{"id":4464,"date":"2000-05-09T20:31:01","date_gmt":"2000-05-09T17:31:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.chptabanhareketi.com\/w\/?p=4464"},"modified":"2015-05-17T15:07:53","modified_gmt":"2015-05-17T12:07:53","slug":"1924-anayasasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/?p=4464","title":{"rendered":"1924 Anayasas\u0131"},"content":{"rendered":"<p>TE\u015eK\u0130L\u00c2TI ESAS\u0130YE KANUNU<\/p>\n<p>devam\u0131nda (T\u00dcRK\u00c7ELE\u015eT\u0130R\u0130LM\u0130\u015e \u015eEKL\u0130)<br \/>\nKanun Numaras\u0131 : 491 Kabul Tarihi : 20\/4\/1340 (1924) B\u0130R\u0130NC\u0130 FASIL Ahk\u00e2m\u0131 esasiye<\/p>\n<p>Madde 1.- T\u00fcrkiye Devleti bir Cumhuriyettir.<\/p>\n<p>Madde 2.- (\u00d6zg\u00fcn hali) T\u00fcrkiye Devletinin dini, Dini \u0130sl\u00e2md\u0131r; resm\u00ee dili T\u00fcrk\u00e7edir; makarr\u0131 Ankara \u015fehridir.<\/p>\n<p>Madde 2.- (\u0130lk De\u011fi\u015fiklik : 10\/4\/1928 \u2013 1222 S. Kanun\/md. 1) T\u00fcrkiye Devletinin resm\u00ee dili T\u00fcrk\u00e7edir; makarr\u0131 Ankara \u015fehridir.<\/p>\n<p>Madde 2.- (Son De\u011fi\u015fiklik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 1) T\u00fcrkiye Devleti, C\u00fcmhuriyet\u00e7i, milliyet\u00e7i, halk\u00e7\u0131, devlet\u00e7i, l\u00e2ik ve ink\u0131l\u00e2p\u00e7\u0131d\u0131r. Resm\u00ee dili T\u00fcrk\u00e7edir. Makarr\u0131 Ankara \u015fehridir.<\/p>\n<p>Madde 3.- H\u00e2kimiyet bil\u00e2 kayd\u00fc \u015fart Milletindir.<\/p>\n<p>Madde 4.- T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi milletin yeg\u00e2ne ve hakik\u00ee m\u00fcmessili olup Millet nam\u0131na hakk\u0131 h\u00e2kimiyeti istimal eder.<\/p>\n<p>Madde 5.- Te\u015fri sal\u00e2hiyeti ve icra kudreti B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde tecelli ve temerk\u00fcz eder.<\/p>\n<p>Madde 6.- Meclis, te\u015fri sal\u00e2hiyetini bizzat istimal eder.<\/p>\n<p>Madde 7.- Meclis, icra sal\u00e2hiyetini, kendi taraf\u0131ndan m\u00fcntahap Reisicumhur ve onun t\u00e2yin edece\u011fi bir \u0130cra Vekilleri Heyeti marifetiyle istimal eder. Meclis, H\u00fck\u00fcmeti her vak\u0131t murakabe ve iskat edebilir.<\/p>\n<p>Madde 8.- Hakk\u0131 kaza, Millet nam\u0131na, usul\u00fc ve kanunu dairesinde m\u00fcstakil mahakim taraf\u0131ndan istimal olunur. \u0130K\u0130NC\u0130 FASIL Vazifei te\u015friiye<\/p>\n<p>Madde 9.- T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, kanunu mahsusuna tevfikan Millet taraf\u0131ndan m\u00fcntahap mebuslardan m\u00fcte\u015fekkildir. Madde 10.- (\u00d6zg\u00fcn hali) On sekiz ya\u015f\u0131n\u0131 ikmal eden her erkek T\u00fcrk mebusan intihab\u0131na i\u015ftirak etmek hakk\u0131n\u0131 haizdir.<\/p>\n<p>Madde 10.- (De\u011fi\u015fik : 5\/12\/1934 \u2013 2599 S. Kanun\/md. 1) Yirmi iki ya\u015f\u0131n\u0131 bitiren kad\u0131n, erkek her T\u00fcrk mebus se\u00e7mek hakk\u0131n\u0131 haizdir. Madde 11.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Otuz ya\u015f\u0131n\u0131 ikmal eden her erkek T\u00fcrk, mebus intihap edilmek sal\u00e2hiyetini haizdir.<\/p>\n<p>Madde 11.- (De\u011fi\u015fik : 5\/12\/1934 \u2013 2599 S. Kanun\/md. 1) Otuz ya\u015f\u0131n\u0131 bitiren kad\u0131n, erkek her T\u00fcrk mebus se\u00e7ilebilir.<\/p>\n<p>Madde 12.- Ecnebi hizmeti resmiyesinde bulunanlar, m\u00fccazat\u0131 terhibiye veya sirkat, sahtek\u00e2rl\u0131k, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, emniyeti suiistimal, hileli ifl\u00e2s c\u00fcr\u00fcmlerinden biriyle mahk\u00fbm olanlar, mahcurlar, t\u00e2biiyeti ecnebiye iddias\u0131nda bulunanlar, hukuku medeniyeden \u0131skat edilmi\u015f olanlar, T\u00fcrk\u00e7e okuyup yazmak bilmiyenler mebus intihap olunamazlar.<\/p>\n<p>Madde 13.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin intihab\u0131 d\u00f6rt senede bir kere icra olunur. M\u00fcddeti biten mebuslar\u0131n tekrar intihap edilmeleri caizdir. Sab\u0131k Meclis l\u00e2hik Meclisin i\u00e7tima\u0131na kadar devam eder. Yeni intihabat\u0131n icras\u0131na imk\u00e2n g\u00f6r\u00fclmedi\u011fi takdirde i\u00e7tima devresinin bir sene temdidi caizdir. Her mebus yaln\u0131z kendini intihap eden dairenin de\u011fil, umum Milletin vekilidir.<\/p>\n<p>Madde 14.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi her sene Te\u015frinisani iptidas\u0131nda davetsiz toplan\u0131r. Meclis \u00e2zas\u0131n\u0131n memleket d\u00e2hilinde devir, tetkik ve murakabe vazifelerinin ihzar\u0131 ve teneff\u00fcs ve istirahatleri i\u00e7in senede alt\u0131 aydan fazla tatili faaliyet edemez.<\/p>\n<p>Madde 15.- Kanun teklif etmek hakk\u0131 Meclis \u00e2zas\u0131na ve \u0130cra Vekilleri Heyetine aittir. Madde 16.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Mebuslar Meclise iltihak ettiklerinde \u015fu \u015fekilde tahlif olunurlar : (Vatan ve Milletin saadet ve sel\u00e2metine ve milletin bil\u00e2 kayd\u00fc \u015fart h\u00e2kimiyetine mugayir bir gaye takip etmiyece\u011fime ve Cumhuriyet esaslar\u0131na sadakattan ayr\u0131lm\u0131yaca\u011f\u0131ma &lt;&gt;).<\/p>\n<p>Madde 16.- (De\u011fi\u015fik : 10\/4\/1928 \u2013 1222 S. Kanun\/md. 1) Mebuslar Meclise iltihak ettiklerinde \u015fu \u015fekilde tahlif olunurlar: &lt;&lt; Vatan ve milletin saadet ve sel\u00e2metine ve milletin bil\u00e2 kayd\u00fc\u015fart h\u00e2kimiyetine mugayir bir gaye takip etmiyece\u011fime ve cumhuriyet esaslar\u0131na sadakattan ayr\u0131lm\u0131yaca\u011f\u0131ma namusum \u00fczerine s\u00f6z veririm.&gt;&gt;<\/p>\n<p>Madde 17.- Hi\u00e7bir mebus Meclis d\u00e2hilindeki rey ve m\u00fctal\u00e2as\u0131ndan ve beyanat\u0131ndan ve Meclisteki rey ve m\u00fctal\u00e2as\u0131n\u0131n ve beyanat\u0131n\u0131n Meclis haricinde irat ve izhar\u0131ndan dolay\u0131 mesul de\u011fildir. Gerek intihab\u0131ndan evvel gerek sonra aleyhine c\u00fcr\u00fcm isnat olunan bir mebusun maznunen isticvab\u0131 veya tevkifi veyahut muhakemesinin icras\u0131 Heyeti Umumiyenin karar\u0131na menuttur. Cina\u00ee c\u00fcrm\u00fc me\u015fhut bundan m\u00fcstesnad\u0131r. Ancak bu takdirde makam\u0131 aidi Meclisi derhal haberdar etmekle m\u00fckelleftir. Bir mebusun intihab\u0131ndan evvel veya sonra aleyhine s\u00e2d\u0131r olmu\u015f cezai bir h\u00fckm\u00fcn infaz\u0131 mebusluk m\u00fcddetinin hitam\u0131na talik olunur. Mebusluk m\u00fcddeti esnas\u0131nda m\u00fcruru zaman cereyan etmez.<\/p>\n<p>Madde 18.- Mebuslar\u0131n senevi tahsisatlar\u0131 kanunu mahsus ile t\u00e2yin olunur.<\/p>\n<p>Madde 19.- Tatil esnas\u0131nda Reisicumhur veya Meclis Reisi l\u00fczum g\u00f6r\u00fcrse Meclisi i\u00e7timaa davet edebilece\u011fi gibi \u00e2zadan be\u015fte biri taraf\u0131ndan talep vuku bulursa Meclis Reisi dahi Meclisi i\u00e7timaa davet eder.<\/p>\n<p>Madde 20.- Meclis m\u00fczakerat\u0131 alenidir ve harfiyen ne\u015frolunur. Fakat Nizamnaei d\u00e2hilide m\u00fcnderi\u00e7 \u015feraite tevfikan Meclis hafi celseler dahi akdedebilir ve hafi celseler m\u00fczakerat\u0131n\u0131n ne\u015fri Meclisin karar\u0131na menuttur. Madde 21.- Meclis, m\u00fczakerat\u0131n\u0131 kendi Nizamnamei d\u00e2hilisi mucibince icra eder.<\/p>\n<p>Madde 22.- Sual ve istizah ve Meclis tahkikat\u0131 Meclisin c\u00fcmlei sal\u00e2hiyetinden olup \u015fekli tatbik\u0131 Nizamnamei Dahil\u00ee ile t\u00e2yin olunur. Madde 23.- Mebusluk ile H\u00fck\u00fcmet memuriyeti bir zat uhdesinde i\u00e7tima edemez.<\/p>\n<p>Madde 23.- (Resm\u00ee Gazete 22.2.1927 \u2013 Say\u0131 565; Tefsir No: 111) B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi \u00e2zas\u0131ndan birine H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan tevdi edilen muayyen veya muvakkat bir i\u015f, H\u00fck\u00fcmet memuriyetinden addolunamaz.<\/p>\n<p>Madde 24.- T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Heyeti Umumiyesi her Te\u015frinisani iptidas\u0131nda bir sene i\u00e7in kendisine bir Reis ve \u00fc\u00e7 Reisvekili intihap eder.<\/p>\n<p>Madde 25.- \u0130ntihap devresinin hitam\u0131ndan evvel Meclis adedi m\u00fcrettebinin ekseriyeti mutlakas\u0131 ile intihabat tecdit olunursa yeni i\u00e7tima eden Meclisin intihap devresi ilk Te\u015frinisaniden ba\u015flar. Te\u015frinisaniden evvel v\u00e2k\u0131 olan i\u00e7tima, fevkel\u00e2de bir i\u00e7tima addolunur.<\/p>\n<p>Madde 26.- (\u00d6zg\u00fcn hali) B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ahk\u00e2m\u0131 \u015fer&#8217;iyenin tenfizi, kavaninin vaz&#8217;\u0131, tadili, tefsiri, fesih ve ilgas\u0131, Devletlerle mukavele, muahede ve sulh akdi, harb il\u00e2n\u0131, muvazenei umumiyei maliye ve Devletin umum hesab\u0131 kat\u00ee kanunlar\u0131n\u0131n tetkik ve tasdik\u0131, mesk\u00fbk\u00e2t darb\u0131, inhisar ve mal\u00ee taahh\u00fcd\u00fc mutazamm\u0131n mukavel\u00e2t ve imtiyazat\u0131n tasdik ve feshi, umumi ve hususi af il\u00e2n\u0131, cezalar\u0131n tahfif veya tahvili, tahkikat ve m\u00fccezat\u0131 kanuniyenin tecili, mahkemelerden s\u00e2d\u0131r olup katiyet kesbetmi\u015f olan idam h\u00fck\u00fcmlerinin infaz\u0131 gibi vezaifi bizzat kendi ifa eder.<\/p>\n<p>Madde 26.