
kaldırmak ve toplumsal yararı gerçekleştirmek, |
|
Bilime, sanata ve kültüre sahip çıkmak, |
|
Doğayı ve çevreyi korumak, |
|
Ayırımcılığa karşı koymak, |
|
Her türlü sömürünün ve sömürgeciliğin önlenmesine ve tüm insanlığın
esenliğine ve özgürlüğüne katkıda bulunmak, |
|
Ülkeyi ve toplumu çağdaş uygarlık düzeyinin üstüne çıkarmak üzere
demokrasi kuralları içinde, laik düşünce doğrultusunda toplum ve devlet
düzeniyle, kamu çalışmalarını etkilemek, yönetmek ve denetlemektir. |
|
SİYASAL YAŞAM ANLAYIŞI |
|
Madde-4 |
|
Cumhuriyet Halk Partisi ve üyeleri için siyasal yaşamda görev almak,
onurlu bir toplum hizmetidir. |
|
Siyasal görevler, özel çıkarlar için kullanılamaz.. |
|
Siyasal yaşamda etkinlik kazanmak için kimseye kişisel yarar sağlanamaz. |
|
Toplumsal ve siyasal yaşamda erdemli olmak, erdemliliği savunmak,
korumak ve gerçekleştirmek Cumhuriyet Halk Partili olmanın ön koşuludur. |
|
ÇALIŞMA İLKELERİ |
|
Madde-5 |
|
Partinin bütün görevleri, tüzük kuralları içinde, partililerin tümüne
açıktır. |
|
Partili için başarı, Partinin başarısıdır. Siyasal eylem Partinin
eylemidir. |
|
Partililer; özel yaşamlarında, görevlerinde, işlerinde ve üyesi
bulundukları kuruluşlarda, Partinin ilkelerine ve doğrultusuna uygun
davranırlar ve çalışırlar. |
|
Partililer toplum hayatının ve parti görevlerinin gerektirdiği
yetenekleri kazanmak; sorumluluk yerlerine, partinin başarılı, bilgili
ve yetenekli üyelerinin seçilmelerini sağlamak için sürekli çaba
harcarlar. |
|
Siyasal yaşamda; erdemliliğe, üretkenliğe, yeteneğe ve emeğe uygun
yükselmek esastır. Partililer, bu ilkelere uymakla, parti yöneticileri
de bu ilkeleri uygulamakla yükümlü ve sorumludurlar. |
|
İKİNCİ BÖLÜM ÜYELİK |
|
ÜYELİK |
|
Madde-6 |
|
Cumhuriyet Halk Partisine; Partinin siyasal ilkelerini ve doğrultusunu,
amaçlarını, siyasal yaşam anlayışını, çalışma ilkelerini benimseyen ve
siyasal partilere girmelerine yasalarca engel bulunmayan her yurttaş üye
olabilir. |
|
PARTİ ÜYELERİNİN GÖREVLERİ VE HAKLARI |
|
Madde-7 |
|
A) Parti Üyelerinin Görevleri |
|
a) Bağlı oldukları ilçe başkanlıklarına yılda 1.200.000 – 60.000.000 TL
(1.20-6 YTL) arasında ödenti verirler. İlçe başkanlıkları bu ödentinin
%15’ini il başkanlığına aktarırlar. |
|
Ödenti yükümlülüğünü yerine getirmeyen üyeler Parti içi seçme ve seçilme
haklarını kullanamazlar. (Değişiklik 31.10.1999 tarihli karar) |
|
b) Öncelikle ve özellikle, üyesi bulundukları sandık çevresinden
başlayan bir görev ve sorumluluk duygusu içinde, parti çalışmalarına
katılırlar. |
|
c) Seçimlerde, parti adaylarına oy vermek ve onların kazanmalarını
sağlamak için çalışmakla ve partinin başarısını en üst düzeye çıkarmak
için çaba harcamakla yükümlüdürler. |
|
d) Partinin ilkelerini, programını, kurultay bildirgelerini ve
kararlarını, seçim bildirgelerini, partinin genel ve yerel politikaları
ile hizmetlerini, her olanaktan yararlanarak yurttaşlara duyurmakla
görevlidirler. |
|
e) Görev aldıkları parti organlarının toplantılarına ve çalışmalarına
katılırlar, kendilerine verilen ödevleri yerine getirirler. |
|
f) Partide veya partinin üstlendiği kamu hizmetlerinde aldıkları
görevleri yerine getirmekle; görevden ayrılırken hizmetin gerektirdiği
devir işlemlerini eksiksiz yapmakla yükümlüdürler. Zorunluluk olmadıkça
görevden çekilemezler. |
|
g) Yurttaşların ülke ve yöre sorunları ile ilgili görüşlerini partinin
yetkili organlarına aktarmaya çalışırlar. Yöresel sorunların çözümü için
parti programı doğrultusunda yöre halkı ile dayanışma içinde çaba
gösterirler. |
|
h) Çevresinde sevilen, güven duyulan ve etkin olan yurttaşların Partiye
kazandırılmasına çalışır, sorumluluk taşıyarak başvuru belgesini imzalar
ve tanıtımını yaparlar. |
|
i) Partiye gelir sağlanmasına katkı yaparlar. |
|
j) Partinin düzenlediği ve çağrılı oldukları eğitim çalışmalarına
katılırlar. |
|
k) Parti üyeleri; ilgi alanlarına ve mesleklerine uygun; oda, sendika,
dernek, kooperatif ve vakıf gibi kurum ve kuruluşlarda çalışmalara
katılırlar. Bu çalışmalar hakkında yetkili parti organlarını
bilgilendirirler. |
|
B) Parti Üyelerinin Hakları |
|
a) Parti içi seçimlerde parti organlarına aday olmak, seçilmek. |
|
b) Parti içi seçimlerde oy vermek, seçmek. |
|
c) Genel ve yerel seçimlerde aday adayı olmak, aday olmak, aday
seçilince parti listesine katılmak. |
|
d) Parti içi toplantılara, çalışmalara ve üyesi seçildiği kongrelere
katılmak, düşüncelerini ve dileklerini bildirmek. |
|
e) Parti ile ilgili bilgi istemek. |
|
f) Haksızlıklara karşı savunulmasını, parti örgütünden istemek. |
|
ÜYELİK BAŞVURUSU VE YAZIM |
|
Madde-8 |
|
Partiye üye olmak isteyen kişi, iki partilinin tanıtım önerisini taşıyan
üç örnek başvuru belgesi ile, sandık seçmen listesinde kayıtlı olduğu
muhtarlık bölgesinin bağlı olduğu ilçe başkanlığına doğrudan başvurur.
(19.11.2005 günlü kurultay kararı ile değişik). |
|
('Değişmeden önceki şekli "Partiye üye olmak isteyen kişi, iki
partilinin tanıtım önerisini taşıyan dört örnek Başvuru Belgesi ile,
sandık seçmen listesinde kayıtlı olduğu muhtarlık bölgesinin bağlı
olduğu İlçe Başkanlığına doğrudan başvurur.") |
|
Üye başvuru belgesindeki "Kişisel Bilgiler", "Parti Bilgileri" ve diğer
başvuru bölümleri, başvuran tarafından eksiksiz doldurulur. Eksik
doldurulmuş belgeler tamamlatılır. Aksi halde geçersiz sayılır. |
|
Üye başvuru belgesindeki bilgiler, üye başvuru defterine numara
sırasıyla kaydedilir. Defterdeki özel bölümler başvuru sahibi ve
başvuruyu alan yetkili tarafından o anda imzalanır. Başvurana, görevli
ilçe yöneticisi tarafından, başvurunun alındığını gösteren "alındı
belgesi" verilir. |
|
İlçe yönetim kurulu, başvuru defterine yazılmış kişilerin durumunu (15)
gün içinde inceler. |
|
İlçe yönetim kurulu, Partiye alınmalarında yasal ve tüzüksel sakınca
olmayanların üç örnek başvuru belgesinden birini Genel Merkez Üye Yazım
Bürosuna, birini il yönetim kuruluna, gönderir. Birini de ilçe
merkezindeki dosyasına koyar. (19.11.2005 günlü kurultay kararı ile
değişik). |
|
(Değişmeden önceki şekli "İlçe Yönetim Kurulu, Partiye alınmalarında
yasal ve tüzüksel sakınca olmayanların (4) Örnek Başvuru Belgesinden
birini Genel Merkez Üye Yazım Bürosuna, birini İl Yönetim Kuruluna,
birini muhtarlık bölgesi çalışma grubuna gönderir. Birini de ilçe
merkezindeki dosyasına koyar.") |
|
İlçe yönetim kurulu üyelikle ilgili dosyaları ve defterleri o ilçedeki
üyelere açık tutulur. |
|
Seçmen olma hakkını yeni kazananlar ve nakillerle ilgili hususlar, Üye
Yazım Yönetmeliğinde belirtilir. |
|
ADAY ÜYELİK |
|
Madde-9 |
|
Partiye üye olmak için başvuran kişinin Partideki aday üyeliğinin
başlama tarihi, başvuru tarihidir. |
|
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'na gelen üye başvurma belgelerinin yazımı,
en geç iki ay içinde tamamlanır. Aday üyelik başlama tarihleri, ilgili
ilçelere (15) gün içinde üye yazım çizelgesiyle bildirilir. Bu
çizelgeler ilçe binalarında bir ay süreyle üyelerin incelemesine açık
tutulur. |
|
Aday üyelik süresi altı aydır. Bu süre içinde aday üye, ilçe yönetim
kurulunca düzenlenen eğitim çalışmalarına katılır. Eğitim çalışmalarının
programı ve içeriği Genel Merkez Eğitim Bürosu'nca hazırlanır. |
|
İlçe yönetim kurulu; aday üyelere, öncelikle kayıtlı bulundukları sandık
çevresinde ve muhtarlık bölgesi ile ilçe düzeyinde parti görevleri
verebilir. |
|
İlçe binalarındaki askı süresi içinde, üyelerin yapacağı itirazlar ilçe
yönetim kurulunca değerlendirilir. |
|
Aday üyelik sonunda ilçe yönetim kurulu, itirazlarla ilgili
değerlendirmeleri ve eğitim çalışmaları ile parti görevlerindeki başarı
derecelerini göz önünde tutarak, asıl üyeliğe geçiş kararını en geç (15)
gün içinde verir; karar defterine işler ve durumu Genel Merkez Üye Yazım
Bürosu'na bildirir. Süresi içinde karar verilmezse asıl üyeliğe geçiş
kesinleşmiş olur. |
|
Asıl üyeliğe geçişleri uygun bulunmayanlara ilçe yönetim kurulu
bildirimde bulunur. |
|
Aday üyeler, asıl üyelerin yükümlülüğünü taşırlar. Ancak, üyelikten
doğan seçme ve seçilme hakkını kullanamazlar. Partinin üye kütüğüne
yazılamazlar. |
|
YURT DIŞINDAKİ YURTTAŞLARIN ÜYELİK BAŞVURUSU |
|
Madde-10 |
|
Yurt dışındaki yurttaşlar, üyelik başvurularını bir yazı ile Genel
Merkez Üye Yazım Bürosu'na yaparlar. Yazıya yurt dışında sürekli
oturdukları yerin adresi ile, Türkiye'de iken sürekli oturdukları
ilçedeki açık adresi ve nüfus hüviyet cüzdanının onaylı örneğini
eklerler. |
|
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu başvuru yazısını bir hafta içinde ilgili
ilçe başkanlığına gönderir. İlgili ilçe başkanlığı, gerekli incelemeleri
ve işlemleri, Yönetmeliği uyarınca, yerine getirir. |
|
ÜYELİĞE İTİRAZ |
|
Madde-11 |
|
İlçe yönetim kurulu, başvuru defterine yazılmış kişilerin isim listesini
her ayın ilk günü, ilçe merkezinde askıya çıkarır. Bu listeler (15) gün
süreyle askıda kalır. |
|
Partililer, askı süresi içinde ilçe yönetim kuruluna başvurularla ilgili
itirazlarda bulunabilirler. İlçe yönetim kurulu itirazları (15) gün
içinde inceleyerek karara bağlar ve ilgililere duyurur. |
|
İlçe yönetim kurulu, başvuru defterine yazılmış kişilerin durumunu
inceledikten, itirazları karara bağladıktan sonra, partiye alınmalarında
yasal ve tüzüksel sakınca bulunanlara, en geç (15) gün içinde ilçe
yönetim kurulunun gerekçeli kararıyla birlikte bildirimde bulunur. |
|
İlgili, bu bildirime karşı, il yönetim kuruluna (10) gün içinde itiraz
edebilir. İtiraz ilçe başkanlığı aracılığı ile yapılmışsa İlçe yönetim
kurulunun gerekçeli kararı da eklenerek, dosya, il yönetim kuruluna (5)
gün içinde gönderilir. |
|
İtiraz doğrudan il yönetim kuruluna yapılmış ise, il yönetim kurulu,
ilçe yönetim kurulunun gerekçeli kararını (5) gün içinde ister ve ilçe
yönetim kurulu dosyayı (5) gün içinde il yönetim kuruluna gönderir. |
|
İl yönetim kurulu (15) gün içinde konuyu karara bağlar. İl yönetim
kurulunun kararı kesindir. |
|
İl yönetim kurulunun kararından sonra dosya ilçe yönetim kuruluna iade
edilir. |
|
İl yönetim kurulu, ilçe yönetim kurulunun kararını uygun görmemiş ise,
ilgiliye ve ilçe yönetim kuruluna (7) gün içinde durumu bildirir. |
|
(19.11.2005 günlü kurultay kararı ile değişik). Başvuruyu yapanla
ilgili başka itiraz yoksa, ya da yapılan itiraz kabul edilmemiş ise,
Tüzüğün 8'inci maddesine göre, (3) örnek başvuru belgesinin bir örneği
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'na, bir örneği il yönetim kuruluna
gönderilir. |
|
(Değişmeden önceki şekli "Başvuruyu yapanla ilgili başka itiraz yoksa,
ya da yapılan itiraz kabul edilmemiş ise, Tüzüğün 8'inci maddesine göre,
(4) örnek başvuru belgesinin bir örneği Genel Merkez Üye Yazım
Bürosu'na, bir örneği il yönetim kuruluna, bir örneği de muhtarlık
bölgesi çalışma grubuna gönderilir.") |
|
İl yönetim kurulu, ilçe yönetim kurulunun kararını uygun görmüş ise,
ilçe yönetim kurulu durumu (7) gün içinde ilgiliye bildirir. Başvuru
belgeleri iptal edilip dosyasına konur. Başvuru defterinin özel bölümüne
gerekli bilgiler işlenir. |
|
MERKEZ YÖNETİM KURULU KARARI İLE ÜYELİK |
|
Madde 12- (01.07.2001
günlü Kurultay kararı ile değişik) Merkez
Yönetim Kurulu: |
|
a) Başka partilerde TBMM üyeliği, merkez karar
ve yönetim kurulları ile merkez disiplin organları başkanlığı ve
üyeliği, belediye başkanlığı, belediye meclisi ve il genel meclisi
üyeliği yapmış ve yapmakta olanlardan; |
|
b) Yasal engeli nedeniyle Partiye üye
yazılamamış olanlardan; |
|
c) Genel Başkan’ca önerilen kişilerden, |
|
Parti yararı açısından gerekli gördüklerinin doğrudan asil üyeliğe
yazılmasına karar verebilir. |
|
Merkez Yönetim Kurulu, bu yetkisini ilgili il yönetim kurulları
önerisine göre ya da ilçe ve il yönetim kurullarının görüşünü de alarak
doğrudan kullanır. |
|
Bu durumda başvuru belgeleri, Üye Yazım Bürosu ile ilgili il ve ilçe
başkanlıklarına gönderilir. |
|
Madde 13- (01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile kaldırılmıştır.) |
|
ASIL ÜYELİK |
|
Madde-14 |
|
Aday üyeliği başarı ile sona erdirerek asıl üyeliğe geçişine ilçe
yönetim kurullarınca karar verilenlerle, Merkez Yönetim Kurulunca
doğrudan asıl üyeliğe kabul edilenler, Genel Merkez Üye Yazım
Bürosu'nca, Parti Üye Genel Kütüğüne yazılır. |
|
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu, her üç ayda bir, asıl üyeliği
gerçekleşenlerin çizelgesini, kesinleşme tarihlerini de belirterek,
ilgili il ve ilçelere bildirir. İlçe yönetim kurulları, ilgilisine bilgi
verir ve asıl üyelerin isim çizelgelerini, ilgili belde yönetim kuruluna
ve muhtarlık bölgesi çalışma grubuna gönderir. (Değişiklik 12-13.02.2000
tarihli karar) |
|
ÜYE YAZIMLARININ GENEL MERKEZ'DE TOPLANMASI |
|
Madde-15 |
|
Tüzükte belirlenen kurallara uyularak yapılan aday üye ve asıl üye
yazımları, Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'nca ayrı ayrı, bilgisayar
ortamına aktarılarak Genel Merkez'de toplanır. |
|
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu, Asıl Üye Genel Kütüğü'nü oluşturur ve
ilgili makamlara gerekli bilgileri, kayıtları ve belgeleri ulaştırır. |
|
Genel Merkez Üye Yazım Bürosu’nca tutulan Parti Kütüğünün ilçe
başkanlığına gönderilen nüshası üye kayıt defteri olarak işlem görür.
(19.11.2005 günlü kurultay kararı ile değişik). |
|
('Değişmeden önceki şekli "Bu kısım 19/11/2005 tarihli kurultay
kararıyla eklenmiştir.") |
|
ÜYELİKTE YER KOŞULU |
|
Madde-16 |
|
Birden çok muhtarlık bölgesinde üye olunamaz; yazılı olunan muhtarlık
bölgesi dışında delege seçilemez. Üyeler, yazılı oldukları ilçe dışından
başka ilçe kongresine, ilçenin bağlı olduğu il dışından başka il
kongresine, il temsilcisi ve kurultay temsilcisi seçilemezler.
Üyesi olmadıkları yönetim birimi çevresinde görev alamazlar.
(12-13.02.2000 tarihli karar) |
|
Parti Meclisinin ve TBMM'nin eski ve yeni üyeleri bu kuralın dışındadır. |
|
Büyükşehir belediyelerinin sınırları içindeki ilçelerde, İlçe Başkanlığı
ve İlçe Yönetim Kurulu üyeliği içinde bu kural uygulanmaz. |
|
Bu durumda olanlar, bir kongre dönemi için yalnız bir ilçe çevresinde bu
hakkı kullanabilir. |
|
ÜYENİN YER DEĞİŞTİRMESİ |
|
Madde-17 |
|
Partiye yazılı olduğu ilçeden ayrılan üye, ayrıldığını ve taşındığı
yeri, ilçe başkanlığına bildirir. İlçe başkanlığı, bildirim üzerine
üyenin kaydının gittiği yer ilçe başkanlığına aktarılmasını sağlamakla
görevlidir. Yazılı olduğu ilçe içinde muhtarlık bölgesini değiştiren üye
de üç ay içinde, yeni adresini belgeleyerek ilçe başkanlığına bildirir.
