\u0130\u00c7\u0130NDEK\u0130LER<\/p>\n
B\u00d6L\u00dcM: 1<\/p>\n
HEDEF VE \u00d6NCEL\u0130KLER\u0130M\u0130Z
\nATAT\u00dcRK \u0130LKE VE DEVR\u0130MLER\u0130N\u0130N BEK\u00c7\u0130S\u0130Y\u0130Z
\nG\u00dcC\u00dcM\u00dcZ\u00dc TAR\u0130HSEL
\nK\u00d6KLER\u0130M\u0130ZDEN ALIYORUZ
\nATAT\u00dcRK DEVR\u0130MLER\u0130 VE ALTI OK \u0130LKELER\u0130
\n\u2022 CUMHUR\u0130YET\u00c7\u0130L\u0130K
\n\u2022 M\u0130LL\u0130YET\u00c7\u0130L\u0130K
\n\u2022 HALK\u00c7ILIK
\n\u2022 DEVLET\u00c7\u0130L\u0130K
\n\u2022 LA\u0130KL\u0130K
\n\u2022 DEVR\u0130MC\u0130L\u0130K
\nCHP\u2019N\u0130N YEN\u0130DEN YAPILANMASI
\n\u2013 \u00c7A\u011eDA\u015e T\u00dcRK\u0130YE \u0130\u00c7\u0130N DE\u011e\u0130\u015e\u0130M PROGRAMI
\n\u2022 PROGRAMIN TEMEL HEDEFLER\u0130
\n\u2022 \u00d6NCEL\u0130KLER\u0130M\u0130Z
\n\u2022 \u0130DEOLOJ\u0130M\u0130Z\u0130N TEMEL DAYANAKLARI<\/p>\n
B\u00d6L\u00dcM: 2
\nDEMOKRAS\u0130Y\u0130 G\u00dc\u00c7LEND\u0130RME
\nDEMOKRAS\u0130, \u0130NSAN HAKLARI VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER
\nDEMOKRAS\u0130
\nDEMOKRAT\u0130K HUKUK DEVLET\u0130
\nBA\u011eIMSIZ, ETK\u0130N VE GEC\u0130KMEYEN YARGI
\n\u2022 Yarg\u0131\u00e7 G\u00fcvencesi
\n\u2022 Hak Arama \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc
\n\u2022 \u0130nfaz Kurumlar\u0131<\/p>\n
\u0130NSAN HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER\u0130
\n\u2022 \u00d6zg\u00fcr Birey
\n\u2022 \u0130nsan Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckleri
\nETN\u0130K FARKLILIKLAR \u00dcLKEM\u0130Z\u0130N ZENG\u0130NL\u0130\u011e\u0130D\u0130R
\nHEDEF\u0130M\u0130Z KADINI ERKE\u011e\u0130, HER ALANDA E\u015e\u0130T T\u00dcRK\u0130YE
\n\u00c7ALI\u015eMA HAKKI KUTSALDIR
\n\u2022 CHP Bireysel \u0130\u015f Hukuku Alan\u0131nda
\nReform Yapacakt\u0131r
\n\u2022 CHP Toplu \u0130\u015f Hukuku Alan\u0131nda
\nReform Yapacakt\u0131r
\n\u2022 \u0130\u015f G\u00fcvencesi
\n\u2022 T\u00fcm \u00c7al\u0131\u015fanlara \u00c7a\u011fda\u015f Sendikal Haklar
\n\u2022 T\u00fcm \u00c7al\u0131\u015fanlara Grevli Toplu
\nS\u00f6zle\u015fme Hakk\u0131
\nG\u00fcvenli ve Sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma Hakk\u0131
\nDEMOKRAT\u0130K, \u00d6ZG\u00dcR BASIN VE \u0130LET\u0130\u015e\u0130M ORGANLARI
\nS\u0130YASET VE S\u0130V\u0130L TOPLUM
\nEtkin \u0130lkeli ve Sayg\u0131n Parlamento
\nTemiz Siyaset, D\u00fcr\u00fcst Y\u00f6netim
\nMilletvekili Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na \u00c7a\u011fda\u015f a. Siyaset S\u0131n\u0131rlamas\u0131 Getirilecektir
\nSiyasi Etik (Ahlak Yasas\u0131 \u00c7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r)
\nDevlet S\u0131rt\u0131ndan Zenginle\u015fme c. D\u00f6nemine Son Verilecektir
\nSiyasi Partilerin ve Adaylar\u0131n Se\u00e7im d. Harcamalar\u0131na Etkin Denetim Sa\u011flanacakt\u0131r
\nKamu Y\u00f6netiminde Saydaml\u0131k ve D\u00fcr\u00fcstl\u00fck Egemen K\u0131l\u0131nacakt\u0131r
\nSiyasi Partiler
\nSivil Toplum \u00d6rg\u00fctleri
\nKooperatifler
\nSendikalar
\nB\u00d6L\u00dcM: 3
\nKAMU Y\u00d6NET\u0130M\u0130
\n\u00c7A\u011eDA\u015e KAMU Y\u00d6NET\u0130M\u0130 REFORMU
\n\u015eEFFAF, AD\u0130L, RASYONEL KAMU \u0130HALE REFORMU
\nYEREL Y\u00d6NET\u0130MLER\u0130N G\u00d6REV, YETK\u0130
\nVE SORUMLULUKLARI YEN\u0130DEN TANIMLANACAKTIR
\nYEREL Y\u00d6NET\u0130M- YER\u0130NDEN Y\u00d6NET\u0130M
\nYEREL Y\u00d6NET\u0130M REFORMU
\nB\u00dcY\u00dcK\u015eEH\u0130R Y\u00d6NET\u0130MLER\u0130
\nD\u00dcNYA KENT\u0130 \u0130STANBUL \u0130\u00c7\u0130N YEN\u0130
\nYEREL Y\u00d6NET\u0130M MODEL\u0130
\nKAMU PERSONEL REFORMU
\nPLANLI, SA\u011eLIKLI KENTLE\u015eME
\nKENTSEL PLANLAMA
\nSA\u011eLIKLI KENTLE\u015eME
\nKONUT HAKKI VE KENTSEL D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM
\nDEPREME HAZIRLIKLI KENTLER
\nB\u00f6l\u00fcm: 4
\nULUSAL G\u00dcVENL\u0130K VE DI\u015e POL\u0130T\u0130KA
\nULUSAL G\u00dcVENL\u0130K VE DI\u015e \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER
\nULUSAL G\u00dcVENL\u0130K
\nDI\u015e \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER
\nAVRUPA B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 \u0130LE \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER
\nD\u00dcNYA SOSYAL DEMOKRAT PART\u0130LER\u0130YLE \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER
\nB\u00d6L\u00dcM: 5
\n\u00dcRET\u0130MDEN VE \u00dcRETENDEN YANA
\nYEN\u0130 EKONOM\u0130K D\u00dcZEN
\nEKONOM\u0130K HEDEFLER VE POL\u0130T\u0130KALAR
\nORTA VE UZUN VADEL\u0130 BAKI\u015e A\u00c7IMIZ:
\nG\u00dc\u00c7L\u00dc B\u0130R T\u00dcRK\u0130YE \u0130\u00c7\u0130N STRATEJ\u0130
\nVE POL\u0130T\u0130KA PLANLAMASI
\nEKONOM\u0130DE \u00c7A\u011eDA\u015eLAMA:
\nYEN\u0130 T\u00dcRK\u0130YE PROJES\u0130
\nG\u00dc\u00c7L\u00dc EKONOM\u0130K TEMELLERE SAH\u0130P T\u00dcRK\u0130YE
\n\u0130ST\u0130KRARLI B\u00dcY\u00dcME \u0130\u00c7\u0130N \u201cPARA POL\u0130T\u0130KASI\u201d
\nEKONOM\u0130DE \u0130ST\u0130KRARI SA\u011eLAYACAK
\nKUR POL\u0130T\u0130KASI VE DI\u015e DENGE
\nYEN\u0130 VERG\u0130 D\u00dcZEN\u0130
\nKAMU G\u0130R\u0130\u015e\u0130MC\u0130L\u0130\u011e\u0130 VE \u00d6ZELLE\u015eT\u0130RMEDE AMACIMIZ:
\n\u00dcRETEN T\u00dcRK\u0130YE
\nYEN\u0130 VE ETK\u0130N B\u0130R TE\u015eV\u0130K S\u0130STEM\u0130
\nVER\u0130ML\u0130, REKABET G\u00dcC\u00dc Y\u00dcKSEK, DO\u011eAYA
\nSAYGILI VE \u0130NSAN ODAKLI YEN\u0130 TARIM D\u00dcZEN\u0130
\nORMAN VE ORMAN K\u00d6YL\u00dcS\u00dc KORUNACAK,
\nORMAN \u0130\u015eLETMEC\u0130L\u0130\u011e\u0130 GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LECEK
\nENERJ\u0130 VE DO\u011eAL KAYNAKLAR
\nULUSAL ENERJ\u0130 POL\u0130T\u0130KASI
\nN\u00dcKLEER ENERJ\u0130 D\u00dcZENLEME KURULU (NEDK)
\nMADENLER VE DO\u011eAL KAYNAKLAR
\nHIZLI, G\u00dcVENL\u0130, EKONOM\u0130K, \u00c7A\u011eDA\u015e ULA\u015eIM
\n\u00d6NCEL\u0130KL\u0130 HEDEF\u0130M\u0130Z PLANLI VE
\nDENGEL\u0130 B\u0130R ULA\u015eIM S\u0130STEM\u0130N\u0130 KURMAKTIR
\nHEDEF\u0130M\u0130Z: \u201cTUR\u0130ZMDE YEN\u0130 ATILIM\u201d
\nTUR\u0130ZM, \u201cSOSYO-EKONOM\u0130K GEL\u0130\u015eME,
\nKAL\u0130TEL\u0130 YA\u015eAM VE D\u00dcNYA \u0130LE BULU\u015eMA\u201d
\nKAYNA\u011eIMIZDIR
\nTUR\u0130ZMDE HEDEF\u0130M\u0130Z:
\nCAZ\u0130BE MERKEZ\u0130 T\u00dcRK\u0130YE\u201d
\n\u00dcLKE TUR\u0130ZM\u0130NE G\u00dc\u00c7L\u00dc DESTEK
\nTUR\u0130ZMDE YASAL
\nVE KURUMSAL YAPI G\u00dc\u00c7LEND\u0130R\u0130LECEK
\nB\u00d6L\u00dcM: 6
\nSOSYAL REFAH DEVLET\u0130
\nFIRSAT E\u015e\u0130TL\u0130\u011e\u0130 – SOSYAL ADALET
\nKORUNMAYA MUHTA\u00c7 \u00c7OCUKLAR
\nEMEKL\u0130, DUL VE YET\u0130MLERE ONURLU YA\u015eAM
\nYOKSULLUKLA \u00c7OK Y\u00d6NL\u00dc M\u00dcCADELE
\nA\u0130LE S\u0130GORTASI KURUMU (AS-KUR) KURULACAK
\nVATANDA\u015eLIK HAKKI \u00d6DEMES\u0130
\nSOSYAL REFAH DEVLET\u0130\u2019N\u0130N D\u0130\u011eER HEDEFLER\u0130
\nHERKESE SOSYAL G\u00dcVENL\u0130K
\n\u0130\u015eS\u0130ZL\u0130KLE ETK\u0130N M\u00dcCADELE HEDEF\u0130M\u0130ZD\u0130R
\nB\u00d6LGESEL KALKINMA
\nB\u00d6LGESEL KALKINMA PLANLARI
\nE\u011e\u0130T\u0130M, AYDINLI\u011eIN YOLUDUR
\n\u0130NSAN MERKEZL\u0130 \u00c7A\u011eDA\u015e E\u011e\u0130T\u0130M REFORMU
\nD\u0130N K\u00dcLT\u00dcR\u00dc VE AHLAK E\u011e\u0130T\u0130M\u0130
\n\u0130K\u0130 YILLIK AKADEM\u0130K L\u0130SE VE MESLEK L\u0130SES\u0130
\n\u2022 2 YILLIK MESLEK L\u0130SELER\u0130
\n\u2022 2 YILLIK AKADEM\u0130K L\u0130SELER
\nY\u00dcKSEK\u00d6\u011eRET\u0130M
\n\u00d6\u011eRETMENE SAYGI
\nULUSAL K\u00dcLT\u00dcR ZENG\u0130NL\u0130\u011e\u0130M\u0130ZD\u0130R
\nTAR\u0130H\u0130 VE K\u00dcLT\u00dcREL ZENG\u0130NL\u0130\u011e\u0130N KORUNMASI
\nGENEL SA\u011eLIK REFORMU
\nHERKESE SA\u011eLIKLI YA\u015eAM HAKKI
\n\u2022 HERKESE ULUSAL SA\u011eLIK S\u0130GORTASI
\n\u2022 KORUYUCU SA\u011eLIK H\u0130ZMETLER\u0130
\n\u2022 II. ve III. KADEME SA\u011eLIK H\u0130ZMETLER\u0130
\n\u00c7A\u011eDA\u015e SA\u011eLIK H\u0130ZMETLER\u0130
\n\u2022 HASTA HAKLARI
\n\u2022 A\u0130LE PLANLAMASI POL\u0130T\u0130KALARI
\nVE ANA – \u00c7OCUK SA\u011eLI\u011eI
\nGEN\u00c7LER\u0130M\u0130Z \u0130\u00c7\u0130N YEN\u0130 B\u0130R D\u00dcNYA
\nSA\u011eLIKLI B\u0130R GEN\u00c7L\u0130K VE TOPLUM \u0130\u00c7\u0130N SPOR
\n\u00c7EVREYE DUYARLILIK \u00c7A\u011eDA\u015eLIKTIR
\n\u00c7EVRE KORUMA POL\u0130T\u0130KALARI
\nHAYVAN HAKLARI<\/p>\n
B\u0130R\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM
\nHEDEF VE
\n\u00d6NCEL\u0130KLER\u0130M\u0130Z<\/p>\n
\u00c7A\u011eDA\u015e T\u00dcRK\u0130YE \u0130\u00c7\u0130N DE\u011e\u0130\u015e\u0130M
\nB\u00d6L\u00dcM 1
\nHEDEF VE \u00d6NCEL\u0130KLER\u0130M\u0130Z<\/p>\n
Atat\u00fcrk \u0130lke Ve Devrimlerinin Bek\u00e7isiyiz
\nG\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc Tarihsel K\u00f6klerimizden Al\u0131yoruz
\nEmperyalizme kar\u015f\u0131 ulusal ba\u015fkald\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan Kuvayi Milliye, M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyetlerinin olu\u015fu\u00acmuna dayanak oldu. M\u00fcdafaa-i Hukuk ise i\u015fgal alt\u0131ndaki Anadolu\u2019da, yerel kimlikten ulusal kimli\u011fe ve ulusal daya\u00acn\u0131\u015fmaya ula\u015fmay\u0131, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ulusal iradeye dayand\u0131rmay\u0131 hedef ald\u0131.
\nCumhuriyet Halk Partisi; i\u015fte bu soylu, ilkeli ve onurlu temelde olu\u015fan Anadolu ve Rumeli M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyeti\u2019nin devam\u0131 olarak 9 Eyl\u00fcl 1923\u2019de Mustafa Ke\u00acmal Atat\u00fcrk taraf\u0131ndan kuruldu.
\nCHP\u2019nin tarihsel kimli\u011fi, ATAT\u00dcRK devrimlerinin birikim\u00acleri ile ALTI OK ilkeleri e\u015fli\u011finde;
\nKemal ATAT\u00dcRK\u2019\u00dcN Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k benim karakterimdir,
\n\u0130smet \u0130N\u00d6N\u00dc\u2019N\u00dcN, Namuslular da, en az namussuzlar kadar cesur olmal\u0131d\u0131r,
\ns\u00f6zleri ile \u00f6z ifadesini bulan bu soylu ve erdemli gelenek ile \u015fekillendi.
\nUlusal Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k M\u00fccadelesinin birikimleri ve Atat\u00fcrk Devrimleri ile bu e\u015fsiz s\u00fcrecin felsefi ve ahlaki de\u011ferle\u00acrinin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturan ALTI OK ilkeleri, bir b\u00fct\u00fcn olarak, siyasi kimli\u011fimiz ile ideolojimizin, Parti Program\u0131m\u0131z\u0131n ta\u00acrihsel kayna\u011f\u0131 ve en g\u00fc\u00e7l\u00fc dayana\u011f\u0131d\u0131r.
\nAtat\u00fcrk Devrimleri Ve Alt\u0131 Ok \u0130lkeleri,
\nTam Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k tutkumuzun,
\nHalk\u0131n iradesine, yurtta\u015f\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve modernle\u015fme\u00acye dayal\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f bir toplum olma iddiam\u0131z\u0131n,
\nCumhuriyet-Laiklik-Demokrasi alt\u0131n \u00fc\u00e7genini korumaya ve geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n kaynaklar\u0131d\u0131r.
\nAtat\u00fcrk Devrimleri Ve Alt\u0131 Ok \u0130lkeleri,
\nEmperyalizme, kurulu d\u00fczenin yanl\u0131\u015fl\u0131klar\u0131na, e\u015fitsizli\u011fe, gericili\u011fe, s\u00f6m\u00fcr\u00fcye, imtiyazlara ba\u015fkald\u0131r\u0131d\u0131r.
\nUlusla\u015fma s\u00fcrecinin, Laik Cumhuriyet yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n, \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma hedefinin, Ayd\u0131nlanma Devriminin s\u00fcreklili\u00ac\u011finin ifadesidir.
\nCumhuriyet\u00e7ilik
\nCumhuriyet, tarihimizdeki en k\u00f6kl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr. Ege\u00acmenli\u011fin kayna\u011f\u0131n\u0131 ulusta bulan anlay\u0131\u015ft\u0131r; saltanat kav\u00acram\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 ve milli iradeye dayal\u0131 devlet d\u00fczeninin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesidir. Milli irade, iktidar\u0131yla, muhalefetiyle t\u00fcm halk\u0131 kapsar.<\/p>\n
CHP Cumhuriyet\u00e7idir; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti t\u00fcm yurtta\u015f\u00aclar\u0131n ilke ve ideal beraberli\u011fi \u00fczerinde kurulmu\u015ftur. Cum\u00achuriyet, g\u00fcc\u00fcn\u00fc, bu beraberli\u011fi olu\u015fturan t\u00fcm insanlar\u0131n, haklar\u0131, e\u015fitli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesinden almaktad\u0131r.