- (De\u011fi\u015fik : 10\/4\/1928 \u2013 1222 S. Kanun\/md. 1) B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi kavaninin vaz&#8217;\u0131 tadili, tefsiri, fesih ve ilgas\u0131, devletlerle mukavele, muahede ve sulh akdi, harb il\u00e2n\u0131, muvazenei umumiyei maliye ve Devletin umum hesab\u0131 kat\u00ee kanunlar\u0131n\u0131n tetkik ve tasdik\u0131, mesk\u00fbk\u00e2t darb\u0131, inhisar ve mal\u00ee taahh\u00fcd\u00fc mutazamm\u0131n mukavel\u00e2t ve imtiyazat\u0131n tasdik ve feshi, umumi ve hususi af il\u00e2n\u0131, cezalar\u0131n tahfif ve tahvili, tahkikat ve m\u00fccazat\u0131 kanuniyenin tecili, mahkemelerden s\u00e2d\u0131r olup katiyet kesbetmi\u015f olan idam h\u00fck\u00fcmlerinin infaz\u0131 gibi vezaifi bizzat kendi ifa eder.<\/p>\n<p>Madde 27.- Bir mebusun vatana hiyanet ve mebuslu\u011fu zaman\u0131nda irtik\u00e2p t\u00f6hmetlerinden biriyle m\u00fcttehim oldu\u011funa T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Heyeti Umumiyesi \u00e2zay\u0131 mevcudesinin s\u00fcl\u00fcsan ekseriyeti \u00e2ras\u0131 ile karar verilir veyahut on ikinci maddede m\u00fcnderi\u00e7 ceraimden biriyle mahk\u00fbm olur ve mahk\u00fbmiyeti kaziyei muhkeme halini al\u0131rsa mebusluk s\u0131fat\u0131 z\u00e2il olur.<\/p>\n<p>Madde 28.- \u0130stifa, esbab\u0131 me\u015frua dolay\u0131siyle mahcuriyet, bil\u00e2 mezuniyet ve mazeret iki ay Meclise ademi devam veyahut memuriyet kabul\u00fc hallerinde mebusluk s\u00e2k\u0131t olur.<\/p>\n<p>Madde 29.- Yukardaki maddeler mucibince mebusluk s\u0131fat\u0131 z\u00e2il veya s\u00e2k\u0131t olan veyahut vefat eden mebusun yerine bir di\u011feri intihap olunur. Madde 30.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi kendi zab\u0131tas\u0131n\u0131 Reisi marifetiyle tanzim ve idare eder. \u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc FASIL Vazifei icraiye<\/p>\n<p>Madde 31.- T\u00fcrkiye Reisicumhuru B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Heyeti Umumiyesi taraf\u0131ndan ve kendi \u00e2zas\u0131 meyan\u0131ndan bir intihap devresi i\u00e7in intihap olunur. Vazifei Riyaset yeni Reisicumhurun intihab\u0131na kadar devam eder. Tekrar intihap olunmak caizdir.<\/p>\n<p>Madde 32.- Reisicumhur Devletin Reisidir. Bu s\u0131fatla merasimi mahsusada Meclise ve l\u00fczum g\u00f6rd\u00fck\u00e7e \u0130cra Vekilleri Heyetine Riyaset eder. Reisicumhur Riyaseticumhur makam\u0131nda bulunduk\u00e7a Meclis m\u00fcnaka\u015fat ve m\u00fczakerat\u0131na i\u015ftirak edemez ve rey veremez.<\/p>\n<p>Madde 33.- Reisicumhur hastal\u0131k ve memleket haricinde seyahat gibi bir sebeple vezaifini ifa edemezse veya vefat, istifa vesair sebep dolay\u0131siyle Cumhuriyet Riyaseti inhil\u00e2l ederse B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Reisi Vek\u00e2leten Reisicumhur vazifesini ifa eder.<\/p>\n<p>Madde 34.- Cumhur Riyasetinin inhil\u00e2linde Meclis m\u00fc\u00e7temi ise yeni Reisicumhuru derhal intihap eder. Meclis m\u00fc\u00e7temi de\u011filse, Reis taraf\u0131ndan hemen i\u00e7timaa davet edilerek Reisicumhur intihap edilir. Meclisin intihap devresi hitam bulmu\u015f veya intihabat\u0131n tecdidine karar verilmi\u015f olursa Reisicumhuru gelecek Meclis intihap eder.<\/p>\n<p>Madde 35.- Reisicumhur Meclis taraf\u0131ndan kabul olunan kanunlar\u0131 on g\u00fcn zarf\u0131nda il\u00e2n eder. Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Esasiye Kanunu ile b\u00fct\u00e7e kanunlar\u0131 m\u00fcstesna olmak \u00fczere il\u00e2n\u0131n\u0131 muvaf\u0131k g\u00f6rmedi\u011fi kanunlar\u0131 bir daha m\u00fczakere edilmek \u00fczere esbab\u0131 mucibesiyle birlikte keza on g\u00fcn zarf\u0131nda Meclise iade eder. Meclis mezk\u00fbr kanunu bu defa da kabul ederse, onun il\u00e2n\u0131 Reisicumhur i\u00e7in mecburidir.<\/p>\n<p>Madde 36.- Reisicumhur, her sene Te\u015frinisanide H\u00fck\u00fcmetin ge\u00e7en seneki faaliyetine ve o sene ittihaz edilmesi m\u00fcnasip g\u00f6r\u00fclen tedbirlere dair bir nutuk iradeder veyahut Ba\u015fvekile k\u0131raat ettirir.<\/p>\n<p>Madde 37.- Reisicumhur ecnebi devletlerin nezdine T\u00fcrk Cumhuriyetinin siyasi m\u00fcmessillerini t\u00e2yin ve ecnebi devletlerin siyasi m\u00fcmessillerini kabul eder.<\/p>\n<p>Madde 38.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Reisicumhur intihab\u0131 akabinde ve Meclis huzurunda \u015fu suretle yemin eder: (Reisicumhur s\u0131fat\u0131 ile Cumhuriyetin kanunlar\u0131na ve h\u00e2kimiyeti milliye esaslar\u0131na riayet ve bunlar\u0131 m\u00fcdafaa, T\u00fcrk Milletinin saadetine sad\u0131kane ve b\u00fct\u00fcn kuvvetimle sarf\u0131 mesai, T\u00fcrk Devletine tevecc\u00fch edecek her tehlikeyi kemali \u015fiddetle meni, T\u00fcrkiye&#8217;nin \u015fan ve \u015ferefini vikaye ve il\u00e2ya ve deruhde etti\u011fim vazifenin icabat\u0131na hasr\u0131nefs etmekten ayr\u0131lm\u0131yaca\u011f\u0131ma &lt;&gt;).<\/p>\n<p>Madde 38.- (De\u011fi\u015fik : 10\/4\/1928 \u2013 1222 S. Kanun\/md. 1) Reisicumhur intihab\u0131 akabinde ve Meclis huzurunda \u015fu suretle yemin eder: &lt;&gt; Madde 39.- Reisicumhurun \u0131sdar edece\u011fi bilc\u00fcmle mukarrerat Ba\u015fvekil ile Vekili aidi taraflar\u0131ndan imza olunur.<\/p>\n<p>Madde 40.- Ba\u015fkumandanl\u0131k T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin \u015fahsiyeti maneviyesinde m\u00fcndemi\u00e7 olup Reisicumhur taraf\u0131ndan temsil olunur. Kuvay\u0131 Harbiyenin emir ve kumandas\u0131 hazarda kanunu mahsusuna tevfikan Erk\u00e2n\u0131 Harbiyei Umumiye Riyasetine ve seferde \u0130cra Vekilleri Heyetinin inhas\u0131 \u00fczerine Reisicumhur taraf\u0131ndan nasbedilecek zate tevdi olunur.<\/p>\n<p>Madde 41.- Reisicumhur hiyaneti vataniye halinde B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine kar\u015f\u0131 mesuld\u00fcr. Reisicumhurun \u0131sdar edece\u011fi bilc\u00fcmle mukarrerattan m\u00fctevellit mesuliyet otuz dokuzuncu madde mucibince mezk\u00fbr mukarrerat\u0131 imza eden Ba\u015fvekil ile Vekili aidine racidir. Reisicumhurun hususat\u0131 \u015fahsiyesinden dolay\u0131 mesuliyeti l\u00e2z\u0131m geldikte i\u015fbu Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Esasiye Kanununun masuniyeti te\u015friiyeye taall\u00fbk eden on yedinci maddesi mucibince hareket edilir.<\/p>\n<p>Madde 42.- Reisicumhur, H\u00fck\u00fcmetin inhas\u0131 \u00fczerine daim\u00ee m\u00e2l\u00fbliyet veya \u015feyhuhet gibi \u015fahsi sebeplerden dolay\u0131 muayyen efrad\u0131n cezalar\u0131n\u0131 \u0131skat veya tahfif edebilir. Reisicumhur, B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan itham edilerek mahk\u00fbm olan Vekiller hakk\u0131nda bu sal\u00e2hiyeti istimal edemez. Madde<\/p>\n<p>43.- Reisicumhurun tahsisat\u0131 kanunu mahsus ile t\u00e2yin olunur.<\/p>\n<p>Madde 44.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Ba\u015fvekil, Reisicumhur canibinden ve Meclis \u00e2zas\u0131 meyan\u0131ndan t\u00e2yin olunur. Sair Vekiller Ba\u015fvekil taraf\u0131ndan, Meclis \u00e2zas\u0131 aras\u0131ndan intihap olunarak heyeti umumiyesi Reisicumhurun tasdik\u0131yle Meclise arzolunur. Meclis m\u00fc\u00e7temi de\u011filse arz keyfiyeti Meclisin i\u00e7tima\u0131na talik olunur. H\u00fck\u00fcmet hatt\u0131 hareket ve siyasi noktai nazar\u0131n\u0131 \u00e2zami bir hafta zarf\u0131nda Meclise bildirir ve itimat talep eder.<\/p>\n<p>Madde 44.- (\u0130lk De\u011fi\u015fiklik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 2) Ba\u015fvekil, Reisic\u00fcmhur canibinden ve Meclis azas\u0131 meyan\u0131ndan tayin olunur. Sair vekiller Ba\u015fvekil taraf\u0131ndan Meclis azas\u0131 aras\u0131ndan intihab olunarak heyeti umumiyesi Reisic\u00fcmhurun tasdikile Meclise arzolunur. Meclis, m\u00fc\u00e7temi de\u011filse arz keyfiyeti Meclisin i\u00e7tima\u0131na talik olunur. H\u00fck\u00fbmet hatt\u0131 hareket ve siyas\u00ee noktai nazar\u0131n\u0131 azam\u00ee bir hafta zarf\u0131nda Meclise bildirir ve itimad taleb eder. Siyas\u00ee m\u00fcste\u015farlar\u0131 Ba\u015fvekil, Meclis azas\u0131 aras\u0131ndan se\u00e7erek Reisic\u00fcmhurun tasdik\u0131na arzeder.<\/p>\n<p>Madde 44.- (Son De\u011fi\u015fiklik : 29\/11\/1937 \u2013 3272 S. Kanun\/md. 1) Ba\u015fvekil, Reisic\u00fcmhur canibinden ve Meclis azas\u0131 meyan\u0131ndan tayin olunur. Sair vekiller Ba\u015fvekil taraf\u0131ndan Meclis azas\u0131 aras\u0131ndan intihab olunarak heyeti umumiyesi Reisic\u00fcmhurun tasdikile Meclise arzolunur. Meclis m\u00fc\u00e7temi de\u011filse arz keyfiyeti Meclisin i\u00e7tima\u0131na talik olunur. H\u00fck\u00fbmet hatt\u0131 hareket ve siyas\u00ee noktai nazar\u0131n\u0131 azam\u00ee bir hafta zarf\u0131nda Meclise bildirir ve itimad taleb eder. Madde 45.- Vekiller Ba\u015fvekilin riyaseti alt\u0131nda (\u0130cra Vekilleri Heyeti) ni te\u015fkil ederler.<\/p>\n<p>Madde 46.- \u0130cra Vekilleri Heyeti H\u00fck\u00fcmetin umumi siyasetinden m\u00fc\u015ftereken mesuld\u00fcr. Vekillerden herbiri kendi sal\u00e2hiyeti dairesindeki icraattan ve maiyetinin efal ve muamel\u00e2t\u0131ndan ve siyasetinin umum\u00ee istikametinden m\u00fcnferiden mesuld\u00fcr.<\/p>\n<p>Madde 47.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Vekillerin vazife ve mesuliyetleri kanunu mahsus ile t\u00e2yin olunur.