(Değişiklik 12-13.02.2000 tarihli karar) |
|
TBMM yeni ve eski üyeleri ile Parti Meclisi üyeleri seçim çevresindeki
üyeliklerini sürdürebilirler. |
|
PARTİ KİMLİK BELGESİ |
|
Madde-18 |
|
Asıl üye olunduğunda, Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'nca düzenlenen Parti
Kimlik Belgesi, ilçe başkanlığı aracılığı ile üyelere verilir. Üyelik,
geçerli Parti Kimlik Belgesi ile kanıtlanır. Geçerli Parti Kimlik
Belgesini göstermeyenler, Kimlik Belgesini yenilemeyenler, yer
değiştirdiğinde üç ay içinde üyelik yazımını aktarmayanlar, bu işlemleri
tamamlayıncaya dek üyelikten doğan seçme ve seçilme haklarını
kullanamazlar. |
|
Kimlik Belgesi ile ilgili konular Üye Yönetmeliği'nde düzenlenir. |
|
AD SİLME |
|
Madde-19 |
|
Bir partilinin, disiplin suçları dışında, başvurma belgesinde yanlış
bilgi verdiği, üyeliğe yazımı sırasında, yasaların ve Tüzüğün öngördüğü
nitelikleri taşımadığı ya da bu niteliklerini sonradan yitirdiği
anlaşılırsa; ilçe başkanlığı durumu il başkanlığına bildirir. |
|
İl başkanlığı, partiliden yazılı olarak bilgi ister. Bu yazı (15) gün
içinde, yanıtlanmazsa ya da verilen yanıt geçerli ve yeterli görülmezse,
il yönetim kurulu o partilinin adını silmeye karar verir, durumu (15)
gün içinde ilgiliye, ilçesine ve Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'na
bildirir. |
|
İlgili, ad silme kararının kendisine bildirilmesinden başlayarak (15)
gün içinde, Merkez Yönetim Kurulu'na itiraz edebilir. Merkez Yönetim
Kurulu'nun kararı kesindir. |
|
Ad silme kararı kesinleşince, durum Merkez Yönetim Kurulu'nca ilgili il
ve ilçe başkanlıklarına, Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'na bildirilir ve
ilgiliye duyurulur. |
|
Yargı organlarının veya seçim kurullarının kararlarına uyularak adı
silinenler için de Merkez Yönetim Kurulu aynı işlemi yapar. |
|
PARTİDEN AYRILMA |
|
Madde-20 |
|
Partiden ayrılmak istediklerini yazılı olarak bildiren üyelerin adları,
imzalarının kendilerine ait olduğu saptandıktan sonra, bağlı
bulundukları ilçe yönetim kurulu tarafından, Genel Merkez Parti Kütüğü
ile irtibatlandırılmak üzere Genel Merkez Üye Yazım Bürosu’na
bildirilir. Durum, Genel Merkez Üye Yazım Bürosu tarafından ilgiliye,
belde yönetim kuruluna, ilçe başkanlığına ve il başkanlığına bildirilir.
(Değişiklik 12-13.02.2000 tarihli karar; değişiklik 19.11.2005 tarihli
olağan kurultay kararı.) |
|
('Değişmeden önceki şekli "Partiden ayrılmak istediklerini yazılı olarak
bildiren üyelerin adları, imzalarının kendilerine ait olduğu
saptandıktan sonra, bağlı bulundukları İlçe Yönetim Kurulu tarafından,
Genel Merkez Parti Kütüğü ile irtibatlandırılmak üzere Genel Merkez Üye
Yazım Bürosu’na bildirilir. Durum, Genel Merkez Üye Yazım Bürosu
tarafından ilgiliye, muhtarlık bölgesi görevlilerine, belde yönetim
kuruluna, İlçe Başkanlığına ve İl Başkanlığına bildirilir.") |
|
ÜYE YAZIMINDA TÜZÜĞE AYKIRI DAVRANANLAR |
|
Madde-21 |
|
Üye yazımlarında; başkası adına üye başvuru belgesi düzenleyenler,
başkasının imzasını taklit edenler, gerçek dışı beyanda bulunanlar,
sahte belge düzenleyenler, üyelerin kayıtlarını silenler, üyeleri
ayrılmış gösterenler, Üye Yazım Yönetmeliği’ne aykırı davrananlar
hakkında ivedi olarak disiplin kovuşturması yapılır. |
|
Yukarıda yazılan suçları işlediği, disiplin kovuşturması sonucu
saptananlar hakkında, disiplin cezalarının uygulanması yanında,
Cumhuriyet Savcılığı'na suç duyurusunda bulunulur. |
|
ÜYE YAZIM YÖNETMELİĞİ |
|
Madde-22 |
|
Üyelik için başvurma, itiraz ve yazım kuralları, Genel Sekreterliğe
bağlı Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'nun kuruluşu, işleyişi, kadroları ve
çalışma yöntemleri, Parti Kimlik Belgesi'nin biçimi, Parti Kimlik
Belgesi'nin hangi tarihlerde nasıl yenileneceği ve üyelikle ilgili
işlemlerin nasıl yürütüleceği, Üyelik Yönetmeliği'nde düzenlenir.
(Değişiklik 19.11.2005 günlü olağan kurultay kararı ile). |
|
('Değişmeden önceki şekli "Üyelik için başvurma, itiraz ve yazım
kuralları, Genel Sekreterliğe bağlı Genel Merkez Üye Yazım Bürosu'nun
kuruluşu, işleyişi, kadroları ve çalışma yöntemleri, Parti Kimlik
Belgesi'nin biçimi, Parti Kimlik Belgesi'nin iki yıldan çok aralıklı
olmamak koşuluyla, hangi tarihlerde nasıl yenileneceği ve üyelikle
ilgili işlemlerin nasıl yürütüleceği, Üyelik Yönetmeliği'nde
düzenlenir.) |
|
Üye Başvuru Belgesi ve Üye Başvuru Defteri, Genel Merkez Üye Yazım
Bürosu'nca bastırılıp Yönetmelikte belirlenen kurallara uygun olarak,
ilçe başkanlıklarına dağıtılır. İlçe başkanlığı; başvuru defterine,
ilçenin adını, defterin sayfa sayısını, kaç başvuruya yeteceğini, hangi
tarihte kullanılmaya başlayacağını yazarak ilçe seçim kurulu'na
onaylatır. |
|
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM ÖRGÜT VE YÖNETİM BİRİMLERİ |
|
Madde-23 |
|
Parti örgütü; |
|
A) Merkez organlarından, |
|
B) İl Örgütlerinden, |
|
C) TBMM ile belediye ve il genel meclislerindeki parti gruplarından
oluşur. |
|
A) Merkez Organları şunlardır: |
|
a) Kurultay, |
|
b) Genel Başkan, |
|
c) Parti Meclisi, |
|
d) Merkez Yönetim Kurulu, |
|
e) Yüksek Disiplin Kurulu, |
|
B) İl Örgütleri şunlardır: |
|
a) İl Kongresi, |
|
b) İl Başkanı ve İl Yönetim Kurulu, |
|
c) İl Disiplin kurulu, |
|
d) İlçe Kongresi, |
|
e) İlçe Başkanı ve İlçe Yönetim Kurulu, |
|
f) Belde Başkanı ve Belde Yönetim Kurulu, |
|
C) Parti Grupları şunlardır: |
|
a) TBMM Grubu, |
|
b) Belediye Meclisleri Parti Grupları, |
|
c) İl Genel Meclisleri Parti Grupları. |
|
ÖRGÜT YÖNETİM BİRİMLERİ |
|
Madde-24 |
|
a) Belde Başkanı ve Belde Yönetim Kurulu, |
|
b) İlçe Başkanı ve İlçe Yönetim Kurulu, |
|
c) İl Başkanı ve İl Yönetim Kurulu, |
|
d) Genel Başkan ve Merkez Yönetim Kurulu örgüt yönetim birimleridir. |
|
Örgüt yönetim birimleri, kendilerine bağlı olarak çalışmak üzere;
Tüzükte belirlenen ya da gerekli görüldüğünde, yönetmeliklerle öngörülen
çalışma grupları ve sorumluluk alanları oluşturabilir. |
|
Madde-25 |
|
(13.02.2000 tarihinde yürürlükten kaldırılmıştır.) |
|
MUHTARLIK BÖLGESİ GÖREVLİLERİ ÇALIŞMA GRUBU |
|
Madde-26 |
|
Muhtarlık bölgelerinde, "Muhtarlık Bölgesi
Görevlileri Çalışma Grubu" oluşturulur.
Muhtarlık bölgesi görevlileri çalışma grubu, bağlı bulunduğu ilçe
yönetim kurulunun sorumluluğu altında çalışır. |
|
Muhtarlık bölgesi görevlileri çalışma grubunun çalışma esasları ve diğer
hususlar yönetmelikle belirlenir. (Değişiklik 12-13.02.2000 tarihli
karar) |
|
BELDE ÖRGÜTÜ |
|
Madde 27- (01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile
değişik) İl ve ilçe merkezleri dışında belediye örgütü olan yerlerde
belde örgütü kurulur. Belde örgütleri ilçe başkanlıklarına bağlıdır. |
|
(24 Ekim 2003 günlü 30. Kurultayda değişik). “Belde örgütü, belde
başkanı ile (4-10) kişiden kurulan yönetim kurulundan oluşur”. |
|
Belde başkanı ile belde yönetim kurulunun seçimi, çalışma yöntemleri,
görev ve sorumlulukları ile yetkileri yönetmelikle düzenlenir. |
|
İLÇE BAŞKANI |
|
Madde-28 |
|
İlçe Başkanı, ilçe kongresince gizli oyla seçilir. İlçe çevresinde
partinin temsilcisidir. İlçe yönetim kurulu’na, ilçe ve belde belediye
meclisleri parti gruplarına başkanlık eder. |
|
İlçe başkanı; İlçe yönetim kurulu’nun, ilçe çevresindeki belediye
meclisleri parti gruplarının, ilçe düzeyinde kurulmuş çalışma
gruplarının, belde başkanları ve belde yönetim kurullarının, muhtarlık
bölgesi görevlileri çalışma gruplarının; Tüzükte belirlenen ve üst
kademelerce öngörülen görevleri başarıyla yerine getirmelerini, uyumlu
ve verimli çalışmalarını sağlar. Bunun için Tüzük ve yönetmelik
kuralları içinde gerekli girişimlerde bulunur. (Değişiklik 13.02.2000
tarihli karar) |
|
Parti örgütü kamu kuruluşları, meslek odaları ve çeşitli kuruluşlarla,
partili üyelere ve kişilerle yazışma yapar ve ilişki kurar. |
|
Belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak amacıyla, İlçe
Başkanı, ilçe çevresindeki partili belediye başkanları ile sürekli
ilişki içinde olur. |
|
İLÇE YÖNETİM KURULU |
|
Madde 29- (01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile
değişik) |
|
İlçe yönetim kurulu, ilçe başkanı ile, |
|
a) Nüfusu 100.000’den az olan ilçelerde 10 üyeden, |
|
b) Nüfusu 100.000’i aşan ilçelerde 14 üyeden oluşur. |
|
İlçe yönetim kurulu üyeleri ile bu üyelerin yarısı kadar yedek üye ilçe
kongresinde gizli oyla ve aldıkları oy sırasına göre seçilirler.
Üyeliklerde boşalma olduğunda cinsiyet kotası gözetilerek yedek üyeler
sıra ile göreve getirilir. İkinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar
ile karı – koca aynı kurulda bulunamaz. Birden çok kurulda üye olunamaz.
(Değişiklik 19.11.2005 günlü kurultay kararı ile). |
|
('Değişmeden önceki şekli "İlçe yönetim kurulu üyeleri ile bu üyelerin
yarısı kadar yedek üye ilçe kongresinde gizli oyla ve aldıkları oy
sırasına göre seçilirler. Üyelikte boşalma olduğunda yedek üyeler sıra
ile göreve getirilir. İkinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar ile
karı – koca aynı kurulda bulunamaz. Birden çok kurulda üye olunamaz.") |
|
İlçe yönetim kurulu, üyeleri arasından sekreter üye, sayman üye ile
eğitim sekreterini, aksine karar alınmazsa, gizli oyla seçer. Kurul,
üyelerinin üçte birinin yazılı önerisi üzerine bu görevlileri gizli oyla
ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınacak güvensizlik kararı ile
görevden uzaklaştırabilir. |
|
İlçe başkanının yokluğunda ilçe sekreteri vekillik eder. |
|
İlçe yönetim kurulları, en az iki haftada bir, önceden belirlenmiş gün
ve saatte çağrı yapılmaksızın olağan olarak toplanır. Ayrıca gerekli
hallerde çağrılı olarak olağanüstü toplantı yapılır. |
|
Birbirini izleyen üç toplantıya özürsüz katılmayan üyenin kurul üyeliği
düşer. |
|
Geçerli ve kabul edilebilir bir mazereti olmadan üst üste üç olağan
toplantısını yapmayan ilçe başkanı ile ilçe yönetim kurulunun il yönetim
kurulunca veya Merkez Yönetim Kurulunca düşmüş sayılmasına karar
verilebilir. (Değişiklik 19.11.2005 olağan kurultay kararı ile). |
|
('Değişmeden önceki şekli "Geçerli ve kabul edilebilir mazereti olmadan
üst üste üç olağan toplantısını yapmayan ilçe yönetim kurulunun il
yönetim kurulunca veya Merkez Yönetim Kurulunca düşmüş sayılmasına karar
verilebilir.") |
|
İlçe yönetim kurulları, her iki ayda bir, ayın ilk toplantı gününde
genişletilmiş olarak toplanır. Bu toplantıya ilgili Yönetmelikte
belirtilen doğal üyeler katılır. Doğal üyeler konuşabilir, ama oy
kullanamazlar. Genişletilmiş toplantıda ülke ve yöre sorunları ile parti
politikaları görüşülerek değerlendirmeler yapılır, öneriler
geliştirilir. |
|
İLÇE YÖNETİM KURULU |
|
Madde-30 |
|
İlçe Yönetim Kurulu, ilçe çevresinde partinin başarısı ve amaçlarını
gerçekleştirilmesi için yapılacak çalışmaları düzenlemekle ve yürütmekle
yükümlüdür. |
|
Bu amaçla; |
|
A) Partinin ilkelerini, amaçlarını, Programını, politikalarını ve
görüşlerini halka beğendirmek ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve
partiye karşı yapılabilecek eleştirileri cevaplandırır. |
|
B) Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin
kararlarını uygular, vereceği görevleri yapar. İlçe düzeyinde
oluşturulan çalışma gruplarının, belde örgütlerinin, muhtarlık bölgesi
görevlileri çalışma grupları ile, ilçe çevresindeki belediye meclisleri
parti gruplarının çalışmalarını düzenler ve
denetler. (Değişiklik 13.02.2000 tarihli karar) |
|
C) Başka partilerin çalışmalarını izler. |
|
D) Partinin üye sayısını ve yandaşlarını çoğaltmak için çalışmalar
yapar. Asıl üyeler ve aday üyeler için düzenlenen eğitim çalışmalarını
sürdürür, asıl ve aday üyelere görevler verir. |
|
E) Bütün seçimlerde parti adaylarının kazanmasını sağlamak için gerekli
çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim örgütlenmesini yapar. Seçim
çalışmalarını denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevleri zamanında ve
eksiksiz yerine getirir. |
|
F) İlçe çevresindeki mahalle ve köylerin ekonomik, sosyal ve yöresel
sorunlarını inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Toplumsal amaçlı
dernek ve kulüplerle, sendikalarla, yerel basınla ilişkileri sağlıklı
tutar, onların sorunları ile ilgilenir. Çözümlerine katkı yapar. Bu
kuruluşlarda görevli partilerle işbirliği yaparak, başarılı olmalarına
yardımcı olur. |
|
G) İlçedeki ekonomik, sosyal ve siyasal olaylarla ilgili bilgileri
toplayıp değerlendirir ve üst yönetim birimlerine bildirir. |
|
H) Üst yönetim biriminin bilgisi ile ilçe sınırları içinde siyasal,
toplumsal ve kültürel nitelikte toplantılar düzenler. |
|
I) Gerekli gördüğü konularda araştırma, inceleme ve değerlendirme yapmak
üzere, uzmanların ve üyelerin katılacağı çalışmaları programlayarak
gerçekleştirir. |
|
J) Partinin gelir kaynaklarını geliştirmek ve arttırmak için çalışmalar
yapar. |
|
K) İl yönetim kurulunun bilgisi ve onayı ile, ilçe ve çevresi içinde,
parti çalışmalarını sürdürmek amacıyla bölge çalışma büroları açabilir. |
|
İLÇE YÖNETİMİNDE İŞ BÖLÜMÜ |
|
Madde-31 |
|
A) İlçe Sekreter Üyesi |
|
İlçe Sekreter Üyesi, üye yazım işlerini Tüzük ve yönetmelik hükümlerine
uygun olarak yürütür. Partinin her türlü yazışma işlerinin yürütülmesini
sağlar. |
|
B) İlçe Sayman Üyesi |
|
İlçe Sayman Üyesi, ilçenin hesap işlerini yürütür. Gelir ve gider
işlemlerinin zamanında ve yasalara uygun olarak yapılmasını sağlar.
Partiye yeterli ve düzenli gelir sağlanmasına çalışır. Partinin
demirbaşlarının ve malvarlığının korunmasını gözetir. |
|
C) İlçe Eğitim Sekreteri |
|
a) Aday üyelikten başlamak üzere, Partinin ideolojisini, Program ve
Tüzüğünü anlatır, |
|
b) Bağlı olduğu il’le ve Genel Merkezle eşgüdüm içinde çalışarak, Parti
içi eğitim programı ve projelerini hazırlar, uygulanmasını sağlar. |
|
c) Bu çalışmalar için gerekli olan yazılı, sözlü ve görsel eğitim
malzemelerini hazır bulundurur. |
|
İL BAŞKANI |
|
Madde-32 |
|
İl başkanı, il kongresince gizli oyla seçilir. İl çevresinde Partinin
temsilcisidir. İl yönetim kurulu’na, İl ya da Büyükşehir Belediye
Meclisi Parti Grubuna, İl Genel Meclisi Parti Grubuna başkanlık eder. |
|
İl Başkanı; |
|
İl yönetim kurulunun, ilçe yönetim kurulunun, İl ya da Büyükşehir
Belediye Meclisi Parti Grubunun, İl Genel Meclisi Parti Grubunun, il
düzeyinde kurulmuş çalışma gruplarının; Tüzükle belirlenen ve üst
kademelerce öngörülen görevleri, başarı ile yerine getirmelerini, uyumlu
ve verimli çalışmalarını sağlar. Bunun için Tüzük kuralları içinde
gerekli girişimlerde bulunur. |
|
Parti örgütü, kamu kuruluşları, meslek odaları ve toplumsal amaçlı
çeşitli kuruluşlarla, basın ve yayın organlarıyla, partili üyelerle ve
kişilerle yazışma yapar ve ilişki kurar. |
|
Belediye çalışmalarında etkinlik ve başarı sağlamak amacıyla İl Başkanı,
partili belediye başkanı ile sürekli ilişki içinde olur. |
|
İl Başkanı, il çevresindeki İl Genel Meclisi Parti Grubunu, Belediye
Meclisleri Parti Gruplarını ve Partili Belediye Başkanlarını,
çalışmaları yönlendirmek değerlendirmek ve eşgüdüm sağlamak amacıyla
ayrı ayrı veya birlikte toplantılara çağrılabilir. |
|
İL YÖNETİM KURULU |
|
Madde 33- (01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile
değişik) İl yönetim kurulu, il başkanı ile, |
|
a) Nüfusu 1.000.000’a kadar olan illerde 14
üyeden, |
|
b) Nüfusu 1.000.000’u aşan illerde 20 üyeden |
|
kurulur. |
|
İl yönetim kurulu üyeleri ile bu üyelerin yarısı kadar yedek üye il
kongresinde gizli oyla ve aldıkları oy sırasına göre seçilirler.