\nCumhuriyet\u00e7ilik; tebaan\u0131n yerini yurtta\u015f\u0131n almas\u0131d\u0131r.
\nMilliyet\u00e7ilik
\nCHP Atat\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fini benimsemektedir: T\u00fcrkiye Cumhuriyeti din, dil, \u0131rk ve etnik k\u00f6ken temelleri \u00fczerinde de\u011fil, siyasal bilin\u00e7 ve ideal beraberli\u011fi zemininde kurul\u00acmu\u015ftur. Milliyet\u00e7ilik, \u0131rk, k\u00f6ken, din, mezhep, b\u00f6lgecilik, kavimcilik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, ulusal d\u00fczeyde a\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. T\u00fcrki\u00acye hi\u00e7bir zaman \u0131rk, kan ve kafatas\u0131 esas\u0131na g\u00f6re y\u00f6netilen bir devlet olmam\u0131\u015ft\u0131r, olmayacakt\u0131r. \u00dclkenin sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne \u0131rk temelinde de\u011fil yurtta\u015f temelinde yakla\u015f\u00acmaktay\u0131z. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6l\u00fcnmesine ve par\u00e7alanmas\u0131na y\u00f6nelik t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcnceleri CHP kesinlikle reddeder. CHP sosyal demokrat anlay\u0131\u015f\u0131n gere\u011fi olarak iktisaden ve siyasi a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7l\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n bu g\u00fcce sahip olmayan s\u0131n\u0131flar \u00fcze\u00acrinde egemenlik kurmas\u0131n\u0131 redder.
\nBizim Milliyet\u00e7ili\u011fimiz;
\n\u00c7o\u011fulculuk anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 benimser, t\u00fcm etnik ve k\u00fclt\u00fcrel kim\u00acliklere sayg\u0131l\u0131d\u0131r. Hangi k\u00f6kenden gelirse gelsin, hangi dili konu\u015fursa konu\u015fsun ve hangi inanc\u0131 payla\u015f\u0131rsa payla\u015fs\u0131n, t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n hukuk \u00f6n\u00fcndeki e\u015fitli\u011fidir, b\u00fct\u00fcn vatan\u00acda\u015flar\u0131n \u00fclkenin sahibi oldu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r.
\nFarkl\u0131 etnik k\u00f6kenler aras\u0131nda bir tercih ve ayr\u0131m \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc olarak de\u011ferlendirilemez.
\nT\u00fcm etnik ve inan\u00e7 farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kapsayan, bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde bir zenginlik oldu\u011funu benimseyen, bireysel haklara \u00e7a\u011fda\u015f anlay\u0131\u015fla sahip \u00e7\u0131kan, demokratik farkl\u0131la\u015fma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131yan, farkl\u0131l\u0131k i\u00e7inde b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyi \u00f6ng\u00f6ren, ulusal birli\u011fi koru\u00acmay\u0131 hedefleyen b\u00fct\u00fcnl\u00fck idealini tan\u0131mlayan kapsay\u0131c\u0131 bir de\u011ferdir.
\nDevletin \u0131rk\u0131 olmaz, devlet t\u00fcm etnik kimliklere e\u015fit mesa\u00acfede durur, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7o\u011fulculu\u011fun g\u00fcvencesini olu\u015fturur g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne sahip \u00e7\u0131kar.
\nFarkl\u0131 etnik k\u00f6kenlere sahip yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131n \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde ve \u00e7a\u011fda\u015f bir yakla\u015f\u0131mla \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmas\u0131n\u0131 benimser.
\nBireysel K\u00fclt\u00fcrel Haklara Sayg\u0131 ilkesini savunur.
\nT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019ni olu\u015fturan t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n birli\u011fi\u00acnin ve g\u00fcvenli\u011finin, \u00fclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve egemen\u00acli\u011finin, T\u00fcrkiye\u2019nin topraklar\u0131 ve halk\u0131 ile b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ko\u015fulsuz olarak korunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.
\nHalk\u00e7\u0131l\u0131k
\nCHP Halk\u00e7\u0131d\u0131r: CHP\u2019nin halk\u00e7\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131; siyasal me\u015fru\u00aciyetin temelinin halk\u0131n iradesi oldu\u011funu kabul etmektir. Baz\u0131 s\u0131n\u0131f ve z\u00fcmrelerin ekonomik ve siyasal imtiyazlar\u0131\u00acn\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r, sahipsizlerin sahibi olmakt\u0131r, \u00e7\u00f6z\u00fcmleri halk i\u00e7in, halkla beraber bulmakt\u0131r.
\nDevlet\u00e7ilik
\nCHP Devlet\u00e7idir: CHP\u2019nin devlet\u00e7ili\u011fi, devletin halka hiz\u00acmet i\u00e7in yap\u0131lanmas\u0131n\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6netimi, demokratik hu\u00ackuk devletini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.
\nBizim Devlet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z;
\nYurtta\u015f, devlet i\u00e7in de\u011fil; devlet, yurtta\u015f i\u00e7in, anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ya\u015fama ge\u00e7irilmesidir. Devletin t\u00fcm ekonomik, sosyal ve siyasal hedeflerinin oda\u011f\u0131nda insan\u0131n olmas\u0131d\u0131r.
\n\u00d6zel yararlarla toplumsal yararlar aras\u0131ndaki dengenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in getirilmi\u015f bir g\u00fcvencedir.
\n\u00d6rg\u00fctl\u00fc sosyal piyasa ekonomisine kar\u015f\u0131 de\u011fildir. Piyasa\u00aclar\u0131n hata yapabilece\u011fi ger\u00e7e\u011finden hareketle devletin d\u00fczenleyici ve denetleyici rol\u00fcn\u00fcn \u00f6nemini kabul eder. Piyasalar\u0131n halk\u0131n iradesinin \u00fczerine \u00e7\u0131karak devlete y\u00f6n verme \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r.
\nLaiklik
\nLaiklik, din ve devlet i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131 tutulmas\u0131\u00acd\u0131r. \u0130nan\u00e7 ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn omurgas\u0131, toplumdaki farkl\u0131 inan\u00e7lar\u0131n bar\u0131\u015f i\u00e7inde birlikte ya\u015famalar\u0131n\u0131n \u00f6n ko\u00ac\u015fulu ve g\u00fcvencesidir.
\nCumhuriyetin ve demokrasinin, ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ve i\u00e7 bar\u0131\u00ac\u015f\u0131n temel de\u011feridir. Devletin ve kurumlar\u0131n\u0131n, toplumun, hu\u00ackukun ve e\u011fitimin laik olmas\u0131, asla \u00f6d\u00fcn veremeyece\u011fimiz temel kurald\u0131r. Laiklik ilkesinin temel amac\u0131 akl\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015f\u00actirilmesidir.
\nCHP i\u00e7in laiklik;
\nUlusal b\u00fct\u00fcnl\u00fck ile i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131n, \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131k ile bilimselli\u011fin te\u00acmel ta\u015f\u0131d\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla, siyasetin dini istismar etmesine kesinlikle kar\u015f\u0131d\u0131r. Ne dinin siyasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ne de siya\u00acsetin dinselle\u015ftirilmesini kabul etmez. Devlet din ve inan\u00e7\u00aclar kar\u015f\u0131s\u0131nda e\u015fit mesafededir. Devletin dini olmaz. Din kamusal alan\u0131n de\u011fil, \u00f6zel alan\u0131n olgusudur.
\nCumhuriyetin, bilimselli\u011fin, demokrasinin, i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131n, in\u00acsan haklar\u0131n\u0131n ve ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn temel ta\u015f\u0131d\u0131r.
\n\u0130nsan haklar\u0131n\u0131n, kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin, \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ve modernle\u015fmenin g\u00fcvencesidir.
\nB\u00fct\u00fcn bu \u00f6zellikleriyle anayasam\u0131z\u0131n de\u011fi\u015ftirilemez ve vazge\u00e7ilemez h\u00fckm\u00fcd\u00fcr.
\nDevrimcilik
\nCHP Devrimcidir: CHP\u2019nin devrimcili\u011fi, kurucumuz Mus\u00actafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Cumhuriyeti kurarak ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u00acda\u015f medeniyeti hedefleyen k\u00f6kten de\u011fi\u015fim s\u00fcrecinin de\u00acvam ettirilmesidir, \u00e7a\u011f\u0131 payla\u015fmad\u0131r, gelece\u011fe at\u0131l\u0131md\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla, CHP, halkla birlikte, halktan g\u00fc\u00e7 ve yetki alarak, demokratik hukuk devleti kurallar\u0131na ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 y\u00f6ntemle\u00acre ba\u011fl\u0131 kalarak devrimcili\u011fi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr.
\nCHP\u2019nin Devrimcili\u011fi;
\n\u00c7a\u011fda\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelere a\u00e7\u0131larak yenilikleri kavray\u0131p benimse\u00acmek; bunu s\u00fcreklilik i\u00e7inde bir ya\u015fam ve y\u00f6netim bi\u00e7imine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir.
\nKurallar\u0131 ve kendini sorgulayarak, daha iyiye ve do\u011fruya ula\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 a\u00e7mak, bu \u00e7er\u00e7evede geli\u015fimin y\u00f6n\u00actem ve ara\u00e7lar\u0131n\u0131 olu\u015fturmakt\u0131r.
\n\u00d6z\u00fc itibariyle gen\u00e7li\u011fin enerjisini ve dinamizmini de\u011fi\u015fi\u00acmin itici g\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, gen\u00e7li\u011fin de\u011fi\u015fim ve yeni\u00aclik vizyonunu topluma a\u015f\u0131lamakt\u0131r.
\nCHP\u2019nin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131
\nCHP 9 Eyl\u00fcl 1992\u2019de onurlu ve tarihsel misyonu do\u011frul\u00actusunda siyasi ya\u015fam\u0131na yeniden ba\u015flam\u0131\u015f ve 1994\u2019de ka\u00acbul edilen YEN\u0130 HEDEFLER, YEN\u0130 T\u00dcRK\u0130YE Program\u0131 ile temel ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. O programda \u00f6ng\u00f6\u00acr\u00fclen bir\u00e7ok hedefin14 y\u0131l i\u00e7inde \u00e7e\u015fitli h\u00fck\u00fcmetler zama\u00acn\u0131nda fiilen ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131 partimizin uzak g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc\u00acl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak ge\u00e7en zaman i\u00e7inde \u00fclkemiz\u00acde ve d\u00fcnyada meydana gelen de\u011fi\u015fimler program\u0131m\u0131z\u0131n yenilenmesini zorunlu hale getirmi\u015ftir.
\n\u00c7A\u011eDA\u015e T\u00dcRK\u0130YE \u0130\u00c7\u0130N DE\u011e\u0130\u015e\u0130M PROGRAMI i\u015fte bu ihtiya\u00e7tan do\u011fmu\u015ftur.<\/p>\n
CHP\u2019N\u0130N YEN\u0130DEN YAPILANMASI-\u00c7A\u011eDA\u015e T\u00dcRK\u0130YE \u0130\u00c7\u0130N DE\u011e\u0130\u015e\u0130M PROGRAMI
\nPROGRAMIN TEMEL HEDEFLER\u0130
\nHer t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 reddedip insana \u00f6ncelik veren,
\nDaha demokratik ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir toplum yap\u0131s\u0131na kavu\u015fmu\u015f,
\nTemel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinde en ileri \u00fclkeler
\nd\u00fczeyine eri\u015fmi\u015f,
\nHer t\u00fcrl\u00fc e\u015fitsizli\u011fi gidererek ulusal dayan\u0131\u015fma duygular\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f,
\nSosyal adalete dayal\u0131 bir toplum yap\u0131s\u0131 olu\u015fturmu\u015f,
\nSiyasette ve y\u00f6netimde temiz toplum yaratma amac\u0131na ula\u015fm\u0131\u015f,
\n\u00dclkede yurtta\u015fl\u0131k, karde\u015flik, dayan\u0131\u015fma ve birlik ba\u011flar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmi\u015f,
\nEkonomide f\u0131rsat e\u015fitli\u011fine dayanan, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, bireyler ve b\u00f6lgeler aras\u0131nda dengeli bir kalk\u0131nma s\u00fcrecine girmi\u015f,
\nTam istihdam\u0131 hedefleyen,
\nBilgi ekonomisine dayanan ve uluslararas\u0131 alanda rekabet g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek,
\nYurtta ve d\u00fcnyada bar\u0131\u015f\u0131, \u00fclkemizin ve yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011fini ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyan,
\n\u00c7a\u011fda\u015f uygarl\u0131k d\u00fczeyine ula\u015fm\u0131\u015f,
\nBir T\u00fcrkiye yaratmakt\u0131r.
\nT\u00dcRK\u0130YE\u2019Y\u0130 \u00c7A\u011eDA\u015e UYGARLIK D\u00dcZEY\u0130NE \u00c7IKARMAK \u0130\u00c7\u0130N \u00d6NCEL\u0130KLER\u0130M\u0130Z
\nCHP Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fc en \u00f6nemli modernle\u015fme projemizin mimar\u0131 olarak g\u00f6rmektedir. \u00dclkemizin her alanda yenile\u015fmesi ve \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fmas\u0131 yolunda at\u0131lacak ad\u0131mlarda Atat\u00fcrk ilkeleri ve devrimleri daima partimize \u0131\u015f\u0131k tutacakt\u0131r. 21. y\u00fczy\u0131lda \u00e7a\u011fda\u015f bir T\u00fcrkiye hedefine ula\u015fmak i\u00e7in CHP Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn ilke ve devrimlerine ba\u011fl\u0131 sosyal demokrasinin temel de\u011ferlerini benimseyen bir anlay\u0131\u015fla her alanda bir yenilenme ve de\u011fi\u015fim s\u00fcreci ba\u015f\u00aclatmaya kararl\u0131d\u0131r. Amac\u0131m\u0131z \u00fclkemizin ve toplumumuzun g\u00fcvenlik i\u00e7inde refaha, huzura ve her alanda \u00e7a\u011fda\u015fla\u015f\u00acmaya ula\u015fmas\u0131d\u0131r.
\n\u00d6nceliklerimiz:
\n\u0130nsand\u0131r: Hi\u00e7bir dini, mezhepsel, etnik k\u00f6ken g\u00f6zetmeksi\u00aczin insan odakl\u0131 geli\u015fmedir. \u0130nsan\u0131 eme\u011fi, de\u011ferleri, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, kimli\u011fi ve haklar\u0131 ile kucaklamakt\u0131r. Sosyal demokrat ilkeler temelinde insan odakl\u0131 yeni d\u00fczendir. Etnik kimli\u011fi bir \u015feref olarak kabul etmek ama b\u00fct\u00fcn etnik ve dinsel kimliklerin \u00fcze\u00acrindeki ortak noktay\u0131 aramakt\u0131r. Devlete, s\u0131n\u0131flara, kurumlara mistik bir g\u00fc\u00e7 niteli\u011fi vermeden insan\u0131 temel almakt\u0131r. Yurt\u00acta\u015flara etnik ve dinsel \u00f6zelliklerine g\u00f6re de\u011fil, bir b\u00fct\u00fcn ola\u00acrak hizmet g\u00f6t\u00fcrme anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Mezhepleri d\u0131\u015flamadan ama onlar\u0131 ayr\u0131 bir din gibi de g\u00f6rmeden din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 g\u00f6stermektir. Diyanet \u0130\u015flerinin Alevilerin de temsiline imk\u00e2n verecek \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.
\nDemokrasidir: T\u00fcm kurum ve kurallar\u0131 ile \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve \u00e7o\u011fulcu demokrasidir, \u00f6zg\u00fcr bireydir, hukuk devletidir, insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131d\u0131r. Her alanda demokrasinin k\u00f6kle\u015ftirilip geli\u015ftirilmesidir. Temiz siyaset ve d\u00fcr\u00fcst y\u00f6ne\u00actimdir. \u00d6zg\u00fcr birey anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z sadece yasalarda yap\u0131lacak de\u011fi\u00ac\u015fiklikle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmay\u0131p ger\u00e7ek hayatta bireylerin her t\u00fcrl\u00fc ekonomik ve sosyal bask\u0131lardan, ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan, tarikat bask\u0131s\u0131ndan, toprak m\u00fclkiyetindeki \u00e7arp\u0131kl\u0131klardan ve feodal bask\u0131lardan kurtar\u0131lmas\u0131n\u0131 da kapsamaktad\u0131r. E\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr yoluyla kad\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmektir.
\nDemokrasi ayn\u0131 zamanda halk\u0131n se\u00e7imlerde daha etkin bi\u00e7imde s\u00f6z sahibi olmas\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in CHP siyasi par\u00actilerin se\u00e7imlerde se\u00e7ilecek milletvekili say\u0131s\u0131n\u0131n iki misli aday aday\u0131 g\u00f6stermelerini ve bunlar aras\u0131nda nihai aday listesinin tespitinin halk\u0131n tercihine g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131n\u0131 he\u00acdeflemektedir.
\n\u0130nsan Haklar\u0131d\u0131r: B\u00fct\u00fcn vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n evrensel in\u00acsan haklar\u0131na eksiksiz sahip olmalar\u0131d\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131 ala\u00acn\u0131nda yaln\u0131z yasalardan de\u011fil, uygulamadan kaynaklanan sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmakt\u0131r. Uluslararas\u0131 antla\u015f\u00acmalardan kaynaklanan az\u0131nl\u0131k haklar\u0131n\u0131 korumak, ancak toplum i\u00e7inde yeni az\u0131nl\u0131klar yarat\u0131lmas\u0131 \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmakt\u0131r. K\u00fcrt k\u00f6kenli vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n yo\u011fun olarak ya\u00ac\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerdeki geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, i\u015fsizli\u011fi, yoksullu\u011fu, feodal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmakt\u0131r. Bir toprak reformu ger\u00e7ekle\u015ftirerek yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 toprak sahibi yapmakt\u0131r. GAP projesini s\u00fcratle tamamlamakt\u0131r. Ter\u00f6r\u00fc ortadan kal\u00acd\u0131r\u0131p evvelce ter\u00f6rle m\u00fccadele i\u00e7in sarf edilen kaynaklar\u0131 b\u00f6lgenin kalk\u0131nmas\u0131na harcamakt\u0131r. O b\u00f6lgedeki vatan-da\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n etnik kimliklerini koruyarak b\u00fct\u00fcn toplumu\u00acmuzla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirme hedefine ula\u015fmakt\u0131r.