<\/p>\n<p>Madde 47.- (\u0130lk De\u011fi\u015fiklik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 3) Vekillerin ve siyas\u00ee m\u00fcste\u015farlar\u0131n vazife ve mes&#8217;uliyetleri mahsus kanunla tayin olunur.<\/p>\n<p>Madde 47.- (Son De\u011fi\u015fiklik : 29\/11\/1937 \u2013 3272 S. Kanun\/md. 2) Vekillerin vazife ve mes&#8217;uliyetleri mahsus kanunla tayin olunur. Madde 48.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Vekaletlerin adedi kanunla t\u00e2yin olunur.<\/p>\n<p>Madde 48.- (De\u011fi\u015fik : 29\/11\/1937 \u2013 3272 S. Kanun\/md. 3) Vek\u00e2letlerin te\u015fkili tarz\u0131, mahsus kanuna tabidir.<\/p>\n<p>Madde 49.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Mezun veyahut herhangi bir sebeple mazur olan bir Vekile, \u0130cra Vekilleri Heyeti \u00e2zas\u0131ndan bir di\u011feri muvakkaten niyabet eder. Ancak bir Vekil bir Vek\u00e2letten fazlas\u0131na niyabet edemez. Madde 49.- (\u0130lk De\u011fi\u015fiklik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 4) Mezun ve her hangi bir sebeple mazur olan bir vekile \u0130cra Vekilleri Heyeti azas\u0131ndan bir di\u011feri veya siyas\u00ee m\u00fcste\u015farlardan biri muvakkaten niyabet eder. Ancak bir vekil veya bir siyas\u00ee m\u00fcste\u015far bir vek\u00e2letten fazlas\u0131na niyabet edemez. Siyas\u00ee m\u00fcste\u015far\u0131n vekile niyabeti halinde kararnamesi Meclise arzolunur.<\/p>\n<p>Madde 49.- (Son De\u011fi\u015fiklik : 29\/11\/1937 \u2013 3272 S. Kanun\/md. 4) Mezun ve herhangi bir sebeple mazur olan bir vekile \u0130cra Vekilleri Heyeti azas\u0131ndan bir di\u011feri muvakkaten niyabet eder. Ancak bir vekil bir vek\u00e2letten fazlas\u0131na niyabet edemez.<\/p>\n<p>Madde 50.- (\u00d6zg\u00fcn hali) T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince \u0130cra Vekillerinden birinin Divan\u0131 \u00c2liye sevk\u0131na dair verilen karar vek\u00e2letten sukutunu dahi mutazamm\u0131nd\u0131r. Madde 50.- (\u0130lk De\u011fi\u015fiklik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 5) \u0130cra Vekillerinden veya siyas\u00ee m\u00fcste\u015farlardan birinin Divan\u0131 \u00c2liye sevkine dair T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince verilen karar vek\u00e2let veya m\u00fcste\u015farl\u0131ktan sukutu dahi mutazamm\u0131nd\u0131r. Madde 50.- (Son De\u011fi\u015fiklik : 29\/11\/1937 \u2013 3272 S. Kanun\/md. 5) \u0130cra Vekillerinden birinin Divan\u0131 \u00c2liye sevkine dair T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince verilen karar vek\u00e2letten sukutu dahi mutazamm\u0131nd\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 51.- \u0130dari d\u00e2va ve ihtil\u00e2flar\u0131 r\u00fcyet ve hal, H\u00fck\u00fcmet\u00e7e ihzar ve tevdi olunacak kanun l\u00e2yihalar\u0131 ve imtiyaz mukavele ve \u015fartnameleri \u00fczerine beyan\u0131 m\u00fctal\u00e2a, gerek kendi kanunu mahsusu ve gerek kavanini saire ile muayyen vezaifi ifa etmek \u00fczere bir \u015e\u00fbray\u0131 Devlet te\u015fkil edilecektir. \u015e\u00fbray\u0131 Devletin r\u00fcesa ve \u00e2zas\u0131 vezaifi m\u00fchimmede bulunmu\u015f, ilim, iht\u0131sas tecr\u00fcbeleri ile m\u00fctemeyyiz zevat meyan\u0131ndan B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince intihap olunur.<\/p>\n<p>Madde 52.- \u0130cra Vekilleri Heyeti, kanunlar\u0131n s\u00fcveri tatbik\u0131yesini irae veyahut kanunun emretti\u011fi hususat\u0131 tesbit i\u00e7in ahk\u00e2m\u0131 cedideyi muhtevi olmamak ve \u015e\u00fbray\u0131 Devletin nazar\u0131 tetkik\u0131ndan ge\u00e7irilmek \u015fartiyle nizamnameler tedvin eder. Nizamnameler Reisicumhurun imza ve il\u00e2niyle mamul\u00fcnbih olur. Nizamnamelerin kavanine mugayereti iddia olundukta bunun mercii halli T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisidir. D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc FASIL Kuvvei kazaiye<\/p>\n<p>Madde 53.- Mahkemelerin te\u015fkil\u00e2t\u0131, vazife ve sal\u00e2hiyetleri kanunla muayyendir.<\/p>\n<p>Madde 54.- H\u00e2kimler bilc\u00fcmle d\u00e2valar\u0131n muhakemesinde ve h\u00fckm\u00fcnde m\u00fcstakil ve her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahal\u00e2ttan \u00e2zade olup ancak kanunun h\u00fckm\u00fcne tabidirler. Mahkemelerin mukarrerat\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve \u0130cra Vekilleri Heyeti hi\u00e7bir ve\u00e7hile tebdil ve ta\u011fyir ve tehir ve infaz\u0131 ahk\u00e2m\u0131na m\u00fcmanaat edemez. Madde 55.- H\u00e2kimler kanunen muayyen olan usul ve ahval haricinde azlolunamazlar.<\/p>\n<p>Madde 56.- H\u00e2kimlerin evsaf\u0131, hukuku, vezaifi, maa\u015f ve muhassasatlar\u0131 ve sureti nas\u0131p ve azilleri kanunu mahsus ile t\u00e2yin olunur.<\/p>\n<p>Madde 57.- H\u00e2kimler kanunen muayyen vezaiften ba\u015fka umumi ve hususi hi\u00e7bir vazife deruhde edemezler.<\/p>\n<p>Madde 58.- Mahkemelerde muhakemat alenidir. Yaln\u0131z Usul\u00fc Muhakemat kanunu mucibince bir muhakemenin hafiyyen cereyan\u0131na mahkeme karar verebilir.<\/p>\n<p>Madde 59.- Herkes, mahkeme huzurunda hukukunu m\u00fcdafaa i\u00e7in l\u00fczum g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc me\u015fru vesaiti istimalde serbesttir. Madde 60.- Hi\u00e7bir mahkeme, vazife ve sal\u00e2hiyeti d\u00e2hilinde olan d\u00e2valar\u0131 r\u00fcyetten imtina edemez. Vazife ve sal\u00e2hiyet haricinde olan d\u00e2valar ancak bir karar ile reddolunur. D\u0130VANI \u00c2L\u0130<\/p>\n<p>Madde 61.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Vazifelerinden m\u00fcmbais hususatta \u0130cra Vekilleriyle \u015e\u00fbray\u0131 Devlet ve Mahkemei Temyiz r\u00fces ave \u00e2zas\u0131n\u0131 ve Ba\u015fm\u00fcddeiumumiyi muhakeme etmek \u00fczere bir (Divan\u0131 \u00c2li) te\u015fkil edilir.<\/p>\n<p>Madde 61.- (\u0130lk De\u011fi\u015fiklik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 6) Vazifelerinden m\u00fcnbais hususatta \u0130cra Vekilleri ile siyas\u00ee m\u00fcste\u015farlar\u0131 ve \u015euray\u0131 Devlet ve Temyiz Mahkemesi r\u00fcesas\u0131 ve azas\u0131n\u0131 ve C\u00fcmhuriyet Ba\u015fm\u00fcddeiumumisini muhakeme etmek \u00fczere bir (Divan\u0131 \u00c2li) te\u015fkil edilir.<\/p>\n<p>Madde 61.- (Son De\u011fi\u015fiklik : 29\/11\/1937 \u2013 3272 S. Kanun\/md. 6) Vazifelerinden m\u00fcnbais hususatta \u0130cra Vekilleri ile \u015e\u00fbray\u0131 Devlet ve Temyiz Mahkemesi r\u00fcesa ve azas\u0131n\u0131 ve C\u00fcmhuriyet Ba\u015fm\u00fcddeiumumisini muhakeme etmek \u00fczere bir Divan\u0131 \u00c2li te\u015fkil olunur.<\/p>\n<p>Madde 62.- Divan\u0131 \u00c2li \u00e2zal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in on biri Mahkemei Temyiz, onu \u015e\u00fbray\u0131 Devlet r\u00fcesa ve \u00e2zas\u0131 meyan\u0131ndan ve kendi Heyeti Umumiyeleri taraf\u0131ndan ledeliktiza reyi hafi ile yirmi bir zat intihap olunur. Bu zevat reyi hafi ve ekseriyeti mutlaka ile i\u00e7lerinden birini Reis ve birini reis vekili intihap ederler.<\/p>\n<p>Madde 63.- Divan\u0131 \u00c2li bir Reis ve on d\u00f6rt \u00e2za ile te\u015fekk\u00fcl ve ekseriyeti mutlaka ile karar ittihaz eder. M\u00fctebaki alt\u0131 zat ledelicap Heyetin noksan\u0131n\u0131 ikmal i\u00e7in ihtiyat \u00e2za vaziyetindedirler. \u0130\u015fbu ihtiyat \u00e2za \u00fc\u00e7\u00fc Mahkemei Temyiz, \u00fc\u00e7\u00fc \u015e\u00fbray\u0131 Devletten m\u00fcntahap \u00e2za aras\u0131ndan olmak \u00fczere kur&#8217;a ile tefrik olunurlar. Reisli\u011fe ve Reis vekilli\u011fine intihap olunanlar bu kur\u2019aya d\u00e2hil olamazlar. Madde 64.- Divan\u0131 \u00c2linin m\u00fcdeiumumili\u011fi Ba\u015fm\u00fcddeiumumilik taraf\u0131ndan ifa olunur.<\/p>\n<p>Madde 65.- Divan\u0131 \u00c2linin kararlar\u0131 katidir. Madde 66.- Divan\u0131 \u00c2li mevzu kanunlara tevfikan muhakeme icra ve h\u00fck\u00fcm ita eder.<\/p>\n<p>Madde 67.- Divan\u0131 \u00c2li g\u00f6r\u00fclen l\u00fczum \u00fczerine T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi karariyle te\u015fkil olunur. BE\u015e\u0130NC\u0130 FASIL T\u00fcrklerin hukuku \u00e2mmesi Madde 68.- Her T\u00fcrk h\u00fcr do\u011far, h\u00fcr ya\u015far. H\u00fcrriyet, ba\u015fkas\u0131na muz\u0131r olm\u0131yacak her t\u00fcrl\u00fc tasarrufatta bulunmakt\u0131r. Hukuku tabiiyeden olan h\u00fcrriyetin herkes i\u00e7in hududu ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hududu h\u00fcrriyetidir. Bu hudut ancak kanun marifetiyle tesbit ve t\u00e2yin edilir.<\/p>\n<p>Madde 69.- T\u00fcrkler kanun nazar\u0131nda m\u00fcsavi ve bil\u00e2istisna kanuna riayetle m\u00fckelleftirler. Her t\u00fcrl\u00fc z\u00fcmre, s\u0131n\u0131f, aile ve fert imtiyazlar\u0131 m\u00fclga ve memnudur.<\/p>\n<p>Madde 70.- \u015eahsi masuniyet, vicdan, tefekk\u00fcr, kel\u00e2m, ne\u015fir, seyahat, akit, s\u00e2y\u00fc amel, temell\u00fck ve tasarruf, i\u00e7tima, cemiyet, \u015firket, hak ve h\u00fcrriyetleri T\u00fcrklerin tabii hukukundand\u0131r. Madde 71.- Can, mal, \u0131rz, mesken her t\u00fcrl\u00fc taarruzdan masundur.<\/p>\n<p>Madde 72.- Kanunen muayyen olan ahval ve e\u015fk\u00e2lden ba\u015fka bir suretle hi\u00e7bir kimse derdest ve tevkif edilemez.