Üyeliklerde boşalma olduğunda cinsiyet kotası gözetilerek yedek üyeler
sıra ile göreve getirilir. İkinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar
ile karı – koca aynı kurulda bulunamazlar. Birden çok kurulda üye
olunamaz. (19.11.2005 günlü kurultay kararı ile değişik). |
|
('Değişmeden önceki şekli "İl yönetim kurulu üyeleri ile bu üyelerin
yarısı kadar yedek üye il kongresinde gizli oyla ve aldıkları oy
sırasına göre seçilirler. Üyeliklerde boşalma olduğunda yedek üyeler
sıra ile göreve getirilir. İkinci dereceye kadar kan ve sıhri hısımlar
ile karı – koca aynı kurulda bulunamazlar. Birden çok kurulda üye
olunamaz.") |
|
İl yönetim kurulu, üyeleri arasından il sekreter üyesi, sayman üye ve il
eğitim sekreterini, aksine karar alınmazsa, gizli oyla seçer. Kurul,
üyelerinin üçte birinin yazılı önerisi üzerine bu görevlileri gizli oyla
ve üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınacak güvensizlik kararı ile
görevden uzaklaştırabilir. |
|
İl başkanının yokluğunda il sekreteri vekillik eder. (Fıkranın ikinci
cümlesi çıkarıldı. 24 Ekim 2003 tarihli 30. Olağan Kurultay) |
|
İl yönetim kurulları en az iki haftada bir, önceden belirlenmiş gün ve
saatte çağrı yapılmaksızın olağan olarak toplanır. Gerekli hallerde
çağrılı olarak olağanüstü toplantı da yapılır. |
|
Birbirini izleyen üç olağan toplantıya özürsüz olarak katılmayan üyenin
kurul üyeliği düşer. |
|
Geçerli ve kabul edilebilir bir mazereti olmadan üst üste üç olağan
toplantısını yapmayan il başkanı ile il yönetim kurulunun düşmüş
sayılmasına Merkez Yönetim Kurulunca karar verilebilir. (19.11.2005
günlü olağan kurultay kararı ile değişik). |
|
('Değişmeden önceki şekli "Geçerli ve kabul edilebilir bir mazereti
olmadan üst üste üç olağan toplantısını yapmayan il yönetim kurulunun
düşmüş sayılmasına Merkez Yönetim Kurulu’nca karar verilebilir.") |
|
İl yönetim kurulları her iki ayda bir, ayın ilk toplantı gününde
genişletişmiş olarak toplanır. Bu toplantıya yönetmelikte belirlenen
doğal üyeler de katılır. Doğal üyeler konuşabilir, ama oy kullanamazlar.
Genişletilmiş toplantıda ülke ve yöre sorunları ile parti politikaları
görüşülerek değerlendirmeler yapılır, öneriler geliştirilir. |
|
İL YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ |
|
Madde-34 |
|
İl yönetim kurulu, il çevresinde partinin başarısı ve amaçlarının
gerçekleştirilmesi için yapılacak çalışmaları düzenlemekle ve yürütmekle
yükümlüdür. |
|
Bu amaçla; |
|
A)Partinin ilkelerini, amaçlarını, Programını, politikalarını ve
görüşlerini halka beğendirmek ve benimsetmek için çalışır. Bunlara ve
partiye karşı yapılabilecek eleştirileri cevaplandırır. |
|
B)Tüzük kurallarını, kongrelerin ve üst yönetim birimlerinin kararlarını
uygular, il düzeyinde oluşturulan çalışma gruplarının, ilçe
örgütlerinin, İl ya da Büyükşehir Belediye Meclisi Parti Grubunun ve İl
Genel Meclisi Parti Grubunun çalışmalarını düzenler ve denetler. |
|
C)Başka partilerin çalışmalarını izler. |
|
D)İl düzeyinde ve ilçelerde sürdürülecek eğitim çalışmalarını
programlayarak gerçekleştirir ve denetler. |
|
E)Bütün seçimlerde, parti adaylarının kazanmasını sağlamak için, il
düzeyinde ve ilçelerde gerekli çalışmaları yapar ve yaptırır. Seçim
çalışmalarını denetler. Seçimlerle ilgili yasal görevlerini zamanında ve
eksiksiz yerine getirir. |
|
F)İl çevresinin genel anlamdaki ekonomik, sosyal ve yöresel sorunlarını
inceler. Bunların çözümüne yardımcı olur. Toplumsal amaçlı dernek ve
kulüplerle, sendikalarla, yerel ve genel basınla ilişkileri sağlıklı
tutar. Onların sorunları ile ilgilenir. Çözümlerine katkı yapar. Bu
kuruluşlarda görevli partililerle işbirliği yaparak başarılı olmalarına
yardımcı olur. |
|
G)İl çevresindeki ekonomik, sosyal ve siyasal olaylarla ilgili bilgileri
toplayıp değerlendirir ve üst yönetim birimlerine bildirir. |
|
H)Üst yönetim biriminin bilgisi ile il çevresinde uygun yerlerde;
siyasal, toplumsal ve kültürel nitelikte toplantılar düzenler. |
|
I)Gerekli gördüğü konularda; araştırma, inceleme ve değerlendirme yapmak
üzere, uzmanların ve üyelerin katılacağı çalışmalar programlayarak
gerçekleştirir. |
|
J)Partinin gelir kaynaklarını genişletmek ve artırmak için çalışmalar
yapar. |
|
İL YÖNETİMİNDE İŞ BÖLÜMÜ |
|
Madde-35 |
|
A) İl Sekreter Üyesi |
|
İl Sekreter Üyesi ilçelerdeki üye yazım işlerini izler ve denetler,
partinin her türlü yazışma işlerinin yürütülmesini sağlar. |
|
B) İl Sayman Üyesi |
|
İl sayman üyesi, ilin hesap işlerini yürütür. Gelir ve gider
işlemlerinin zamanında ve yasalara uygun olarak yapılmasını sağlar. |
|
İlçe sayman üyelerinin çalışmalarını izler, denetler ve gerekli
uyarıları yapar. |
|
Partiye yeterli ve düzenli gelir sağlanmasına çalışır. |
|
Partinin demirbaşlarının ve malvarlığının korunmasını gözetir. |
|
C) İl Eğitim Sekreteri |
|
a)İlçelerdeki, parti içi eğitim çalışma programlarının hazırlanmasında
ilçe eğitim sekreterlerine yardımcı olur. |
|
b)Genel Merkezle ilçeler arasındaki iletişim ve eşgüdümü sağlar. |
|
GENEL BAŞKAN |
|
Madde-36 |
|
Genel Başkan, kurultayca gizli oyla ve üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla seçilir. İlk iki oylamada sonuç alınamaz ise, üçüncü
oylamada en çok oy alan aday seçilir. |
|
Partiyi Genel Başkan temsil eder. |
|
Genel Başkan, disiplin kurulları dışında, bütün parti örgütünün
başkanıdır. |
|
Genel Başkan, partiyi bağlayıcı demeçler vermeye ve bildiriler
yayınlamaya yetkilidir. Genel Başkan bu yetkisini görevlendireceği
kimselere de kullandırabilir. |
|
Her kademedeki parti yönetim birimlerini, kurulları, organları ve
görevlileri, birlikte ya da ayrı ayrı toplantıya çağırabilir. |
|
Parti görevlerinin ve çalışmalarının gerektirdiği önlemleri alır. |
|
Yetkili organlarca verilen kararların ilgililerce uygulanmasını
denetler. |
|
Parti örgütüne ve ilgililere gerekli gördüğü bildirimleri yapar. |
|
Genel merkez organları ile partinin TBMM Grubunun uyumlu çalışmasını
gözetir. |
|
Genel Başkan, yokluğunda kendisine vekillik etmek üzere, Genel Başkan
Yardımcılarından birini görevlendirir. Genel Başkan Vekili, vekillik
ettiği sürede Genel Başkanın yetkilerini kullanır. |
|
PARTİ MECLİSİ |
|
Madde-37 (24 Ekim 2003 günlü 30. olağan kurultayda
değişik). Parti Meclisi, Genel Başkan ile Kurultayca gizli oyla seçilmiş
(80) üyeden oluşur. |
|
Aldıkları oy sayısına ve sırasına göre Parti Meclisinin (20) yedek üyesi
belirlenir. |
|
Parti Meclisinde boşalma olursa, sırasıyla yedeklerden tamamlanır. |
|
Parti Meclisi en geç iki ayda bir, Genel Başkanın çağrısı üzerine ve
Genel Başkanın başkanlığında toplanır. |
|
Toplantının gündemi ve çağrıyla görüşülecek raporlar ve tasarılar üç gün
önce üyelere gönderilir. |
|
Genel Başkanın gerek görmesi halinde ya da (15) Parti Meclisi üyesinin
gerekçe ve gündem belirleyerek yazılı istemde bulunması durumunda Parti
Meclisi Genel Başkan tarafından olağanüstü toplantıya çağırılır. |
|
Genel Başkan Parti Meclisi üyelerine geçici veya sürekli görevler
verebilir. |
|
Birbirini izleyen üç olağan toplantıya özürsüz olarak katılmayan parti
meclisi üyesinin üyeliğinin gizli oyla ve üye tamsayısının salt
çoğunluğu ile düşürülmesine karar verilebilir. |
|
Parti Meclisi toplantılarına, Partinin TBMM Grubu Başkan Vekilleri ve
Grup Yönetim Kurulu üyeleri de katılabilir, önerilerde bulunabilir,
ancak oy kullanamazlar. |
|
Parti Meclisinin toplantı kuralları ve çalışma yöntemleri yönetmelikle
belirlenir. |
|
PARTİ MECLİSİ’NİN GÖREVLERİ |
|
Madde-38 |
|
Parti Meclisi, Kurultay’dan sonra partinin en yüksek karar organıdır. |
|
Parti Meclisi; |
|
A)Parti Programı, kurultay kararları ve seçim bildirgeleri doğrultusunda
iç ve dış gelişmelerle ilgili politika ve strateji kararları alır. |
|
B)Parti Programını, kurultay kararlarını ve seçim bildirgelerini topluma
benimsetmek için gerekli çalışmaları yapar, önlemleri alır ve
direktifleri verir. |
|
C)Merkez Yönetim Kurulu’nca hazırlanan çalışma raporunu ve kesin hesabı
inceleyip karara bağlayarak kurultaya sunar. Yıllık bütçeyi ve bilançoyu
onaylar. |
|
D)Merkez Yönetim Kurulu’nca hazırlanan kurultay gündemleri ile seçim
bildirgelerini inceleyip karara bağlar. |
|
E)Yasa ve tüzük kuralları uyarınca Merkez Yönetim Kurulu’nun hazırladığı
yönetmelikleri inceleyip karara bağlar. |
|
F)Merkez Yönetim Kurulu’nun ve Parti Meclisi üyelerinin ve parti
kurulunun sunduğu raporları önerileri, karar tasarılarını görüşüp karara
bağlar. |
|
G)Hükümet kurma, hükümete katılma, hükümetten çekilme konularında karar
verir. Bu konuların görüşüldüğü Parti Meclisi toplantısına, TBMM Grup
Başkanvekilleri ve Grup Yönetim Kurulu üyeleri katılır ve oy
kullanırlar. |
|
H)Seçimlere katılıp katılmama ve seçimlerde yasa ve tüzük kurallarına
göre aday saptama yöntemini belirleyen kararları alır; kontenjan
adaylarını ve merkez yoklaması yoluyla belirlenmesi gereken adayları
belirler. |
|
I)Uluslararası kuruluşlara üyelik kararı verebilir. Ancak bu kararın
verilip duyurulmasından sonra geçen bir ay içinde, kurultay üyelerinin
beşte birinden yazılı istek gelirse konu kurultayın olağan toplantısında
veya ivedi durumlarda, olağanüstü toplantısında karara bağlanır. Bir ay
içinde böyle bir istek gelmemişse karar kesinlik kazanır. |
|
J)Genel Başkanın veya Merkez Yönetim Kurulu’nun önerisi üzerine disiplin
cezalarının bağışlanmasını karara bağlar. |
|
K)Genel Başkan dışında 20 üyeden oluşan Merkez Yönetim Kurulu’nu gizli
oyla seçer. |
|
L)Merkez Yönetim Kurulu üyeleri arasından, Genel Sekreteri ve Genel
Saymanı gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla seçer. |
|
M)En az 20 üyenin güvensizlik önergesi vermesi durumunda Merkez Yönetim
Kurulu’nu üye tam sayısının salt çoğunluğunun oyu ile gizli oyla
görevden alabilir. |
|
MERKEZ YÖNETİM KURULU |
|
Madde-39 |
|
Merkez Yönetim Kurulu, Genel Başkan ile Parti Meclisinden gizli oyla
seçilen 20 üyeden oluşur. |
|
Genel Başkan, Merkez Yönetim Kurulu’nun başkanıdır. Bulunmadığı hallerde
kendisine vekillik etmek üzere Genel Başkan Yardımcılarından birini
görevlendirir. |
|
Genel Başkan, Merkez Yönetim Kurulu üyeleri arasından uygun gördüğü
sayıda Genel Başkan Yardımcısı seçer ve görevlendirir. |
|
Genel Sekreter, Genel Başkanın onayı ile Merkez Yönetim Kurulu üyeleri
arasından Genel Sekreter Yardımcılarını seçer ve görevlendirir. |
|
Genel Başkan, diğer Merkez Yönetim Kurulu üyelerine geçici veya sürekli
görevler tanımlayarak verebilir. |
|
Genel Başkan Yardımcıları, görev alanlarına giren konularda Genel
Başkanı temsil eder. Merkez Yönetim Kurulu üyeleri, partililer ve
uzmanlardan oluşan genel merkez çalışma grupları oluşturabilir.
Çalışmaları ile ilgili olarak parti örgütünün her kademesi ile iletişim
sağlar, örgüt birimlerine görev verir. |
|
Genel Sekreterlik parti örgütünün başvurma ve haberleşme yeridir. |
|
Genel Sekreter ve Yardımcıları, Merkez Yönetim Kurulu kararlarına uygun
olarak örgütle ilgili çalışmalar yürütür. |
|
Genel Sekreter, Genel Başkanlık adına partiyi mahkemelerde, devlet
daireleri ve kuruluşlarında, özel ve tüzel kişilerle ilişkilerde temsil
eder. |
|
Genel Sekreterin yokluğunda, Genel Başkanın onayı ile görevlendireceği
bir Genel Sekreter Yardımcısı kendisine vekalet eder. |
|
Genel Sayman, Partinin saymanlık işlerine bakar. Yıllık bütçeyi
hazırlar. Yıl sonu bilançosunu ve kesin hesapları düzenler. İllerden ve
ilçelerden gelen kesin hesapları, Genel Merkez kesin hesabı ile
birleştirir ve Merkez Yönetim Kurulu’nun onayına sunar. Partinin
gelirlerinin toplanmasında, harcamaların yapılmasında her aşamada yasa
ve tüzük işlemlerine uygunluğu sağlar. Partinin demirbaşlarının ve
malvarlığının korunmasını gözetir. |
|
Merkez Yönetim Kurulu haftada bir gün belirli bir saatte çağrı
yapılmaksızın toplanır. İvedi durumlarda Genel Başkanın çağrısı ile daha
erken toplantı yapılabilir. |
|
Üst üste üç olağan toplantıya özürsüz katılmayan üye, gizli oyla ve üye
tam sayısının salt çoğunluğu ile üyelikten düşürülebilir. Boşalan üyelik
için Parti Meclisi’nce yeniden seçim yapılır. |
|
Genel Başkan gerek gördüğünde, TBMM Grup Başkanvekillerini Merkez
Yönetim Kurulu toplantısına çağırabilir. Grup başkanvekilleri söz alır,
öneride bulunabilir, oy kullanamazlar. |
|
Genel Başkan Merkez Yönetim Kurulu ile Grup Yönetim Kurulu’nu ortak
toplantıya çağırabilir. Ortak toplantılarda oylama yapılmaz. Ancak Genel
Başkan gerek görürse eğilim yoklaması yapar; bu yoklama bağlayıcı
sayılmaz. Merkez Yönetim Kurulu üyeleri Partinin diğer kurullarında
görev alamazlar. |
|
Genel Başkan, meslek kuruluşlarının partili başkanlarını ve Merkez
Yönetim Kurulu’nca kurulmuş çalışma gruplarının üyelerini ve uzmanları
Merkez Yönetim Kurulu’nun toplantılarına davet edebilir. |
|
MERKEZ YÖNETİM KURULU’NUN GÖREVLERİ |
|
Madde-40 |
|
Merkez Yönetim Kurulu, en üst yönetim organıdır. |
|
Merkez Yönetim Kurulu; |
|
A)Kurultayın, Parti Meclisi’nin kararlarını uygular. Partinin
programını, ilkelerini, amaçlarını duyurmak, yaymak, benimsetmek,
partiyi seçimlere hazır bulundurmak ve seçimleri kazanarak iktidar olmak
için her türlü girişimi yapar, önlemleri ve kararları alır. |
|
B)Parti örgütünü yönetir, çalışmaları yönlendirir, örgütle sürekli
iletişim ve işbirliği sağlar, örgütün sorunlarını çözer ve örgütün
yaptığı önerileri inceler, gerekenleri karara bağlar. Parti örgütünün
yasalara, Tüzük ve yönetmeliklere uygun çalışmasını izler, denetler ve
sağla |
|
YAN KOLLAR, YAN KURULUŞLAR, YURTDIŞI TEMSİLCİLİKLERİ, ÇALIŞMA GRUPLARI,
BİLİM, YÖNETİM VE KÜLTÜR PLATFORMU |
|
Madde 41- (22.01.2000 günlü Parti Meclisi kararı).
İl, ilçe ve gerek görülen beldelerde partili kadın üyelerden “Kadın
Kolları” ve partili gençlerden “Gençlik Kolları” ile diğer yan
kuruluşlar kurulur. |
|
Merkez Yönetim Kurulu kararı ile Avrupa Birliği üyesi devletler ile
İsviçre, Norveç, Rusya, ABD, Kanada ve Avusturalya’da, KKTC, Kafkasya ve
Avrasya devletlerinde yurtdışı temsilcilikleri kurulabilir. |
|
(01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile değişik)
Genel Merkezde, il ve ilçe yönetim
birimlerinde, çeşitli sorunlarla ilgili çalışma gurupları ve ayrıca
Genel Başkanın önerisi ile Bilim, Yönetim ve Kültür Platformu kurulur. |
|
(01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile değişik)
Yan kolların, yan kuruluşların, yurtdışı
temsilciliklerinin çalışma gruplarının, Bilim, Yönetim ve Kültür
Platformunun kuruluşları, amaçları, görevleri, çalışma yöntemleri, Genel
Merkezle ilişkileri ve denetimleri yönetmeliklerle düzenlenir. |
|
GÖREVİN BOŞALMASI |
|
Madde-42 |
|
Parti örgütünde bir görevlinin kendi isteği ile görevinden ayrılması ya
da değişik nedenlerle görevin boşalması durumunda yeni görevli aşağıdaki
biçimde belirlenir. |
|
A)Genel Başkanlık boşaldığında Parti Meclisi yeni Genel Başkan seçmek
için kurultayı en geç (45) gün içinde toplantıya çağırır. Bu süre içinde
Genel Başkanlık görevleri, Parti Meclisi’nde belirlenen Genel Başkan
Yardımcısı tarafından yürütülür. |
|
B)Parti Meclisi’nde boşalan üyelikler sırasıyla yedekler ile doldurulur.
Parti Meclisi’ne bütün yedek üyeler çağrıldıktan sonra, üye sayısı
otuzun altına düştüğünde, Parti Meclisi için seçim yapılmak üzere Genel
Başkan (45) gün içinde, Kurultayı toplantıya çağırır. |
|
C)Merkez Yönetim Kurulu’nda boşalma olduğunda, Parti Meclisi’nin olağan
toplantısında yeni üye seçimi yapılır. |
|
D)İl ve İlçe Başkanlığı boşaldığında; olağan kongreye kadar görev yapmak
üzere yenisi, il ve ilçe yönetim kurulu üyeleri veya partililer
arasından, il ve ilçe yönetim kurulunun üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla ve geciktirilmeden seçilir. "Bu maddenin E bendinde
gösterilen durumlarda, Merkez Yönetim Kurulu, kil ve ilçe başkanını
seçer ve geçici kuruldaki boş üyelikleri doldurur." (24 Ekim 2003 günlü
Kurultay kararıyla değişik) |
|
E) 24/10/2003 günlü Kurultay kararı ile değişik) İl ve ilçe
yönetim kurulu üyeliklerinde boşalma olduğunda yedekleri ile doldurulur.