\nG\u00fcvenliktir: \u00dclkenin, toplumun ve vatanda\u015flar\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fini etkili bi\u00e7imde korumakt\u0131r. Masum vatan\u00acda\u015flar\u0131 ter\u00f6ristlerden ay\u0131rt eden, ter\u00f6rle m\u00fccadele eder\u00acken vatanda\u015flara sahip \u00e7\u0131kan bir politika izlemektir. \u00dcl\u00ackemizi b\u00f6l\u00fcp par\u00e7alamay\u0131 ama\u00e7layan i\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7evrelerle etkili m\u00fccadeledir.
\nYurtta sulh cihanda sulh ilkesini korumakt\u0131r: Ba\u015fta kom\u00ac\u015fular\u0131m\u0131z olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fclkeleriyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131ya dayanan, \u00fclkemizin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeyde ko\u00acruyan, kararl\u0131 ve ki\u015filikli bir d\u0131\u015f politika anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmakt\u0131r. Bir medeniyet projesi olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz AB\u2019ye di\u011fer \u00fcyelerle e\u015fit haklara sahip bi\u00e7imde tam \u00fcye olmak\u00act\u0131r. Demokrasinin b\u00f6lgemize ve d\u00fcnyaya yay\u0131lmas\u0131na kat\u00ack\u0131da bulunmakt\u0131r ve b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00f6nc\u00fc rol oynamakt\u0131r.
\nAhlakt\u0131r: Ahlak\u0131 ve erdemlili\u011fi toplumda en y\u00fcce de\u011fer saymakt\u0131r. Yolsuzluklarla kararl\u0131 m\u00fccadeledir. Milletvekili dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00fcrs\u00fc ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.
\nHo\u015fg\u00f6r\u00fcd\u00fcr: Ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde k\u00fclt\u00fcrel \u00e7o\u011fulcu\u00acluktur. Sorunlar\u0131 \u015fiddete ba\u015fvurarak de\u011fil, ho\u015fg\u00f6r\u00fc anla\u00acy\u0131\u015f\u0131yla \u00e7\u00f6zmektir.
\nKat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131kt\u0131r: \u00dcniter Devlet temelinde kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6\u00acnetimdir.Demokratik \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131d\u0131r. Kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve toplumsal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek, yayg\u0131n ve g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00f6rg\u00fctl\u00fc top\u00aclumdur. Sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin toplum ya\u015fam\u0131na etkili kat\u0131l\u0131m\u0131d\u0131r.
\nOnurlu \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131d\u0131r: \u00c7al\u0131\u015fmak isteyen herkese i\u015f ve onurlu \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131d\u0131r. Eme\u011fin \u00f6nceli\u011fi ve serbest do\u00acla\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Verimlili\u011fi art\u0131rmakt\u0131r. \u0130\u015f g\u00fcvenli\u011fi ve i\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f \u00e7al\u0131\u015fma hukuku, \u00f6rg\u00fctlenme ve toplu s\u00f6zle\u015fme haklar\u0131 temelinde ILO standartlar\u0131na uygun \u00e7a\u011fda\u015f, adil ve demokratik \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131d\u0131r.
\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, H\u0131zl\u0131 Ve Dengeli Kalk\u0131nmad\u0131r: \u0130leri teknolojiye dayanan, istihdam yaratan ve toplum refah\u0131n\u0131 y\u00fckseltecek yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00fclke \u00e7ap\u0131nda te\u015fvikidir. Piyasa eko\u00acnomisinin \u00f6nemini kabul eden ancak devletin d\u00fczenleyici rol\u00fcne de \u00f6nem veren \u00e7a\u011fda\u015f bir ekonomik d\u00fczendir.
\nHerkese e\u011fitimdir: Gelir ve cinsiyet fark\u0131 g\u00f6zetmeksizin \u00e7a\u011fda\u015f \u00fclkelerin normlar\u0131na uygun bir yakla\u015f\u0131mla b\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar\u0131n e\u011fitim hakk\u0131ndan e\u015fit yararland\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.
\n\u00d6zg\u00fcn Ve \u00c7a\u011fda\u015f K\u00fclt\u00fcrd\u00fcr: Hac\u0131 Bekta\u015f\u0131 Veli, Mev\u00aclana ve Yunus Emre\u2019nin temsil etti\u011fi 13. y\u00fczy\u0131l Anadolu h\u00fcmanizmas\u0131ndan kaynaklanan, toplumun k\u00fclt\u00fcrel de\u00ac\u011ferlerini kucaklayan, \u00e7a\u011fda\u015f, evrensel k\u00fclt\u00fcr anlay\u0131\u015f\u0131yla uyumlu ve toplumun k\u00fclt\u00fcr ya\u015fam\u0131n\u0131 zenginle\u015ftiren bir anlay\u0131\u015ft\u0131r.
\nHerkes i\u00e7in sa\u011fl\u0131kt\u0131r: Yurdumuzun her k\u00f6\u015fesindeki yurtta\u015flar\u0131m\u0131za ihtiya\u00e7 duydu\u011fu nitelikli sa\u011fl\u0131k hizmetini ula\u015ft\u0131rmakt\u0131r.
\nYoksullukla m\u00fccadeledir: Adil b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm ve sosyal ada\u00aclettir. Hi\u00e7bir vatanda\u015f\u0131n a\u00e7l\u0131k s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131nda ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 bir toplumdur. Herkese her alanda f\u0131rsat e\u015fitli\u011fidir. Her\u00ackese sosyal g\u00fcvenliktir. Yoksullukla m\u00fccadeleye \u00f6ncelik veren, \u00e7a\u011fda\u015f sosyal refah devletidir. Cinsiyet e\u015fitli\u011fidir: Kad\u0131n\u0131n, y\u00f6netimde, siyasette, \u00e7al\u0131\u015f\u00acma ya\u015fam\u0131nda, e\u011fitimde, hukukta, evrensel hak ve \u00f6zg\u00fcr\u00acl\u00fcklerde ve di\u011fer t\u00fcm alanlarda erkeklerle e\u015fit haklara ve olanaklara, sahip oldu\u011fu, her t\u00fcrl\u00fc toplumsal ve fiziki bas\u00ack\u0131dan uzak, \u00f6zg\u00fcrce ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumdur. Bunu sa\u011flamak i\u00e7in gerekti\u011finde kad\u0131n\u0131n lehine pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapan yap\u0131sal d\u00fczenlemelerdir.
\nYenilik\u00e7iliktir: Bilgi ve ileti\u015fim \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n t\u00fcm olanaklar\u0131n\u0131n \u00fclke d\u00fczeyinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Teknolojik ilerleme, y\u00fcksek rekabet ve verimlili\u011fe dayal\u0131 etkin \u00fcretim ortam\u0131d\u0131r; Toplum ya\u015fam\u0131n\u0131n her alan\u0131nda bilginin \u00fcretildi\u011fi, kulla\u00acn\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve pazarlanabildi\u011fi bilgi ekonomisine ge\u00e7mektir..
\n\u00c7evreye duyarl\u0131l\u0131kt\u0131r: Temiz \u00e7evre, korunan do\u011fa ve ekolojik denge; yani sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evrede sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015famd\u0131r.
\nAMACIMIZ, 21. y\u00fczy\u0131lda, CHP\u2019nin Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc ve devrimci ilkeleriyle, gelenekleriyle, sosyal demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131yla toplumumuzu, devletimizi,
\nyenile\u015ftirmektir. Hedefimiz, T\u00fcrkiye\u2019yi \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011fa, refaha, huzura, g\u00fcvenli\u011fe ve ayd\u0131nl\u0131\u011fa kavu\u015fturmakt\u0131r.
\n\u00e7a\u011fda\u015f t\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fi\u015fim program\u0131 i\u015fte bu hedefleri ve \u00f6ncelikleri hayata ge\u00e7irmeyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n
\u0130DEOLOJ\u0130M\u0130Z\u0130N TEMEL DAYANAKLARI
\nPartimizin ideolojisini besleyen, \u00fc\u00e7 ana kaynak:
\nAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn modernle\u015fme devrimi ve alt\u0131 ok ilkeleri,
\nSosyal demokrasinin evrensel kurallar\u0131 ve Anadolu ve Trakya\u2019n\u0131n tarihsel ve felsefi birikimidir.
\nCHP bu temel kaynaklar\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f ve ger\u00e7ek\u00e7i bir anlay\u0131\u015fla \u00f6z\u00fcmsemektedir.
\n\u00c7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye i\u00e7in de\u011fi\u015fim program\u0131, Cumhuriyet Halk Partisi\u2019nin onurlu ge\u00e7mi\u015fiyle ayd\u0131nl\u0131k gelece\u011finin \u00e7a\u011fda\u015f sentezidir\u2026
\nCHP, bu ideolojik birikim, de\u011fer ve duyarl\u0131l\u0131klar temelin\u00acde;
\nUlusal kurtulu\u015f m\u00fccadelesinin tam ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ruhunun temsilcisidir\u2026
\nLaik demokratik cumhuriyetin kararl\u0131 savunucusudur\u2026
\nKemal Atat\u00fcrk \u00f6nderli\u011finde olu\u015fturulan ve d\u00fcnyada ba\u015f\u00acka \u00f6rne\u011fi olmayan \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye modelinin g\u00fcvencesi\u00acdir.<\/p>\n
SOSYAL DEMOKRAS\u0130N\u0130N EVRENSEL \u0130LKELE\u00acR\u0130N\u0130 VE DE\u011eERLER\u0130N\u0130 BEN\u0130MS\u0130YORUZ
\nCumhuriyet Halk Partisi, Sosyal Demokrasinin evrensel de\u011fer ve kurallar\u0131n\u0131 benimseyen, onlar\u0131 ya\u015fama ge\u00e7irme\u00acyi ama\u00e7layan bir Sosyal Demokrat Partidir. CHP\u2019nin Sos\u00acyal Devleti ve Sosyal Demokrasiyi \u00f6ne \u00e7\u0131karan siyasetinin oda\u011f\u0131nda,
\nCHP, sosyal demokrat kimlikli bir parti olarak;
\n\u00c7o\u011fulculuk ve kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131,
\n\u0130nsan Haklar\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve hukuk devleti kurallar\u0131na sa\u00achip \u00e7\u0131kmay\u0131,
\nAz\u0131nl\u0131k haklar\u0131na sayg\u0131y\u0131,
\nE\u015fitlik ve adalet ilkelerini,
\nDayan\u0131\u015fmay\u0131,
\nBar\u0131\u015f ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc,
\nEme\u011fin \u00f6nceli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc,
\n\u00c7evrenin ve do\u011fan\u0131n korunmas\u0131n\u0131,
\nYani sosyal demokrasinin \u00e7a\u011fda\u015f evrensel de\u011ferlerini her ko\u015ful ve ortamda sahiplenir, politikalar\u0131nda rehber olarak de\u011ferlendirir.
\n\u00c7o\u011fulculuk:
\nCHP, \u00c7O\u011eULCUDUR: Farkl\u0131 sosyal s\u0131n\u0131flar\u0131n, inan\u00e7lar\u0131n, k\u00fclt\u00fcrlerin ve etnik kimliklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizde demok\u00acrasiyi derinle\u015ftirmek i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131n ve geli\u015fmenin \u00f6n ko\u015fulu\u00acdur. CHP siyasi iktidarlar\u0131n Parlamentodaki \u00e7o\u011funluklar\u0131n\u0131 milli irade ad\u0131 alt\u0131nda her istediklerini yapabilmenin maze\u00acreti sayan bir \u00e7o\u011fulculuk anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n reddeder.
\nBireye, bireyin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, kimlik ki\u015fili\u011fine ve farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flere sayg\u0131n\u0131n gere\u011fidir.
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck:
\nCHP, \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK\u00c7\u00dcD\u00dcR: Bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f ve evrensel \u00f6l\u00e7\u00fclerde geni\u015fletilmelidir.
\nCHP\u2019nin anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK;
\n\u0130nsan ki\u015fili\u011fi ve d\u00fc\u015f\u00fcncesinin, insan yetenekleri ve yara\u00act\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015febilmesi i\u00e7in temel ko\u015fuldur; insan\u0131n, top\u00aclumda kendini a\u015fabilmesinin, yurtta\u015f haline gelebilmesi\u00acnin gere\u011fidir.
\nE\u015fitlik:
\nCHP E\u015e\u0130TL\u0130K\u00c7\u0130D\u0130R… \u00dclkemizde farkl\u0131 sosyal katmanlar ve farkl\u0131 b\u00f6lgeler aras\u0131nda sosyal adaleti sa\u011flamak, gelirlerin olu\u015fumu ve payla\u015f\u0131m\u0131nda adaleti g\u00f6zetmek, gelir da\u011f\u0131l\u0131\u00acm\u0131ndaki e\u015fitsizlikleri, b\u00f6lgesel kalk\u0131nmadaki dengesizlik\u00acleri azaltmak, CHP\u2019nin \u00f6ncelikli hedefleridir. E\u015fitlik, ba\u015fta e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, sosyal g\u00fcvenlik ve \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda ol\u00acmak \u00fczere her alanda, toplumun t\u00fcm kesimlerine f\u0131rsat e\u015fitli\u011finin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.
\nDayan\u0131\u015fma
\nCHP DAYANI\u015eMACIDIR: Sosyal demokrasinin toplum ve insan anlay\u0131\u015f\u0131nda, sorumluluk ortakt\u0131r; dayan\u0131\u015fma bu sorumluluk anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n gere\u011fidir. \u00d6rg\u00fctlenme hakk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki t\u00fcm engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 dayan\u0131\u015fman\u0131n \u00f6nko\u00ac\u015fuludur.
\nCHP\u2019nin DAYANI\u015eMA anlay\u0131\u015f\u0131; yayg\u0131n, \u00f6rg\u00fctl\u00fc sivil toplum yap\u0131s\u0131yla, halk\u0131n y\u00f6netime kat\u0131l\u0131m\u0131 ile g\u00fc\u00e7 kazan\u0131r, kamusal hizmet kurulu\u015flar\u0131yla, g\u00f6n\u00fcll\u00fc sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle et-kinli\u011fe ula\u015f\u0131r.
\nCHP ortak g\u00f6r\u00fc\u015fleri payla\u015fan \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerdeki sosyal de\u00acmokrat partilerle de dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmaya \u00f6zen g\u00f6s\u00acterir.
\nCHP\u2019nin DAYANI\u015eMA anlay\u0131\u015f\u0131nda;
\nDengeli ve hak\u00e7a gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131,
\nHerkese sosyal g\u00fcvenlik,
\nT\u00fcm sahipsizleri koruma, t\u00fcm korunmaya muhta\u00e7 olanla\u00acra, \u00e7ocuklara ve ya\u015fl\u0131lara sahip \u00e7\u0131kma,
\nT\u00fcm engellilere destek, \u00d6ncelikli hedeflerdir.
\nBar\u0131\u015f
\nCHP BARI\u015e\u00c7IDIR: CHP bu kimli\u011fini, ATAT\u00dcRK\u2019\u00dcN Yurtta Bar\u0131\u015f, Cihanda Bar\u0131\u015f ilkesinden almaktad\u0131r. CHP\u2019nin ilkesi ba\u015fka \u00fclkelerin topraklar\u0131nda g\u00f6z\u00fc olmamak ancak ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da T\u00fcrkiye\u2019nin topraklar\u0131na ve \u00e7\u0131karlar\u0131na g\u00f6z koymas\u0131na izin vermemektir.
\nEme\u011fin \u00f6nceli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc:
\nCHP Eme\u011fin en y\u00fcce de\u011fer oldu\u011funa inan\u0131r. Kafa ve kol emek\u00e7ileri aras\u0131nda ay\u0131r\u0131m yapmaks\u0131z\u0131n emekten, eme\u011fi ile ge\u00e7inenlerden yanad\u0131r. Eme\u011fin niteli\u011fine ve \u00fcretken\u00acli\u011fine g\u00f6re ve ailesiyle birlikte medeni insana yak\u0131\u015f\u0131r bir \u015fekilde ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde maddi ve manevi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almas\u0131 gerekti\u011fini savunur.
\n\u00c7evrenin korunmas\u0131:
\nCHP \u00c7EVREC\u0130D\u0130R: CHP, ye\u015file, \u00e7evreye, do\u011faya, k\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n partisidir. CHP, geli\u015fmenin h\u0131zl\u0131, an\u00accak do\u011fa ve \u00e7evre ile dost kalarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. K\u00fclt\u00fcr ve do\u011fa miras\u0131n\u0131n korunmas\u0131na \u00f6ncelik verir.
\nCHP, sosyal demokrasinin bu temel evrensel kurallar\u0131n\u0131 \u00f6nemsemekte ve benimsemektedir.<\/p>\n
\u0130K\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM
\nDEMOKRAS\u0130,
\n\u0130NSAN HAKLARI VE
\n\u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER31
\nB\u00d6L\u00dcM II
\nDEMOKRAS\u0130, \u0130NSAN HAKLARI VE
\n\u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER
\nMustafa Kemal ATAT\u00dcRK\u2019\u00fcn \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde Cumhuriyeti kuran ve \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin temellerini atan Cumhuriyet Halk Partisi, \u00fclkede \u00e7ok partili d\u00fczene ge\u00e7erek demokrasi s\u00fcrecini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r..
\nCHP, \u00e7a\u011fda\u015f \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, \u00e7o\u011fulcu ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokra\u00acsiyi, \u00fclkemiz ve insanlar\u0131m\u0131z i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir ya\u015fam bi\u00e7imi olarak g\u00f6rmektedir. Demokrasiyi g\u00fc\u00e7lendirerek ke\u00acsintilere u\u011framas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, CHP\u2019nin \u00f6ncelikli amac\u0131d\u0131r.