<\/p>\n<p>Madde 73.- \u0130\u015fkence, eziyet, m\u00fcsadere ve angarya memnudur. Madde 74.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Menafii umumiye i\u00e7in l\u00fczumu usulen tahakkuk etmedik\u00e7e ve kanunu mahsus mucibince de\u011fer pahas\u0131 pe\u015fin verilmedik\u00e7e hi\u00e7bir kimsenin mal\u0131 istimval ve m\u00fclk\u00fc istiml\u00e2k olunamaz. Fevkal\u00e2de ahvalde kanun mucibince tahmil olunacak nakd\u00ee, ayn\u00ee ve say\u00fc amele m\u00fctaallik m\u00fckellefiyetler m\u00fcstesna olmak \u00fczere hi\u00e7bir kimse hi\u00e7bir fedak\u00e2rl\u0131\u011fa icbar edilemez.<\/p>\n<p>Madde 74.- (De\u011fi\u015fik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 7) Umum\u00ee menfaatler i\u00e7in l\u00fczumu, usul\u00fcne g\u00f6re anla\u015f\u0131lmad\u0131k\u00e7a ve mahsus kanunla mucibince de\u011fer pahas\u0131 pe\u015fin verilmedik\u00e7e hi\u00e7bir kimsenin mal\u0131 istimval ve m\u00fclki istiml\u00e2k olunamaz. \u00c7ift\u00e7iyi toprak sahibi yapmak ve ormanlar\u0131 Devlet taraf\u0131ndan idare etmek i\u00e7in istiml\u00e2k olunacak arazi ve ormanlar\u0131n istiml\u00e2k bedelleri ve bu bedellerin tediyesi sureti, mahsus kanunlarla tayin olunur. Fevkal\u00e2de hallerde kanuna g\u00f6re tahmil olunacak para ve mal ve \u00e7al\u0131\u015fmaya dair m\u00fckellefiyetler m\u00fcstesna olmak \u00fczere hi\u00e7bir kimse hi\u00e7bir fedak\u00e2rl\u0131k yapma\u011fa zorlanamaz.<\/p>\n<p>Madde 75.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Hi\u00e7bir kimse mensup oldu\u011fu din, mezhep, tarikat ve felsef\u00ee i\u00e7tihad\u0131ndan dolay\u0131 muaheze edilemez. Asayi\u015f, \u00e2dab\u0131 mua\u015fereti umumiye ve kavanine mugayir olmamak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc \u00e2yinler serbesttir. Madde 75.- (De\u011fi\u015fik : 5\/2\/1937 \u2013 3115 S. Kanun\/md. 8) Hi\u00e7bir kimse mensub oldu\u011fu felsef\u00ee i\u00e7tihad, din ve mezhebden dolay\u0131 muahaze edilemez. Asayi\u015f ve umum\u00ee mua\u015feret \u00e2dab\u0131na ve kanunlar h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 bulunmamak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc din\u00ee \u00e2yinler yap\u0131lmas\u0131 serbesttir.<\/p>\n<p>Madde 76.- Kanun ile muayyen olan usul ve ahval haricinde kimsenin meskenine girilemez ve \u00fczeri taharri edilemez.<\/p>\n<p>Madde 77.- Matbuat, kanun dairesinde serbesttir ve ne\u015fredilmeden tefti\u015f, muayeneye tabi de\u011fildir.<\/p>\n<p>Madde 78.- Seferberlikte idarei \u00f6rfiye halinde veyahut m\u00fcstevli emrazdan dolay\u0131 kanunen m\u00fcttehaz tedabir icabat\u0131ndan olarak vazedilecek takyidat m\u00fcstesna olmak \u00fczere seyahat hi\u00e7bir suretle takyidata tabi tutulamaz.<\/p>\n<p>Madde 79.- Ukudun, s\u00e2y\u00fc amelin, temell\u00fck ve tasarrufun, i\u00e7timaat\u0131n, cemiyetlerin ve \u015firketlerin hududu h\u00fcrriyeti kanunlar ile musarraht\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 80.- H\u00fck\u00fcmetin nezaret ve murakabesi alt\u0131nda ve kanun dairesinde her t\u00fcrl\u00fc tedrisat serbesttir.<\/p>\n<p>Madde 81.- Postalara verilen evrak, mektuplar ve her nevi emanetler sal\u00e2hiyettar m\u00fcstant\u0131k ve mahkeme karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a a\u00e7\u0131lamaz ve telgraf ve telefon ile v\u00e2k\u0131 olan muhaberat\u0131n mahremiyeti ihl\u00e2l olunamaz. Madde 82.- T\u00fcrkler, gerek \u015fah\u0131slar\u0131na, gerek \u00e2mmeye m\u00fctaallik olarak kavanin ve nizamata muhalif g\u00f6rd\u00fckleri hususatta merciine ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine m\u00fcnferiden veya m\u00fc\u00e7temian ihbar ve \u015fik\u00e2yette bulunabilirler. \u015eahsa ait olarak vuku bulan m\u00fcracaat\u0131n neticesi m\u00fcstediye tahriren tebli\u011f olunmak mecburidir.<\/p>\n<p>Madde 83.- Hi\u00e7bir kimse kanunen tabi oldu\u011fu mahkemeden ba\u015fka bir mahkemeye celp ve sevk olunamaz.<\/p>\n<p>Madde 84.- Vergi, Devletin umumi masarifine halk\u0131n i\u015ftiraki demektir. Bu esasa mugayir olarak hakik\u00ee veya h\u00fckm\u00ee \u015fah\u0131slar taraf\u0131ndan veya onlar nam\u0131na r\u00fcsum, \u00e2\u015far ve sair tek\u00e2lif al\u0131nmas\u0131 memnudur.<\/p>\n<p>Madde 85.- Vergiler ancak bir kanun ile tarh ve cibayet olunabilir. Devlet, vil\u00e2yet idarei hususiyeleri ve belediyelerce team\u00fclen cibayet edilmekte olan r\u00fcsum ve tek\u00e2lifin kanunlar\u0131 tanzim edilinciye kadar kemak\u00e2n cibayete devam olunabilir.<\/p>\n<p>Madde 86.- Harb halinde veya harbi icabettirecek bir vaziyet hudusunda veya isyan zuhurunda veyahut Vatan ve Cumhuriyet aleyhinde kuvvetli ve fiil\u00ee te\u015febb\u00fcsat vukuunu m\u00fceyyit kat\u00ee emarat g\u00f6r\u00fcld\u00fckte \u0130cra Vekilleri Heyeti m\u00fcddeti bir ay\u0131 tecav\u00fcz etmemek \u00fczere umumi veya mevzii idarei \u00f6rfiye il\u00e2n edebilir ve keyfiyet hemen Meclisin tasdik\u0131na arzolunur. Meclis idarei \u00f6rfiye m\u00fcddetini indelicap tezyid veya tenkis edebilir. Meclis m\u00fc\u00e7temi de\u011filse derhal i\u00e7timaa davet olunur. \u0130darei \u00f6rfiyenin fazla temadisi Meclisin karar\u0131na m\u00fctevakk\u0131ft\u0131r. \u0130darei \u00f6rfiye, \u015fahsi ve ikametg\u00e2h masuniyetlerinin, matbuat, m\u00fcrasel\u00e2t, cemiyet, \u015firket h\u00fcrriyetlerinin muvakkaten takyit veya talik\u0131 demektir. \u0130darei \u00f6rfiye m\u0131ntakasiyle bu m\u0131ntaka d\u00e2hilinde tatbik olunacak ahk\u00e2m ve muamel\u00e2t\u0131n sureti icras\u0131 ve harb halinde dahi masuniyet ve h\u00fcrriyetlerin tarz\u0131 takyit ve talik\u0131 kanunla tesbit olunur.<\/p>\n<p>Madde 87.- \u0130ptidai tahsil b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkler i\u00e7in mecburi Devlet mekteplerinde meccanidir. Madde 88.- T\u00fcrkiye ahalisine din ve \u0131rk fark\u0131 olmaks\u0131z\u0131n vatanda\u015fl\u0131k itibariyle (T\u00fcrk) \u0131tlak olunur. T\u00fcrkiye&#8217;de veya hari\u00e7te bir T\u00fcrk baban\u0131n sulb\u00fcnden do\u011fan veyahut T\u00fcrkiye&#8217;de m\u00fctemekkin bir ecnebi baban\u0131n sulb\u00fcnden T\u00fcrkiye&#8217;de do\u011fup da memleket d\u00e2hilinde ikamet ve sinni r\u00fc\u015fte vusul\u00fcnde resmen T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc ihtiyar eden veyahut Vatanda\u015fl\u0131k Kanunu mucibince T\u00fcrkl\u00fc\u011fe kabul olunan herkes T\u00fcrkt\u00fcr. T\u00fcrkl\u00fck s\u0131fat\u0131 kanunen muayyen olan ahvalde izale edilir.<\/p>\n<p>ALTINCI FASIL<\/p>\n<p>Mevadd\u0131 m\u00fcteferrika Vil\u00e2yat<\/p>\n<p>Madde 89.- T\u00fcrkiye co\u011frafi vaziyet ve iktisadi m\u00fcnasebet noktai nazar\u0131ndan vil\u00e2yetlere, vil\u00e2yetler kazalara, kazalar nahiyelere m\u00fcnkasimdir ve nahiyeler de kasaba ve k\u00f6ylerden terekk\u00fcp eder. Madde 90.- Vil\u00e2yetlerle \u015fehir, kasaba ve k\u00f6yler h\u00fckm\u00ee \u015fahsiyeti haizdir.<\/p>\n<p>Madde 91.- Vil\u00e2yetler umuru tevsii mezuniyet ve tefrik\u0131 vezaif esas\u0131 \u00fczerine idare olunur. Memurin<\/p>\n<p>Madde 92.- Hukuku siyasiyeyi haiz her T\u00fcrk ehliyet ve istihkak\u0131na g\u00f6re Devlet memuriyetlerinde istihdam olunmak hakk\u0131n\u0131 haizdir. Madde 93.- Bil\u00fbmum memurlar\u0131n evsaf\u0131, hukuku, vezaifi, maa\u015f ve muhassasat\u0131 ve sureti nasp ve azilleri ve terfi ve terakkileri kanunu mahsus ile muayyendir. Madde 94.- Kanuna muhalif olan umurda \u00e2mire itaat memuru mesuliyetten kurtaramaz. Umuru maliye<\/p>\n<p>Madde 95.- (\u00d6zg\u00fcn hali) Muvazenei Umumiye Kanunu m\u00fctaallik oldu\u011fu senei maliyenin duhul\u00fcnde mevkii icraya konulabilmek i\u00e7in l\u00e2hiyas\u0131 ve merbutu b\u00fct\u00e7eler ve cetveller nihayet Te\u015frinisani iptidas\u0131nda Meclise takdim olunur. Madde 95.- (De\u011fi\u015fik : 10\/12\/1931 \u2013 1893 S. Kanun\/ md. 1) &#8220;Muvazenei Umumiye Kanunu l\u00e2yihas\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00e7eler ve cetveller ile m\u00fclhak b\u00fct\u00e7eler Meclise mal\u00ee y\u0131l ba\u015f\u0131ndan en az \u00fc\u00e7 ay evvel takdim olunur.&#8221; Madde 96.- Devlet emvalinden muvazene haricinde sarfiyat caiz de\u011fildir.<\/p>\n<p>Madde 97.- Muvazenei Umumiye Kanununun h\u00fckm\u00fc bir seneye mahsustur. Madde 98.- Hesab\u0131 kat\u00ee kanunu m\u00fctaallik oldu\u011fu sene b\u00fct\u00e7esinin devrei hesabiyesi zarf\u0131nda istihsal olunan varidat ile yine o sene vuku bulan tediyat\u0131n hakik\u00ee miktar\u0131n\u0131 m\u00fcbeyyin kanundur. Bunun \u015fekil ve taksimat\u0131 muvazenei umumiye kanununa tamamiyle m\u00fctenaz\u0131r olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 99.- Hesab\u0131 kat\u00ee kanununun l\u00e2hiyas\u0131 m\u00fctaallik oldu\u011fu senenin sonundan itibaren nihayet ikinci senenin Te\u015frinisanisinin iptidas\u0131na kadar B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine takdim olunmak mecburidir. Te\u015fkil\u00e2t Esasiye Kanununa ait zavab\u0131t Madde 100.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine merbut ve Devletin varidat ve masarifat\u0131n\u0131 kanunu mahsusuna tevfikan murakabe ile m\u00fckellef bir Divan\u0131 Muhasebat m\u00fcessestir.