Bütün yedeklerin çağrılmasından sonra kurul üyelerinin sayısı üye
tam sayısının yarısının altına inerse ya da asıl üyeliklerde yarıdan
fazla boşalma olması halinde kurul düşmüş sayılır. Bu hallerde Merkez
Yönetim Kurulu, doğrudan ya da il yönetim kurulunu görevlendirerek
gelecek olağan kongreye kadar görev yapmak üzere, gecikmeden, yeni bir
yönetim kurulu oluşturur. Bu durumda da Tüzüğün 48/j bendinde düzenlenen
cinsiyet kotası uygulanır. |
|
(Değişmeden önceki metin: 19/11/2005 tarihli
kurultay kararı ile metinden çıkarılan fıkra:
"Yeni kurulun oluşturulmasından başlayarak otuz gün içinde o yerin ilçe
veya il kongre üyelerinin beşte birinin seçim isteğinde bulunması
halinde olağanüstü kongre toplanır. Kongre çağrısını, oluşturulan
kurulun başkanı yapar. Bu arada yeni delegeler seçilmiş değilse, kongre
eski delegelerle toplanır.") |
|
F)Beldelerde, muhtarlık bölgesinde ve sandık çevresinde meydana gelen
görev boşluklarının doldurulması ile ilgili hususlar yönetmelikle
düzenlenir. (Değişik 13.02.2000 tarihli karar) |
|
GÖREVDEN ALMA |
|
Madde-43 |
|
A)Yasa, Tüzük ve Yönetmeliklere göre belli sürelerde yapılması gereken
işleri yapmayan veya partinin siyasal ilkeleriyle, doğrultusuyla, yaşam
anlayışı ile ve çalışma kurallarıyla bağdaşmaz tutum ve davranış içine
giren; il, İlçe, belde başkanı ve il, ilçe, belde yönetim kurullarının
üyeleri, bağlı oldukları üst yönetim birimi tarafından gerekçeli kararla
görevden alınır, gerekçeli karar (5) gün içinde üst yönetim birimine
gönderilir. |
|
B)Yasaların, Tüzüğün, Yönetmeliklerin yüklediği veya üst yönetim
birimlerinin verdiği görevi yapmayan, parti çalışmalarını aksatan, üst
yönetim birimlerinin ve disiplin kurullarının süreli yazılarını
zamanında yanıtlamayan, il, ilçe, belde başkanları ile il, ilçe ve belde
yönetimleri, üst yönetim birimince yazı ile uyarılır. Uyarıda verilecek
olan en az (10) günlük süre içinde, uyarı gereklerini yerine
getirmeyenler, üst yönetim birimi tarafından gerekçeli kararla görevden
alınırlar. Gerekçeli karar (5) gün içinde üst yönetim birimine
gönderilir. Seçim döneminde bu durumlar için (A) bendi uygulanır. |
|
C)Merkez Yönetim Kurulu, yukarıda sayılan nedenlerle, parti yararı
açısından ivedi durumlarda, her örgüt yönetim biriminin görüşünü de
alarak ve bilgi vererek, görevden alabilir. |
|
D) A, B ve C bentlerindeki görevden alma kararı, Siyasi Partiler
Kanunu’nun 102. Maddesinin bendinde gösterilen haller dışında,
yetkili kurulların üye tam sayısının 2/3 çoğunluğu ile gizli oyla
alınır. |
|
(Değişmeden önceki metin: "D) A, B ve C bentlerindeki görevden alma
kararı, Siyasi Partiler Kanunu’nun 101. Maddesinin (d-I) bendinde
gösterilen haller dışında, yetkili kurulların üye tam sayısının 2/3
çoğunluğu ile gizli oyla alınır.") |
|
E) A ve B bentlerindeki yetkinin kullanılması sonucu, görevden
alınanlar, gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak (5) iş günü içinde
üst yönetim birimine itiraz edebilirler. Üst yönetim biriminin (15) gün
içinde vereceği karar kesindir. İtirazda bulunmuş olmak, görevi
bırakmayı ve devretmeyi geciktirme nedeni sayılmaz. |
|
F)Merkez Yönetim Kurulu kararı ile görevden alınanlar, gerekçeli kararın
tebliğinden başlayarak (5) gün içinde Parti Meclisi’ne itirazda
bulunabilir. Parti Meclisi (30) gün içinde karar verir. |
|
(Değişmeden önceki şekli "F)Merkez Yönetim Kurulu kararı ile görevden
alınanlar, gerekçeli kararın tebliğinden başlayarak (5) gün içinde Parti
Meclisi’ne itirazda bulunabilir. Parti Meclisi (30) gün içinde karar
verir.") |
|
GÖREVDEN ALINANLARIN YERİNE SEÇİM |
|
Madde-44 |
|
Üst yönetim birimince görevden alınan İl, İlçe Başkanı ve İl, İlçe
Yönetimleri yerine, aşağıdaki biçimde yenileri seçilir: |
|
A)Başkan görevden alınmışsa, kendi yönetim birimi yenisini seçerek
görevlendirir. |
|
B)İl Başkanı ve İl Yönetim Kurulu birlikte veya yalnız İl Yönetim Kurulu
görevden alınmışsa, Merkez Yönetim Kurulu, (7) kişilik bir geçici kurul
atar. İl geçici kurulu (45) gün içinde seçimleri yapmak üzere olağanüstü
il kongresini toplar. |
|
C)İlçe Başkanı ve İlçe Yönetim Kurulu birlikte veya yalnız İlçe Yönetim
Kurulu görevden alınmışsa, il yönetim kurulu (5) kişilik bir geçici
kurul atar. İlçe geçici kurulu (30) gün içinde seçimleri yapmak üzere
olağanüstü ilçe kongresini toplar. |
|
(Değişmeden önceki şekli: C)İlçe Başkanı ve İlçe
Yönetim Kurulu birlikte veya yalnız İlçe Yönetim Kurulu görevden
alınmışsa, il yönetim kurulu (5) kişilik bir geçici kurul atar. İlçe
geçici kurulu (30) gün içinde seçimleri yapmak üzere olağanüstü ilçe
kongresini toplar.) |
|
D)Olağanüstü kongrede, üst yönetim biriminin görevden alma nedenlerini
saptayan raporu okunur. Görevden alınanların ve görevden alan üst
yönetim biriminin temsilcileri, dilerlerse açıklama yapabilirler. Bu
açıklamalardan sonra görüşme açılmaz; seçim yapılır. |
|
Yukarıdaki A, B, C, fıkraları uyarınca seçilen başkan ve yönetim kurulu
üyeleri görevden alınanların süresini tamamlar. |
|
PARTİ DENETMENLERİ |
|
Madde-45 |
|
Merkez Yönetim Kurulu, örgütle ilgili görevlerinin yerine getirilmesine
yardımcı olmak üzere parti denetmenleri görevlendirir. |
|
Parti denetmenlerinin çalışma yöntemleri, görev ve yetkileri
yönetmelikle düzenlenir. |
|
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KONGRELER VE KURULTAY |
|
İLÇE KONGRESİ |
|
Madde-46 |
|
A) İlçe kongresi iki yılda bir toplanır. Bu süre en çok bir yıl
uzatılabilir. Ayrıca, yılda bir defa seçimsiz olarak toplanır ve siyasal
çalışmalara yön verir. |
|
B) İlçe kongresinin üyeleri şunlardır: |
|
a)
İlçe başkanı ve ilçe yönetim kurulu üyeleri, |
|
a) İlçe çevresindeki belediyelerin partili
başkanları, |
|
b) Tüzüğün 48. maddesinde belirlenen muhtarlık
bölgesi toplantılarında seçilen temsilciler. (Değişiklik: 13.02.2000
tarihli karar) |
|
C) (13.02.2000 tarihli kararla yürürlükten kaldırılmıştır.) |
|
D) İlçe kongresinin onur üyeleri şunlardır: |
|
a) İlçede kayıtlı partili yeni ve eski TBMM üyeleri ile eski Genel
Merkez yöneticileri, |
|
b) Eski ilçe başkanları, |
|
c) İlçe çevresindeki belediyelerin eski başkanları, |
|
d) Genişletilmiş ilçe meclisine katılma hakkı olan partililer, |
|
E) İlçe kongreleri, gündemde belirtilen konuları karara bağlar ve; |
|
a) İlçe başkanı ve ilçe yönetim kurulu üyelerini ve yedeklerini, |
|
b) İl kongresine katılacak temsilcileri gizli oyla seçer. |
|
F) İl kongresine katılacak olan ilçe temsilcilerinin sayısı, il
kongresinde 600'ü geçmemek üzere oranlı olarak, il yönetim kurulunca
hesaplanır ve belirlenir. |
|
İL KONGRESİ |
|
Madde-47 |
|
A) İl kongresi iki yılda bir toplanır. Bu süre en çok bir yıl
uzatılabilir. Ayrıca, yılda bir defa seçimsiz olarak toplanır ve siyasal
çalışmalara yön verir. |
|
B) İl kongresinin üyeleri şunlardır: |
|
a) İl'in partili TBMM üyeleri, |
|
b) İl başkanı ve il yönetim kurulu üyeleri, |
|
c) İl disiplin kurulu üyeleri, |
|
d) İlçe kongrelerinden seçilmiş olan il kongresi temsilcileri, |
|
C) İl kongresinin onur üyeleri şunlardır: |
|
a) İl'de kayıtlı parti meclisi üyeleri, |
|
b) İl'de kayıtlı eski genel merkez yöneticileri, |
|
c) İl'de kayıtlı eski TBMM Üyeleri, |
|
d) Eski il başkanları, |
|
e) İl'de kayıtlı eski il ya da büyükşehir belediye başkanları, |
|
f) Genişletilmiş il meclisine katılma hakkı olan partililer. |
|
D) İl Kongreleri, gündemde belirtilen konuları karara bağlar ve; |
|
a) İl başkanı ve il yönetim kurulu üyeleriyle yedeklerini, |
|
b) İl disiplin kurulu üyeleri ile yedeklerini, |
|
c) Kurultaya katılacak il temsilcilerini |
|
gizli oyla seçer. |
|
KONGRELERLE İLGİLİ ORTAK HÜKÜMLER |
|
Madde-48 |
|
A) Kongrelerin Süresi |
|
Kongreler iki yılda bir yapılır. Bir yıldan fazla ertelenemez. Başlangıç
ve bitiş tarihleri Merkez Yönetim Kurulu'nca saptanır. |
|
Merkez Yönetim Kurulu'nca saptanan süreler içinde olmak koşuluyla, ilçe
kongrelerinin günlerini il yönetim kurulları, il kongrelerinin günlerini
ise Merkez Yönetim Kurulu belirler. Kongre günlerini belirleyen yönetim
birimi alt yönetim biriminin görüşlerini alır. |
|
B) Kongrelere Çağrı, Toplantı Yeter Sayısı |
|
İl ve ilçe kongrelerinin; yeri, günü ve saati ile, gündemi, en az (15)
gün önce il ve ilçe merkezlerinde ilan edilir. Kongrenin yapılacağı
yerde gazete çıkıyorsa en az bir gazete ile duyurulur. Bu ilan ve
bildirimde, ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamaz ise ikinci
toplantının yeri, günü ve saati de belirtilir. İkinci toplantı
katılanlarla yapılır. (19.11.2005 tarihli kurultayda eklenen cümle). Şu
kadar ki bu sayı kongre üye tam sayısının beşte birinden az olamaz. |
|
İl ve ilçe kongreleri üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır.
Kongreyi başkan açar. Başkanın yokluğunda bu görev sekreter üye
tarafından yapılır. |
|
C) Temsilci, Kongre Üyeliği ve Süresi |
|
Bir kongreye ve kurultaya katılmak üzere muhtarlık bölgesi ve alt
yönetim birimi toplantısında ve kongresinde seçilen partiliye
"Temsilci", Partide aldıkları görev nedeniyle kongrelere katılanlara
"doğal üye" bunların tümüne "Kongre üyesi" denir. |
|
Kongre üye tam sayısı, "kongre üyelerinin" toplam sayısıdır. |
|
Kongrelere katılmak üzere seçilen "temsilci"lerin kongre üyeliği süresi,
kendilerini seçen toplantının veya kongrenin ertesi olağan toplantısına
kadardır. Yenileri seçilinceye kadar görevleri devam eder. |
|
Üst yönetim birimi kongresi için belirlenen tarihten önce kongresini
yapmayan alt yönetim birimi, üst yönetim birimi kongresine katılamaz ve
seçilmiş olan eski temsilcilerin görevi sona erer. (Değişiklik
19.11.2005 tarihli kurultay kararı). |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "Üst yönetim birimi kongresi için
belirlenen tarihten önce kongresini yapmayan alt yönetim birimi, üst
yönetim birimi kongresine katılamaz. (Değişiklik 13.02.2000 tarihli
karar) ") |
|
D) Temsilci Sayısı |
|
İlçe kongresi delege sayısı en çok 400, il kongre temsilcisi sayısı en
çok 600’dür. |
|
İlçe ve il kongrelerinin delege sayıları, partinin son genel
milletvekili seçiminde aldığı oyla orantılı olarak, Merkez Yönetim
Kurulu kararı ile belirlenir. |
|
İlçelerin ve illerin kaç temsilci ile kongre yapacaklarına, ilgili
yönetim kurullarının görüşlerini alarak, Merkez Yönetim Kurulu karar
verir. |
|
İlçe kongresi toplam temsilci sayısının ilçe sınırları içindeki
muhtarlık bölgelerine, ayrıca il kongresi toplam temsilci sayısının o
İl’e bağlı ilçelere dağıtılmasında, son genel milletvekili seçiminde o
yerlerde alınan oylara göre yapılacak oranlama esas olur. |
|
Temsilci seçimi, yönetmelik uyarınca yapılır. |
|
Temsilci seçimlerinde Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirilmiş
olan üyeleri içeren Genel Merkez Parti Kütüğü esas alınır. (19.11.2005
tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "Temsilci seçimlerinde Genel Merkez Parti
Kütüğü esas alınır. (Değişiklik: 13.02.2000 tarihli karar") |
|
E) Kongrelerin Gündemi |
|
Kongrelerin gündemi, il ya da ilçe yönetim kurullarınca belirlenir. |
|
Olağan kongrelerin gündemlerinde; açılış, kongre başkanlık kurulu
seçimi, saygı duruşu, çalışma ve hesap raporlarının okunması,
görüşülmesi, onaylanması ve aklama ile seçimler ve uygun görülecek başka
konular bulunur. |
|
Üst yönetim biriminin veya kongre üyelerinin onda birinin yazılı isteği
ile gündeme ekleme yapılabilir. |
|
Kongre, çoğunluk kararıyla gündemin sırasında değişiklik yapabilir.
Ancak, kongre başkanlık kurulu seçimi ile çalışma ve hesap raporlarının
okunmasından ve aklamadan önce başka bir madde görüşülemez. |
|
F) Kongre Başkanlık Kurulu |
|
Kongre açıldıktan sonra kongre üyeleri ve partililer arasında bir
başkan, kongre üyeleri arasından ikinci başkan ve yazman seçilir. |
|
Disiplin kurulları başkan ve üyeleri kongre başkanlık kurullarında görev
alamazlar. |
|
G) Oturum ve Karar İlkeleri |
|
Tersine karar alınmadıkça, Kurultay ve kongre oturumları açıktır. |
|
Kongreler, tersine hüküm bulunmayan hallerde, hazır bulunanların salt
çoğunluğu ile karar alırlar. |
|
Kongrelerde hesap konuları ile kongrece kararlaştırılan başka konular,
bunlarla ilgili olarak kurulacak komisyonun raporu okunduktan sonra
görüşülüp onaylanabilir. |
|
Kongrede alınan kararlar, başkanlıkça kongreye duyurulur ve tutanağa
yazılır. |
|
Tersine karar yoksa kararlar açık oylama ile alınır. |
|
H) Görüşmeler |
|
Kongrelerde gündem konuları sıra ile ele alınır, söz isteyenlere sıra
ile söz verilir. Konularla ilgili söz süreleri konuların görüşülmesine
başlanırken kongrece saptanır. |
|
Onur üyeleri konuşabilirler, oy kullanamazlar. |
|
Geçici kurul başkanları ve üyeleri kongrelerine katılırlar,
konuşabilirler; kongre üyesi değillerse oy kullanamazlar. |
|
Üst yönetim birimi başkanı veya temsilcisiyle, Parti Meclisi ve o ilin
T.B.M.M. üyelerine istediklerinde, sıra gözetilmeksizin söz verilir. (24
Ekim 2003 günlü Kurultay kararı ile değişik). |
|
Konuşma süresi sınırlaması bunlar için uygulanmaz. |
|
Söz almış olan varsa, çalışma raporu üzerinde beş; öteki konularda üç
üye konuşmadan yeterlik önergesi oylanmaz. |
|
I) Adaylık |
|
Kongrelerde adaylar seçimlere geçilmeden önce saptanır. Aday olmayanlar
seçilemezler. |
|
İl ve ilçe kongrelerinde başkanlığa aday olabilmek için kongre üye tam
sayısının en az yüzde yirmisinin yazılı önerisi gereklidir. Bir delege,
adaylardan sadece biri için imza verir. (24 Ekim 2003 günlü Kurultay
kararı ile değişik). |
|
J) Seçimlerde Kullanılacak Oy Pusulası: (24 Ekim 2003 günlü Kurultay
kararı ile değişik) |
|
İl ve ilçe kongrelerinde seçimler iki yöntemle yapılabilir. |
|
a-Blok Liste |
|
b-Tek ve Ortak Liste (Çarşaf Liste) |
|
Blok liste ile yapılacak her kademedeki seçimlerde, kullanılacak oy
pusulası, o örgüt biriminin organları ile üst kademe kongre delegeleri
için hazırlanır. Bu oy pusulasında seçilecek üye sayısı kadar asıl üye
adayı ile seçilmesi gereken yedek üye sayısı kadar aday yer alır.
Üst organ delegeleri dahil
asıl adaylar, soyadına göre alfabetik sıraya dizilerek, Başkanlık
Kurulunca kesinleştirilir ve blok liste halinde bastırılır. Yönetim ve
Disiplin Kurulu yedek üyelikleri için alfabetik sıra koşulu aranmaz.
(Değişik cümle 19.11.2005 tarihli kurultay kararı). Üst organ kongre
delege adaylığı hariç, bir aday blok listelerden, yalnızca birisinde yer
alabilir. Bir adayın birden çok listede yer alması halinde, kongre
başkanlığınca açıklama yapılarak, adayın hangi listede yer almak
istediği saptanır ve düzenleme buna göre yapılır. Aksi halde adayın
listelerdeki adaylığı düşer. Blok listeler dışında asıl ve yedek üye
adayı olarak başvuruda bulunmak mümkündür. Başkanlık kurulunca
kesinleştirilen bireysel adayların ad ve soyadlarını içeren bir liste
seçim kurulunca onaylanarak sandık |
|
başına ve oy verme hücrelerine asılır. Basılmış olan blok listeler,
kongre başkanlık kurulunca, İlçe Seçim Kuruluna mühürlettirilerek oy
pusulası haline dönüştürülür. |
|
Bu halde, blok listede yazılı isimler çizilebilir, yerine yeni isim
yazılabilir. Her adayın aday olduğu listeden, şahsen veya ayrı
listelerden aldığı oylar hesaba katılarak toplanır ve böylece listedeki
sıra saptanır. |
|
Asıl ve yedek üyeler ayrı ayrı belirlenir. Şu kadar ki; seçilecek üye
sayısından fazla veya yüzde doksanından az isim yazılı pusulalar
geçersizdir. Ayrı organlar için tek oy pusulası düzenlenebilir. Bu halde
bir organ listesinde geçersizlik varsa, oy pusulasının yalnızca ilgili
organ için olan bölümü iptal edilir. Pusulanın diğer organla ilgili
bölümleri geçerli olur ve sayılır. |
|
İl ve ilçe kongrelerinde, gündemin çalışma raporu ve görüşmeler
maddesine geçilmeden, kongre üyelerinin onda birinin önerisi ve
kongre üye tam sayısının salt çoğunluğu ile
yapılacak oylama sonucunda tek ve ortak
(çarşaf liste) oy pusulası usulü ile seçimlerin yapılmasına karar
verilebilir. Bu halde adaylar, Kongre Başkanlık Kurulu’nca ad çekme ile
belirlenecek harften başlamak üzere ve soyadı alfabe esasına göre
sıralanır ve ortak liste olarak bastırılır. Bu listeler, İlçe Seçim
Kurulunca mühürlenerek oy pusulasına dönüştürülür. Kongre üyelerince, bu
oy pusulalarındaki aday isimlerinin yanına işaret konarak oylama
yapılır. Oy pusulasında, seçilecek asıl üye veya temsilci kadar adayın
işaretlenmesi suretiyle oy kullanılır. Fazla işaretlenmiş, seçilecek üye
veya temsilci sayısının yüzde doksanından az işaretlenmiş olan oy
pusulaları geçersizdir. Tek ve ortak liste (çarşaf liste) usulüne göre
seçim yapılırsa, adayların aldıkları oy sırasına göre, genel sıralama
yapılarak, asıl ve yedek üyeler belirlenir. En çok oy alanlar asıl,
ondan sonra gelenler yedek üye seçilmiş olur. Eşit oy alanlar arasında
ad çekme yoluyla sıra saptanır. |
|
İl ve ilçe yönetim kurullarında, her iki cinsiyetten en az dörtte bir
(yüzde yirmibeş) oranında üye bulunur. Bu husus genel sıralama ile
sağlanmamışsa, ayrı cinsiyetten aday olanlar arasında aldıkları oya göre
ayrı ayrı sıralama yapılır. Aldıkları oya bakılmaksızın her iki
cinsiyetten yeterli üye alınarak organlar seçilmiş sayılır. Geri
kalanlar, o cinsiyetten üyelerin yedeği olur. İl ve ilçe yönetim
kurullarında, bir cinsiyette, üye sayısının herhangi bir nedenle bu
oranın altına düşmesi halinde, varsa o cinsiyetten yedek üyelerle, yoksa
cinsiyete bakılmaksızın yedek üyelerle sayı tamamlanır. |
|
İl ve ilçe kongrelerinde, her iki cinsiyetten yeter sayıda aday çıkmazsa
katılan adaylarla seçim yapılır. |
|
Seçimlerde, kongre üye
tam sayısının beşte birinden az oy alanlar asıl veya yedek üyeliğe
seçilmiş sayılmazlar. |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "J) Seçimlerde Kullanılacak Oy Pusulası |
|
Kongrelerde yapılacak seçimler için kullanılacak oy pusulalarında her
organın adayları ayrı ayrı olarak hazırlanır. |
|
Her kademedeki seçimlerde kullanılacak oy pusulası bütün adayların
soyadına göre düzenlenmiş alfabetik liste olacaktır. Kongre başkanlık
kurulunun kura ile belirleyeceği harften başlayan soyadına göre
alfabetik listede, seçilecek üye veya temsilci kadar adayın
işaretlenmesi suretiyle oy kullanılacaktır. |
|
Fazla işaretlenmiş veya seçilecek üye veya temsilci sayısının yüzde
90'ından az işaretli veya yazılı listeler geçersizdir. |
|
İlçe kongrelerinde, katılanların salt çoğunluğu ile yapılacak oylama
sonucunda blok liste usulüyle seçimlerin yapılmasına karar alınabilir.