\nCumhuriyet ile demokrasi ayr\u0131lmaz bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Cumhu\u00acriyet azalt\u0131larak demokrasi \u00e7o\u011falt\u0131lamaz.
\nLaiklik olmadan demokrasiyi s\u00fcrd\u00fcrebilmek, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri geni\u015fletebilmek, i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131 koruyabilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Cumhuriyetin ve demokrasinin temel ta\u015f\u0131 olan laiklik ya-\u015fat\u0131lacakt\u0131r.
\nCHP, yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel bas\u0131n\u0131 demokrasinin vazge\u00e7ilmez kurumlar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcr. Medyan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131 ve engellemeden uzak, \u00f6zg\u00fcr ve tarafs\u0131z bir bi\u00e7imde faaliyet g\u00f6stermesini hedefler.
\nCHP, sosyal refah toplumunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi ve e\u015fitsiz\u00aclikleri gidererek siyasette ve y\u00f6netimde d\u00fcr\u00fcstl\u00fck ve a\u00e7\u0131k\u00acl\u0131k ilkesini yerle\u015ftirmeyi, demokrasimizin sa\u011fl\u0131kl\u0131 temellere oturtulabilmesinin gere\u011fi saymaktad\u0131r.
\nCHP, y\u00f6netimde \u00e7o\u011fulculu\u011fu, kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve demokratik\u00acle\u015fmeyi ama\u00e7lamakta; y\u00f6netimin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lma\u00acs\u0131n\u0131, yerel y\u00f6netimlerin etkinle\u015ftirilmesini hedef almakta\u00acd\u0131r.
\nDEMOKRAT\u0130K HUKUK DEVLET\u0130
\nCHP g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn de\u011fil hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunur. Hu\u00ackukun, adaletin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 demok\u00acrasinin g\u00fcvencesidir.
\nHukuk devleti, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul eden, vatan\u00acda\u015flar\u0131n tarafs\u0131z yarg\u0131n\u0131n g\u00fcvencesi alt\u0131nda bulundu\u011fu, devletin eylem ve i\u015flemlerinin yarg\u0131 denetimine tabi oldu\u00ac\u011fu bir y\u00f6netim bi\u00e7imidir.
\nCHP, \u00fclkede hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc egemen k\u0131lmaya ka\u00acrarl\u0131d\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla evrensel hukuk ilkelerine dayal\u0131 bir hukuk devleti anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n ve yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ko\u015fullar\u0131yla sa\u011flanmas\u0131 hedefimizdir.
\nHerkesin Kanun \u00f6n\u00fcnde e\u015fitli\u011fi ilkesi ko\u015fulsuz olarak uy\u00acgulanacakt\u0131r.
\nYasaman\u0131n ve Y\u00fcr\u00fctmenin i\u015flem ve eylemleri yarg\u0131 dene\u00actimine t\u00e2bi tutulacak yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n kararlar\u0131na y\u00fcr\u00fct\u00acmenin ve b\u00fct\u00fcn devlet kurumlar\u0131n\u0131n tam olarak uymas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nAnayasan\u0131n, evrensel hukuk devleti normlar\u0131 ile uyu\u015f\u00acmayan maddeleri de\u011fi\u015ftirilecek: D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 amac\u0131yla anayasan\u0131n baz\u0131 maddelerinin de\u011fi\u015ftirilmesinin Parlamentoda sa\u011fla\u00acnacak uzla\u015fmayla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r. An\u00accak, Anayasam\u0131z\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesi teklif bile edilemeyecek maddelerinin do\u011frudan veya dolayl\u0131 yollardan de\u011fi\u015ftiril\u00acmesi veya etkisiz k\u0131l\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7abalara kesinlikle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lacakt\u0131r. Ba\u015fta milletvekili dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kal\u00acd\u0131r\u0131lmas\u0131 olmak \u00fczere Anayasam\u0131z\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f hukuk dev\u00acletlerindeki temel anlay\u0131\u015fla ba\u011fda\u015fmayan h\u00fck\u00fcmlerinin de\u011fi\u015fmesi temel \u00f6nceli\u011fimizdir.
\nDevlet y\u00f6netiminde kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve \u00e7o\u011fulcu yap\u0131lanma esas al\u0131nacak:
\nCHP, \u00f6zg\u00fcr bireylerin ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin, kendi\u00aclerini do\u011frudan ilgilendiren konularda idarenin her kade\u00acmesinde karar alma s\u00fcre\u00e7lerine katk\u0131da bulunmalar\u0131na \u00f6nem ve \u00f6ncelik verecektir.
\nYasa \u00f6n\u00fcnde e\u015fitlik ilkesi korunacak: Ki\u015filerin devlet taraf\u0131ndan e\u015fit olarak korunmas\u0131 esast\u0131r. Demokrasi, \u00e7o\u00ac\u011funluktakiler kadar az\u0131nl\u0131ktaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ve inan\u00e7lar\u0131n da korunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr
\nBA\u011eIMSIZ, ETK\u0130N ve HIZLI YARGI
\nYarg\u0131n\u0131n Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve Yarg\u0131\u00e7 G\u00fcvencesi Hukuk Devletinin ve demokrasinin geli\u015fmesinin \u00f6n ko\u015fulu\u00acdur. Savunma hakk\u0131n\u0131n ve hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn tam ola\u00acrak sa\u011flanmas\u0131 hukuk devletinin vazge\u00e7ilmez ko\u015fuludur.
\nYasama, Y\u00fcr\u00fctme ve Yarg\u0131 erklerinin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilkeleri, devlet yap\u0131m\u0131z\u0131n temel anayasal ku\u00acrallar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Bu ilkeler eksiksiz olarak uygulamaya konulmadan, Hukukun \u00dcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkenin her y\u00f6resinde ya\u015fama ge\u00e7irilmeden, bir Hukuk Devleti yap\u0131lanmas\u0131ndan s\u00f6z edilemez.
\nAdalet Bakanl\u0131\u011f\u0131, adaletin y\u00f6netiminde de\u011fil, ada\u00acletin hizmetinde olacakt\u0131r: Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n kurulu\u015f kanunundaki yetkileri d\u0131\u015f\u0131nda do\u011frudan veya dolayl\u0131 ola\u00acrak kullanmakta oldu\u011fu, \u00e7a\u011fda\u015f hukuk devleti normlar\u0131yla ba\u011fda\u015fmayan ve yarg\u0131 \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir bask\u0131 unsuru olu\u015fturan yetkileri kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nYarg\u0131y\u0131 siyasalla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc m\u00fcdahalenin \u00f6n\u00fcn\u00fc t\u0131kayan ve mevcut yarg\u0131 sistemini iyile\u015ftirici \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00acler i\u00e7eren \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir ulusal hukuk reformu ger\u00e7ekle\u015fti\u00acrilecektir, giri\u015fim engellenecektir.
\nHukuk ve yarg\u0131 sistemi, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve yarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131\u00aclacakt\u0131r. Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve yarg\u0131\u00e7 g\u00fcvencesi ko\u015fulsuz olarak sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYarg\u0131da siyasalla\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131nacak: Yarg\u0131 hi\u00e7bir ko\u015ful alt\u0131nda yasama ve y\u00fcr\u00fctmenin etkisine, siyasetin ku\u00ac\u015fatmas\u0131na sokulmayacak; yarg\u0131da siyasalla\u015fma kesinlikle engellenecektir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir yarg\u0131sal denetim i\u00e7in ki\u015filere savunma, hak arama ve adil yarg\u0131lanma konular\u0131nda t\u00fcm olanaklar\u0131n sa\u011flanmas\u0131, idarenin her kademesinde yarg\u0131 kararlar\u0131na eksiksiz olarak uyulmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nAdli ve idari yarg\u0131da tek yarg\u0131\u00e7l\u0131 mahkemelerde yar\u00acg\u0131\u00e7, hukuk k\u00f6kenli olacak: Birden fazla yarg\u0131\u00e7l\u0131 \u0130dare Mahkemeleri ba\u015fkanlar\u0131, B\u00f6lge \u0130dare Mahkemeleri ile Da\u00acn\u0131\u015ftay ve Yarg\u0131tay Daire Ba\u015fkanlar\u0131 ile Dan\u0131\u015ftay ve Ana\u00acyasa Mahkemesi ba\u015fkanlar\u0131 mutlaka hukuk e\u011fitimi alm\u0131\u015f olacakt\u0131r.
\nM\u00fclki amirlerin keyfi tasarruflar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc al\u0131nacak: Yarg\u0131n\u0131n su\u00e7 saymad\u0131\u011f\u0131 hallerde de m\u00fclki amirlerinin ala\u00accaklar\u0131 kararlar\u0131n hukuk devleti anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temel ilkeleriyle ba\u011fda\u015fmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131, yarg\u0131n\u0131n yasama ve y\u00fcr\u00fctmeden hem organik, hem de i\u015flevsel a\u00e7\u0131dan ba\u011f\u0131ms\u0131z olmas\u0131; yasama ve y\u00fcr\u00fctmenin etki ve m\u00fcdahalelerinden uzak tutulmas\u0131\u00acd\u0131r. Yarg\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanmadan hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u00acn\u00fc temel alan hukuk devleti ger\u00e7ekle\u015ftirilemez.
\nYarg\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ilkesi \u00f6zenle korunacak: Hi\u00e7bir organ, makam, merci veya ki\u015finin yarg\u0131 yetkisinin kullan\u0131l\u00acmas\u0131nda mahkemelere emir ve talimat veremeyece\u011fi ileri bir Hukuk Devleti anlay\u0131\u015f\u0131 \u00fclkede etkin k\u0131l\u0131nacakt\u0131r.
\nH\u00e2kimler ve savc\u0131lar y\u00fcksek kurulu yeniden yap\u0131lan\u00acd\u0131r\u0131lacak: Adalet Bakan\u0131n\u0131n H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan, Bakanl\u0131k M\u00fcste\u015far\u0131n\u0131n de bu kuru\u00aclun \u00fcyeli\u011finden \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Kurul \u00fcyelerinin yarg\u0131 organlar\u0131 taraf\u0131ndan se\u00e7ilmeleri temin edilecektir.
\nH\u00e2kim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda soru\u015fturma ba\u015f\u00aclatma yetkisi Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131narak H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kuruluna verilmesi i\u00e7in gerekli anayasa de\u00ac\u011fi\u015fikli\u011fi yap\u0131lacakt\u0131r. H\u00e2kim ve savc\u0131larla ilgili olarak al\u0131nacak tayin, terfi ve disiplin cezas\u0131 ile meslekten \u00e7\u0131karma cezas\u0131 aleyhine yarg\u0131ya gitme yolu a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nH\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu, Adli Yarg\u0131 Kurumu ve \u0130dari Yarg\u0131 Kurumu olmak \u00fczere iki alt kuruldan olu\u015facak ve bu iki kurulun birle\u015fmesinden de H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu meydana gelecektir.
\nAdli Yarg\u0131 Kurulu Yarg\u0131tay taraf\u0131ndan kendi \u00fcyeleri aras\u0131n\u00acdan, \u0130dari Yarg\u0131 Kurulu da Dan\u0131\u015ftay taraf\u0131ndan kendi \u00fcyele\u00acri aras\u0131ndan se\u00e7ilecektir.
\nH\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu kendi ba\u015fkan\u0131n\u0131 kendisi se\u00e7ecektir.
\nAdalet m\u00fcfetti\u015fleri H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kuruluna ba\u011flanacak, inceleme ve soru\u015fturma izni verme yetkisi H\u00e2kimler ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu ba\u015fkan\u0131na verilecektir.
\nH\u00e2kim ve Savc\u0131lar Y\u00fcksek Kurulu\u2019nun kendi sekretaryas\u0131na sahip olacakt\u0131r. B\u00fct\u00e7esi Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan ayr\u0131lacakt\u0131r.
\nYarg\u0131 eti\u011fi kanunu \u00e7\u0131kar\u0131lacak: Yarg\u0131 mensuplar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 kapsayan bir Yarg\u0131 Eti\u011fi Kanunun \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r.
\nYarg\u0131n\u0131n yolsuzluk ve kurals\u0131zl\u0131klarla etkin m\u00fccade\u00aclesinin \u00f6n\u00fcndeki engeller kald\u0131r\u0131lacak: Yarg\u0131n\u0131n yol\u00acsuzluklar\u0131 cezaland\u0131rma yetkisinin \u00f6n\u00fcndeki engeller ve k\u0131s\u0131tlamalar kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nBaz\u0131 su\u00e7larda zaman a\u015f\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lacak: Son zamanlar\u00acda zaman a\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle pek \u00e7ok su\u00e7ta su\u00e7lular\u0131n ce\u00aczas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131na ve bu durumun kamu vicdan\u0131n\u0131 derinden yaralad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunmaktad\u0131r.
\nKamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc haks\u0131zca kullananlar\u0131n, kamu kaynaklar\u0131n\u00acdan kendisi ve yak\u0131nlar\u0131 i\u00e7in zenginle\u015fme ama\u00e7l\u0131 faydala\u00acnanlar\u0131n, yolsuzluk yapanlar\u0131n bu uygulamalar\u0131 ile halk\u0131 kand\u0131rarak sistematik soygun yapanlar\u0131n, zincirleme \u015fekil\u00acde doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k ve sahtecilik su\u00e7unu i\u015fleyenlerin bu su\u00e7\u00aclardaki zaman a\u015f\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nHukuk e\u011fitimi kalitesi y\u00fckseltilecek: Yarg\u0131\u00e7l\u0131k ve Sav\u00acc\u0131l\u0131k mesleklerine nitelikli adaylar\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00fcniversi\u00actelerdeki hukuk e\u011fitiminin daha ileri d\u00fczeye y\u00fckseltilmesi\u00acne \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak, mesle\u011fe giri\u015f s\u0131navlar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilme\u00acsinde y\u00fcr\u00fctme organ\u0131n\u0131n yetkisi kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye Adalet Akademisi \u00f6zerk bir bilim kurumu\u00acna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek: T\u00fcrkiye Adalet Akademisi; bilimsel, akademik, mali ve idari a\u00e7\u0131lardan Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan ayr\u0131l\u0131p tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zerk bir bilim kurumu hali\u00acne getirilecektir.<\/p>\n
YARGI\u00c7 G\u00dcVENCES\u0130
\nYarg\u0131\u00e7 g\u00fcvencesi, yarg\u0131\u00e7lar\u0131n herhangi bir bask\u0131, tehdit veya m\u00fcdahale olmaks\u0131z\u0131n tam bir serbestlik ve tarafs\u0131zl\u0131k\u00acla yarg\u0131 i\u015flevini yerine getirmelerinin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.
\nYarg\u0131\u00e7 ve savc\u0131lar\u0131n g\u00f6revlerini yerine getirmelerinde ve \u00f6zl\u00fck haklar\u0131nda tam g\u00fcvenceye kavu\u015fturulmalar\u0131 sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\nHAK ARAMA \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc
\nHak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc korunacak: CHP; Adil Yarg\u0131lan\u00acma, \u0130ddia ve Savunma, Dilek\u00e7e Haklar\u0131n\u0131n ve Hak Arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6zenle korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in t\u00fcm hu\u00ackuk d\u00fczenimizde hak arama-savunma ve adil bir bi\u00e7imde yarg\u0131lanma olanaklar\u0131n\u0131 geni\u015fletecek d\u00fczenlemeler yapa\u00accakt\u0131r.
\nGeciken adalet, adalet de\u011fildir: Mevzuattan ve uygula\u00acmadan kaynaklanan t\u00fcm engeller kald\u0131r\u0131lacak, yarg\u0131lama s\u00fcrecini h\u0131zland\u0131racak yap\u0131lanma sa\u011flanacakt\u0131r. Mahkeme masraflar\u0131n\u0131n vatanda\u015f\u0131n hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc engel\u00aclemesi \u00f6nlenecektir.
\nCeza hukuku su\u00e7lular, ceza yarg\u0131lama hukuku ma\u00acsumlar i\u00e7indir: Su\u00e7lulu\u011fu kan\u0131tlanmad\u0131k\u00e7a kimseye su\u00e7\u00aclu denilemez. Sorgulama s\u00fcrecinin adil, etkin, g\u00fcvenilir ol\u00acmas\u0131, soru\u015fturman\u0131n gizlili\u011fi ilkesine uyulmas\u0131 ve \u00e7a\u011fda\u015f tutuklu haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlem al\u0131nacakt\u0131r
\nSavunma dayana\u011f\u0131ndan yoksun olanlara devletin savun\u00acma hakk\u0131 sa\u011flamak eksiksiz yerine getirilecektir.
\n\u0130ddianame olu\u015fturulmadan tutukluluk halinin devam\u0131na ileri demokrasiler standard\u0131nda s\u0131n\u0131rlamalar getirecek mevzuat d\u00fczenlemeleri yap\u0131lacakt\u0131r.
\nAvrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesine uygun olarak keyfi g\u00f6\u00aczalt\u0131na almalar\u0131 \u00f6nleyecek yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lacak, tutuklamalar\u0131n da sadece yasalar\u0131n zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hallerle s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nCeza Muhakemeleri Usul\u00fc Kanunu\u2019nda gerekli de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak tutuklama s\u00fcresi asliye cezal\u0131k su\u00e7larda 4 ay ile di\u011fer t\u00fcm durumlarda ise en \u00e7ok 6 ay ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lacak\u00act\u0131r. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda san\u0131k hakk\u0131nda kamu davas\u0131 a\u00e7\u0131lmaz ise, san\u0131k sal\u0131verilecektir.
\nYarg\u0131 sisteminin etkinli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in fiziki altyap\u0131, bilgi teknolojilerinin t\u00fcm olanaklar\u0131ndan da yararlan\u0131larak geli\u015ftirilecektir.