<\/p>\n<p>Madde 101.- Divan\u0131 Muhasebat umumi mutabakat beyannamesini taall\u00fbk etti\u011fi hesab\u0131 kat\u00ee kanununun Maliyece B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine takdimi tarihinden itibaren nihayet alt\u0131 ay zarf\u0131nda Meclise takdim eder.<\/p>\n<p>Madde 102.- \u0130\u015fbu Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Esasiye Kanununun tadili a\u015fa\u011f\u0131daki \u015feraite tabidir: Tadil teklifi Meclis \u00e2zay\u0131 m\u00fcrettebesinin l\u00e2akal bir s\u00fcl\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan imza olunmak \u015fartt\u0131r. Tadil\u00e2t ancak adedi m\u00fcrettebin s\u00fcl\u00fcsan ekseriyeti \u00e2rasiyle kabul olunabilir. \u0130\u015fbu kanunun \u015fekli Devletin Cumhuriyet oldu\u011funa dair olan birinci maddesinin tadil ve tagyiri hi\u00e7bir suretle teklif dehi edilemez.<\/p>\n<p>Madde 103.- Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Esasiye Kanununun hi\u00e7bir maddesi, hi\u00e7bir sebep ve bahane ile ihmal veya tatil olunamaz. Hi\u00e7bir kanun Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Esasiye Kanununa m\u00fcnafi olamaz.<\/p>\n<p>Madde 104.- 1293 tarihli Kanunu Esasi ile mevadd\u0131 muaddelesi ve 20 K\u00e2nunusani 1337 tarihli Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Esasiye Kanunu ve m\u00fczeyyel\u00e2t ve tadil\u00e2t\u0131 m\u00fclgad\u0131r. Madde 105.- Bu kanun tarihi ne\u015frinden itibaren meriy\u00fclicrad\u0131r. Muvakkat Madde- T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine intihap edilen ve edilecek olan bil\u00fbmum mensubini askeriyenin tabi olacaklar\u0131 \u015ferait hakk\u0131ndaki 19 K\u00e2nunuevvel 1339 tarihli kanun ahk\u00e2m\u0131 bak\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>ANAYASA(* ) (T\u00dcRK\u00c7ELE\u015eT\u0130R\u0130LM\u0130\u015e)<br \/>\nKanun No : 4695 Kabul Tarihi : 10\/1\/1945<br \/>\nB\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>Esas h\u00fck\u00fcmler<\/p>\n<p>Madde 1.- T\u00fcrkiye Devleti bir Cumhuriyettir. Madde 2.- T\u00fcrkiye Devleti cumhuriyet\u00e7i, milliyet\u00e7i, halk\u00e7\u0131, devlet\u00e7i, l\u00e2yik ve devrimcidir. Devlet dili T\u00fcrk\u00e7edir. Ba\u015fkent Ankara&#8217;d\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 3.- Egemenlik kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z milletindir.<\/p>\n<p>Madde 4.- T\u00fcrk milletini ancak T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi temsil eder ve millet ad\u0131na egemenlik hakk\u0131n\u0131 yaln\u0131z o kullan\u0131r. Madde 5.- Yasama yetkisi ve y\u00fcr\u00fctme erki B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinde belirir ve onda toplan\u0131r. Madde 6.- Meclis yasama yetkisini kendi kullan\u0131r. Madde 7.- Meclis, y\u00fcr\u00fctme yetkisini kendi se\u00e7ti\u011fi Cumhurba\u015fkan\u0131 ve onun t\u00e2yin edece\u011fi Bakanlar Kurulu eliyle kullan\u0131r. Meclis, H\u00fck\u00fcmeti her vakit denetleyebilir ve d\u00fc\u015f\u00fcrebilir. Madde 8.- Yarg\u0131 hakk\u0131, millet ad\u0131na usul ve kanuna g\u00f6re ba\u011f\u0131ms\u0131z mahkemeler taraf\u0131ndan kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>Yasama g\u00f6revi<\/p>\n<p>Madde 9.- T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, \u00f6zel kanununa g\u00f6re millet taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f milletvekillerinden kurulur.<\/p>\n<p>Madde 10.- Milletvekili se\u00e7mek, yirmi iki ya\u015f\u0131n\u0131 bitiren kad\u0131n, erkek her T\u00fcrk\u00fcn hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 11.- Otuz ya\u015f\u0131n\u0131 bitiren kad\u0131n, erkek her T\u00fcrk milletvekili se\u00e7ilebilir.<\/p>\n<p>Madde 12.- Yabanc\u0131 Devlet resm\u00ee hizmetinde bulunanlar, terhipli cezalar\u0131 gerektiren su\u00e7lardan veya h\u0131rs\u0131zl\u0131k, sahtecilik, doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, inanc\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanma, dolanl\u0131 ifl\u00e2s su\u00e7lar\u0131ndan biriyle h\u00fck\u00fcm giymi\u015f olanlar, k\u0131s\u0131tl\u0131lar, yabanc\u0131 Devlet uyruklu\u011funu ileri s\u00fcrenler, kamu hizmetlerinden yasakl\u0131lar, T\u00fcrk\u00e7e okuyup yazma bilmiyenler milletvekili se\u00e7ilemezler.<\/p>\n<p>Madde 13.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin se\u00e7imi d\u00f6rt y\u0131lda bir yap\u0131l\u0131r. S\u00fcresi biten milletvekilleri tekrar se\u00e7ilebilirler. Eski Meclis, yeni Meclisin toplanmas\u0131na kadar devam eder. Yeni se\u00e7im yap\u0131lmas\u0131na imk\u00e2n g\u00f6r\u00fclmezse, toplanma d\u00f6nemi bir y\u0131l daha uzat\u0131labilir. Her milletvekili, yaln\u0131z kendini se\u00e7en \u00e7evrenin de\u011fil, b\u00fct\u00fcn milletin vekilidir.<\/p>\n<p>Madde 14.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi, her y\u0131l, Kas\u0131m ay\u0131 ba\u015f\u0131nda \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131z toplan\u0131r. Meclis, \u00fcyelerinin memleket i\u00e7inde dola\u015fmalar\u0131, inceleme yapmalar\u0131, denetleme vazifelerine haz\u0131rlanmalar\u0131 ve dinlenmeleri i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na y\u0131lda alt\u0131 aydan fazla araveremez.<\/p>\n<p>Madde 15.- Kanun teklif etmek hakk\u0131, Meclis \u00fcyelerinin ve Bakanlar Kurulunundur.<\/p>\n<p>Madde 16.- Milletvekilleri Meclise kat\u0131ld\u0131klar\u0131nda \u015f\u00f6yle andi\u00e7erler:<\/p>\n<p>Madde 17.- Bir milletvekili ne Meclis i\u00e7indeki oy, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve deme\u00e7lerinden, ne de Meclisteki oy, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve deme\u00e7lerini Meclis d\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6ylemek ve a\u00e7\u0131\u011fa vurmaktan sorumlu de\u011fildir. Se\u00e7iminden gerek \u00f6nce ve gerek sonra \u00fcst\u00fcne su\u00e7 at\u0131lan bir milletvekili Kamutay\u0131n karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a san\u0131k olarak sorgulanamaz, tutulamaz, ve yarg\u0131lanamaz. Cinayetten su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalanma hali bu h\u00fckm\u00fcn d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Ancak bu halde yetkili makam bunu hemen Meclise bildirmek \u00f6devindedir. Se\u00e7iminden \u00f6nce veya sonra bir milletvekili hakk\u0131nda verilmi\u015f bir ceza h\u00fckm\u00fcn\u00fcn yerine getirilmesi milletvekilli\u011fi s\u00fcresinin sonuna b\u0131rak\u0131l\u0131r. Milletvekilli\u011fi s\u00fcresi i\u00e7inde zamana\u015f\u0131m\u0131 y\u00fcr\u00fcmez.<\/p>\n<p>Madde 18.- Milletvekillerinin y\u0131ll\u0131k \u00f6denekleri \u00f6zel kanunla g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>Madde 19.- Araverme s\u0131ras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 veya Meclis Ba\u015fkan\u0131 gerekli g\u00f6r\u00fcrse Meclisi toplanm\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131rabilir. \u00dcyelerden be\u015fte birinin istemesi \u00fczerine de Meclis Ba\u015fkan\u0131 Meclis toplanm\u0131ya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 20.- Meclis g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r ve oldu\u011fu gibi yay\u0131l\u0131r. Fakat Meclis, \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fck h\u00fck\u00fcmlerine uygun olarak kapal\u0131 oturumlar dahi yapabilir. Kapal\u0131 oturumlardaki g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri yaymak Meclisin karar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 21.- Meclis, g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fck h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yapar. Madde 22.- Soru, gensoru ve Meclis soru\u015fturmas\u0131, Meclisin yetkilerinden olup bunlar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131 \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fckte g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>Madde 23.- Milletvekilli\u011fi ile H\u00fck\u00fcmet memurlu\u011fu bir ki\u015fide birle\u015femez.<\/p>\n<p>Madde 24.- T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi kamutay\u0131 her Kas\u0131m ay\u0131 ba\u015f\u0131nda kendine bir y\u0131l i\u00e7in bir Ba\u015fkan, \u00fc\u00e7 Ba\u015fkanvekili se\u00e7er.<\/p>\n<p>Madde 25.- Se\u00e7im d\u00f6nemi bitmeden Meclis, \u00fcyelerinin tam say\u0131s\u0131n\u0131n salt\u00e7oklu\u011fu ile se\u00e7im yenileme\u011fe karar verirse, yeni toplanan Meclisin se\u00e7im d\u00f6nemi Kas\u0131m ay\u0131ndan ba\u015flar Kas\u0131mdan \u00f6nceki toplant\u0131, ola\u011fan\u00fcst\u00fc toplant\u0131 say\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 26- Kanun koymak, kanunlarda de\u011fi\u015fiklik yapmak, kanunlar\u0131 yorumlamak, kanunlar\u0131 kald\u0131rmak, Devletlerle s\u00f6zle\u015fme, andla\u015fma ve bar\u0131\u015f yapmak, harb il\u00e2n etmek, Devletin b\u00fct\u00e7e ve kesinhesap kanunlar\u0131n\u0131 incelemek ve onamak, para basmak, tekelli ve ak\u00e7al\u0131 y\u00fcklenme s\u00f6zle\u015fmelerini ve imtiyazlar\u0131 onamak ve bozmak, genel ve \u00f6zel af il\u00e2n etmek, cezalar\u0131 hafifletmek ve de\u011fi\u015ftirmek, kanun soru\u015fturmalar\u0131n\u0131 ve kanun cezalar\u0131n\u0131 ertelemek, mahkemelerden \u00e7\u0131k\u0131p kesinle\u015fen \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 h\u00fck\u00fcmlerini yerine getirmek gibi g\u00f6revleri B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ancak kendisi yapar.