Bu halde, listede bulunan isimler çizilebilir ve listeye yeni isimler
yazılabilir. Fazla yazılmış veya seçilecek üye sayısının yüzde
doksanından eksik isim yazılı oy pusulaları geçersizdir. |
|
İlçe ve il kongrelerinde organ seçimlerinde adayların aldıkları oy
sırasına göre genel sıralama yapılarak asıl ve yedek üyeler belirlenir.
En çok oy alanlar asıl üye, onlardan sonra gelenler yedek üye seçilmiş
olurlar. Eşit oy alanlar arasında ad çekme yoluyla sıra saptanır. İl ve
ilçe yönetim kurullarında her iki cinsiyetten en az dörtte bir (yüzde
yirmibeş) oranında üye bulunur. Bu husus genel sıralamayla
gerçekleşmemişse aynı cinsiyetten aday olanlar arasında aldıkları oya
göre ayrı ayrı sıralama yapılır. Aldıkları oya bakılmaksızın her iki
cinsiyetten yeterli üye alınarak organlar seçilmiş sayılır. Geri
kalanlar o cinsiyetten üyelerin yedeği olur. İlçe ve il yönetim
kurullarında bir cinsiyetten üye sayısının herhangi bir nedenle bu
oranın altına düşmesi halinde -varsa- o cinsiyetten yedek üyelerle,
yoksa cinsiyete bakılmaksızın yedek üyelerle, sayı tamamlanır. |
|
İlçe ve il kongrelerinde her bir cinsiyetten yeter sayıda aday çıkmazsa
katılan adaylarla seçim yapılır. |
|
Seçimlerde üye tam sayısının beşte birinden az oy alanlar asıl veya
yedek üyeliğe seçilmiş sayılamazlar.") |
|
K. Diğer Hususlar |
|
Kongrelerle ilgili diğer hususlar "Kongreler Yönetmeliği" ile
düzenlenir. |
|
OLAĞANÜSTÜ KONGRELER |
|
Madde- 49 |
|
(24 Ekim 2003 günlü Kurultay kararı ile değişik). Üst yönetim biriminin
kararıyla ya da kongre üyelerinin tam sayısının beşte birinin, onbeş
günlük süre içinde noterden onaylı imzalarıyla yaptıkları başvurular
üzerine olağanüstü kongre, yönetim kurulunca toplantıya çağrılır.
(19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik cümle). Toplantı çağrısı
yapılmadığı takdirde, üst yönetim kurulu olağanüstü kongrenin
toplanmasını ve yapılmasını sağlar. |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "Üst yönetim biriminin kararıyla ya da
kongre üyelerinin beşte birinin isteği ile olağanüstü kongre toplanır.") |
|
Olağanüstü kongrenin gündemi, isteyenlerce düzenlenir. Bu kongrelerde
gündemden başka bir konu görüşülemez. Seçim yapılmaz. |
|
Ancak olağanüstü kongreyi isteyenlerin sayısı kongre üyeleri tam
sayısının salt çoğunluğunu sağlıyor ise, olağanüstü kongrenin gündemine,
güven oylaması ve seçim maddeleri konabilir. Bu takdirde seçim
yapılabilir. |
|
Görevin boşalması ile ilgili Tüzüğün 42. maddesi ve görevden alınanların
yerine seçimle ilgili 44. maddesi hükümleri saklıdır. |
|
Olağanüstü kongre isteğinin usulüne uygun olarak yetkili yönetim
birimine ulaştırılmasından başlayarak en geç (45) gün içinde, yetkili
yönetim birimince kongre toplanır. Bu toplantı (15) gün önce usulüne
uygun olarak duyurulur. |
|
SEÇİMLER VE SEÇİMLERE İTİRAZ |
|
Madde-50 |
|
Kongrede sıra seçimlere geldiğinde, kongre başkanlık kurulu görevi,
yetkili ve görevli seçim kurulu başkanlığına bırakır. |
|
Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile, tutanakların
düzenlenmesinden itibaren (2) gün içinde, seçim sonuçlarına, yetkili ve
görevli ilçe seçim kuruluna itiraz edilir. |
|
İlçe seçim kurulunun kararı kesindir. |
|
İTİRAZ |
|
Madde-51 |
|
A) Muhtarlık bölgesi ilçe kongresi temsilci
seçimleri ile ilgili itirazlar sonuçların ilan tarihinden itibaren 3 gün
içinde, o ilçede kayıtlı üyelerce ilçe
yönetim kuruluna yapılır. İlçe meclisi (5) gün içinde karar verir. Bu
karara karşı (5) gün içinde il yönetim kuruluna itiraz edilebilir. İl
yönetim kurulunun (5) gün içinde vereceği karar kesindir. (Değişiklik:
13.02.2000 tarihli karar) |
|
B) İlçe kongresinin seçim dışındaki kararlarına ilişkin itirazlar kongre
üyelerince (5) gün içinde il yönetim kuruluna yapılır. İl yönetim
kurulunun (5) gün içinde vereceği kararlar kesindir. |
|
C) İl kongresinin seçim dışındaki kararlarına ilişkin itirazlar
kongrenin bitişini izleyen (5) gün içinde kongre üyelerince Merkez
Yönetim Kurulu'na yapılır. Merkez Yönetim Kurulu'nun (5) gün içinde
vereceği karar kesindir. |
|
İtirazlar yetkili kurullara yazılı olarak yapılır. İtirazlar işlemlerin
yürütülmesini durdurmaz. |
|
KURULTAY |
|
Madde-52 |
|
Kurultay, Partinin en yüksek organıdır. Yasa ve Tüzük kuralları içinde,
toplumun ve ülkenin genel sorunlarını ve parti tutumunu görüşüp karara
bağlar. |
|
Partinin kesin hesabını kabul veya reddeder. Parti Meclisi'nin çalışma
raporunu görüşür ve karara bağlar. |
|
Kurultayda; |
|
a) Genel Başkan, |
|
b) Parti Meclisi üyeleri, |
|
c) Yüksek Disiplin Kurulu üyeleri gizli oyla seçilir. |
|
Bütün partililer, kurultay kararlarına uyarlar. Kurultay kararları
ilgililere ve kamuoyuna duyurulur. |
|
KURULTAY ÜYELERİ |
|
Madde-53 |
|
A- Kurultayın Doğal Üyeleri |
|
a) Genel Başkan, |
|
b) Parti Meclisi üyeleri, |
|
c) T.B.M.M.'nin partili üyeleri ve partili bakanlar, |
|
d) Yüksek Disiplin Kurulu Başkanı ve üyeleri. |
|
B- Kurultayın Seçilmiş Üyeleri |
|
İl kongrelerinde o ilin T.B.M.M. üye sayısının iki katı olarak seçilen
kurultay temsilcileri, |
|
Doğal üyelerle, kurultay temsilcileri kurultay üyesidir. |
|
C- Onur Üyeleri |
|
Genel Başkanlık, Genel Başkan Yardımcılığı, Genel Sekreterlik, Genel
Sekreter Yardımcılığı, Genel Saymanlık, Parti Meclisi ve Genel Yönetim
Kurulu Üyeliği, Yüksek Disiplin Kurulu Başkan ve Üyeliği, Başbakanlık,
Bakanlık, T.B.M.M. Üyeliği yapmış olanlar ile sendikaların, meslek
kuruluşlarının, demokratik kitle örgütlerinin en üst birimlerinin
başkanlarından partili olanlar ile kurultay üyesi olmayan il başkanları,
parti üyesi büyükşehir ve il belediye başkanları ve Tüzük hükümlerine
göre genel merkezde oluşturulan komisyonların, çalışma gruplarının
başkanlarıdır. |
|
KURULTAYA ÇAĞRI VE GÜNDEM |
|
Madde-54 |
|
Kurultay, iki yılda bir toplanır. Bir yıldan fazla ertelenemez.
Kurultayın toplanacağı yer, gün ve saat ile gündemi Parti Meclisi'nce
belirlenir ve en az (30) gün önce Genel Başkanca duyurulur. |
|
Kurultay gününün duyurulmasından başlayarak (15) gün içinde Genel
Başkanlığa ulaşmak koşulu ile kurultay üyelerinin tam sayısının en az
beşte birinin imzasını taşıyan konular da geçici gündeme alınır. Bu
konuların görüşülebilmesi, Kurultayın kararına bağlıdır. Oylamadan önce
önergede imzası olanlardan birisi ile Merkez Yönetim Kurulu adına bir
üye konuşabilir. (19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
Değiştirilmeden önceki şekli: "Kurultay gününün duyurulmasından
başlayarak (15) gün içinde Genel Başkanlığa ulaşmak koşulu ile kurultay
üyelerinin en az beşte birinin imzasını taşıyan konular da, geçici
gündeme alınır. Bu konuların görüşülebilmesi, Kurultayın kararına
bağlıdır. Oylamadan önce önergede imzası olanlardan birisi ile Merkez
Yönetim Kurulu adına bir üye konuşabilir.") |
|
Parti Meclisinin kararı ya da kurultay üyelerinin tam sayısının beşte
birinin onbeş günlük süre içinde noterden onaylı imzaları ile yaptıkları
başvurular üzerine Kurultay, Genel Başkanca olağanüstü toplantıya
çağrılır. Genel Başkan da gerekli gördüğünde, Kurultayı olağanüstü
toplantıya çağırır. (19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik
cümle). |
|
Değiştirilmeden önceki şekli: "Parti Meclisi kararı ya da kurultay
üyelerinden beşte birinin yazılı isteği üzerine Kurultay, Genel Başkanca
olağanüstü toplantıya çağrılır. Genel Başkan da gerekli gördüğünde,
Kurultayı olağanüstü toplantıya çağırır.") |
|
Olağanüstü toplantının gündemi, isteyenlerce düzenlenir. Olağanüstü
toplantıda yalnız gündemdeki konular görüşülür, seçim yapılmaz. Ancak,
Genel Başkan gündeme seçim maddesi koyabilir. Olağanüstü kurultay
isteminde bulunan kurultay üyeleri sayısı üye tam sayısının salt
çoğunluğunu sağlıyor ise, gündeme, güven oyu ve seçim maddesi
konulabilir. |
|
Olağanüstü toplantı da en az (15) gün önce ilgililere duyurulmak
koşuluyla en geç (45) gün içinde yapılır. |
|
KURULTAY GÖRÜŞMELERİ VE KARARLARI |
|
Madde 55- Kurultayı Genel Başkan, Genel Başkan yoksa
vekili açar. Kurultay açıldıktan sonra Kurultayın doğal ve seçilmiş
üyeleri arasından bir başkan ile yeter sayıda başkan yardımcısı ve
yazman üye seçilerek kurultayı yönetmek için “Başkanlık Kurulu”
oluşturulur. (19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
Genel Başkanlık, Parti Meclisince kurultaya sunulacak rapor ve karar
tasarılarını kurultay tarihinin duyuruluşu ile birlikte il başkanlarına
ve TBMM Grubuna gönderir. Kurultayda kurulacak komisyonların adlarını da
bildirir. |
|
TBMM Parti Grubu ve her ilin kurultay temsilcileri kendi aralarında
toplanarak rapor ve karar tasarılarını inceler; görüşlerini saptarlar,
ancak bağlayıcı karar alamazlar. |
|
Bu toplantılarda TBMM Parti Grubu ve iller, katılmak istedikleri
kurultay hazırlık komisyonlarını belirler. Bu komisyonlar için TBMM
Grubundan iki, illerden birer üye görevlendirilir. Görevlendirilen
üyelerin adları, Genel Başkanlığa ivedi bildirilir. |
|
Hazırlık komisyonlarına Genel Başkanca görevlendirilecek üçer üye de
katılırlar. (19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
Hazırlık Komisyonlarını Genel Başkan, Kurultaydan önce toplantıya
çağırır. |
|
Kurultayda TBMM Parti Grubundan iki, illerden birer üye kurultay
komisyonlarına seçilir. |
|
Parti Meclisinden belirlenecek üçer üye, Kurultay komisyonlarına
katılırlar. (19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
Kurultayda Parti Meclisince, TBMM Parti Grubunca veya illerce, ya da
kurultay üyelerince sunularak komisyonlarda görüşme konusu yapılmış
rapor ve karar tasarıları dışında önerge verilemez, görüşme ve oylama
yapılamaz. |
|
Komisyonların görüşmelerine, komisyon üyesi olmayan kurultay üyeleri de
katılabilir, ancak oy kullanamazlar. |
|
Kurultayda seçimlere geçilmeden önce adaylar saptanır. Aday olmayanlar
seçilemezler. Genel Başkanlığa aday olabilmek için, üye tam sayısının en
az yüzde yirmisinin yazılı önerisi gerekir. Bu öneri, huzurda başkanlık
divanının görevlendireceği üye veya üyelerin gözetiminde imzalanır. Bir
delege, adaylardan sadece biri için imza verir. (24 Ekim 2003 günlü
Kurultay kararı ile değişik). |
|
Kurultayda organ seçimleri iki yöntemle yapılabilir: |
|
a-) Blok Liste |
|
b-) Tek ve Ortak Liste (Çarşaf Liste) |
|
Blok liste ile yapılacak seçimlerde bütün adayların soyadına göre
hazırlanmış alfabetik listesi kullanılır. (19.11.2005 tarihli kurultay
kararı ile eklenen cümle). Bir aday, blok listelerden yalnızca birisinde
yer alabilir. Bir adayın birden çok listede yer alması halinde, Kurultay
Başkanlığınca açıklama yapılarak, adayın hangi listede yer almak
istediği saptanır ve düzenleme buna göre yapılır. Adayın yazılı beyanına
rağmen başka listelerde yer verilmesi halinde bu blok listeler geçersiz
sayılır ve Kurultay Başkanlık Kurulunca işleme konulmaz. Blok listeler
dışında asıl ve yedek üye adayı olarak başvuruda bulunmak mümkündür.
Başkanlık kurulunca kesinleştirilen bireysel adayların ad ve soyadlarını
içeren bir liste, seçim kurulunca onaylanarak, sandık başına ve oy verme
hücrelerine asılır. Basılmış olan blok listeler, Kurultay Başkanlık
kurulunca İlçe Seçim Kuruluna mühürlettirilerek oy pusulası haline
dönüştürülür. Bu suretle oluşturulan oy pusulalarındaki isimler
çizilebilir, yerine yeni isimler yazılabilir. Her adayın, şahsen veya
ayrı listelerden aldıkları oylar hesaba katılarak |
|
toplanır ve böylece listedeki sırası saptanır. Asıl ve yedek üyeler,
ayrı ayrı belirlenir. Seçilecek üye sayısından fazla veya üye sayısının
yüzde doksanından eksik isim yazılı oy pusulaları geçersiz sayılır. |
|
Seçimlerde, bütün adayların kura ile belirlenen harften başlamak üzere
soyadına göre hazırlanmış alfabetik listesi kullanılır. Ayrı organlar
için tek oy pusulası düzenlenebilir. Bu halde, bir organ listesinde
geçersizlik varsa, oy pusulasının yalnızca ilgili organ için olan bölümü
iptal edilir. Pusulanın diğer organlarla ilgili bölümleri geçerli olur
ve sayılır. |
|
(01.07.2001 günlü Kurultayda yapılan değişiklik) Seçimler için
hazırlanan oy pusulalarına her organın adayları ayrı ayrı olarak
yazılır. Parti Meclisi’nin (12) asıl üyesi Bilim, Yönetim ve Kültür
Platformu üyeleri içinden kurultayda yapılan oylamada yeterli oy alarak
belirlenen yeni Genel Başkanın önereceği 18 kişi arasından Kurultayca
seçilir; yedek üye seçilmez. 16. fıkra hükmü (cinsiyet kotası) bu
üyelikler için de uygulanır. Bunların oy pusulaları, diğer (68) Parti
Meclisi üyesinin seçileceği listeden ayrı olarak hazırlanır. (24 Ekim
2003 günlü kurultayda eklenen cümle). Sandık Kurulu, delegeye önce bu oy
pusulasını vererek oyunu kullandırır. Daha sonra delegeye, Sandık
Kurulunca organlarla ilgili blok oy pusulası verilerek oy kullandırılır. |
|
(24 Ekim 2003 günlü Kurultayda yapılan değişiklik) Kurultay gündeminde
çalışma raporunun okunmasına ve görüşülmesine geçilmeden önce, Kurultay
üyelerinin onda birinin imzasıyla verilecek önergeyle ve kurultay üye
tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ile organ seçimlerinde tek ve
ortak pusula (çarşaf liste usulü) ile de seçim yapılabilir. Bu yöntemle
seçim kararı alınması halinde tüm adaylar Kurultay Başkanlık Kurulunca
soyadı alfabe sırasına göre yazılır. Ad çekme yoluyla belirlenecek
harften başlamak üzere düzenlenecek oy pusulası, Başkanlık Kurulunca
bastırılır. Bu pusula ilçe seçim kurulu başkanlığınca mühürlenerek oy
pusulasına dönüştürülür. Bu pusulada seçilecek üye sayısı kadar aday
adı, hizasına işaret konularak oy verilir. Fazla işaretlenmiş veya
seçilecek üye sayısının yüzde doksanından az işaretlenmiş pusulalar
geçersiz sayılır. Organ seçimlerinde adayların aldıkları oy sayısına
göre sıralama yapılarak asıl ve yedek üyeler belirlenir. En çok oy
alanlar asıl, onlardan sonra gelenler yedek üye seçilmiş olurlar. Eşit
oy alanlar arasında ad çekme yoluyla sıra saptanır. |
|
Organlarda her iki cinsiyetten en az dörtte bir (yüzde yirmibeş)
oranında üye bulunur. Her iki cinsiyetten üye seçilmesi gereken
organlarda bu husus genel sıralama ile gerçekleşmemiş ise, aynı
cinsiyetten aday olanlar arasında aldıkları oya göre ayrı ayrı sıralama
yapılır. Alınan oya bakılmaksızın her iki cinsiyetten yeterli üye
alınarak organlar seçilmiş sayılır. Geri kalanlar o cinsiyetten üyelerin
yedeği olur. |
|
Seçimlerde üye tam sayısının beşte birinden az oy alanlar asıl ve yedek
üyeliğe seçilmiş sayılmazlar. |
|
Kurultayın olağan ve olağanüstü toplantıları, çalışma yöntemleri,
“Kurultay Yönetmeliği” ile düzenlenir. |
|
(Değiştirilmeden önceki madde madni: |
|
Madde 55- Kurultayı Genel Başkan, Genel Başkan yoksa vekili açar. |
|
Genel Başkanlık, Parti Meclisince kurultaya sunulacak rapor ve karar
tasarılarını kurultay tarihinin duyuruluşuyla birlikte il başkanlarına
ve TBMM Grubuna gönderir. Kurultayda kurulacak komisyonların adlarını da
bildirir. |
|
TBMM Parti Grubu ve her ilin kurultay temsilcileri kendi aralarında
toplanarak rapor ve karar tasarılarını inceler; görüşlerini saptarlar,
ancak bağlayıcı karar alamazlar. |
|
Bu toplantılarda TBMM Parti Grubu ve iller, katılmak istedikleri
kurultay hazırlık komisyonlarını belirler. Bu komisyonlar için TBMM
gurubundan iki, illerden birer üye görevlendirilir. Görevlendirilen
üyelerin adı, Genel Başkanlığa ivedilikle bildirilir. |
|
Hazırlık Komisyonlarına Genel Başkanın görevlendireceği üyeler de
katılırlar. |
|
Hazırlık Komisyonlarını Genel Başkan, kurultaydan önce toplantıya
çağırır. |
|
Kurultayda TBMM Parti Grubundan iki, illerden birer üye kurultay
komisyonlarına seçilir. |
|
Parti Meclisi, kurultay komisyonlarına yeter sayıda üye verir. |
|
Kurultayda Parti Meclisince, TBMM Parti Grubunca veya illerce, ya da
kurultay üyelerince sunularak komisyonlarda görüşme konusu yapılmış
rapor ve karar tasarıları dışında önerge verilemez, görüşme ve oylama
yapılamaz. |
|
Komisyonların görüşmelerine, komisyon üyesi olmayan kurultay üyeleri de
katılabilir, ancak oy kullanamazlar. |
|
(01.07.2001 günlü Kurultayda yapılan değişiklik) Seçimler için
hazırlanan oy pusulalarına her organın adayları ayrı ayrı olarak
yazılır. Parti Meclisi’nin (12) asıl üyesi, Bilim, Yönetim ve Kültür
Platformu üyeleri içinden kurultayda yapılan oylamada yeterli oy alarak
belirlenen yeni Genel Başkanın önereceği 18 kişi arasından Kurultayca
seçilir; yedek üye seçilmez; 13. fıkra hükmü, bu üyelikler için de
uygulanır. Bunların oy pusulaları, diğer (60) Parti Meclisi üyesinin
seçileceği bu listeden ayrı olarak hazırlanır ve oylamaları aynı zamanda
yapılır. |
|
Kurultay seçimlerinde bütün adayların kur’a ile belirlenen harften
başlamak üzere soyadına göre hazırlanmış alfabetik listesi kullanılır.