\nT\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi\u2019ne Anayasa Mahkemesinde dava a\u00e7abilme yetkisi: CHP, savunma hakk\u0131n\u0131n g\u00fcvence\u00acsi olan barolar\u0131n y\u00fcr\u00fctme erkinin vesayetinden kurtulma\u00acs\u0131n\u0131 ve T\u00fcrkiye Barolar Birli\u011fi\u2019ne, Anayasa Mahkemesi\u2019nde dava a\u00e7ma hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131 hedef alacakt\u0131r.
\nAdli t\u0131p kurumu \u00f6zerk ve etkin bir yap\u0131ya kavu\u015ftu\u00acrulacak: Kurul, yarg\u0131ya en \u00fcst d\u00fczeyde hizmet sunan, mali, idari ve bilimsel \u00f6zerkli\u011fi olan, \u00e7a\u011fda\u015f ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fcst teknik bilirki\u015fi kurumu yap\u0131s\u0131na kavu\u015fturulacak; ku\u00acrumun i\u015fleyi\u015findeki t\u00fcm aksakl\u0131klar giderilerek, adaletin do\u011fru olarak olu\u015fumuna katk\u0131s\u0131 eksiksiz olarak sa\u011flana\u00accakt\u0131r. Adli T\u0131p Kurumu yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131rken Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lacak, tayin ve terfiler olu\u015fturulacak ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kurul taraf\u0131ndan yap\u0131lacakt\u0131r. Adli T\u0131p Kurumu di\u011fer y\u00fcksek yarg\u0131 organlar\u0131n\u0131n da bu\u00aclundu\u011fu ba\u015fkent Ankara\u2019ya ta\u015f\u0131nacakt\u0131r.
\nAdli kolluk olu\u015fturulacak: Haz\u0131rl\u0131k tahkikatlar\u0131n\u0131n, kara\u00ackollara ba\u011fl\u0131 Olay Yeri Polisi ve Jandarmas\u0131 yerine \u00e7a\u011fda\u015f Adli Kolluk birimleri taraf\u0131ndan yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu birimler, \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 ve disiplin y\u00f6n\u00fcnden Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131klar\u0131na ba\u011flanacak; soru\u015fturmalar adli kolluk katk\u0131s\u0131 ile Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir.
\n\u00c7ocuk mahkemeleri yeniden d\u00fczenlenecek: \u00c7ocuk Mahkemeleri, kurulu\u015f amac\u0131na uygun olarak yeniden \u00f6rg\u00fctlenecektir. \u00c7ocuklar\u0131n su\u00e7 i\u015fleme ortamlar\u0131ndan korunmalar\u0131 ve kurtulmalar\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r. \u00c7ocuk su\u00e7\u00aclular\u0131n yeti\u015fkinlerle ayn\u0131 hapishanelerde bulundurulmas\u0131 \u00f6nlenecektir.
\nKamu denet\u00e7ili\u011fi kurumu kurulacak: \u0130dare ile yurtta\u015f ili\u015fkilerinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir b\u00f6l\u00fcm basit uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131n, idari yarg\u0131 alan\u0131na girmeyen konularda h\u0131zl\u0131 ve adil bir bi\u00ac\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc amac\u0131yla, Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumu kuru\u00aclacakt\u0131r. Kamu denet\u00e7ilerinin bu i\u015f i\u00e7in en yetenekli, dene\u00acyimli ve tarafs\u0131z kimseler aras\u0131ndan se\u00e7ilmesi i\u00e7in gerekli kurallar saptanacakt\u0131r.<\/p>\n
\u0130NFAZ KURUMLARI
\nCHP, cezaevlerini, su\u00e7luyu infaz sonras\u0131nda topluma kazand\u0131rma amac\u0131 ile \u00fcretime ve e\u011fitime y\u00f6nelik bir uygulamaya a\u00e7\u0131k, \u00e7a\u011fda\u015f kurumlara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecektir. Mahk\u00fbmlar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde a\u011fa\u00e7land\u0131rma, \u00e7evre, tar\u0131m gibi kamu projelerinde \u00fccret kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 istihda\u00acm\u0131 \u00f6zendirilecektir.
\n\u0130nfaz sisteminin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131nda uluslararas\u0131 kurallar\u0131n uygulanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSu\u00e7lu \u00e7ocuklar\u0131n cezalar\u0131n\u0131n infaz sistemi yeniden d\u00fczen\u00aclenecek; \u0131slahevleri, su\u00e7 \u00f6zendirme yerine, i\u015f ve meslek becerilerini geli\u015ftiren, su\u00e7lu \u00e7ocuklar\u0131 topluma kazand\u0131\u00acran yap\u0131ya kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nCezaevlerinde fiziki ko\u015fullar\u0131n Avrupa \u00fclkeleri d\u00fczeyine \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nG\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131klar\u0131 andan itibaren \u015f\u00fcphelilerin ve san\u0131k\u00aclar\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fi ile sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 devletin g\u00fcvencesi al\u00act\u0131ndad\u0131r. Bunlar\u0131n sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenliklerini sa\u011flayacak \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131ndan savc\u0131lar ve cezaevi y\u00f6neticileri \u015fahsen sorumlu olacaklard\u0131r.
\n\u0130NSAN HAK VE \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER\u0130
\n\u00d6zg\u00fcr Birey
\nDemokrasinin as\u0131l \u00f6\u011fesi \u00f6zg\u00fcr bireydir. \u00d6zg\u00fcr olmayan\u00ac bireyin, kendi potansiyelini geli\u015ftirebilmesi, yeteneklerini sergileyebilmesi, toplumda demokratikle\u015fmeye, insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri \u00e7\u0131tas\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesine katk\u0131da bulunabil\u00acmesi, demokrasi bilincini payla\u015fabilmesi, ger\u00e7ek anlamda se\u00e7me yeterlili\u011fine sahip olabilmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\nCHP\u2019nin temel amac\u0131; bireyi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmek, bireyin ken\u00acdisini geli\u015ftirmesinin \u00f6n\u00fcndeki ekonomik, siyasal, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel engelleri kald\u0131rmak, bireyin \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini bi\u00aclin\u00e7li olarak kullanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r.
\n\u0130NSAN HAK ve \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcKLER\u0130
\n\u00c7a\u011fda\u015f demokrasilerin \u00f6z\u00fcn\u00fc; ulusal irade ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkeleri e\u015fli\u011finde, bireylerin evrensel nitelikli temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini, ya\u015famlar\u0131 boyunca eksiksiz olarak ve engellenmeden kullanabilmeleri olu\u015fturur.
\nCHP, insan haklar\u0131n\u0131n, \u00e7a\u011f\u0131n gereklerine uygun olarak s\u00fc\u00acreklilik i\u00e7inde geli\u015ftirilmesinin gere\u011fine inanmaktad\u0131r.
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc ve \u00e7o\u011fulcu demokrasinin t\u00fcm kurum ve ku\u00acrallar\u0131 ile ya\u015fama ge\u00e7irilmesini ama\u00e7layan CHP; ba\u015fta \u0130n\u00acsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi olmak \u00fczere, insan haklar\u0131 alan\u0131nda \u00fclkemizin taraf oldu\u011fu t\u00fcm uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015f\u00acme h\u00fck\u00fcm ve ilkelerinin eksiksiz olarak uygulanmas\u0131n\u0131 \u00f6n\u00accelikli hedef olarak g\u00f6rmektedir.
\nTemel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler eksiksiz uygulanacakt\u0131r: CHP en geni\u015f anlamda insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin uy\u00acgulanmas\u0131n\u0131n takip\u00e7isi olacakt\u0131r.<\/p>\n
Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler, yaln\u0131z yasayla s\u0131n\u0131rlanabi\u00aclir: Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler Anayasa\u2019n\u0131n ve T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 antla\u015fmalar\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve \u00f6z\u00fcne uygun bi\u00e7imde ancak ve yaln\u0131zca yasayla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlama, hangi gerek\u00e7eyle olursa olsun hakk\u0131n \u00f6z\u00fc\u00acne dokunamayaca\u011f\u0131 gibi, demokratik toplum gereklerinin hakl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc a\u015famaz ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclen ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lamaz. Yarg\u0131 karar\u0131 olmadan kimse \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.
\nSiyasal, d\u00fc\u015f\u00fcnsel, toplumsal, dinsel ve bireysel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00acler bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin en etkili bi\u00e7imde ko\u00acrunmas\u0131 i\u00e7in Anayasa\u2019da gerekli de\u011fi\u015fikliklerin yap\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nBireylerin, din, mezhep, \u0131rk, renk, cinsiyet, etnik k\u00f6ken, dil ve benzeri \u00f6zelliklerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, aralar\u0131nda herhan\u00acgi bir ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetmeksizin temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle-rinden yararlanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYurtta\u015flar\u0131n temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin m\u00fcmk\u00fcn olan en ileri d\u00fczeye getirilmesi hedef al\u0131nacak: Yurt\u00acta\u015flar\u0131n ya\u015fam hakk\u0131 kutsald\u0131r. \u0130\u015fkence ve orant\u0131s\u0131z g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131na hi\u00e7bir \u015fekilde izin verilmeyecektir. Yap\u0131lacak t\u00fcm yasal d\u00fczenlemelerde ve uygulamada Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin ve taraf oldu\u011fumuz di\u011fer uluslar aras\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin ilkeleri g\u00f6zetilecek, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle\u00acrin ihlaline izin verilmeyecektir. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nYa\u015fam hakk\u0131: Ya\u015fam hakk\u0131 ile insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi temel ama\u00e7t\u0131r. CHP T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 y\u00f6\u00acrelerindeki ortalama ya\u015fam beklentisi aras\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck fark\u0131n giderilmesi hedefini ya\u015fam hakk\u0131 kapsam\u0131nda de\u00ac\u011ferlendirmektedir. Bu fark\u0131n giderilmesi i\u00e7in gerekli eko-nomik ve sosyal \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nG\u00f6zalt\u0131nda i\u015fkence ve i\u015fkenceye ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmler mutlaka \u00f6nlenecek, i\u015fkence yapanlar ve ona g\u00f6z yumanlar etkili bi\u00e7imde cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nD\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc: D\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de\u00acmokrasinin temelidir. D\u00fc\u015f\u00fcnce, onu a\u00e7\u0131klama, anlatma ve \u00f6rg\u00fctleme ile b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Bu nedenle d\u00fc\u015f\u00fcnceyi s\u00f6z, yaz\u0131, resim ya da ba\u015fka yollarla a\u00e7\u0131klama ve yayma hakk\u0131, \u015fid\u00acdet kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmedik\u00e7e ve yak\u0131n ve a\u00e7\u0131k tehli\u00acke olu\u015fturmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece engellenemez. Su\u00e7u ve su\u00e7luyu \u00f6vme d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kapsam\u0131nda de\u011ferlen\u00acdirilemez. D\u00fc\u015f\u00fcnce ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6\u00acnelik s\u0131n\u0131rlamalar uluslararas\u0131 antla\u015fmalarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen \u00f6l\u00e7\u00fcleri a\u015famaz.
\nDin, inan\u00e7 ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc: Kimse dinsel inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcncesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc k\u0131nanamaz, bask\u0131 alt\u0131na al\u0131namaz; d\u00fc\u015f\u00fcnce ve inan\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye, a\u00e7\u0131klamaya zorlana\u00acmaz. Herkes ibadetini, dininin veya inanc\u0131n\u0131n gere\u011fini \u00f6z\u00acg\u00fcrce yapma, \u00f6\u011frenme ve geli\u015ftirme hakk\u0131na sahiptir.
\nToplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131: D\u00fc\u00ac\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc; d\u00fc\u015f\u00fcncenin, bireysel veya kitlesel ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ile toplant\u0131larla, g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri ile demokratik kitle \u00f6rg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klanmas\u0131 olana\u011f\u0131 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u00acda ger\u00e7ekle\u015febilir. Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Yasas\u0131, ileri demokratik \u00fclkelerdeki normlara uygun bi\u00e7imde, \u00f6z\u00acg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc bir anlay\u0131\u015fla yeniden d\u00fczenlenecektir.
\nSavunma hakk\u0131: G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan ve tutuklanan ki\u015fi, sa\u00acvunma ve en k\u0131sa zamanda yarg\u0131\u00e7 \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmay\u0131 iste\u00acme hakk\u0131na sahiptir. Savunma ve hak arama olana\u011f\u0131ndan yoksun olanlara hak arama ve savunma hakk\u0131n\u0131 sa\u011flamak devletin y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.
\nY\u00f6netime kat\u0131lma ve \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131: Siyasal par\u00actiler, sendikalar, dernekler, kooperatifler ve meslek kuru\u00aclu\u015flar\u0131na \u00fcye olma ve y\u00f6netime kat\u0131lma hakk\u0131, \u00e7o\u011fulcu ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasinin gere\u011fidir. Bu gibi kurulu\u015flara \u00fcye olmak isteyenlerin \u00f6n\u00fcndeki engeller \u00e7a\u011fda\u015f \u00fclkelerdeki kurallara uygun olarak kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00c7al\u0131\u015fma hakk\u0131: \u00c7al\u0131\u015fma herkesin temel hakk\u0131d\u0131r. Devlet i\u015fsizli\u011fin \u00f6nlenmesi ve tam \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sa\u011flanabilmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemleri al\u0131r. Herkesin diledi\u011fi alanda i\u015f kurma, \u00e7al\u0131\u015fma, toplu s\u00f6zle\u015fme ve grev hakk\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bu hak istisnai g\u00f6revler i\u00e7in yasayla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir.
\n\u0130nsan Haklar\u0131 M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 kurulacak: Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 olarak \u0130nsan Haklar\u0131 alan\u0131nda gerekli izleme, denet\u00acleme ve de\u011ferlendirme i\u015flevlerini \u00fcstlenecek, e\u011fitim faa\u00acliyetlerini koordine edecek bir \u0130nsan Haklar\u0131 M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131 kurulacakt\u0131r.<\/p>\n
ETN\u0130K FARKLILIKLAR \u00dcLKEM\u0130Z\u0130N
\nZENG\u0130NL\u0130\u011e\u0130D\u0130R
\n\u00dclkemizde farkl\u0131 etnik yap\u0131lar\u0131n, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr ve kimliklerin var olmas\u0131, bunlar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmesi ulusal zenginli\u011fimiz\u00acdir.
\nCHP, Lozan Antla\u015fmas\u0131 ile az\u0131nl\u0131k olarak nitelenmi\u015f olan yurt\u00acta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n, kendilerine tan\u0131nm\u0131\u015f olan dini ve k\u00fclt\u00fcrel az\u0131nl\u0131k haklar\u0131ndan eksiksiz olarak yararlanmalar\u0131n\u0131 ama\u00e7lar. Yeni az\u0131nl\u0131klar yarat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131d\u0131r.
\nCHP daha 1989 y\u0131l\u0131nda K\u00fcrt k\u00f6kenli yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131la\u015f\u00act\u0131klar\u0131 sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle ortaya koymu\u015f; etnik k\u00f6ken farkl\u0131l\u0131klar\u0131na, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7o\u011fulculu\u011fa, bireysel k\u00fclt\u00fcrel haklara olan sayg\u0131m\u0131z, demokratik de\u011ferlere, e\u015fitli\u011fe ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcye olan ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7er\u00e7evesinde toplumumuza, \u00fcniter devlet ve ulus devlet temeli dikkate al\u0131narak k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131l\u00acmas\u0131 ve \u00e7a\u011fda\u015f, kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulunmas\u0131 i\u00e7in politikalar\u0131n\u0131 sunmu\u015ftur.
\nEtnik Kimlik Bir \u015eereftir.
\nCHP devletin etnik farkl\u0131l\u0131klar \u00fczerine politikalar olu\u015fturmas\u0131\u00acn\u0131 benimsemez. Devletin g\u00f6revi b\u00fct\u00fcn etnik kimlikleri din ve mezhep farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131karak insan\u0131 odak yapan yak-la\u015f\u0131mlar\u0131 ortaya koymak, ortak de\u011ferleri bulup \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Ancak etnik kimli\u011fine bireysel olarak vurgulamak isteyenleri sayg\u0131yla kar\u015f\u0131lar ve etnik kimli\u011fi insanlar\u0131n \u015ferefi sayar. Dev\u00acletin vatanda\u015flar\u0131n etnik k\u00f6kenini, dinini ve mezhebini g\u00f6r\u00acmeyen, b\u00fct\u00fcn vatanda\u015flara e\u015fit davranan bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131n\u0131 savunur. Sorunlar\u0131n sadece yasalardaki eksiklikler\u00acden de\u011fil, uygulamadaki baz\u0131 yanl\u0131\u015fl\u0131klardan kaynaklanabi\u00aclece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek bu evrensel insan haklar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler de\u011ferlerini hayata ge\u00e7irmeye \u00f6zen g\u00f6stermelidir.
\nYurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n farkl\u0131 etnik k\u00f6kenden gelmeleri, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fc\u00acrel, mezhepsel, dinsel \u00f6zellikler ta\u015f\u0131malar\u0131, birlikteliklerinin ve ortak bir ulus olu\u015fturmalar\u0131n\u0131n engeli olamaz. Bu farkl\u0131l\u0131klar ulus olarak zenginli\u011fimizdir, g\u00fc\u00e7 kayna\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.
\nKi\u015fisel k\u00fclt\u00fcrel haklara sayg\u0131, ki\u015finin kimli\u011fine sayg\u0131d\u0131r; insa\u00acna, insan haklar\u0131na ve \u00e7o\u011fulcu demokrasiye sayg\u0131n\u0131n gere\u011fi\u00acdir. Ki\u015fisel k\u00fclt\u00fcrel haklar hi\u00e7bir erk taraf\u0131ndan \u00e7i\u011fnenemez.
\nAsimilasyon De\u011fil, Entegrasyon \u00d6ng\u00f6r\u00fcyoruz.
\nKimsenin \u0131rk\u0131 ve k\u00f6keni di\u011ferinden \u00fcst\u00fcn de\u011fildir. Bu ne\u00acdenle \u0131rk temelinde \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131n veya asimilasyon uygulamalar\u0131n\u0131n tuzaklar\u0131ndan demokrasimiz kendini her zaman korumal\u0131d\u0131r. CHP\u2019nin entegrasyon anlay\u0131\u015f\u0131 farkl\u0131 et\u00acnik kimliklerin ve inan\u00e7lar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, onlara sayg\u0131 g\u00f6stererek \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ulus devlet anlay\u0131\u015f\u0131 ile korunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.