<\/p>\n<p>Madde 27.- Bir milletvekilinin vatan hay\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve milletvekilli\u011fi s\u0131ras\u0131nda yiyicilik su\u00e7lar\u0131ndan biriyle san\u0131k oldu\u011funa T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi kamutay\u0131 haz\u0131r \u00fcyelerinin \u00fc\u00e7te iki oy \u00e7o\u011funlu\u011fu ile karar verilir yahut on ikinci maddede yaz\u0131l\u0131 su\u00e7lardan biriyle h\u00fck\u00fcm giyer ve bu da kesinle\u015firse milletvekilli\u011fi s\u0131fat\u0131 kalkar.<\/p>\n<p>Madde 28.- \u00c7ekilme, kanun h\u00fck\u00fcmleri gere\u011fince k\u0131s\u0131tlanma, \u00f6z\u00fcrs\u00fcz ve izinsiz iki ay Meclise devams\u0131zl\u0131k yahut memurluk kabul etme hallerinde milletvekilli\u011fi d\u00fc\u015fer.<\/p>\n<p>Madde 29.- \u00d6len yahut yukardaki maddeler gere\u011fince milletvekilli\u011fi s\u0131fat\u0131 kalkan veya d\u00fc\u015fen milletvekilinin yerine bir ba\u015fkas\u0131 se\u00e7ilir. Madde 30.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi kendi kolluk i\u015flerini Ba\u015fkan\u0131 eliyle d\u00fczenler ve y\u00fcr\u00fct\u00fcr. \u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM Y\u00fcr\u00fctme g\u00f6revi Madde 31.- T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131, B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi kamutay\u0131 taraf\u0131ndan ve kendi \u00fcyeleri aras\u0131ndan bir se\u00e7im d\u00f6nemi i\u00e7in se\u00e7ilir. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revi, yeni Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n se\u00e7imine kadar s\u00fcrer. Yeniden se\u00e7ilmek olur.<\/p>\n<p>Madde 32.- Cumhurba\u015fkan\u0131, Devletin ba\u015f\u0131d\u0131r. Bu s\u0131fatla t\u00f6renli oturumlarda Meclise ve gerekli g\u00f6rd\u00fck\u00e7e Bakanlar Kuruluna Ba\u015fkanl\u0131k eder ve Cumhurba\u015fkan\u0131 kald\u0131k\u00e7a Meclis tart\u0131\u015fma ve g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine kat\u0131lamaz ve oy veremez.<\/p>\n<p>Madde 33.- Cumhurba\u015fkan\u0131, hastal\u0131k ve memleket d\u0131\u015f\u0131 yolculuk gibi bir sebeple g\u00f6revini yapamaz veya \u00f6l\u00fcm, \u00e7ekilme ve ba\u015fka sebeplerle Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k kal\u0131rsa B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi Ba\u015fkan\u0131 vekil olarak Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini yapar.<\/p>\n<p>Madde 34.- Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 bo\u015f kald\u0131\u011f\u0131nda Meclis toplan\u0131ksa Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 hemen se\u00e7er. Meclis toplan\u0131k de\u011filse Ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan hemen toplanmaya \u00e7a\u011fr\u0131larak Cumhurba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilir. Meclisin se\u00e7im d\u00f6nemi sona ermi\u015f veya se\u00e7imin yenilenmesine karar verilmi\u015f olursa Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 gelecek Meclis se\u00e7er.<\/p>\n<p>Madde 35.- Cumhurba\u015fkan\u0131, meclisi kabul etti\u011fi kanunlar\u0131 on g\u00fcn i\u00e7inde il\u00e2n eder. Cumhurba\u015fkan\u0131, uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 kanunlar\u0131 bir daha g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere gene on g\u00fcn i\u00e7inde gerek\u00e7esi ile birlikte Meclise geri verir. Anayasa ile B\u00fct\u00e7e Kanunu bu h\u00fck\u00fcm d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r. Meclis geri verilen kanunu gene kabul ederse Cumhurba\u015fkan\u0131 onu il\u00e2n etmek \u00f6devindedir.<\/p>\n<p>Madde 36.- Cumhurba\u015fkan\u0131 her y\u0131l Kas\u0131m ay\u0131nda H\u00fck\u00fcmetin ge\u00e7en y\u0131ldaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve giren y\u0131l i\u00e7inde al\u0131nmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclen tedbirler hakk\u0131nda bir s\u00f6ylev verir. Yahut s\u00f6ylevini Ba\u015fbakana okutur.<\/p>\n<p>Madde 37.- Cumhurba\u015fkan\u0131, yabanc\u0131 Devletler yan\u0131nda T\u00fcrkiye Cumhuriyetinin siyasi temsilcilerini t\u00e2yin eder ve yabanc\u0131 devletlerin siyasi temsilcilerini kabul eder.<\/p>\n<p>Madde 38.- Cumhurba\u015fkan\u0131, se\u00e7iminden hemen sonra Meclis \u00f6n\u00fcnde \u015f\u00f6yle andi\u00e7er: &lt;&lt; Namusum \u00fczerine s\u00f6z veririm ki: Cumhurba\u015fkan\u0131 olarak, Cumhuriyet kanunlar\u0131n\u0131, milletin egemenlik esaslar\u0131n\u0131 sayaca\u011f\u0131m; Ve bunlar\u0131 m\u00fcdafaa edece\u011fim; T\u00fcrk milletinin mutlulu\u011funa b\u00fct\u00fcn ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131mla, b\u00fct\u00fcn kuvvetimle \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m; T\u00fcrk Devletine y\u00f6nelecek her tehlikeyi en son \u015fiddetle \u00f6nliyece\u011fim; T\u00fcrkiye&#8217;nin \u015fan\u0131n\u0131, \u015ferefini koruyup y\u00fckseltmek, \u00fcst\u00fcme ald\u0131\u011f\u0131m g\u00f6revin isterlerini yerine getirmek i\u00e7in olanca varl\u0131\u011f\u0131mla \u00e7al\u0131\u015fmaktan asla ayr\u0131lm\u0131yaca\u011f\u0131m. &gt;&gt;<\/p>\n<p>Madde 39.- Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn kararlar Ba\u015fbakan ile birlikte ilgili Bakan taraf\u0131ndan imzalan\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 40.- Ba\u015fkomutanl\u0131k, T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinin y\u00fcce varl\u0131\u011f\u0131ndan ayr\u0131lmaz ve Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan temsil olunur. Harb kuvvetlerinin komutas\u0131 bar\u0131\u015fta \u00f6zel kanuna g\u00f6re Genelkurmay Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na ve seferde Bakanlar Kurulunun teklifi \u00fczerine Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan t\u00e2yin edilecek kimseye verilir.<\/p>\n<p>Madde 41.- Cumhurba\u015fkan\u0131, vatan hay\u0131nl\u0131\u011f\u0131 halinde B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine kar\u015f\u0131 sorumludur. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn kararlardan do\u011facak sorumlar 39 uncu madde gere\u011fince bu kararlar\u0131 imzalayan Ba\u015fbakan\u0131n ve ilgili Bakan\u0131nd\u0131r. Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n, \u00f6zl\u00fck i\u015flerinden dolay\u0131 sorumlanmas\u0131 gerekirse, Anayasan\u0131n milletvekilli\u011fi dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili 17 nci maddesi h\u00fck\u00fcmlerine uyulur.<\/p>\n<p>Madde 42.- Cumhurba\u015fkan\u0131, H\u00fck\u00fcmetin teklifi \u00fczerine, daim\u00ee m\u00e2l\u00fbll\u00fck veya kocama gibi \u00f6zl\u00fck sebeplerden dolay\u0131 belli kimselerin cezalar\u0131n\u0131 kald\u0131rabilir veya hafifletebilir. Cumhurba\u015fkan\u0131, B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi taraf\u0131ndan san\u0131klanarak h\u00fck\u00fcm giyen Bakanlar hakk\u0131nda bu yetkiyi kullanamaz Madde 43.- Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n \u00f6dene\u011fi \u00f6zel kanunla g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>Madde 44.- Ba\u015fbakan, Cumhurba\u015fkan\u0131nca Meclis \u00fcyeleri aras\u0131ndan t\u00e2yin olunur. \u00d6teki Bakanlar Ba\u015fbakanca Meclis \u00fcyeleri aras\u0131ndan se\u00e7ilip tamam\u0131 Cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan onand\u0131ktan sonra Meclise sunulur. Meclis toplan\u0131k de\u011filse sunma i\u015fi Meclisin toplanmas\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131r. H\u00fck\u00fcmet, tutaca\u011f\u0131 yolu ve siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc en ge\u00e7 bir hafta i\u00e7inde Meclise bildirir ve ondan g\u00fcven ister.<\/p>\n<p>Madde 45.- Bakanlar, Ba\u015fbakan\u0131n reisli\u011fi alt\u0131nda (Bakanlar Kurulu) nu meydana getirir.<\/p>\n<p>Madde 46.- Bakanlar Kurulu, H\u00fck\u00fcmetin genel politikas\u0131ndan birlikte sorumludur. Bakanlar\u0131n her biri kendi yetkisi i\u00e7indeki i\u015flerden ve emri alt\u0131ndakilerin eylem ve i\u015flemlerinden ve politikas\u0131n\u0131n genel gidi\u015finden tekba\u015f\u0131na sorumludur.<\/p>\n<p>Madde 47.- Bakanlar\u0131n g\u00f6rev ve sorumlar\u0131 \u00f6zel kanunla g\u00f6sterilir. Madde 48.- Bakanl\u0131klar\u0131n kurulu\u015fu \u00f6zel kanuna ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 49.- \u0130zinli veya herhangi bir sebeple \u00f6z\u00fcrl\u00fc olan bir Bakana, Bakanlar Kurulu \u00fcyelerinden bir ba\u015fkas\u0131 ge\u00e7ici olarak vekillik eder. Ancak bir Bakan birden fazlas\u0131na vekillik edemez.<\/p>\n<p>Madde 50.- Bakanlardan birinin Y\u00fccedivana yollanmas\u0131 hakk\u0131nda T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince verilen karar, kendisini bakanl\u0131ktan da d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n<p>Madde 51.