Seçilecek üye sayısı kadar üye adı hizasına işaret konularak oy verilir.
Fazla işaretlenmiş veya seçilecek üye sayısının %90’ından az
işaretlenmiş listeler geçersizdir. |
|
Kurultayda organ seçimlerinde adayların aldıkları oy sayısına göre genel
sıralama yapılarak asıl ve yedek üyeler belirlenir. En çok oy alanlar
asıl, onlardan sonra gelenler yedek üye seçilmiş olurlar. Eşit oy
alanlar arasında ad çekme yoluyla sıra saptanır. Şu kadar ki, organlarda
her iki cinsiyetten en az dörtte bir (yüzde yirmibeş) oranında üye
bulunur. Her iki cinsiyetten üye seçilmesi gereken organlarda bu husus
genel sıralama ile gerçekleşmemiş ise; aynı cinsiyetten aday olanlar
arasında aldıkları oya göre ayrı ayrı sıralama yapılır. Alınan oya
bakılmaksızın her iki cinsiyetten yeterli üye alınarak organlar seçilmiş
sayılır. Geri kalanlar o cinsiyetten üyelerin yedeği olur. |
|
Seçimlerde üye tam sayısının beşte birinden az olanlar asıl ve yedek
üyeliğe seçilmiş sayılamazlar. |
|
Kurultayın olağan ve olağanüstü toplantıları, çalışma yöntemleri,
“Kurultay Yönetmeliği” ile düzenlenir. |
|
DANIŞMA KURULTAYLARI |
|
Madde-56 |
|
A) Küçük Kurultay |
|
Küçük Kurultay, her yıl en az bir defa, Merkez Yönetim Kurulu'nun
çağrısı üzerine toplanır. |
|
Küçük Kurultay'a; |
|
a) Genel Başkan, |
|
b) Parti Meclisi Üyeleri, |
|
c) Partili Milletvekilleri, |
|
d) Yüksek Disiplin Kurulu Üyeleri, |
|
e) İl Başkanları, |
|
f) Büyükşehir ve il belediyelerinin partili başkanları, |
|
g) Yönetmelikle belirtilen esaslara göre seçilen il temsilcileri, |
|
h) Ülke düzeyinde örgütlü sendika ve meslek kuruluşlarının partili genel
başkanları, |
|
ı) Genel Merkez düzeyinde görev yapan ve yönetmelikle belirlenen
partililer katılırlar. |
|
B) Gençlik Kurultayı |
|
Gençlik Kurultayı, her yıl en az bir defa, Merkez Yönetim Kurulu'nun
çağrısı üzerine toplanır. |
|
C) Kadın Kurultayı |
|
Kadın kurultayı, her yıl en az bir defa Merkez Yönetim Kurulu'nun
çağrısı üzerine toplanır. |
|
Danışma Kurultaylarının; toplanmaları, çalışmaları ve bu kurultaylara
katılacakların soptanması ile diğer hususlar yönetmelikle belirlenir. |
|
DANIŞMA TOPLANTILARI |
|
Madde-57 |
|
A) Bölge Danışma Toplantıları |
|
Merkez Yönetim Kurulu'nun belirleyeceği tarihlerde ve yerlerde gerek
duyulacak sayıda Bölge Danışma Toplantıları düzenlenir. |
|
B) İl Danışma Toplantıları |
|
Merkez Yönetim Kurulu'nun bilgisi içinde, il yönetim kurullarının
belirleyeceği tarihlerde ve yerde, gerek duyulacak sayıda il danışma
toplantıları düzenlenir. |
|
C) İlçe Danışma Toplantıları |
|
İl Yönetim kurullarının bilgisi içinde, ilçe yönetim kurullarınca gerek
duyulacak sayıda ilçe danışma toplantıları düzenlenir. |
|
Danışma toplantılarının; toplanmaları, çalışmaları ve bu toplantılara
katılacakların saptanması ile ilgili diğer huuslar yönetmelikte
belirlenir. |
|
BEŞİNCİ BÖLÜM PARTİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ |
|
TBMM ÜYELİĞİ ADAYLARININ BELİRLENMESİ |
|
Madde-58 |
|
TBMM seçimleri için adayların belirlenmesinde önseçim, aday yoklaması ve
merkez yoklaması yöntemleri uygulanabilir. |
|
Aday saptamada hangi seçim çevresinde hangi yöntemin uygulanacağına
Parti Meclisi karar verir. Parti Meclisi'nce tüm seçim çevrelerinde
farklı yöntemler uygulanabilir. |
|
a) Önseçim, partiye yazılı üyelerin katılımı ile yapılır. (SPK.36) |
|
b) Aday yoklaması partide belli görevlere seçilmiş olan delegelerin
katılımı ile yapılır. Aday yoklamasında seçmen olacak parti görevlileri
ve üyeleri yönetmelikle belirlenir. (SPK.42/6) |
|
c) Merkez yoklamasında adaylar Parti Meclisi'nce
saptanır. |
|
Önseçim ve aday yoklaması yargı yöntemi ve denetiminde yapılır. |
|
Aday belirlemede uygulanacak yöntemlerle ilgili hususlar yönetmelikle
belirlenir. |
|
TBMM ÜYELİĞİ İÇİN ADAYLIĞA BAŞVURMA |
|
Madde-59 |
|
Adaylık için başvuru tarihleri Parti Meclisi'nce saptanır ve açıklanır. |
|
Adaylık başvuruları, Genel Merkez'deki ilgili birime yapılır. |
|
Adaylık başvuruları ile ilgili hususlar yönetmelikle belirlenir. |
|
TBMM ÜYELİĞİ İÇİN ADAYLIK ÖN KOŞULLARI VE İNCELEME |
|
Madde-60 |
|
TBMM üyeliği için aday olmak üzere; önseçim, aday yoklaması ve merkez
yoklaması için başvuranlara, merkez kontenjan adaylığı isteyenler için
Merkez Yönetim Kurulu'nca ön inceleme yapılır ve Parti Meclisi'nin
onayına sunulur. |
|
Adaylık başvurusu yapan parti üyeleri için inceleme, yasal nitelikler
açısından yapılır. |
|
Parti üyesi olmayanların adaylık başvuruları ilgili İl ve İlçe Yönetim
Kurullarının görüşleri de alınarak incelenir. |
|
Parti üyesi olmayanlardan, Parti Meclisi'nce; önseçime, aday
yoklamalarına ve merkez yoklamasına katılmaları uygun bulunanlara merkez
kontenjanından aday gösterilenler tüzüğün 12. maddesi uyarınca Merkez
Yönetim Kurulu'nca doğrudan asıl üyeliğe kabul edilir. |
|
Yasalar nedeniyle partiye yazılma olanağı bulunmayan kimselerden
adaylığa başvuranları, parti üyesi olmaksızın; önseçime, aday
yoklamasına ve merkez yoklamasına katılabilmeleri, Parti Meclisi'nin
kararına bağlıdır. |
|
YEREL SEÇİMLERDE ADAYLARIN BELİRLENMESİ |
|
Madde-61 |
|
Belediye başkanlığı, belediye meclisi üyeliği ve il genel meclisi
üyeliği seçimlerinde, parti adaylarının belirlenmesine ilişkin hususlar
yönetmelikle belirlenir. |
|
Yerel seçimlerde, merkezden aday gösterme yetkisi, Parti Meclisi'nindir.
Parti Meclisi bu yetkisini ilçe seçimleri için il yönetim kurullarına,
belde seçimleri için ilçe yönetim kurullarına devredebilir. Bu halde
yetkili kurullar seçimin yapıldığı çevredeki örgüt birimine danışır. |
|
(24 Ekim 2003 günlü Kurultay kararıyla değişik) Yerel seçimlerde görev
yaptıkları yerde, aday adayı olmak isteyen il ve ilçe başkanları ile
yönetim kurulları üyelerinin, belirlenen seçim takvimine göre,
milletvekili seçimi veya yerel yönetimler seçimi için, parti
yöneticileri ile kamu görevlilerinin istifa etmeleri gereken süre kadar
önce, görevlerinden istifa etmeleri zorunludur. |
|
ADAY BELİRLEME YÖNETMELİĞİ |
|
Madde-62 |
|
TBMM üyeliği ve yerel yönetimler için aday belirlemeye ilişkin hususlar
ayrı ayrı yönetmeliklerle düzenlenir. |
|
ALTINCI BÖLÜM PARTİ GRUPLARI |
|
TBMM PARTİ GRUBU |
|
Madde-63 |
|
TBMM'de partili milletvekilleri "Millet Meclisi Grubu"nu oluştururlar. |
|
Parti Grubu, Partinin programını ve seçim bildirgesini, kurultay
kararları ve Parti Meclisince saptanan politika doğrultusunda
gerçekleştirmek için gerekli yasama girişimlerini, Tüzük ve iç
yönetmelik kuralları çerçevesinde, kendi kararları ile yürütür. |
|
TBMM GRUBUNUN YÖNETİM İLKELERİ |
|
Madde-64 |
|
Genel Başkan, TBMM Parti Grubunun ve Grup Yönetim Kurulunun Başkanıdır. |
|
TBMM Grubu her toplantı yılı başında, o yıl için üç Başkanvekili seçer.
Grup Yönetim Kurulunun kaç kişiden oluşacağı iç yönetmeliğinde
belirlenir. |
|
Grup Başkanvekilleri, grubun yasama çalışmalarının yürütülmesinde Genel
Başkanın yardımcısıdır ve görevlendirildiği konularda vekilidirler. |
|
Grubun doğal sözcüsü Genel Başkandır. Genel Başkan belli konular için
sözcü görevlendirebilir. Genel Başkan bulunmadığında Grup
Başkanvekilleri de sözcüdürler. Grup Yönetim Kurulu ve ivedi durumlarda
Grup Başkanvekilleri de belli konular için sözcü seçebilirler. |
|
Yasama girişimlerinin düzenli biçimde yürütülmesi ve Meclis
çalışmalarında ve disiplinin sağlanması, Grup Yönetim Kurulu'nun
görevidir. |
|
Meclis araştırması ve genel görüşme önergeleri, yasa önerileri; Grup
Yönetim Kurulunca veya iç yönetmeliğe göre grupça uygun bulunmadan
Meclise sunulamaz ve basına açıklanamaz. |
|
Genel Başkan Yardımcıları, Genel Sekreter veya görevlendireceği Genel
Sekreter Yardımcısı, Grup Yönetim Kurulu toplantısına ve görüşmelere
katılabilirler, oy kullanamazlar. |
|
TBMM Grubu'nun çalışmaları "TBMM Grup İç Yönetmeliği" ile düzenlenir.
Önemli dış temsil görevleri için Grup üyelerinin seçiminde yasaların ve
görevin gerektirdiği niteliklere uygunluğun nasıl sağlanacağı da
yönetmelikle gösterilir. |
|
TBMM GRUBU ÜYELERİNİN GÖREVLERİ |
|
Madde-65 |
|
Parti TBMM üyeleri; |
|
a) Yasama çalışmalarında Partinin ilkelerine, Tüzük ve Programına, Seçim
Bildirgesine, Kurultay kararlarına, Parti Meclisince alınan kararlara ve
saptanan siyasal doğrultuya, Grup Genel Kurulu ile Grup Yönetim Kurulu
kararlarına uymakla, bunları destekleyip uygulamakla yükümlüdürler. |
|
Grup toplantısına ve karara katılmamış olmak, alınan kararlara uyma
yükümlülüğünü kaldırmaz. |
|
b) Geçerli özürleri bulunmadıkça Meclis Genel Kuruluna, komisyonlara ve
grup toplantılarına katılırlar. Bu toplantıların her birine özürsüz
olarak üst üste üç kez katılmayan üyeye, Grup Yönetim Kurulunca yazılı
uyarı yapılır ve bu uyarı gerektiğinde seçim çevresine duyurulmak üzere
Yönetim Kurulu'na bildirilir. |
|
c) Yasama Meclisi komisyonlarında görev alan partili üyeler, bir grup
oluştururlar ve aralarından birini başkan seçerler. |
|
Grup Yönetim Kurulu, komisyon gruplarının çalışmalarını bu başkan
aracılığı ile izler ve düzenler. |
|
d) TBMM üyelerinin grup ödentilerinin miktarı ve böylece sağlanan
gelirin, Grup ve Genel Merkez çalışmaları için hangi oranda
paylaştırılacağı, TBMM Grubunca karara bağlanır. |
|
BELEDİYE VE İL GENEL MECLİS GRUPLARI |
|
Madde-66 |
|
Belediye ve il genel meclislerindeki partili üyeler, bir grup
oluştururlar. Partili belediye başkanı, Belediye meclisindeki parti
grubunun doğal üyesidir. |
|
İl başkanı; il genel meclisi, büyükşehir veya il belediye meclisi parti
gruplarının; ilçe başkanı da; ilçe çevresindeki belediye meclisi parti
gruplarının başkanıdır. Oy hakları vardır. |
|
Merkez ilçe başkanları, il belediye meclisi parti gruplarına üye olarak
katılırlar ve oy kullanırlar. Grup başkan yardımcısı olarak görev
yaparlar. |
|
Grup üyeleri, partinin ilkelerine, tüzük ve programlarına seçim
bildirgesine, Kurultayın ve kendi kongreleri ile grupların kararlarına
uymakla yükümlüdürler. |
|
Belediye başkanlarının, yürütme ve ilgili yasal görevleri konusunda
bağlayıcı grup kararı alınamaz. |
|
Partili belediye başkanları ile belediye ve il genel meclisi üyelerinin
grup ödentileri ve böylece sağlanan gelirin grup ve parti çalışmaları
için hangi oranda paylaştırılacağı, ilgili il ya da ilçe yönetim kurulu
ile grup yönetim kurulunun yapacağı ortak toplantıda karara bağlanır. |
|
Belediye ve il genel meclisi parti gruplarının çalışma yöntemleri
yönetmelikle düzenlenir. |
|
YEDİNCİ BÖLÜM DİSİPLİN İŞLEMLERİ |
|
DİSİPLİN KURULLARININ GÖREVLERİ |
|
Madde-67 |
|
Parti suçlarını cezalandırma görevi ve yetkisi disiplin kurullarınındır. |
|
Parti suçlarının yargı organlarının görev alanına girmesi, disiplin
kurullarının görev yapmasına engel olmaz. |
|
YETKİ |
|
Madde 68- (01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile
değişik) |
|
A) Parti Meclisi üyelerinin, Yüksek Disiplin
Kurulu Başkan ve üyelerinin, TBMM üyelerinin, partili büyükşehir
belediye başkanlarının parti suçu oluşturan eylemleri Parti Meclisi’nin
istemi üzerine Yüksek Disiplin Kurulu’nca, |
|
B) İl başkanları, il yönetim kurulu
üyeleri ile il disiplin kurulu başkan ve üyeleri ile il ve ilçe belediye
başkanlarının parti suçu oluşturan eylemleri hakkında Merkez Yönetim
Kurulu’nun istemi üzerine Yüksek Disiplin Kurulu’nca, |
|
C) Öteki üyelerin ve görevlilerin parti suçu
oluşturan eylemleri hakkında il yönetim kurulunun istemi üzerine il
disiplin kurulunca, |
|
D) Partili TBMM üyelerinin grup disiplinine, iç
yönetmeliğe, bağlayıcı grup kararlarına aykırı, ya da grup onuruyla
bağdaşmayan eylem ve davranışlarından doğan parti suçları ile
birbirleriyle olan anlaşmazlıkları Grup Yönetim Kurulu’nun istemi
üzerine Grup Disiplin Kurulu’nca karara bağlanır. |
|
E) İvedi durumlarda Merkez Yönetim Kurulu,
il yönetim kurullarının önlemli olarak görevden derhal uzaklaştırma
yetkilerini de kullanarak bir üyeyi disiplin kuruluna sevk edebilir. |
|
F) Kesin çıkarma ve geçici çıkarma istemi
ile disiplin kuruluna gönderen organ gerekli görürse önlem niteliğinde
olmak üzere üyeyi görevden uzaklaştırabilir. Bu durumda dosya beş gün
içinde görevli disiplin kuruluna gönderilir ve bu süre içinde karar
ilgiliye tebliğ edilir. |
|
Önlem niteliğinde görevden uzaklaştırılanlar, önlemin kaldırılması
istemi ile görevli disiplin kuruluna tebliğ tarihinden itibaren üç gün
içinde başvurabilir. Bu istem yedi gün içinde karara bağlanır. |
|
(19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile eklenen fıkra.) İl Disiplin
Kurullarının tedbirle (önlemle) ilgili kararlarına karşı Yüksek Disiplin
Kurulu’na üç gün içinde itiraz edilebilir. Disiplin kurulları tedbire
(önleme) itirazla ilgili başvuruları kendilerine ulaştığı tarihten
itibaren yedi gün içinde karara bağlarlar. Haklarında tedbir (önlem)
kararı olan üyeler, parti içi seçme ve seçilme haklarını kullanamazlar. |
|
DİSİPLİN KURULLARI |
|
Madde-69 |
|
A) Yüksek Disiplin Kurulu |
|
Kurultayca seçilen (15) asıl ve (8) yedek üyeden oluşur. |
|
B) İl Disiplin Kurulu |
|
İl kongresince seçilen (9) asıl ve (5) yedek üyeden oluşur. |
|
(19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
C) TBMM Grup Disiplin Kurulu |
|
Grup Genel kurulunca seçilen ve sayıları Grup İç Yönetmeliğinde
belirlenen üyelerden oluşur. |
|
Disiplin Kurulu üyeliğine aday olmak ve seçilebilmek için, disiplin
cezası almamış olmak gerekir. |
|
Özürsüz olarak üst üste üç olağan toplantıya katılmayan üye, kurul
kararıyla görevden ayrılmış sayılır. Bu karara karşı İl Disiplin Kurulu
üyeleri Yüksek Disiplin Kurulu'na Yüksek Disiplin Kurulu ve Grup
Disiplin Kurulu üyeleri Parti Meclisine 5 gün içinde itiraz edebilirler.
İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir. |
|
PARTİ SUÇLARI |
|
Madde-70 |
|
(19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). Aşağıda yazılı olan
tutum, davranış ve eylemler ile bunların yapılmasını desteklemek,
kolaylaştırmak ve övmek parti suçudur. |
|
A) Kesin Çıkarma Cezası
Gerektiren Parti Suçları |
|
a) Programa ve Tüzük kurallarına, kurultay
ve yetkili organ kararlarına aykırı davranmak, |
|
b) Partide aldıkları görev ve sorumlulukla
ve üyelikle bağdaşmayan tutum ve davranışlarda bulunmak, |
|
c) Parti kayıt ve defterlerini saklamak,
görevi devir sırasında bunları teslim etmemek, |
|
d) Parti doğrultusuna ve temel ilkelere
aykırı siyasal çalışmalara ve eylemlere katkıda bulunmak, |
|
e) Parti adaylarına karşı veya başka parti
adaylarından yana açık veya gizli çalışmak, |
|
f) Kurultay, kongre, grup ve meclis
işlemlerinin, seçim çalışmalarının yasa, tüzük ve yönetmelik kurallarına
uygun olmasını engellemek, bozmak, bozdurmak amacı ile yetkili organlara
ve kişilere karşı Tüzüğe uygun itirazlar dışında her türlü engelleyici
davranışta bulunmak, |
|
g) Partiye üye yazımı ve temsille ilgili
kuralları çiğnemek, parti içi seçimlere hile karıştırmak, |
|
h) Parti çalışmalarında, özellikle
kurultay ve kongrelerde üyelere ve görevlilere eylemli saldırıda
bulunmak, çalışmayı engellemek veya önlemek. |
|
B) Geçici Çıkarma Cezası Verilecek Parti Suçları |
|
a) Gerçeğe aykırı olarak Partide kendisine belli
görevler verilmiş gibi davranmak ve çalışmak, |
|
b) Parti içinde ayrılık gözetmek ve ayrımcılık
yapmak, |
|
c) Gizli yapılması kararlaştırılan
toplantılardaki konuşmaları açıklamak, |
|
d) Parti çalışmalarında üyelere sözlü ya da
eylemli saldırıda bulunmak, Parti düzenini bozmak, çalışmaları aksatmak, |
|
e) A bendinin (e), (f), (g) ve (h) alt
bendlerinde belirtilen parti suçlarının özel koşullar nedeniyle hafif
sayılacak durumlarında suç sayılan eylemi işleyenin etkin pişmanlık
göstermesi halinde görevli disiplin kurulunun takdiri ile geçici çıkarma
cezası verilebilir. |
|
C) Kınama Cezası Verilecek Parti Suçları |
|
a) Parti yararlarını zedeleyici yayın ve
propaganda yapmak, |
|
b) Parti görevlilerini küçültücü sözler
söylemek, Parti çalışmalarını zorlaştırıcı eylem ve davranışlarda
bulunmak, |
|
c) Partili üyeler ve yöneticiler hakkında
bilerek ve isteyerek aslı olmayan söylentiler çıkarmak, bunları yaymak, |
|
d) Geçerli özrü olmaksızın seçimlerde oy
kullanmamak, |
|
e) B bendinin (a), (b), (c) alt bendlerinde
belirtilen parti suçlarının özel koşullar nedeniyle hafif sayılacak
durumlarında ve parti suçu sayılan eylemi işleyenin etkin pişmanlık
göstermesi halinde görevli disiplin kurulunun kararı ile kınama cezası
verilebilir. |
|
D) Uyarma Cezası Verilecek Parti Suçları |
|
a) Partililerin kişilikleri ile uğraşmak, parti
üyeleri hakkında küçük düşürücü sözler söylemek, sövmek, |
|
b) Parti binalarına ve mallarına zarar vermek, |
|
c) C bendinin (a) ve (b) alt bendlerinde
belirtilen parti suçlarının özel koşullar nedeniyle hafif sayılacak
durumlarında ve suç sayılacak eylemi işleyenin etkin pişmanlık
göstermesi halinde görevli disiplin kurulunun takdiri ile uyarma cezası
verilebilir. |
|
DİSİPLİN CEZALARI |
|
Madde-71 |
|
Disiplin cezaları "uyarma", "kınama", “geçici çıkarma" ve "kesin
çıkarma"dır. |
|
Uyarma, yazılı olarak dikkat çekmektir. |
|
Kınama, yazılı olarak kusur bildirmektir. |
|
Geçici çıkarma; üyenin Partiden bir yıldan iki yıla kadar, ilişkisinin
kesilmesidir. |
|
Kesin çıkarma, üyenin süresiz olarak parti ile ilişkisinin kesilmesidir. |
|
Kınama cezası alanlar bir yıl süre ile parti organlarına seçilemezler,
seçilmiş iseler görevlerinden alınırlar. |
|
Geçici çıkarma cezası alanlar, bu süre içinde parti üyelerine tanınan
hakları kullanamazlar ve cezalarının tamamlanmasından itibaren (6) ay
süre ile parti organlarına seçilemezler. Ancak bu durum, kendilerinin
Parti Programına, Tüzüğüne ve yetkili organların bağlayıcı kararlarına
uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. (19.11.2005 tarihli kurultay
kararı ile değişik fıkra). |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "Geçici çıkarma cezası alanlar, bu süre
içinde parti üyelerine tanınan hakları kullanamazlar, ancak bu durum
kendilerini Parti Programına, Tüzüğüne ve yetkili organların bağlayıcı
kararlarına uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.") |
|
Kınama ve geçici çıkarma cezaları, cezayı veren kurul tarafından,
partilinin yazılı bulunduğu il ve ilçe başkanlıklarına bildirilir ve
ilgilinin cezası, defterlere ve çizelgelere işlenir. Ayrıca üye kütüğüne
işlenmek üzere Genel Sekreterliğe verilir. |
|
Kesin çıkarma cezası alanların adları defterlerden ve üye kütüğünden
silinir, kimlikleri Genel Sekreterlikçe bütün örgüte duyurulur. |
|
Disiplin kurulları; cezaların yürürlük tarihlerini, önlemliler için
önlemin alındığı tarih; önlemli olmayanlar için kararın kesinleşme
tarihini kararlarında belirtirler. |
|
Üyeler hakkında disiplin cezası isteminde bulunan organ, suçlama
konusunu ve istediği cezayı açık olarak belirtir, disiplin kurulları
istemle bağlı değildir. Kovuşturma sonunda kanıtlara göre karar verilir. |
|
Disiplin cezası alanlardan, aynı parti suçunu yineleyenlere, bir üst
ceza verilir. |
|
KARARLAR VE İTİRAZ |
|
Madde-72 |
|
Kendilerine gönderilen dosyaları il disiplin kurulları (2) ay, Yüksek
Disiplin Kurulu (4) ay içinde karara bağlarlar. (19.11.2005 tarihli
kurultay kararı ile değişik). |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "Disiplin kurulları, kural olarak
kendilerine gönderilen işleri en geç iki ay içinde karar bağlarlar.") |
|
Bu süre içinde sonuçlandırılmayan işler için gerekçesi gösterilerek
Parti Meclisi'nden ek süre isteyebilirler. Verilecek ek süre bir aydan
uzun olamaz. |
|
Yüksek Disiplin Kurulu ve Grup Disiplin Kurulu karları kesindir. |
|
İl Disiplin Kurulu kararlarına karşı il yönetim kurulu ve ilgilisi (10)
gün içinde Yüksek disiplin Kurulu'na gerekçeli olarak itiraz
edebilirler. |
|
Yüksek Disiplin Kurulu erteleme kararı vermemişse, itiraz il disiplin
kurulu kararının uygulanmasına engel olamaz. |
|
Parti organlarının kararlarına karşı yasalara ve Tüzüğe uygun itiraz
hakkı sınırlanamaz ve itiraz suç sayılmaz. |
|
DİSİPLİN KURULLARINA İLİŞKİN ORTAK İLKELER VE KURALLAR |
|
Madde-73 |
|
a) Siyasi Partiler Kanunu’nun 102. maddesinin 2. bendi uyarınca,
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın Partiden kesin olarak çıkarılmasını
istediği üye, Merkez Yönetim Kurulunca gecikmeksizin Yüksek Disiplin
Kurulu’na gönderilir. Yüksek Disiplin Kurulu, gecikmeksizin toplanarak,
konuyu öncelikle görüşür ve (7) gün içinde karar bağlar, ilgili üye,
kurulun konuyu ele aldığı ilk toplantıda, yazılı veya sözlü olarak
savunma yapabilir. (19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "a) Siyasi Partiler Yasası'nın 101.
maddesinin (d-l) bendi uyarınca, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının,
Partiden kesin olarak çıkarılmasını istediği üye, Merkez Yönetim
Kurulu'nca geciktirmeksizin Yüksek Disiplin Kurulu'na gönderilir. Yüksek
Disiplin Kurulu, gecikmeksizin toplanarak, konuyu öncelikle görüşür ve
(7) gün içinde karar bağlar, ilgili üye, kurulun konuyu ele aldığı ilk
toplantıda, yazılı veya sözlü olarak savunma yapabilir.") |
|
b) Seçimler sırasında veya yayın yolu ile ya da açık toplantılarda
işlenen parti suçlarını kovuşturulmasında, inceleme süreleri
yönetmelikle kısıtlanabilir. |
|
c) Disiplin Kurulları, üye tam sayısının en az üçte iki çoğunluğu ile
toplanır ve katılanların çoğunluğu ile karar verir. Disiplin Kurulları
incelemeleri, belgeler üzerinde yapabilecekleri gibi tanık da
dinleyebilirler. (19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: ") Disiplin kurulları incelemeleri
belgeler üzerinde yapabilecekleri gibi, tanık da dinleyebilirler.") |
|
d) Yetkili disiplin kuruluna, işlendiği tarihten başlayarak iki yıl
içinde gönderilmeyen parti suçları için kovuşturma yapılamaz. |
|
e) Kesinleşen disiplin kurulu kararları, Merkez Yönetim Kurulu ile
ilgili yönetim kurullarınca, olduğu gibi ve süresince uygulanır. |
|
f) Disiplin kurulu üyeleri ile Parti arasında bir hizmet bağı kurulamaz;
kendilerine, Partiden hiç bir gelir sağlanamaz. |
|
g) Özürsüz olarak üst üste üç olağan toplantıya gelmeyen üye, kurul
kararı ile görevden ayrılmış sayılır. |
|
h) Kurultayda ve kongrelerde disiplin kurullarına gönderme işlemleri ile
disiplin kurullarının kararları üzerinde görüşme yapılamaz, karar
alınamaz. |
|
ı) Disiplin kovuşturması işlemlerinde, üyenin Parti Kütüğünde yazılı
adreslerine yapılan bildirimler, geçerli ve yeterlidir. |
|
j) Örgüt ve yönetim birimleri, disiplin kurullarının incelemelerini
kolaylaştırmak ve isteklerini sürelerinde yanıtlamak zorundadırlar. |
|
ÜYELİKLERDE BOŞALMA |
|
Madde-74 |
|
Disiplin kurullarında, kendi isteği ile görevden ayrılma ya da başka
nedenlerle boşalma olursa, yedekler sıra ile çağrılır. Yüksek Disiplin
Kurulu ve Grup Disiplin Kurulu için Genel Başkan, İl Disiplin Kurulu
için İl Başkanı yedekleri göreve çağrılır. |
|
Yedeklerin çağrılmasından sonra üye sayısı toplanma
yeter sayısının altına düşerse, olağan
kurultay veya kongreye kadar görev yapmak üzere, yeni Yüksek Disiplin
Kurulu ya da yeni İl Disiplin Kurulu, Parti Meclisi’nce seçilir.
(19.11.2005 tarihli kurultay kararı ile değişik). |
|
(Değiştirilmeden önceki şekli: "Yedeklerin çağrılmasından sonra üye
sayısı yarıdan aşağı düşerse, olağan Kurultay veya kongreye kadar görev
yapmak üzere, yeni Yüksek Disiplin Kurulu ya da yeni İl Disiplin Kurulu
Parti Meclisi'nce seçilir.") |
|
Grup Disiplin Kurulu için yeni seçim TBMM Grubunca yapılır. |
|
BAĞIŞLAMA |
|
Madde-75 |
|
Kesinleşen cezaları bağışlama yetkisi Parti Meclisi'ndir. |
|
Parti Meclisi Bağışlama yetkisini ceza alanın yazılı isteği üzerine ve
disiplin kurulana gönderen örgüt yönetim biriminin görüşünü alarak
kullanır. |
|
Merkez Yönetim Kurulu bağışlama isteyenin yazılı başvurusu üzerine,
isteği disiplin kurulana gönderen örgüt yönetim biriminin görüşünü de
alarak, disiplin dosyası ile birlikte Parti Meclisi'ne sunar. |
|
Parti Meclisi kararını gizli oylama ile verir. |
|
YÖNETMELİK |
|
Madde 76- (01.07.2001 günlü Kurultay kararı ile
değişik) Disiplin işlerinde soruşturma ve kovuşturma yöntemleri ile
ilgililerin ve disiplin kurullarına sevk edilen üyelerin savunma ve
itiraz hakları kurullarda görev bölümü, kurulların toplanma, inceleme,
çalışma ve karar alma esasları, süreler ve öteki işlemler Disiplin
Yönetmeliği ile düzenlenir. |
|
SEKİZİNCİ BÖLÜM GELİR KAYNAKLARI HARCAMALAR VE HESAP İŞLERİ |
|
GELİR KAYNAKLARI |
|
Madde-77 |
|
Partinin gelir kaynakları şunlardır: |
|
a)Parti üyelerinden alınan üyelik ödentisi, |
|
b)Partinin TBMM ve yerel yönetimler üyelerinden alınan grup ödentisi, |
|
c)Adaylık için başvuranlardan alınan adaylık ödentisi, |
|
d)Parti yayınlarının satış karşılıkları, |
|
e)Parti
bayrağı, flaması, rozeti ve benzeri tanıtma malzemesi satışlarından
sağlanan gelirler, |
|
f)Parti kimlik belgelerinden ve yenilenmesi nedeniyle alınan
karşılıklar, |
|
g)Parti lokallerinin işletilmesinden sağlanan gelirler, |
|
h)Partice düzenlenen her türlü toplumsal girişim ve gösterilerden
sağlanan gelirler, |
|
ı)Partinin malvarlığından sağlanan gelirler, |
|
i)Siyasi Partiler Yasası’nda belirlenen miktarı aşmayacak bağışlar, |
|
j)Siyasi Partiler Kanunu’nun 110. maddesi uyarınca partiye intikal
edecek taşınır ve taşınmaz mallar ile doğmuş ve doğacak her türlü hak ve
alacaklar. |
|
k)Yasaya göre devletçe sağlanan gelirler. |
|
(g) ve (ı) bentlerinde yazılı olanlar dışındaki gelirler için vergi,
resim ve harç ödenmez. |
|
(g) bendinde yazılı parti lokallerinin işletilmesinden elde edilen
gelirler, ticari nitelik taşımayan işletme çalışmaları sonucunda
sağlanmışsa, bu gelirler için de vergi, resim ve harç ödenmez. |
|
(ı) bendinde yazılı gelirlerden Partinin sahip olduğu ve ticari olarak
işletilen basımevlerinin gelirleri ile taşınmaz mallardan sağlanan
gelirler için vergi, resim ve harçlara ilişkin yasa hükümleri uygulanır. |
|
Yukarıda yazılı gelirler, partinin hangi örgüt yönetim birimince veya
görevlisince sağlanmış olursa olsun, parti tüzel kişiliğinindir. |
|
Gelirler, partinin tüzel kişiliği adına ve makbuz karşılığında toplanır. |
|
HARCAMALAR |
|
Madde-78 |
|
Partinin yapacağı harcamalar, bağıtlar ve girişeceği yükümlülükler,
Genel Merkezde Parti tüzel kişiliği, illerde il yönetim kurulu,
ilçelerde ilçe yönetim kurulu adına yapılır. |
|
İl ve ilçe yönetim kurullarının Parti tüzel kişiliği adına bağıt yapması
ya da yüküm üstlenmesi Merkez Yönetim Kurulu’nun iznine bağlıdır.