\nDemokrasilerde devletin etnik kimlikleri yok sayma hakk\u0131 yok\u00actur. Etnik k\u00f6keni ne olursa olsun vatanda\u015flar\u0131n bireysel hakla\u00acr\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f \u00fclkeler seviyesine y\u00fckseltilmesi hedefimizdir.
\nCHP, uygulamaya koyaca\u011f\u0131, ho\u015fg\u00f6r\u00fc, demokrasi, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7o\u011fulculuk, e\u015fitlik ve b\u00f6lgesel geli\u015fme politikalar\u0131 ile \u00fcl\u00ackenin her y\u00f6resinde, her k\u00f6kenden insanlar\u0131m\u0131z aras\u0131nda toplumsal uyumun, dayan\u0131\u015fman\u0131n, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn ve refah\u0131n g\u00fcvencesini olu\u015fturacakt\u0131r.
\nHer etnik k\u00f6kenden yurtta\u015f\u0131m\u0131z\u0131n, kendi \u00f6zg\u00fcr irade ve talepleri \u00e7er\u00e7evesinde;
\nKendi ana dilini \u00f6zg\u00fcrce kullanabilmelerine, \u00f6zel dersha\u00acneler veya kurslar gibi kurumlar kurarak anadillerini \u00f6z\u00acg\u00fcrce \u00f6\u011frenebilmeleri ve \u00f6\u011fretebilmelerine,
\nKendi ana dillerinde gazete, dergi, kitap yay\u0131nlamalar\u0131na ve di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc yaz\u0131l\u0131 ve s\u00f6zl\u00fc yay\u0131nda bulunabilmele\u00acrine, m\u00fczik ve sanat\u0131n di\u011fer dallar\u0131nda faaliyette buluna\u00acbilmelerine,
\nT\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yay\u0131n yapan radyo ve televizyon ku\u00acrum veya kurulu\u015flar\u0131 \u00fczerinden, RT\u00dcK\u2019\u00fcn genel kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, kendi anadillerinde yay\u0131n yapabilmelerine,
\nDe\u011fi\u015fik k\u00fclt\u00fcrel etkinliklerde bulunabilmelerine, kendi folklorlar\u0131n\u0131 ya\u015fatabilmeleri ve geli\u015ftirebilmelerine,
\nT\u00fcm bu ve benzeri bireysel k\u00fclt\u00fcrel haklara \u00f6zg\u00fcrce ve diledi\u011fince ula\u015fabilmelerine, olanak tan\u0131may\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f de\u00acmokrasi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n gere\u011fi sayar.
\n\u00dclkemizin ayn\u0131 ana dili payla\u015fan ve etnik k\u00f6kene sahip en yayg\u0131n unsurlar\u0131ndan birini olu\u015fturan K\u00fcrt k\u00f6kenli yurtta\u015f\u00aclar\u0131m\u0131z\u0131n yo\u011fun bi\u00e7imde ya\u015fad\u0131klar\u0131 b\u00f6lgemizdeki sorun\u00aclar\u0131n\u0131 da bu anlay\u0131\u015fla \u00e7\u00f6zece\u011fiz. Bu y\u00f6ndeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131\u00acz\u0131 sosyal demokrat yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z gere\u011fi insan\u0131 temel alan \u00e7\u00f6zece\u011fiz.<\/p>\n
CHP, bu ilkeler temelinde \u015fekillenen politikalar\u0131 ve uygu\u00aclamalar\u0131 ile ba\u015fta Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lge\u00aclerimiz olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019nin her y\u00f6resinde ya\u015fayan K\u00fcrt, Arap, Bo\u015fnak, Laz, G\u00fcrc\u00fc, \u00c7erkez, Abaza, Arnavut, Roman gibi farkl\u0131 etnik kimliklere sahip t\u00fcm insanlar\u0131m\u0131z\u0131 huzura, bar\u0131\u015fa, geli\u015fmeye ve sosyal refaha ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bu yurtta\u015flar\u0131m\u0131zdan hi\u00e7birine kar\u015f\u0131 ay\u0131r\u0131mc\u0131 muamele yap\u0131l\u00acmamas\u0131, hi\u00e7bir alanda haklar\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmamas\u0131, devlet hizmetlerinden yararlanmada g\u00fc\u00e7l\u00fckle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r
\nToplumsal geli\u015fmeye uyum sa\u011flamalar\u0131na ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131na engel olan sosyal d\u0131\u015flanma i\u00e7in kal\u0131c\u0131 ve k\u00f6kl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcmler olu\u015fturulacak, toplumsal kaynaklara e\u015fit bi\u00e7imde eri\u015fimle\u00acrini sa\u011flayacak sosyal alanlar yarat\u0131lacak, vatanda\u015fl\u0131k hak\u00aclar\u0131ndan eksiksiz yararlanmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nCHP i\u00e7in laiklik ilkesi;
\nDinin siyasalla\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131n, siyasetin dinselle\u015ftirilme\u00acmesinin g\u00fcvencesidir.
\nDevlet i\u015fleri ile din i\u015flerinin birbirinden ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n, birbi\u00acrini etkilememesinin kural\u0131d\u0131r.
\n\u0130nan\u00e7 konusunun Allah\u2019la insan aras\u0131nda kutsal bir ba\u011f oldu\u011fu, d\u00fcnya i\u015flerinin bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutulmas\u0131 anlay\u0131\u00ac\u015f\u0131d\u0131r:
\nKad\u0131n\u0131 ve erke\u011fi e\u015fit bir T\u00fcrkiye\u2019nin temel ko\u015fuludur.
\nVicdan ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, farkl\u0131 din, mezhep ve inan\u00e7 gruplar\u0131 aras\u0131nda uyum ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcn kayna\u011f\u0131d\u0131r.
\nCumhuriyet Halk Partisi i\u00e7in laiklik, hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6d\u00fcn ve\u00acremeyece\u011fi temel ilkedir.
\nLaiklik; hi\u00e7bir zaman din ve inan\u00e7 kar\u015f\u0131t\u0131 bir ilke ve ideoloji de\u011fil, aksine din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na alan, farkl\u0131 inan\u0131\u015flar\u0131n bar\u0131\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc i\u00e7erisinde birlikte ya\u00ac\u015fama y\u00f6ntemi ve ilkesidir; \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n modern ve ileri dev\u00aclet y\u00f6netimi anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r.
\nCHP, din unsurunun bask\u0131 arac\u0131 olmas\u0131n\u0131 da, din duygu\u00acsunun ve dinsel inan\u00e7lar\u0131n bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n da, ibadet yerlerine siyasetin girmesinin de kesinlikle engellen\u00acmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr.
\nCHP, Dini unsurlar\u0131n siyasi simge olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u00acmokrasi anlay\u0131\u015f\u0131 ile ba\u011fda\u015fmayan ve anayasam\u0131z\u0131n de\u011fi\u015f\u00actirilemez h\u00fck\u00fcmleriyle \u00e7eli\u015fen bir davran\u0131\u015f olarak g\u00f6r\u00fcr.
\nCHP, laikli\u011fe y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc tehdide kararl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131 durur:
\nLaik demokratik cumhuriyetimize kar\u015f\u0131 tuzak kuranlarla, bu ama\u00e7la laikli\u011fi yeniden tan\u0131mlamak isteyenlerle, laikli\u011fi i\u00e7lerine sindiremeyenlerle, her d\u00f6nemde ve her ko\u015fulda, demokrasi kurallar\u0131 ve hukuk devleti normlar\u0131 ve sivil top\u00aclum yap\u0131lanmas\u0131 i\u00e7inde kararl\u0131l\u0131kla m\u00fccadele edilecektir.<\/p>\n
CHP diyanet i\u015fleri ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131\u00acr\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr\u00fcr:
\nDin ile devlet i\u015flerinin tam anlam\u0131yla birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131,
\nUzun vadede, dinin siyasalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 tehlikesinin kalma\u00acd\u0131\u011f\u0131 ve tarikatlar\u0131n laik e\u011fitim sistemi ve laik toplum yap\u0131s\u0131 \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131n\u0131n sona erdi\u011fi ve siyasetin dinselle\u015fti\u00acrilmedi\u011fi a\u015famada Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n durumu yeniden de\u011ferlendirilecektir.
\nAncak bu ger\u00e7ekle\u015fene kadar, Diyanet \u0130\u015flerinin yeninden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Alevilerin de Diyanet \u0130\u015flerinde temsil edilmesi esast\u0131r. Yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fimizde utan\u00e7 verici sald\u0131r\u0131\u00aclara hedef olan Mad\u0131mak Oteli\u2019nin bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc merkezi haline getirilmesi CHP\u2019nin hedefidir.
\n\u0130nan\u00e7 d\u00fcnyas\u0131na ait ili\u015fkiler ve her t\u00fcrl\u00fc dini hizmetler, Di\u00acyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n;
\n\u0130slam\u2019\u0131n farkl\u0131 mezheplerine farkl\u0131 yakla\u015fmamas\u0131,
\nB\u00fcnyesine kat\u0131lmak isteyen her mezhebe a\u00e7\u0131k bir yap\u0131lan\u00acmaya y\u00f6nelmesi,
\nB\u00fcnyesinde yer almak istemeyen mezheplerin ise devle\u00actin e\u015fit deste\u011finden yoksun b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde faali\u00acyet g\u00f6stermesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nCemevleri devletten e\u015fit destek g\u00f6recek: Bu kapsam\u00acda, Alevi-Bekta\u015fi inanc\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc payla\u015fan yurtta\u015flar\u0131\u00acm\u0131z\u0131n yayg\u0131n ibadet, dini hizmet ve k\u00fclt\u00fcr merkezleri olan Cem evlerinin de Devletin Camilere sa\u011flamakta oldu\u011fu destekten yararland\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nBu temel duyarl\u0131k ve anlay\u0131\u015flar \u00e7er\u00e7evesinde; Cumhuriyet Halk Partisi \u00fclkemizde, laikli\u011fin ve \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n her d\u00f6nem\u00acde \u00f6d\u00fcns\u00fcz savunucusu olacak, bu alanda toplumumuzun g\u00fcvencesini olu\u015fturacakt\u0131r.
\nHEDEF\u0130M\u0130Z: KADINI ERKE\u011e\u0130 HER ALANDA E\u015e\u0130T T\u00dcRK\u0130YE
\nKad\u0131n Sorunu bir Demokrasi, \u0130nsan Haklar\u0131 ve E\u011fitim Soru\u00acnudur. Kad\u0131nlar\u0131m\u0131za Her Alanda F\u0131rsat E\u015fitli\u011fi, \u00c7a\u011fda\u015f Laik Demokratik Cumhuriyetimizin Var olma Ko\u015fuludur.
\nT\u00fcrkiye\u2019de kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc Mustafa Ke\u00acmal Atat\u00fcrk ve O\u2019nun kurdu\u011fu Cumhuriyet Halk Partisi yap\u00acm\u0131\u015ft\u0131r. Atat\u00fcrk Devrimleri ile T\u00fcrk kad\u0131n\u0131n\u0131 toplumda \u00e7a\u011fda\u015f, e\u011fitimli, meslek sahibi, \u00f6zg\u00fcr bireyler olma niteli\u011fine kavu\u015f\u00acturma yolunda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck kazan\u0131mlar sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nCHP kad\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmek, \u00e7evre bask\u0131s\u0131ndan ve feodal yap\u0131 etkisinden kurtarmak, sosyolojik k\u00f6kenden kaynak\u00aclanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 gidermek i\u00e7in e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr yolunda sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 \u00e7abalar g\u00f6sterecektir.
\nKADINI VE ERKE\u011e\u0130 E\u015e\u0130T B\u0130R T\u00dcRK\u0130YE YARATA\u00acB\u0130LMEN\u0130N \u0130LK \u00c7IKI\u015e NOKTASI E\u011e\u0130T\u0130MD\u0130R.
\nE\u011fitim, kad\u0131nla ilgili t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde temel yap\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131r. E\u011fitim, kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131la\u00acbilmesi do\u011frultusunda, kad\u0131nlar\u0131n \u00f6zg\u00fcvenini ve toplumsal bilin\u00e7lerini art\u0131ran, kad\u0131nlara ili\u015fkin sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde en \u00f6nemli fakt\u00f6rd\u00fcr. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nKad\u0131nlar\u0131n \u00fczerindeki her \u00e7e\u015fit toplumsal bask\u0131n\u0131n kald\u0131\u00acr\u0131lmas\u0131 i\u00e7in e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr ve bas\u0131n yoluyla \u00e7aba g\u00f6steri\u00aclecektir.
\nE\u011fitim ortam\u0131nda kullan\u0131lan malzemeler, kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011fi ilkesine ayk\u0131r\u0131 her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6ylem ve \u00f6nyarg\u0131dan ar\u0131nd\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nK\u0131rsal alanda k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n n\u00fcfus kayd\u0131na al\u0131nmas\u0131nda eksiklikler giderilecektir.
\nPekin ve Pekin+5 gibi T\u00fcrkiye\u2019nin taahh\u00fctlerini yerine ge\u00actirmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelere uygun olarak, e\u011fitimin her kademesinde k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okulla\u015f\u00acma oranlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli t\u00fcm \u00f6nlemler al\u0131na\u00accakt\u0131r.
\nKad\u0131nlar\u0131n mesleki e\u011fitim olanaklar\u0131n\u0131 geli\u015ftirecek, \u00c7ok Ama\u00e7l\u0131 Toplum Merkezi (\u00c7ATOM) ve benzeri kurulu\u015flar yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nZorunlu ilk\u00f6\u011fretimden \u00e7e\u015fitli nedenlerle ayr\u0131lm\u0131\u015f k\u0131z \u00e7o\u00accuklar\u0131n\u0131n ve kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitimlerini tamamlamalar\u0131 i\u00e7in Ak\u015fam ve Yaz Okullar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Halk e\u011fitim merkezleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131larak her ya\u015fta kad\u0131n\u0131n e\u011fitime de\u00acvam edebilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Kad\u0131n Veri Merkezi, Kad\u0131n Merkezleri ve Ulusal Kad\u0131n Konseyi kurulacak, kad\u0131n sorunlar\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenecektir.
\nE\u011fitim ve kad\u0131n alan\u0131nda faaliyetlerde bulunan sivil top\u00aclum \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 desteklenecektir.
\nKADINA KAR\u015eI \u015e\u0130DDET EN B\u00dcY\u00dcK AYIPLAR\u00acDANDIR. T\u00dcRK\u0130YE BU AYIPTAN KURTARIL\u00acMALIDIR.
\nKad\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddet, en yayg\u0131n ve s\u0131k rastlan\u0131lan insan hak\u00aclar\u0131 ihlallerindendir. Kad\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddet, \u00f6zellikle de aile i\u00e7i \u015fiddet, kad\u0131n erkek ili\u015fkilerinde derhal a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken temel bir sorun alan\u0131d\u0131r.
\n\u015eiddet kar\u015f\u0131s\u0131nda izleyecekleri hukuki yollar konusunda yeterince bilgilendirilmemi\u015f olmalar\u0131, s\u0131\u011f\u0131nma evlerinin yetersiz kalmas\u0131 nedenleriyle, kad\u0131nlar \u015fiddet kar\u015f\u0131s\u0131nda genelde savunmas\u0131z kalmaktad\u0131rlar.
\nKad\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddetle m\u00fccadele ulusal eylem plan\u0131 olu\u015fturulacakt\u0131r:
\nKad\u0131na \u015fiddet uygulamas\u0131 ile t\u00f6re ve namus cinayet\u00aclerine kar\u015f\u0131 kararl\u0131 m\u00fccadele: Kad\u0131nlara y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddete, t\u00f6reler ya da namus gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek uygulanan insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ve su\u00e7 te\u015fkil eden davran\u0131\u015flara kar\u00ac\u015f\u0131 kararl\u0131l\u0131kla m\u00fccadele edilecek, t\u00f6re ve namus cinayet\u00aclerinin en a\u011f\u0131r \u015fekilde cezaland\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in T\u00fcrk Ceza Kanunu\u2019nda gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nKad\u0131n s\u0131\u011f\u0131nma evleri ihtiya\u00e7 d\u00fczeyinde a\u00e7\u0131lacak: Ka\u00acd\u0131nlara kar\u015f\u0131, aile i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc \u015fiddet, cinsel taciz vb. onur k\u0131r\u0131c\u0131 eylemler cayd\u0131r\u0131c\u0131, e\u011fitici ve koruyucu hukuksal politikalarla \u00f6nlenecek, yerel y\u00f6netimlerin yeterli say\u0131da ve nitelikte s\u0131\u011f\u0131nma evleri a\u00e7malar\u0131 desteklenecek, bu ev\u00aclerde \u00fccretsiz dan\u0131\u015fmanl\u0131k, psikolojik destek ve yasal yar\u00acd\u0131m yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nGen\u00e7ler bu konularda duyarl\u0131 k\u0131l\u0131nacak: Aile i\u00e7i \u015fid\u00acdet ve t\u00f6re cinayetlerini \u00f6nlemek i\u00e7in gerekli e\u011fitim ve ay\u00acd\u0131nlatma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lacak, kad\u0131n-erkek e\u015fitli\u011finin ve b\u00fct\u00fcn aile fertlerinin sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 temel sosyal hedefler olarak okul e\u011fitim programlar\u0131nda yer alacakt\u0131r.
\n\u015eiddete u\u011frayan kad\u0131nlar\u0131n tedavi ve rehabilitasyonu i\u00e7in \u00f6zel merkezler a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nKad\u0131n – Erkek E\u015fitli\u011fi Sa\u011flanmadan Demokratik, Kalk\u0131nm\u0131\u015f, Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve Modern Bir \u00dclke Olunamaz.