- \u0130dare d\u00e2valar\u0131na bakmak ve idare uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmek, H\u00fck\u00fcmet\u00e7e haz\u0131rlanarak kendine verilecek kanun tasar\u0131lar\u0131 ve imtiyaz s\u00f6zle\u015fme ve \u015fartla\u015fmalar\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bildirmek, gerek kendi \u00f6zel kanunu ve gerek ba\u015fka kanunlarla g\u00f6sterilen g\u00f6revleri yapmak \u00fczere bir Dan\u0131\u015ftay kurulur. Dan\u0131\u015ftay ba\u015fkanlar\u0131 ve \u00fcyeleri, daha \u00f6nce \u00f6nemli g\u00f6revlerde bulunmu\u015f, uzmanl\u0131klar\u0131, bilgileri ve g\u00f6rg\u00fcleriyle belirgin kimseler aras\u0131ndan B\u00fcy\u00fck Millet Meclisince se\u00e7ilir.<\/p>\n<p>Madde 52.- Bakanlar Kurulu, kanunlar\u0131n uygulan\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek yahut kanunun emretti\u011fi i\u015fleri belirtmek \u00fczere i\u00e7inde yeni h\u00fck\u00fcmler bulunmamak ve Dan\u0131\u015ftay\u0131n incelemesinden ge\u00e7irilmek \u015fartiyle t\u00fcz\u00fckler \u00e7\u0131kar\u0131r. T\u00fcz\u00fckler Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n imzas\u0131 ve il\u00e2niyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer. T\u00fcz\u00fcklerin kanunlara ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fckte bunun \u00e7\u00f6z\u00fcm yeri T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisidir.<\/p>\n<p>D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>Yarg\u0131 erki<\/p>\n<p>Madde 53.- Mahkemelerin kurulu\u015fu, g\u00f6rev ve yetkileri kanunla g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>Madde 54.- Yarg\u0131\u00e7lar, b\u00fct\u00fcn d\u00e2valar\u0131n g\u00f6r\u00fclmesinde ve h\u00fckm\u00fcnde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131rlar ve bu i\u015flerine hi\u00e7bir t\u00fcrl\u00fc kar\u0131\u015f\u0131lamaz. Ancak kanun h\u00fckm\u00fcne ba\u011fl\u0131d\u0131rlar. Mahkemelerin kararlar\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi ve Bakanlar Kurulu hi\u00e7bir t\u00fcrl\u00fc de\u011fi\u015ftiremezler, ba\u015fkalayamazlar, geciktiremezler ve h\u00fck\u00fcmlerinin yerine getirilmesine engel olamazlar.<\/p>\n<p>Madde 55.- Yarg\u0131\u00e7lar, kanunda g\u00f6sterilen usuller ve haller d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6revlerinden \u00e7\u0131kar\u0131lamazlar.<\/p>\n<p>Madde 56.- Yarg\u0131\u00e7lar\u0131n nitelikleri, haklar\u0131, g\u00f6revleri, ayl\u0131k ve \u00f6denekleri, nas\u0131l t\u00e2yin olunacaklar\u0131 ve g\u00f6revlerinden nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u0131lacaklar\u0131 \u00f6zel kanunla g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>Madde 57.- Yarg\u0131\u00e7lar, kanunla g\u00f6sterilenlerden ba\u015fka genel veya \u00f6zel hi\u00e7bir g\u00f6rev alamazlar. Madde 58.- Mahkemelerde yarg\u0131lamalar herkese a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yaln\u0131z yarg\u0131lama usul\u00fc kanunlar\u0131 gere\u011fince bir yarg\u0131laman\u0131n kapal\u0131 olmas\u0131na mahkeme karar verebilir.<\/p>\n<p>Madde 59.- Herkes mahkeme \u00f6n\u00fcnde haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in gerekli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yasal\u0131 ara\u00e7lar\u0131 kullanmakta serbesttir.<\/p>\n<p>Madde 60.- Hi\u00e7bir mahkeme g\u00f6rev ve yetkisi i\u00e7indeki d\u00e2valara bakmazl\u0131k edemez. G\u00f6rev ve yetki d\u0131\u015f\u0131nda olan d\u00e2valar ancak bir kararla reddolunur. Y\u00fccedivan<\/p>\n<p>Madde 61.- Bakanlar\u0131, Dan\u0131\u015ftay ve Yarg\u0131tay ba\u015fkanlar\u0131 ve \u00fcyelerini ve Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6revlerinden do\u011facak i\u015flerden dolay\u0131 yarg\u0131lamak i\u00e7in Y\u00fccedivan kurulur.<\/p>\n<p>adde 62.- Y\u00fccedivan \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in, on biri Yarg\u0131tay, onu Dan\u0131\u015ftay ba\u015fkanlar\u0131 ve \u00fcyeleri aras\u0131ndan ve kendi Genelkurullar\u0131 taraf\u0131ndan gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fckte gizli oyla, yirmi bir ki\u015fi se\u00e7ilir. Bunlar gizli oy ve salt \u00e7oklukla i\u00e7lerinden birini Ba\u015fkan ve birini Ba\u015fkanvekili se\u00e7erler.<\/p>\n<p>Madde 63.- Y\u00fccedivan bir Ba\u015fkan ve on d\u00f6rt \u00fcye ile kurulur ve kararlar\u0131n\u0131 salt \u00e7oklukla verir. Geri kalan alt\u0131 ki\u015fi gerekti\u011finde kurulun eksi\u011fini tamamlamak i\u00e7in yedek \u00fcye durumundad\u0131r. Bu yedek \u00fcyeler, \u00fc\u00e7\u00fc Yarg\u0131tay, \u00fc\u00e7\u00fc Dan\u0131\u015ftay&#8217;dan se\u00e7ilmi\u015f \u00fcyeler aras\u0131ndan olmak \u00fczere ad\u00e7ekme ile ayr\u0131l\u0131r. Ba\u015fkanl\u0131\u011fa ve Ba\u015fkan vekilli\u011fine se\u00e7ilenler bu ad\u00e7ekmeye girmezler.<\/p>\n<p>Madde 64.- Y\u00fccedivan\u0131n savc\u0131l\u0131k g\u00f6revi, Ba\u015fsavc\u0131l\u0131k taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Madde 65.- Y\u00fccedivan\u0131n kararlar\u0131 kesindir. Madde 66.- Y\u00fccedivan kanunlara g\u00f6re yarg\u0131lar ve h\u00fck\u00fcm verir.<\/p>\n<p>Madde 67.- Y\u00fccedivan gerekli g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi karariyle kurulur.<\/p>\n<p>BE\u015e\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>T\u00fcrklerin kamu haklar\u0131<\/p>\n<p>Madde 68.- Her T\u00fcrk h\u00fcr do\u011far, h\u00fcr ya\u015far. H\u00fcrriyet ba\u015fkas\u0131na zarar vermiyecek her \u015feyi yapabilmektir. Tabi haklardan olan h\u00fcrriyetin herkes i\u00e7in s\u0131n\u0131r\u0131, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n h\u00fcrriyeti s\u0131n\u0131r\u0131d\u0131r. Bu s\u0131n\u0131r\u0131 ancak kanun \u00e7izer.<\/p>\n<p>Madde 69.- T\u00fcrkler kanun kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fittirler ve ayr\u0131ks\u0131z kanuna uymak \u00f6devindedirler. Her t\u00fcrl\u00fc grup, s\u0131n\u0131f, aile ve ki\u015fi ayr\u0131cal\u0131klar\u0131 kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve yasakt\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 70.- Ki\u015fi dokunulmazl\u0131\u011f\u0131, vicdan, d\u00fc\u015f\u00fcnme, s\u00f6z, yay\u0131m, yolculuk, ba\u011f\u0131t, \u00e7al\u0131\u015fma, m\u00fclkedinme, mal\u0131n\u0131 ve hakk\u0131n\u0131 kullanma, toplanma, dernek kurma, ortakl\u0131k kurma haklar\u0131 ve h\u00fcrriyetleri T\u00fcrklerin tabii haklar\u0131ndand\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 71.- Cana, mala, \u0131rza, konuta hi\u00e7bir t\u00fcrl\u00fc dokunulamaz.<\/p>\n<p>Madde 72.- Kanunda yaz\u0131l\u0131 hal ve \u015fekillerden ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc hi\u00e7bir kimse yakalanamaz ve tutulamaz.<\/p>\n<p>Madde 73.- \u0130\u015fkence, eziyet, zoral\u0131m ve angarya yasakt\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 74.- Kamu faydas\u0131na gerekli oldu\u011fu usul\u00fcne g\u00f6re anla\u015f\u0131lmad\u0131k\u00e7a ve \u00f6zel kanunlar\u0131 gere\u011fince de\u011fer pahas\u0131 pe\u015fin verilmedik\u00e7e hi\u00e7 kimsenin mal\u0131 ve m\u00fclk\u00fc kamula\u015ft\u0131r\u0131lamaz. \u00c7ift\u00e7iyi toprak sahibi k\u0131lmak ve ormanlar\u0131 devletle\u015ftirmek i\u00e7in al\u0131nacak toprak ve ormanlar\u0131n kamula\u015ft\u0131rma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve bu kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131n \u00f6deni\u015fi \u00f6zel kanunlarla g\u00f6sterilir. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc hallerde kanuna g\u00f6re y\u00fckletilecek para ve mal ve \u00e7al\u0131\u015fma \u00f6devleri d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir kimse ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey yapmaya ve vermeye zorlanamaz.<\/p>\n<p>Madde 75.- Hi\u00e7bir kimse felsefe inan\u0131ndan, din ve mezhebinden dolay\u0131 k\u0131nanamaz. G\u00fcvenli\u011fe ve edep t\u00f6relerine ve kanunlar h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 bulunmamak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc din t\u00f6renleri serbesttir.<\/p>\n<p>Madde 76.- Kanunda yaz\u0131l\u0131 usul ve haller d\u0131\u015f\u0131nda kimsenin konutuna girilemez ve \u00fcst\u00fc aranamaz.<\/p>\n<p>Madde 77.- Bas\u0131n, kanun \u00e7er\u00e7evesinde serbesttir ve yay\u0131m\u0131ndan \u00f6nce denetlenemez, yoklanamaz.<\/p>\n<p>Madde 78.- Seferberlik ve s\u0131k\u0131y\u00f6netim hallerinin veyahut salg\u0131n hastal\u0131klardan dolay\u0131 kanun gere\u011fince al\u0131nacak tedbirlerin gerektirdi\u011fi k\u0131s\u0131nt\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yolculuk hi\u00e7bir kay\u0131t alt\u0131na al\u0131namaz.<\/p>\n<p>Madde 79.- Ba\u011f\u0131tlar\u0131n, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n, m\u00fclkedinme ve hak ve mal kullanman\u0131n, toplanmalar\u0131n, derneklerin ve ortakl\u0131klar\u0131n serbestlik s\u0131n\u0131r\u0131 kanunlarla \u00e7izilir.<\/p>\n<p>Madde 80.- H\u00fck\u00fcmetin g\u00f6zetimi ve denetlemesi alt\u0131nda ve kanun \u00e7er\u00e7evesinde her t\u00fcrl\u00fc \u00f6\u011fretim serbesttir.