Önceden izin alınmadan girişilen bağıt ve yükümlülüklerden dolayı parti
tüzel kişiliği sorumlu tutulamaz, Genel Başkana, Genel Sekreter ve
Yardımcılarına, Genel Saymanlığa, Merkez Yönetim Kurulu’na, Parti
Meclisi’ne veya parti tüzel kişiliğine karşı kovuşturma yapılamaz. Bu
durumlarda sorumluluk, bağıtı yapan veya yüküm üstlenen kişiye ya da
kişilere düşer. |
|
Harcamaları, bütçeye uygun olarak, Genel Merkez’de Genel Sayman, illerde
ve ilçelerde il ve ilçe saymanları yapar. Bütçe dışı harcamalar, Merkez
Yönetim Kurulu’nun ve ilgili yönetim kurullarının kararına bağlıdır. |
|
YETKİ |
|
Madde-79 |
|
Yükümlülüklere girişmek, bankalardan para çekmek, bir mal veya hak
üzerinde tasarrufta bulunmak ya da bu konularda temsil yetkisi vermek
için merkezde Genel Sekreter ile Genel Saymanın, il ve ilçelerde
başkanla sayman üyenin, başkan bulunmadığı zaman sekreter üye ile sayman
üyenin imzaları zorunludur. |
|
78. madde hükümleri saklıdır. |
|
BÜTÇE |
|
Madde-80 |
|
Genel Merkez’in bütçesi, Merkez Yönetim Kurulu’nca hazırlanır ve Parti
Meclisi’nin onayı ile yürürlüğe girer. |
|
İl ve ilçelerin bütçeleri, yönetim kurullarınca hazırlanır ve üst
yönetim biriminin onayı ile yürürlüğe girer. |
|
Örgüt yönetim birimlerinin oluşturduğu komisyonların ve çalışma
gruplarının gelir ve giderleri, bağlı bulundukları yönetim birimi
bütçelerinde gösterilir. |
|
Partinin aldığı hazine yardımının yüzde onbeşi “parti içi eğitim
ödeneği” olarak ayrılır. |
|
KESİN HESAP |
|
Madde-81 |
|
Genel Merkez’in kesin hesabı Kurultayca, iller ve ilçeler örgütünün
kesin hesapları kendi kongrelerinde incelenir ve karara bağlanır. |
|
Kesin hesabın Kurultayca ve kongrelerce seçilecek bir komisyonda
incelenmesi zorunludur. |
|
HESAP YÖNETMELİĞİ |
|
Madde-82 |
|
Parti hesapları bilanço esasına göre düzenlenir. |
|
Parti gelirlerinin toplanmasında ve harcamalarda uygulanacak kurallar,
bütçe ve kesin hesabın hazırlanması; gelir alındılarının ve tutulması
zorunlu defterlerin biçimi, basımı ve dağıtımı, örgüt yönetim
birimlerinin bu konudaki görevleri ve sorumlulukları, Siyasi Partiler
Yasasının öngördüğü ilkelere ve kurallara uygun olarak düzenlenen “Hesap
Yönetmeliği” ile belirlenir. |
|
DOKUZUNCU BÖLÜM EĞİTİM, PROGRAM, TÜZÜK VE YÖNETMELİKLER |
|
EĞİTİM ÇALIŞMALARI |
|
Madde-83 |
|
Parti içi eğitim; partinin sağlıklı yapılanması, üyelerin niteliklerinin
geliştirilmesi ve parti çalışmalarının kalite, yeterlilik ve etkinlik
kazanması için gereklidir. |
|
Partililer bir yandan; siyasal davranış, parti işleyişi, toplumsal
sorunlara yaklaşım biçimleri ve öncülük nitelikleri ile partinin siyasal
yaşam anlayışı; öte yandan partinin ilkeleri, Programı, yetkili organ
kararları ve politikaları ile ilgili olarak, düzenli ve programlı
biçimde eğitimden yararlanırlar. |
|
Parti içi eğitime katılma ve eğitimden yararlanma Partide yükselmenin
temel koşuludur. |
|
Parti içi eğitim; Genel Merkez, il ve ilçe düzeyinde programlanır. |
|
Eğitim konuları ve eğitim programları Genel Merkez tarafından saptanır. |
|
Eğitimle ilgili ayrıntılar bu ilkeler çerçevesinde yönetmeliklerle
belirlenir. |
|
PROGRAMIN VE TÜZÜĞÜN ONAYLANMASI VE DEĞİŞTİRİLMESİ |
|
Madde-84 |
|
Parti Programı'nın ve Tüzüğün onaylanması ve bunlarda değişiklik
yapılması yetkisi Kurultayındır. |
|
Değişiklik önerilerini, Genel Başkan, Parti Meclisi veya Kurultay
üyelerinin yirmide birinin yazılı olarak vermesi gerekir. |
|
Tüzüğün 54 ncü ve 55 nci maddeleri hükümleri saklıdır. |
|
ONUNCU BÖLÜM ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER VE GEÇİCİ MADDELER |
|
Madde-85 |
|
Tüzüğün öngördüğü ve Tüzük uygulamaları için gerekli olan yönetmelikler
üç ay içinde hazırlanır. |
|
Yürürlükte olan yönetmeliklerin, Tüzük hükümlerine uygun olarak
değiştirilmesi de aynı süre içinde tamamlanır. |
|
Kurultay Yönetmeliği, Parti Genel Merkezi'nce hazırlanır ve Kurultayca
onaylanarak yürürlüğe girer. |
|
Öteki yönetmelikler, Merkez Yönetim Kurulu'nca hazırlanır ve Parti
Meclisi'nce onaylanarak yürürlüğe girer. |
|
Disiplin Yönetmeliği, Yüksek Disiplin Kurulu ile TBMM Grup Disiplin
Kurulu'nun görüşü alınarak hazırlanır. |
|
Yönetmeliklerde değişiklik yapmaya ve yönetmelikleri yorumlamaya
onaylanan organlar yetkilidir. |
|
Yönetmeliklerde yürürlük tarihi belirtilir. |
|
PARTİNİN TÜZEL KİŞİLİĞİNE SON VERME |
|
Madde-86 |
|
Partinin tüzel kişiliğine, kurultay üye tam sayısının üçte iki
çoğunluğunun kararı ile son verilebilir. |
|
Bu durumda, parti mallarının bırakılacağı kurum ve kuruluşlar Kurultay
kararında belirlenir. |
|
GEÇİCİ MADDE (1) |
|
Tüzük Hükümleri uyarınca ivedi olarak hazırlanacak Üye Yazım
Yönetmeliği'nin yürürlüğe girmesinden sonra, en geç üç ay içinde, mevcut
üyelerin yazımlarını ve durumlarını Üye Yazım Yönetmeliği'ne uygun hale
getirmek amacıyla Parti Meclisi'nin hazırlayacağı geçici yönetmeliğe
göre işlem yapılır. |
|
GEÇİCİ MADDE (2) |
|
Tüzüğün yürürlüğe girdiği tarihte, henüz örgütlenmesini tamamlayamamış
ilçelerde; örgütlenmeyi kolaylaştırmak ve tamamlamak amacıyla; |
|
Tüzüğün 13'üncü maddesinin Merkez Yönetim Kurulu'na verdiği yetki;
örgütlenmenin tamamlanmadığı yerlerle sınırlı olmak üzere, üç aylık bir
dönem için, il meclislerine devredilebilir. |
|
GEÇİCİ MADDE (3) |
|
Yürürlükten kaldırılan tüzük hükümleri uyarınca, kongrelerince seçilmiş
bulunan il ve ilçe denetçilerinin görevleri, bu Tüzüğün yürürlüğe
girmesi ile birlikte sona erer. |
|
GEÇİCİ MADDE (4) |
|
11 Eylül 1980 tarihinde CHP üyesi olduğu geçerli kayıt ve belgelerle
saptananlardan ve Partiye üye yazılmasında yasal ve tüzüksel sakınca
bulunmayanlardan, 9 Eylül 1993 tarihine kadar, kayıtlı bulunduğu ilçe
başkanlığına başvuranların doğrudan asil üye yazılmalarına Merkez
Yönetim Kurulu karar verir. |
|
Merkez Yönetim Kurulu, bu yetkisini gerekli gördüğü hallerde il
meclislerine devredebilir. |
|
Bu suretle asıl üyeliğe yazılanların başvurma belgeleri Genel Merkez Üye
Yazım Bürosu'na ve ilgili il ve ilçe başkanlıklarına gönderilir. |
|
GEÇİCİ MADDE (5) |
|
1992-93 kongreler döneminde seçilen il ve ilçe meclisleri için yedek üye
seçilmemiş olan yerlerde boşalma olması halinde, kongrece seçilmiş
meclis üyelerinin sayısı yarıya ininceye kadar, ilgili meclisin üye tam
sayısının çoğunluğunun kararı ile, boşalan üyeliklere atama yapılabilir. |
|
GEÇİCİ MADDE (6) |
|
30 Ocak 1994 tarihine kadar, üyelik için başvuranlar ve başvuracak
olanlar bir defaya mahsus olmak üzere Tüzüğün 9. maddesindeki süreye
bırakılmaksızın ilçenin önerisi ve ilin onayı ile asıl üye olur. |
|
Usule göre yapılan itirazlar Merkez Yönetim Kurulu'nca kesin karara
bağlanır. |
|
GEÇİCİ MADDE (7) |
|
A) CHP Parti Meclisi; Türk Ceza Kanunu’nun suç
saydığı fiiller ile Siyasi Partiler Kanunun ve CHP Tüzüğüne göre üyenin
kaydının silinmesini gerektiren hallerin dışında kalan eylemler için
verilmiş kesinleşmiş disiplin cezaları ile ilgili olarak bağışlama
yetkisini kullanmaya karar vermiştir. 31 Ekim 1999 tarihinden itibaren
üç ay içinde ilgili kişilerin Genel Sekreterliğe başvurmaları halinde
Tüzüğün 75’inci maddesine göre işlem yapılacaktır. |
|
B) 9 Eylül 1999 tarihine kadar işlenmiş yukarda
yazılı fiiller hakkında, disiplin soruşturması başlatılmaması,
başlatılmış olup henüz karara bağlanmamış olan dosyaların kaldırılması
ile ilgili olarak İl Disiplin Kurulları ve Yüksek Disiplin Kurulu’na 15
gün içinde karar vermek üzere yetki verilmiştir. |
|
(Değişiklik 10 Kasım 1999) |
|
GEÇİCİ MADDE (8) |
|
Üye Kayıt Yenileme Yönetmeliğine göre üyelik kaydını yenilemeyen her
kademedeki yöneticilerin ve disiplin kurulu üyelerinin görevleri,
delegelerin ise seçme ve seçilme hakkı; durumun kendilerine yazılı
olarak bildirilmesinden itibaren 10 gün içinde üye kayıt yenileme
işlemlerini tamamladıkları takdirde sona erer. |
|
İl başkanları ve il disiplin kurulu başkanlarına Genel Sekreter, İl
disiplin kurulu üyelerine il başkanının yazısı üzerine il disiplin
kurulu başkanı, il meclisleri ve ilçe başkanlarına il başkanları, ilçe
meclis üyelerine ilçe başkanları, delegelere ise ilgili örgüt yönetim
birimi başkanı durumu yazılı olarak ilgililere bildirirler. |
|
(Değişiklik: 28 Aralık 1999) |
|
GEÇİCİ MADDE (9) |
|
(24 Ekim 2003 günlü Kurultay kararıyla eklenmiştir) Bu tüzük değişiklik
tasarısının, çerçeve 8. madde ile değiştirilen tüzüğün 55. maddesinin
14. fıkrası, kabul edildiği kurultayda seçimler maddesine geçilmeden
önce, diğer maddeler ise Kurultayda kabulünden itibaren yürürlüğe girer. |
|
GEÇİCİ MADDE (10) |
|
(19.11.2005 tarihli 31. Olağan Kurultayda kabul edilmiştir.) 31. Olağan
Kurultayda yapılan Tüzük değişiklikleri aynı kurultayın organ
seçimlerinde uygulanır. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 1- Bütünleşme + katılma kararının
alındığı 18 Şubat 1995 tarihli Olağanüstü Kurultaydan başlayarak en geç
üç ay içinde, örgütlerin oluşturulması, üyelerin aktarılması ve kongre
döneminin başlamasına dönük hazırlıklar sonuçlandırılıp, hemen kongreler
ve Kurultay takvimi başlatılacak ve en geç 31 Ağustos 1995 tarihinde
Olağan Kurultay yapılacaktır. |
|
Bu dönem “Bütünleşme Süreci” olarak anılmaktadır. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 2- Bütünleşme süreci döneminde,
Parti Meclisi (120) üyeden oluşacaktır. Bu sayının altmışı, Partinin
olağan kurultayında seçilen asıl üyeler ile boşalma halinde göreve
çağrılmış ve çağrılacak yedeklerden oluşur. Geri kalan altmış üye ise,
katılma kararı veren Partinin, olağan kurultayında seçilmiş asıl üyeler
ile yedek üyelerin, altmışa tamamlanması ile oluşacaktır. |
|
Katılma kararı alan Partinin bu altmış üyesi, Kurultayda tek listeyle
seçilir. Bu seçimlerde Tüzüğün 55. maddesinin onbirinci fıkrası
uygulanmaz. Seçimler Tüzüğün 48. maddesinin (j) bendinin dördüncü
fıkrasında belirtilen blok liste usulüyle yapılır. |
|
Ayrılma veya başkaca nedenle boşalma halinde, eksikler, aynı Partinin,
seçilmiş yedek üyelerinden tamamlanır. Bu yolla çağrılacak yedek üye
kalmaması halinde kurul, eksilen sayısıyla göreve devam eder. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 3- Bütünleşme süreci döneminde,
Yüksek Disiplin Kurulu (30) üyeden oluşacaktır. |
|
Bu üyelerden (15)’i, Partinin olağan kurultayında seçilen asıl
üyelerden, boşalma halinde göreve çağrılacak yedek üyelerden
tamamlanarak oluşturulur. Geri kalan (15) üye ise, katılma kararı veren
Partinin, olağan kurultayında seçilmiş asıl üyeler ile yedek üyelerden
(15)’e tamamlanır. |
|
Katılma kararı alan Partinin, bu onbeş üyesi, kurultayda tek listeyle
seçilir. Bu seçimde ek geçici madde 2’nin ikinci fıkrasında belirtilen
şekilde blok liste usulü ile yapılır. |
|
Ayrılma veya başkaca nedenle boşalma halinde, eksikler aynı Partinin
seçilmiş yedek üyelerinden tamamlanır. Bu yolla çağrılacak yedek üye
kalmaması halinde kurul, eksilen sayısıyla göreve devam eder. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 4- Bütünleşme süreci döneminde
Merkez Yönetim Kurulu (40) üyeden oluşacaktır. |
|
Bu (40) üyeden, (20)’si, Parti Meclisi’nce seçilmiş olup halen görev
yapan üyelerdir. Geri kalan (20) üye, katılma kararı veren Partinin, son
olağanüstü kurultayında seçilmiş olan Parti Meclisi’nce, Merkez Yönetim
Kurulu üyeliğine seçilmiş olanlar ile yine aynı Parti Meclisince
seçilerek (20)’ye tamamlanmak üzere belirlenecek üyelerden oluşur. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 5- Partinin Genel Başkanlık Kurulu,
icra organı olarak görev yapmak üzere, Tüzüğün ilgili maddesine göre ve
iki partiden eşit sayıda seçilmiş üyelerden oluşur. |
|
Kurul, Genel Başkanın başkanlığında Genel Başkan Yardımcıları, Genel
Sekreter, Genel Sekreter Yardımcıları ile Genel Sayman’dan kurulur. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 6- Bütünleşme sürecinde Partinin il,
ilçe ve belde örgütleri, ilke olarak eşitlik temelinde (katılan parti
ile) mevcut yönetimlerden oluşturularak MYK’ca atanır. MYK, gerekli
gördüğü durumlarda, eşitlik ilkesini gözeterek, doğrudan atama yoluyla
kurul görevlendirebilir. Örgüt yönetim birimlerinin üye sayıları, bu
süreçte, yönetim kurulu üye sayısı fazla olan Partinin Tüzüğünde
belirtilen sayıların en çok iki katını aşmayacak biçimde MYK’ca
saptanır. |
|
Bu yöntemle belirlenen sayı için eksik kalan üyeler, katılan Partinin
kongresince seçilen il, ilçe ve belde yönetim kurulu asıl üyeleri ile
yedek üyelerinden tamamlanır. Yedek üyelerin yetmediği durumlarda, o
partinin üyelerinden MYK’ca seçilen üyelerle tamamlanır ve atanır. |
|
Birleşme gününde, sadece bir partinin örgütü bulunan yerlerde, o yerin
örgüt kurulunun eksik üyeleri, eşitlik esası gözetilerek, MYK tarafından
tamamlanarak atanır. |
|
Eşit sayılarla oluşturulan kurulların başkanlarının, kurulca, kendi
içinden veya partililer arasından, seçimle belirlenmesi esastır. |
|
Bu kurulların görev bölümü ve işleyişinde Parti Tüzüğü uygulanır. |
|
İl, İlçe ve Belde Meclislerinin çalışma esasları MYK’ca belirlenir. |
|
Yönetimlerde ve organlarda, bu yöntemle ve eşitlik esasına göre
oluşturulan il, ilçe ve belde örgütleri, olağan kongreleri yapılarak,
yeni il, ilçe meclislerinin seçimine kadar görev yapacaklardır. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 7- Katılma kararı veren Partinin
Genel Merkezi’nde bulunan, en son 31 Aralık 1994 günü Cumhuriyet
Başsavcılığı’na gönderilmiş üye listelerinde yazılı üyeleri, olağanüstü
kurultayın katılmayı kabul kararı ile katılınan partinin üyesi olurlar.
Bu listeler, katılma kararı veren partinin diğer belgeleri ile birlikte
Parti Genel Sekreterliği’ne teslim edilir. Listelerde yazılı üyeler,
Parti Genel Sekreterliği’nce, ilgili ilçe başkanlıklarına gönderilir. Bu
listelerde yazılı üyeler, bu Tüzüğün 8/1 maddesinde yazıldığı gibi
sandık çevresine göre ayrılırlar ve üye listelerine yazılırlar. |
|
Oy kullandığı sandık saptanamamış olanlara mektup veya ilan yoluyla
duyuru yapılır. Durumunu belgelendirenler, oy kullandığı sandığa göre
listeye yazılırlar. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 8- Bütünleşme süreci döneminde, il
disiplin kurulları (18) üyeden oluşur. Bu üyelerden dokuzu, il
kongrelerinde seçilen ve halen görev yapan il disiplin kurulu
üyeleridir. Diğer dokuz üye, katılma kararı veren partinin il
kongresinde seçilmiş disiplin kurulu asıl üyeleri ile yedek üyelerden
tamamlanma yoluyla saptanan üyelerden oluşur ve kurul, eşitlik esası
gözetilerek MYK’ca atanır. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 9- Bütünleşme süreci döneminde,
eşitlik esasına göre oluşturulmuş il, ilçe meclisleri ile il disiplin
kurulundan istifa ya da başka nedenlerle ayrılma olursa; ayrılan
üyelerin yeri aynı Partinin seçilmiş yedek üyeleri çağrılarak
doldurulur. Bu yolla çağrılacak üye kalmamış ise, kurul eksilen sayısı
ile göreve devam eder. |
|
Bu eksilme nedeniyle üye tam sayısı yarıdan bir aşağı düşerse, o meclis
veya kurul düşmüş sayılır. Bu halde, ilgili İl veya İlçe Başkanı durumu
hemen Genel Sekreterliğe bildirir. MYK, gecikmeden olağan kongreye kadar
görev yapacak yeni bir meclis veya kurul oluşturur. |
|
Bu oluşumun eşit sayıda üyelerden kurulmasına özen gösterilir. |
|
EK GEÇİCİ MADE 10- Bütünleşme süreci döneminde,
seçimli olağanüstü kurultayla ilgili Tüzüğün 54. Maddesinin dördüncü
fıkrasının uygulanması halinde; |
|
18 Şubat 1995 tarihinde toplanan “Bütünleşme Genel Kurulu”nda her iki
Partinin oy kullanma hakkına sahip kurultay delegeleri toplanarak,
seçimi yapılacak organlar için Genel Başkan, Parti Meclisi üyeleri ve
Yüksek Disiplin Kurulu üyelerini birlikte ve her iki Partiden eşit
sayıda olacak şekilde seçerler. |
|
Bu yöntemle belirlenen organlar, olağanüstü kurultayda yapılacak seçimde
aynen benimsenerek seçilecektir. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 11- 18 Şubat 1995 günlü Olağanüstü
Kurultayda kabul olunan ve (11) ek geçici maddeden oluşan bu hükümler,
31 Ağustos 1995 gününe kadar devam edecek olan Bütünleşme Süreci Dönemi
için yürürlüğe konmuş bulunmaktadır. Sürenin bitimiyle yürürlükten
kalkacaktır. |
|
EK GEÇİCİ MADDE 12- 18 Nisan 1999 günü yapılacak
milletvekili ve yerel yönetim genel seçimlerinde aday olmak için
görevlerinden istifa eden il ve ilçe başkanları ile il ve ilçe
meclisleri üyelerinin veya kurul boşalmışsa boşalan kurulun yerine
MYK’ca atama yapılır. (28.12.1998 tarihli karar ile) |
|
YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME |
|
Madde-87 |
|
A) Bu Tüzük, kurultayca kabul edildiği tarihde (10 Mart 1993) yürürlüğe
girer. |
|
B) 27-30 Kasım 1976 günlerinde toplanan CHP 23. Kurultayınca onaylanan
Tüzük yürürlükten kaldırılmıştır. |
|
C) Tüzüğün 29 ve 33. maddelerine birer son fıkra eklenmesine, 42/E,
56/2, 61/2 fıkralarının değiştirilmesine ve geçici 6. madde eklenmesine
dair tüzük değişikliği 8 Ocak 1994 günü toplanan Kurultayca onaylanarak
yürürlüğe girmiştir. |
|
D)Bu Tüzük hükümlerini Cumhuriyet Halk Partisi Parti Meclisi yürütür. |
|
E) (01.07.2001 günlü kurultayda yapılan düzenleme ve yürürlük hükmü) |
|
Bu Tüzük değişiklikleri, Kurultayda görüşülerek kabul edilmesinden sonra
derhal yürürlüğe girer; ancak 27. maddenin ikinci fıkrası; 29. maddenin
1 ve 4. fıkraları, 33. maddenin 1 ve 4. fıkraları ve bu tüzük
değişikliğinin 1. ek maddesinin (b), (c), (d), (e) bendleri ile geçici
1. maddenin (a) bendi Tüzük değişikliğini izleyen ilk olağan kongrede
uygulanır. |