\nToplumsal cinsiyet ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131na son vermek i\u00e7in kad\u0131nla\u00acra Kar\u015f\u0131 Her T\u00fcrl\u00fc Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00d6nlenmesi S\u00f6zle\u015fmesi ile taraf\u0131 oldu\u011fumuz kad\u0131n haklar\u0131 alan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu t\u00fcm uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerin, toplumsal ya\u015fama ve hukuk sistemimize yans\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak d\u00fczenle\u00acmeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nKad\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddet ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla m\u00fccadele amac\u0131yla, Merkezi \u0130dare ve yerel y\u00f6netimlerde gerekli b\u00fct\u00e7e \u00f6de\u00acneklerinin ayr\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Kad\u0131n – erkek e\u015fitli\u011fini sa\u011flam temeller \u00fczerinde kurabil\u00acmek i\u00e7in f\u0131rsat \u00f6nceli\u011fi cinsiyetler aras\u0131 e\u015fitli\u011fin ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 olarak kabul edilecek, pozitif ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla yak\u00acla\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00c7e\u015fitli kanunlarda yer alan ve kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7eren veya aileyi korumada yetersiz kalan yasa h\u00fck\u00fcmleri de\u011fi\u015ftirilecektir.
\nDevlete bu konuda gerekli d\u00fczenlemeleri yapma y\u00fck\u00fcm\u00acl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc getiren anayasal, yasal ve di\u011fer mevzuat d\u00fcz\u00aclemlerinde gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131lacak, E\u015fitlik \u00c7er\u00e7e\u00acve Kanunu \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r.
\nTBMM \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda bir Kad\u0131n Erkek E\u015fitli\u011fi Komisyonu kurularak \u00e7\u0131kacak t\u00fcm yasalar kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131n\u00acdan de\u011ferlendirilecek ve uygulamalar takip edilecektir.
\nKamu sekt\u00f6r\u00fcndeki istihdamda ilkeli kota uygulamas\u0131na ge\u00e7ilecek, \u00f6zel sekt\u00f6re y\u00f6nelik kad\u0131n istihdam\u0131n\u0131 art\u0131rma\u00acya y\u00f6nelik \u00f6zendirici d\u00fczenlemelere gidilecektir.
\nKad\u0131nlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ihtiya\u00e7lar\u0131 ve teknolojilerinin \u00f6ng\u00f6r\u00acd\u00fc\u011f\u00fc geni\u015f alanlarda mesleki e\u011fitim olana\u011f\u0131na kavu\u015ftu\u00acrulmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKad\u0131n erkek e\u015fitli\u011finin \u00f6nemini vurgulayacak ders prog\u00acramlar\u0131na e\u011fitimin her kademesinde yer verilecektir.<\/p>\n
Kad\u0131n Haklar\u0131 ile ilgili bilin\u00e7lendirme
\nKamu y\u00f6netiminde ve siyasette, karar verme mekanizma\u00aclar\u0131nda kad\u0131n oran\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesi ama\u00e7lanacak, parti\u00acmize \u00fcye kad\u0131nlar\u0131n yerel ve genel se\u00e7imlerde aday olma\u00aclar\u0131 \u00f6zendirilecektir.
\nKad\u0131nlar\u0131n \u00f6zellikle yarg\u0131, idare, ekonominin y\u00f6netimi ile i\u00e7 ve d\u0131\u015f siyaset alanlar\u0131nda daha etkin olabilmelerine \u00f6zel \u00f6nem verilecektir.
\nMevcut yasal mal rejiminde, 2002\u2019den \u00f6nce evlenen ka\u00acd\u0131nlara y\u00f6nelik eksiklik yasal d\u00fczenlemeyle giderilecek, yasal mal rejimine tabi olabilmelerinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nKad\u0131n\u0131n ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanabilmesi i\u00e7in AB ile uyumlu Ulusal \u0130stihdam Stratejisi h\u0131zla ya\u015fama ge\u00e7irilecek, bu strateji temelinde ba\u015fta i\u015fveren, i\u015f\u00e7i kesimleriyle ve di\u00ac\u011fer ilgili t\u00fcm sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi yap\u0131larak uzun vadeli bir Ulusal Kad\u0131n \u0130stihdam\u0131 Politikas\u0131 geli\u015ftirile\u00accek; bu politika, Y\u0131ll\u0131k Eylem Planlar\u0131 ile y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 mevcut her t\u00fcrl\u00fc ay\u00acr\u0131mc\u0131l\u0131k kald\u0131r\u0131lacak, i\u015f i\u00e7in de\u011ferlendirme ile i\u015fe giri\u015fte ka\u00acd\u0131nlar\u0131n i\u015fe al\u0131nmas\u0131 te\u015fvik edilecektir.
\n\u0130\u015fyerlerinde kre\u015f olanaklar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ek\u00acle\u015ftirilecek, \u0130\u015f Kanunu yeniden d\u00fczenlenerek, en az 100 i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran yerlerde devletin de deste\u011fiyle kre\u015f kurma zorunlulu\u011fu getirilecektir.
\nKendi hesab\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan giri\u015fimci kad\u0131nlar\u0131n kredi olanakla\u00acr\u0131n\u0131n geni\u015fletilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00c7ocuk ve ya\u015fl\u0131 bak\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli olan kurumlar geli\u015ftiri\u00aclerek hizmetleri iyile\u015ftirilecek, \u00e7al\u0131\u015fan annelerin i\u015f y\u00fckleri azalt\u0131lacakt\u0131r.
\nAnal\u0131k izni s\u0131ras\u0131nda zorunlu sigorta kaynaklar\u0131yla \u00f6denen \u00fccretlerin makul d\u00fczeye y\u00fckseltilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nGebeli\u011fe, anal\u0131\u011fa, emzirmeye ve cinsiyete ba\u011fl\u0131 i\u015ften \u00e7\u0131\u00ackarmalar\u0131 ve do\u011fumdan sonra \u00e7al\u0131\u015fmaya d\u00f6nen kad\u0131nlara uygulanan ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n yasal ve idari yap\u0131lanmalarla \u00f6nlen\u00acmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla ilgili sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin niteli\u011fi y\u00fckselti\u00aclecek; kad\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 konusunda koruyucu sa\u011fl\u0131k \u00f6nlemleri geli\u015ftirilecek; Ana – \u00c7ocuk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Aile Planlamas\u0131 mer\u00ackezleri \u00e7o\u011falt\u0131lacakt\u0131r.
\nKad\u0131nlar\u0131n yurtta\u015fl\u0131k haklar\u0131ndan eksiksiz yararlanmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEvlilikte, hem erkekler, hem kad\u0131nlarda 18 ya\u015f\u0131n\u0131 tamamla\u00acm\u0131\u015f olmas\u0131 ko\u015fulu \u00f6ng\u00f6r\u00fclerek, \u00e7ocuk ya\u015fta erken evlili\u011fin \u00f6nlenmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00c7ALI\u015eMA HAKKI KUTSALDIR, EMEK EN Y\u00dcCE DE\u011eERD\u0130R
\nCHP, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n kendi tercih ettikleri sendikalar\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmesini, sendikal haklar\u0131n en geni\u015f boyutu ile \u00f6z\u00acg\u00fcrce kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 demokratik toplumun gere\u011fi sayar.
\n\u00c7al\u0131\u015fmak her insan\u0131n vazge\u00e7ilmez hakk\u0131d\u0131r.
\nCumhuriyet Halk Partisi, i\u015fsizlik sorununu a\u015fmay\u0131, herke\u00acsin \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesini sa\u011flamay\u0131 toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n ve e\u015fitlik\u00e7i refah toplumu anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n temel ko\u015fulu olarak g\u00f6rmektedir. Emekten yana bu ilkeli anlay\u0131\u015f ve top\u00aclumsal sorumluluk duygusu i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fanlara her ko\u015fulda destek verilecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fma s\u00fcreleri k\u0131salt\u0131larak, a\u015famal\u0131 olarak AB \u00fclkeleri d\u00fc\u00aczeyine indirilecektir.
\n\u0130stihdam ve gelir g\u00fcvencesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDevlet, herkesin \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesinden ve bu hakk\u0131n korunmas\u0131ndan birinci derecede sorumludur.
\n\u00dccretli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n farkl\u0131 stat\u00fclerde istihdam\u0131ndan dolay\u0131 hak kayb\u0131na son verilecek, e\u015fit de\u011ferde i\u015fe e\u015fit \u00fccret ilkesi\u00acnin uygulanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKad\u0131nlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na kat\u0131lmalar\u0131 te\u015fvik edilecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 normlar\u0131, ILO standartlar\u0131 d\u00fczeyine y\u00fcksel\u00actilecektir.
\nSendikalar Yasas\u0131yla Toplu \u0130\u015f S\u00f6zle\u015fmesi, Grev ve Lokavt yasas\u0131 de\u011fi\u015ftirilecek, bu yasalardaki i\u015f kolu say\u0131s\u0131 azalt\u0131lacak, noter zorunlulu\u011fu kald\u0131r\u0131lacak, y\u00fczde 10 baraj\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcle\u00accektir. Ayn\u0131 yasalardaki antidemokratik h\u00fck\u00fcmler ile Avrupa G\u00f6zden Ge\u00e7irilmi\u015f Sosyal \u015eart\u0131na konmu\u015f olan gereksiz \u00e7ekinceler kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 ile ilgili olarak, gerek Bireysel \u0130\u015f Hukuku gerekse Toplu \u0130\u015f Hukuku alanlar\u0131nda mevcut aksakl\u0131klar\u0131n giderilmesi amac\u0131yla, reform boyutlu k\u00f6kl\u00fc yasal d\u00fczenle\u00acmeler ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nCHP, B\u0130REYSEL \u0130\u015e HUKUKU ALANINDA
\nREFORM YAPACAKTIR.
\n\u0130\u015f Yasas\u0131, Temel \u0130\u015f Yasas\u0131 olarak yeniden d\u00fczenlenecek; uluslararas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma normlar\u0131 ve ulusal ilkeler, m\u00fc\u015fterek kurallar olarak ele al\u0131nacak, denizde, bas\u0131nda, hava ta\u015f\u0131\u00acmac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, tar\u0131mda, ormanda \u00e7al\u0131\u015fanlarla ilgili h\u00fck\u00fcmler de bu yasa i\u00e7erisinde yer alacakt\u0131r.
\n\u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi ile ilgili sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde etkin uygula\u00acnabilir ve kontrol edilebilir bir d\u00fczenlemeye gidilecek, \u0130l\u00acgili ILO S\u00f6zle\u015fmesi uygulamaya ge\u00e7irilecektir. Bir yandan istihdam artt\u0131r\u0131c\u0131, di\u011fer yandan \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u0130\u015f G\u00fcvencesi\u00acni sa\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r. Yasada belirlenen su\u00e7 ve kusurlar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc i\u015ften \u00e7\u0131kar\u0131lan i\u015f\u00e7ilerin k\u0131dem tazmi\u00acnat\u0131 haklar\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle yitirmeleri \u00f6nlenecektir.
\n\u0130\u015f\u00e7iler aras\u0131nda bireysel s\u00f6zle\u015fmeli personel uygulamas\u0131\u00acna ve i\u015f\u00e7i stat\u00fcs\u00fcnde olmas\u0131 gerekenlerin kamu g\u00f6revlisi stat\u00fcs\u00fcne ge\u00e7irilmesi yolundaki uygulamalara son verile\u00accektir.
\nEme\u011fin \u00fczerindeki vergi ve fon y\u00fck\u00fc azalt\u0131lacakt\u0131r. Asgari \u00fccret, aile ge\u00e7imi esas al\u0131narak, insan onuruna ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fama elveri\u015fli \u00f6l\u00e7\u00fcde saptanacakt\u0131r.
\nCHP, TOPLU \u0130\u015e HUKUKU ALANINDA REFORM YAPACAKTIR.
\nUluslararas\u0131 normlar ve ulusal ger\u00e7eklerimiz esas al\u0131na\u00acrak, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00f6rg\u00fctlenme ve toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yapma haklar\u0131 tek bir temel yasada d\u00fczenlenecektir.
\nSendikal \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ilkesi d\u00fczenlenirken i\u015f\u00ac\u00e7inin demokratik kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n en y\u00fcksek ve etkin d\u00fczeyde olmas\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 kurallar getirilecektir. G\u00fc\u00e7l\u00fc sendikac\u0131l\u0131k do\u011frudan i\u015f\u00e7inin iradesi ile olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nToplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi yapma yetkisinin tespiti ba\u011f\u0131ms\u0131z bir organa b\u0131rak\u0131lacak, bu konuda etkin ve \u00e7abuk i\u015fleyen bir yarg\u0131 denetimi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nGrev uygulamalar\u0131 \u00fczerindeki yasaklar kald\u0131r\u0131lacak, grev\u00aclerin etkinli\u011fini sa\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nacak, ertelenmesi karar\u0131n\u0131n ancak yarg\u0131 organlar\u0131nca verilmesi y\u00f6n\u00fcnde d\u00fc\u00aczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nKamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n sendikala\u015fma ve grevli toplu i\u015f s\u00f6z\u00acle\u015fmesi yapma haklar\u0131 ilgili ILO 87 ve 98 say\u0131l\u0131 s\u00f6zle\u015fme s\u00f6zle\u015fmelerindeki esaslara g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenecek\u00actir.<\/p>\n
\u0130\u015e G\u00dcVENCES\u0130
\n\u00c7al\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 ile s\u00fcreklili\u011fini kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve \u00f6zendirici \u00f6nlemler almakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olan devlet, keyfi i\u015ften \u00e7\u0131karmalarda da cayd\u0131r\u0131c\u0131 sorumluluk \u00fcstlenecektir.
\n\u0130\u015f g\u00fcvencesini daha geli\u015fkin bir bi\u00e7imde sa\u011flayacak d\u00fc\u00aczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\n\u0130\u015f G\u00fcvencesi ve akdin feshinde yarg\u0131 denetimi \u00f6n\u00fcndeki t\u00fcm engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131, yasal bo\u015fluklar\u0131n doldurulma\u00acs\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fda\u015fla\u015ft\u0131rman\u0131n ve demokratikle\u015f\u00actirmenin temel ko\u015fullar\u0131 olarak de\u011ferlendirilecektir.
\nT\u00dcM \u00c7ALI\u015eANLARA \u00c7A\u011eDA\u015e SEND\u0130KAL HAKLAR
\nCHP, \u00f6zellikle \u00fccretli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr sendikalarda \u00f6r\u00acg\u00fctlenmesini te\u015fvik eder. Bu anlay\u0131\u015fla;
\n\u00d6rg\u00fctlenme hakk\u0131n\u0131n \u00fczerindeki yanl\u0131 bask\u0131lar\u0131n, sar\u0131 sen\u00acdika yaratmaya y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc giri\u015fimlerin sona erdiril\u00acmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
–
\nSendikalar\u0131n, mali, y\u00f6netsel ve siyasal a\u00e7\u0131lardan y\u00fcr\u00fctme organ\u0131na, siyasi parti ve kurumlara ba\u011f\u0131ml\u0131 olmalar\u0131n\u0131 en\u00acgelleyecek, sendikalarda \u00f6rg\u00fct i\u00e7i demokrasiyi i\u015fler k\u0131lacak etkin \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nTar\u0131m kesimindeki, mevsimlik veya ge\u00e7ici i\u015flerdeki ve yap\u0131 i\u015f kolundaki i\u015f\u00e7ilerin, ev hizmeti g\u00f6renlerin \u00f6rg\u00fctlenebil\u00acmeleri ve haklar\u0131n\u0131 daha etkin bi\u00e7imde koruyabilmeleri, toplumsal g\u00fcvenlikten eksiksiz yararlanabilmeleri destek\u00aclenecektir.<\/p>\n
T\u00dcM \u00c7ALI\u015eANLARA GREVL\u0130 TOPLU S\u00d6ZLE\u015eME HAKKI
\n\u00c7a\u011fda\u015f sendikal haklar ger\u00e7ek anlam\u0131n\u0131 ancak grevli toplu s\u00f6zle\u015fme hakk\u0131yla bulur. Bu nedenle devlet, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fan\u00aclar\u0131n, sendikal \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak\u00act\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nKamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n, zorunlu kamusal hizmetleri aksatma\u00acdan,
\nGrevli Toplu S\u00f6zle\u015fme hakk\u0131ndan \u00e7a\u011fda\u015f normlar \u00e7er\u00e7e\u00acvesinde ve etkin bir \u015fekilde yararlanmalar\u0131,
\nSendikal haklar\u0131n\u0131 kullanabilmelerinin \u00f6n\u00fcndeki engelle\u00acrin kald\u0131r\u0131lmas\u0131,
\nBu alanda do\u011frudan uygulan\u0131rl\u0131k kazanm\u0131\u015f olan ILO s\u00f6z\u00acle\u015fmelerinden kaynaklanan haklar\u0131n\u0131 kullan\u0131labilmeleri,
\nsa\u011flanacakt\u0131r.
\nMedya sekt\u00f6r\u00fcnde ayr\u0131ms\u0131z grevli, toplu s\u00f6zle\u015fmeli sen\u00acdikal hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nGrev, sadece toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi s\u00fcrecinde bir ara\u00e7 ola\u00acrak g\u00f6r\u00fclmemeli, toplu s\u00f6zle\u015fmelerle sa\u011flanan haklar\u0131n uygulat\u0131lmas\u0131n\u0131n bir g\u00fcvencesi olarak da de\u011ferlendirilme\u00aclidir. Bu \u00e7er\u00e7evede, Hak Grevi ve Dayan\u0131\u015fma Grevinin ser\u00acbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131, toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri i\u00e7in yetki tespitinin tarafs\u0131zl\u0131kla uygulanmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nGrev hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nleyen, geciktiren ve etkisizle\u015f\u00actiren t\u00fcm zorlay\u0131c\u0131, ba\u011flay\u0131c\u0131 d\u00fczenlemeler ile grev hakk\u0131\u00acn\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc zedeleyen t\u00fcm grev yasaklar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131; grevlerin, ancak yarg\u0131 organlar\u0131nca ertelenebilmesi; grev ertelemelerinin, ge\u00e7erli, somut nedenlere ba\u011flanmas\u0131; erteleme sona erdikten sonra greve devam edilebilmesi, sa\u011flanacakt\u0131r.