<\/p>\n<p>Madde 81.- Postalara verilen k\u00e2\u011f\u0131tlar, mektuplar ve her t\u00fcrl\u00fc emanetler yetkili sorgu yarg\u0131c\u0131 veya yetkili mahkeme karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a a\u00e7\u0131lamaz ve telgraf ve telefonla haberle\u015fmenin gizlili\u011fi bozulamaz.<\/p>\n<p>Madde 82.- T\u00fcrkler gerek kendileri, gerek kamu ile ilgili olarak kanunlara ve t\u00fcz\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 g\u00f6rd\u00fckleri hallerde yetkili makamlara ve T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine tek ba\u015flar\u0131na veya toplu olarak haber verebilir ve \u015fik\u00e2yette bulunabilirler. Haber veya \u015fik\u00e2yeti alan makam ki\u015fi ile ilgili ba\u015fvurmalar\u0131n sonucunu dilek\u00e7iye yaz\u0131l\u0131 olarak bildirmek \u00f6devindedir.<\/p>\n<p>Madde 83.- Hi\u00e7 kimse kanunca ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu mahkemeden ba\u015fka bir mahkemeye verilemez ve yollanamaz.<\/p>\n<p>Madde 84.- Vergi, devletin genel giderleri i\u00e7in, halk\u0131n pay vermesi demektir. Bu esasa ayk\u0131r\u0131 olarak ger\u00e7ek veya t\u00fczelki\u015filer taraf\u0131ndan veya onlar ad\u0131na resimler, ondal\u0131k al\u0131nmas\u0131 ve ba\u015fka y\u00fcklemeler yap\u0131lmas\u0131 yasakt\u0131r. Madde 85.- Vergiler ancak kanunla sal\u0131n\u0131r ve al\u0131n\u0131r. Devlet\u00e7e, illerin \u00f6zel idarelerince ve belediyelerce al\u0131nagelmekte olan resimler ve y\u00fcklemeler, kanunlar\u0131 yap\u0131l\u0131ncaya kadar al\u0131nabilir.<\/p>\n<p>Madde 86.- Harb halinde veya harbi gerektirecek bir durum ba\u015fg\u00f6sterdikte veya ayaklanma oldu\u011funda yahut vatan ve cumhuriyete kar\u015f\u0131 kuvvetli ve eylemli bir kalk\u0131\u015fma oldu\u011funu g\u00f6sterir kesin belirtiler g\u00f6r\u00fcld\u00fckte Bakanlar Kurulu, s\u00fcresi bir ay\u0131 a\u015fmamak \u00fczere yurdun bir kesiminde veya her yerinde s\u0131k\u0131y\u00f6netim il\u00e2n edebilir ve bunu hemen Meclisin onamas\u0131na sunar. Meclis s\u0131k\u0131y\u00f6netim s\u00fcresini, gerekirse uzatabilir veya k\u0131saltabilir. Meclis toplan\u0131k de\u011filse hemen toplanmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131r. S\u0131k\u0131y\u00f6netim s\u00fcresi ancak Meclisin karariyle uzat\u0131labilir. S\u0131k\u0131y\u00f6netim, ki\u015fi ve konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, bas\u0131n, g\u00f6nderi\u015fme, dernek, ortakl\u0131k h\u00fcrriyetlerinin ge\u00e7ici olarak kay\u0131tlanmas\u0131 veya durdurulmas\u0131 demektir. S\u0131k\u0131y\u00f6netim b\u00f6lgesiyle bu b\u00f6lgede hangi h\u00fck\u00fcmlerin uygulanaca\u011f\u0131 ve i\u015flemlerin nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi, harp halinde de dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n ve di\u011fer h\u00fcrriyetlerin nas\u0131l kay\u0131tlanabilece\u011fi veya durdurulaca\u011f\u0131 kanunla g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>Madde 87.- Kad\u0131n, erkek b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkler ilk \u00f6\u011fretimden ge\u00e7mek \u00f6devindedirler. \u0130lk \u00f6\u011fretim Devlet okullar\u0131nda paras\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 88.- T\u00fcrkiye&#8217;de din ve \u0131rk ay\u0131rd edilmeksizin vatanda\u015fl\u0131k bak\u0131m\u0131ndan herkese &lt;&gt; denir. T\u00fcrkiye&#8217;de veya T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda bir T\u00fcrk babadan gelen yahut T\u00fcrkiye&#8217;de yerle\u015fmi\u015f bir yabanc\u0131 babadan T\u00fcrkiye&#8217;de d\u00fcnyaya gelipte memleket i\u00e7inde oturan ve erginlik ya\u015f\u0131na vard\u0131\u011f\u0131nda resm\u00ee olarak T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 istiyen yahut Vatanda\u015fl\u0131k Kanunu gere\u011fince T\u00fcrkl\u00fc\u011fe kabul olunan herkes T\u00fcrkt\u00fcr. T\u00fcrkl\u00fck s\u0131fat\u0131n\u0131n kayb\u0131 kanunda yaz\u0131l\u0131 hallerde olur.<\/p>\n<p>ALTINCI B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p>T\u00fcrl\u00fc maddeler \u0130ller Madde 89.- T\u00fcrkiye, co\u011frafya durumu ve ekonomi ili\u015fkileri bak\u0131m\u0131ndan illere, iller il\u00e7elere, il\u00e7eler bucaklara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr ve bucaklar da kasaba ve k\u00f6ylerden meydana gelir.<\/p>\n<p>Madde 90.- \u0130llerle \u015fehir, kasaba ve k\u00f6yler t\u00fczelki\u015filik sahibidirler.<\/p>\n<p>Madde 91.- \u0130llerin, i\u015fleri, yetki geni\u015fli\u011fi ve g\u00f6rev ayr\u0131m\u0131 esaslar\u0131na g\u00f6re idare olunur. Memurlar<\/p>\n<p>Madde 92.- Siyasi haklar\u0131 olan her T\u00fcrk\u00fcn, yeterli\u011fine ve hakedi\u015fine g\u00f6re, Devlet memuru olmak hakk\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 93.- B\u00fct\u00fcn memurlar\u0131n nitelikleri, haklar\u0131, g\u00f6revleri, ayl\u0131k ve \u00f6denekleri, g\u00f6reve al\u0131nmalar\u0131 ve g\u00f6revden \u00e7\u0131kar\u0131lmalar\u0131, y\u00fckselme ve ilerlemeleri \u00f6zel kanunla g\u00f6sterilir.<\/p>\n<p>adde 94.- Kanuna ayk\u0131r\u0131 i\u015flerde \u00fcst\u00fcn emrine uymu\u015f olmak memuru sorumdan kurtarmaz. Maliye i\u015fleri<\/p>\n<p>Madde 95.- B\u00fct\u00e7e Kanunu tasar\u0131s\u0131 ve buna ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00e7eler ve cetvellerle katma b\u00fct\u00e7eler Meclise b\u00fct\u00e7e y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131ndan enaz \u00fc\u00e7 ay \u00f6nce sunulur. Madde 96.- Devlet mallar\u0131 b\u00fct\u00e7e d\u0131\u015f\u0131 harcanamaz.<\/p>\n<p>Madde 97.- B\u00fct\u00e7e Kanununun ge\u00e7erli\u011fi bir y\u0131ld\u0131r. Madde 98.- Kesinhesap kanunu, ili\u015fkin oldu\u011fu y\u0131l b\u00fct\u00e7esinin hesap d\u00f6nemi i\u00e7inde elde edilen gelirle, gene o y\u0131lki \u00f6demelerin ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f tutar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir kanundur. Bunun \u015fekli ve b\u00f6l\u00fcmleri B\u00fct\u00e7e Kanunu ile tam kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Madde 99.- Her y\u0131l\u0131n kesinhesap kanunu tasar\u0131s\u0131 o y\u0131l\u0131n sonundan ba\u015fl\u0131yarak en ge\u00e7 ikinci y\u0131l Kas\u0131m ay\u0131 ba\u015f\u0131na kadar B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine sunulur. Madde 100.- B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine ba\u011fl\u0131 ve Devletin gelirlerini ve giderlerini \u00f6zel kanuna g\u00f6re denetlemekle g\u00f6revli bir Say\u0131\u015ftay kurulur.<\/p>\n<p>Madde 101.- Say\u0131\u015ftay, genel uygunluk bildirimini ili\u015fkin oldu\u011fu kesinhesap kanununun maliyece B\u00fcy\u00fck Millet Meclisine verilmesi tarihinden ba\u015fl\u0131yarak en ge\u00e7 alt\u0131 ay i\u00e7inde Meclise sunar. Anayasan\u0131n dayanaklar\u0131<\/p>\n<p>Madde 102.- Anayasada de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fartlara ba\u011fl\u0131d\u0131r: De\u011fi\u015fiklik teklifinin Meclis tam \u00fcyesinin en az \u00fc\u00e7te biri taraf\u0131ndan imzalanmas\u0131 \u015fartt\u0131r. De\u011fi\u015fiklikler ancak tamsay\u0131m\u0131n \u00fc\u00e7te iki oy \u00e7oklu\u011fu ile kabul edilebilir. Bu kanunun, Devlet \u015feklinin Cumhuriyet oldu\u011fu hakk\u0131ndaki birinci maddesinde de\u011fi\u015fiklik ve ba\u015fkalama yap\u0131lmas\u0131 hi\u00e7bir t\u00fcrl\u00fc teklif dahi edilemez.<\/p>\n<p>Madde 103.- Anayasan\u0131n hi\u00e7bir maddesi hi\u00e7bir sebep ve bahane ile savsanamaz ve i\u015flerlikten al\u0131konamaz. Hi\u00e7bir kanun Anayasaya ayk\u0131r\u0131 olamaz. Madde 104.- 20 Nisan 1340 tarih ve 491 say\u0131l\u0131 Te\u015fkil\u00e2t\u0131 Esasiye Kanunu yerine m\u00e2na ve kavramda bir de\u011fi\u015fiklik yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirilmi\u015f olan bu kanun konulmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Madde 105.- Bu kanun yay\u0131m tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girer.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TE\u015eK\u0130L\u00c2TI ESAS\u0130YE KANUNU devam\u0131nda (T\u00dcRK\u00c7ELE\u015eT\u0130R\u0130LM\u0130\u015e \u015eEKL\u0130) Kanun Numaras\u0131 : 491 Kabul Tarihi : 20\/4\/1340 (1924) B\u0130R\u0130NC\u0130 FASIL Ahk\u00e2m\u0131 esasiye Madde 1.- T\u00fcrkiye Devleti bir Cumhuriyettir. Madde 2.- (\u00d6zg\u00fcn hali) T\u00fcrkiye Devletinin dini, Dini \u0130sl\u00e2md\u0131r; resm\u00ee dili T\u00fcrk\u00e7edir; makarr\u0131 Ankara \u015fehridir. Madde 2.- (\u0130lk De\u011fi\u015fiklik : 10\/4\/1928 \u2013 1222 S. Kanun\/md. 1) T\u00fcrkiye Devletinin resm\u00ee dili [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-4464","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-anayasalarimiz"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4464","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4464"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4822,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4464\/revisions\/4822"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}