\nToplu pazarl\u0131k hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n; \u00e7al\u0131\u015fanlar, i\u015fveren ve h\u00fck\u00fcmet kanatlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla, ge\u00e7mi\u015f deneyimleri\u00acmizin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve Uluslararas\u0131 \u00c7al\u0131\u015fma \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn ilke ve s\u00f6zle\u015fmeleri do\u011frultusunda, yeniden d\u00fczenlenmesi he\u00acdef al\u0131nacakt\u0131r.
\nG\u00dcVENL\u0130 VE SA\u011eLIKLI \u00c7ALI\u015eMA HAKKI
\nCHP, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n insanca ya\u015fama ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fulla\u00acr\u0131na kavu\u015fturulmalar\u0131n\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r. Bu ama\u00e7la,
\n\u0130\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, meslek hastal\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fine ili\u015fkin mev\u00aczuat, teknolojide ve kullan\u0131lan girdilerde meydana gelen geli\u015fmeler g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak g\u00f6zden ge\u00e7irilecek ve \u00e7a\u011f-da\u015fla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u0130\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, meslek hastal\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi konular\u0131nda \u00e7a\u011fda\u015f normlar esas al\u0131nacak, yerle\u015fmi\u015f normlara ili\u015fkin hukuksuzlu\u011fu ve t\u0131kanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 gidermek i\u00e7in hukuki d\u00fczen\u00aclemeler sosyal taraflarla birlikte ya\u015fama ge\u00e7irilecektir.
\nGerek i\u015fyerlerinde, gerek bas\u0131n ve yay\u0131n organlar\u0131nda \u00e7a\u00acl\u0131\u015fanlar\u0131 bilgilendirici ve bilin\u00e7lendirici yay\u0131nlar te\u015fvik edi\u00aclecektir.
\n\u0130\u015f\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, meslek hastal\u0131\u011f\u0131 ve i\u015f g\u00fcvenli\u011fi denetim perso\u00acnelinin say\u0131s\u0131, olanaklar\u0131 ve yetkileri artt\u0131r\u0131larak, ba\u011f\u0131ms\u0131z\u00acl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanacak, mevzuat\u0131n ihlali durumunda uygulanacak yapt\u0131r\u0131mlar etkili hale getirilecektir.
\nG\u00fcvencesiz, ka\u00e7ak i\u015f\u00e7i \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilerek; Sosyal G\u00fcvenlik Sisteminin en \u00f6nemli sorunu haline ge\u00aclen finansman sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclecektir. Bundan kaynaklanan haks\u0131z rekabet \u00f6nlenecektir.
\nK\u0131dem tazminat\u0131, i\u015f\u00e7iler bak\u0131m\u0131ndan \u00f6d\u00fcn verilemez ve vazge\u00e7ilemez bir kazan\u0131lm\u0131\u015f i\u015f\u00e7i hakk\u0131d\u0131r. Bu alana ili\u015fkin yasal d\u00fczenlemeler, ancak taraflar\u0131n mutabakat\u0131 sa\u011flana\u00acrak, kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar korunarak ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nEkonomik Sosyal Konsey, \u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131 temel al\u0131narak yeni\u00acden olu\u015fturulacak, gerekli durumlarda Konseyin yap\u0131s\u0131 geni\u015fletilecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fma bi\u00e7iminden kaynaklanan nedenlerle ortaya \u00e7\u0131kan hastal\u0131klar da meslek hastal\u0131\u011f\u0131 olarak kabul edilecek, Mes\u00aclek Hastal\u0131klar\u0131 listesi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fular\u0131na g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenecektir.
\nMeslek hastal\u0131klar\u0131 hastanelerinin say\u0131s\u0131 artt\u0131r\u0131lacak; \u00f6zel\u00aclikle sanayinin yo\u011fun oldu\u011fu yerlerde yeni meslek hasta\u00acl\u0131klar\u0131 hastaneleri a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nMeslek hastal\u0131klar\u0131nda tazmin edici de\u011fil, koruyucu \u00f6n\u00aclemlere y\u00f6nelik hukuksal d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nDEMOKRAT\u0130K, \u00d6ZG\u00dcR BASIN
\nVE \u0130LET\u0130\u015e\u0130M ORTAMI
\n\u0130leti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00fclkemizde insanca ya\u015faman\u0131n, saydam bir y\u00f6netime kavu\u015fman\u0131n ve demokratik sistemin temel ko\u015fullar\u0131ndand\u0131r. Halk\u0131n Do\u011fru Haber Alma ve Ger\u00e7ekleri \u00d6\u011frenme Hakk\u0131n\u0131n bir arac\u0131 olan yaz\u0131l\u0131, g\u00f6rsel ve dijital medyan\u0131n temel i\u015flevi ise ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve sorumluluk alan\u0131n\u0131 en iyi \u015fekilde de\u011ferlendi\u00acrip ger\u00e7ekleri tarafs\u0131z bi\u00e7imde kamuoyuna yans\u0131tmakt\u0131r.
\nDo\u011fru haber alma, do\u011frular\u0131 ve ger\u00e7ekleri bilme, do\u011fru bilgilenme hakk\u0131 demokrasinin gere\u011fidir:
\nG\u00fc\u00e7l\u00fc, yans\u0131z, ilkeli, demokratik bir medya hedefi\u00acmizdir: Medyada tekelle\u015fme \u00f6nlenecek, g\u00fc\u00e7l\u00fc, yans\u0131z, ilkeli, demokratik bir medya ortam\u0131n\u0131n, evrensel boyutta kabul g\u00f6ren kriterler e\u015fli\u011finde, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k ve \u00e7a\u011fda\u015f yap\u0131da eksiksiz olarak olu\u015fturulmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nBilgi edinme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nacak: Medya ve ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bilgi kirlili\u011fine yol a\u00e7\u00acmadan en yayg\u0131n \u015fekilde kullan\u0131labilmesi ile halk\u0131n bilgi edinme hakk\u0131ndan en geni\u015f bi\u00e7imde yararlanabilmesinin \u015feffaf ve demokratik ortam\u0131 ama\u00e7lanacak, bu \u00f6ng\u00f6r\u00fcn\u00fcn gerektirdi\u011fi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici ve d\u00fczenleyici t\u00fcm \u00f6nlemler sa\u011flanacak, Bilgi Edinme hakk\u0131na tam anlam\u0131yla uyulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u0130leti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc korunacak: Yasama ve y\u00fcr\u00fctmenin (merkezi ve yerel y\u00f6netimler d\u00e2hil), medya sahipli\u011finin veya bu alandaki t\u00fcm di\u011fer akt\u00f6rlerin \u0130leti\u015fim \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u00acn\u00fc k\u0131s\u0131tlamaya y\u00f6nelik giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 durulacakt\u0131r.
\nSans\u00fcr ve \u00f6ndenetime son verilecek, bas\u0131n haklar\u0131 ve ileti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc korunacak: Yay\u0131nlarda sans\u00fcr veya \u00f6n denetime kesinlikle kar\u015f\u0131 olan anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131zla, bu konuda sadece uluslararas\u0131 normlarda yarg\u0131 denetimine ba\u011fl\u0131 k\u0131l\u0131nmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclecek, bas\u0131n haklar\u0131 ve ileti\u015fim \u00f6z\u00acg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sonuna kadar savunulacakt\u0131r.
\n\u0130leti\u015fim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filer aras\u0131ndaki ileti\u015fimin gizlili\u011fi ilkesini ihlal etmeyecek, demokratik ve saydam bir hukuk devletinin beklentilerini kar\u015f\u0131layacak bir d\u00fczenlemeye tabi tutulmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\nMedya \u2013 ticaret \u2013 siyaset ili\u015fkilerine \u015feffafl\u0131k h\u00e2kim olacak: Devlette idarenin saydamla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 paralelinde, medya d\u00fcnyas\u0131, vak\u0131flar, dernekler ile meslek odalar\u0131n\u0131n, sekt\u00f6r\u00fcn ve bu kurulu\u015flar\u0131n y\u00f6neticilerinin, Medya \u2013 Tica\u00acret \u2013 Siyaset \u00e7er\u00e7evesindeki ili\u015fkilerinin saydamla\u015fmas\u0131 ve \u00e7a\u011fda\u015fla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r. Yabanc\u0131lar ulusal med\u00acya kurulu\u015flar\u0131nda yetkili \u00fcst y\u00f6netici olamayacaklard\u0131r.
\nSorumluluk d\u00fczeyi y\u00fcksek nitelikli medya: Yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel medya ile internet medyac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, Anayasam\u0131z\u0131n kural ve ilkelerine, insanl\u0131\u011f\u0131n evrensel de\u011ferlerine, toplu-mumuzun geleneklerine, farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrel, dini ve etnik du\u00acyarl\u0131l\u0131klar\u0131na, ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcze, bireysel hak ve \u00f6z\u00acg\u00fcrl\u00fcklere sayg\u0131l\u0131 bi\u00e7imde yay\u0131n yapmalar\u0131 hedef al\u0131nacak\u00act\u0131r. Medyada \u015fiddet g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerinin ileti\u015fim kurumlar\u0131 aras\u0131 \u00f6zdenetim mekanizmas\u0131 ile \u00f6nlenmesi ama\u00e7lanacakt\u0131r.
\nYerel medya desteklenecek: Yerel demokrasinin g\u00fc\u00e7\u00aclendirilmesinde \u00f6nemli bir i\u015flevi olan yerel g\u00f6rsel ve yaz\u0131l\u0131 medyan\u0131n geli\u015fmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r. Yerel radyo, televizyon ve gazeteler ile internet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, mesleki etik ile yans\u0131z, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcr habercilik ku\u00acrallar\u0131na ba\u011fl\u0131 kalmalar\u0131 e\u015fli\u011finde, mali ve kurumsal ya\u00acp\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi \u00f6nemle desteklenecektir. Yerel televizyonlar\u0131n uyduya \u00e7\u0131kma \u00fccretleri makul bir d\u00fczeye indirilecektir.
\nBas\u0131n \u0130lan Kurumu adil olacak: Bas\u0131n \u0130lan Kurumu\u2019nun adil ve hukuki olmayan ve bir nevi bask\u0131 unsuruna d\u00f6n\u00fc\u00ac\u015fen tarafl\u0131 uygulamalar\u0131 engellenecektir.
\nMedyada tekelle\u015fmenin \u00f6nlenmesi sa\u011flanacak: Yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel medyada tekelle\u015fmeyi \u00f6nlemeye y\u00f6nelik yasal ve kurumsal d\u00fczenlemeler, d\u00fcnyadaki \u00f6rnekleri de dik\u00ackate al\u0131narak uygulamaya ge\u00e7irilecektir. Gazete ve dergi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131ndaki yap\u0131lanmalar\u0131n haks\u0131z rekabet ortam\u0131 yarat\u00acmamas\u0131 g\u00f6zetilecektir.
\nRT\u00dcK meslek odalar\u0131na a\u00e7\u0131lacak: Kamu ileti\u015fim ku\u00acrulu\u015flar\u0131nda, toplumdaki her kesimin ve g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn en ge\u00acni\u015f boyutta yer almas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla, RT\u00dcK \u00fcyelerinin aday olma ve se\u00e7imi s\u00fcre\u00e7leri medya meslek odalar\u0131n\u0131n, ileti\u015fim fak\u00fcltelerinin etkin kat\u0131l\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lacak; RT\u00dcK\u2019\u00fcn konumu, internet yay\u0131nlar\u0131 alan\u0131n\u0131 da kapsaya\u00accak \u015fekilde g\u00fc\u00e7lendirilirken, etkinli\u011fi ve tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\nBas\u0131n etik kurallar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi desteklene\u00accek: Bas\u0131n Konseyi\u2019nin ve bu alandaki di\u011fer sivil toplum kurumlar\u0131n\u0131n, demokratik de\u011ferler \u00e7er\u00e7evesinde etkin\u00acliklerinin artmas\u0131, Bas\u0131n Etik Kurallar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi desteklenecektir.
\n\u0130leti\u015fim sekt\u00f6r\u00fcne \u00e7er\u00e7eve yasa: T\u00fcm ileti\u015fim sekt\u00f6r\u00fc\u00acn\u00fcn, yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel medya ile internet yay\u0131nc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer kitlesel yay\u0131nc\u0131l\u0131k d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tek bir \u00e7er\u00e7eve yasayla d\u00fc\u00aczenlenmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nSar\u0131 bas\u0131n kartlar\u0131na yeni d\u00fczen: Sar\u0131 Bas\u0131n Kartlar\u0131n\u0131n Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 bir kurulu\u015f yerine, Bas\u0131n Konseyi, T\u00fcr\u00ackiye Gazeteciler Cemiyeti, \u0130l Gazeteciler Cemiyetleri, T\u00fcr\u00ackiye Gazeteciler Federasyonu ve toplu s\u00f6zle\u015fme yapma hakk\u0131na sahip sendika temsilcilerinden olu\u015fan bir kurulca de\u011ferlendirilip haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in gerekli d\u00fczenlemeler ya\u00acp\u0131lacakt\u0131r.
\nYabanc\u0131lar\u0131n ulusal medya kurulu\u015flar\u0131n\u0131 kontrol et\u00acmesi \u00f6nlenecek: Yabanc\u0131lar\u0131n medya kurulu\u015flar\u0131ndaki pay\u0131 tek karar verici durumuna gelmelerini \u00f6nleyecek \u015fe\u00ackilde s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
S\u0130YASET VE S\u0130V\u0130L TOPLUM
\nEtkin, \u0130lkeli Ve Sayg\u0131n Parlamento
\nTBMM\u2019nin etkinli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131, se\u00e7ilmi\u015flerin \u00fclkede \u00e7o\u00ac\u011fulcu ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc demokrasinin geli\u015fmesinin kararl\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve g\u00fcvencesini olu\u015fturmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00d6zellikle ulusal dava haline gelen sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n Mecliste kapsaml\u0131 bi\u00e7imde ele al\u0131nmas\u0131, tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve ortak g\u00f6r\u00fc\u015f\u00aclere var\u0131lmas\u0131, toplum ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 yak\u0131ndan ilgilendiren yolsuzluk iddialar\u0131n\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Meclis \u0130\u00e7t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi bu anlay\u0131\u015fla yeniden olu\u015f\u00acturulacakt\u0131r.
\nTBMM Komisyonlar\u0131 geni\u015fletilerek, i\u015flev ve yetkilerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131; sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n, komisyonlar\u0131n ya\u00acsama ve denetim faaliyetlerine daha yo\u011fun d\u00fczeyde ve etkin \u00e7er\u00e7evede katk\u0131da bulunmalar\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nTBMM idaresi, \u00f6zerklik, tarafs\u0131zl\u0131k ve hizmette b\u00fc\u00act\u00fcnl\u00fck ilkeleri temelinde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak:
\nMeclis idaresinin en \u00fcst y\u00f6neticisi olan Genel Sekreterin Meclis Ba\u015fkanl\u0131k Divan\u0131\u2019n\u0131n ortak \u00f6nerisi ile TBMM taraf\u0131n\u00acdan se\u00e7ilmesi veTBMM b\u00fct\u00e7esinin olu\u015fturulacak Komis\u00acyon eliyle kendi i\u00e7inde denetlemesi, hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nSiyasi etik kurulu kurulacak: Siyasi Etik\/Ahlak yasas\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131larak, milletvekillerinin yapamayacaklar\u0131 i\u015fler yeni\u00acden belirlenecektir. TBMM Etik Kurulu olu\u015fturularak, mil-letvekillerinin kamu kesimi ile \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na girmeleri \u00f6nlenerek, Meclisin daha verimli, ilkeli ve etkin yap\u0131da \u00e7a\u00acl\u0131\u015fmas\u0131, toplumda daha g\u00fcvenilir ve sayg\u0131n konuma gel\u00acmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTEM\u0130Z S\u0130YASET, D\u00dcR\u00dcST Y\u00d6NET\u0130M
\nHer kademede d\u00fcr\u00fcst y\u00f6netim ve a\u00e7\u0131k toplumu ya\u015fama ge\u00e7irmek CHP\u2019nin temel hedefidir.
\nSiyasette ve kamu y\u00f6netiminde kirlenme toplumumuzun \u00f6ncelikli sorunlar\u0131ndan biridir. Yolsuzluk, r\u00fc\u015fvet, g\u00f6revi ihmal ve k\u00f6t\u00fcye kullanma, kay\u0131rmalar \u00fclke sosyal bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u00f6k\u00fcnden sarsmaktad\u0131r. Bu erdemsiz g\u00f6r\u00fcnt\u00fc halk\u0131m\u0131z\u0131n merkezi ve yerel y\u00f6netimlere olan g\u00fcvenini zedelemekte, demokrasimizin geli\u015fmesi engellenmektedir.
\nMilletvekilleri ile ilgili \u00e7a\u011fda\u015f Siyasi Etik\/Ahlak Kurallar\u0131, \u00fcl\u00ackemizde de, geli\u015fmi\u015f demokrasi \u00fclkeleri standartlar\u0131nda uygulamaya konulmad\u0131\u011f\u0131, Temiz Siyaset ilkeleri eksiksiz ya\u015fama ge\u00e7irilemedi\u011fi s\u00fcrece, D\u00fcr\u00fcst Y\u00f6netim sa\u011flana\u00acmaz, demokrasimizin bundan ciddi hasar g\u00f6rmesi \u00f6nle\u00acnemez.
\nSiyaset, bir Kamusal G\u00f6rev ve Toplumsal \u00d6zveri alan\u0131d\u0131r. Siyasetin bir \u00e7\u0131kar kap\u0131s\u0131, bir servet birikimi alan\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmesi \u00f6nlenecektir.
\nMeclisin \u00fclkedeki r\u00fc\u015fvet ve yolsuzluk iddialar\u0131n\u0131n denet\u00aclenmesinde daha etkin rol oynamas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterile\u00accektir. Kamu y\u00f6netiminde r\u00fc\u015fvet ve suistimal su\u00e7u i\u015fleyenlerin s\u00fcratle yarg\u0131lan\u0131p cezaland\u0131r\u0131lmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
\u2022 Milletvekili Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131na \u00c7a\u011fda\u015f Siyaset S\u0131\u00acn\u0131rlamas\u0131 Getirilecektir: Milletvekili Dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n erdemli ve temiz siyasetin \u00f6n\u00fcnde engel olu\u015fturmas\u0131na son verilecektir.
\nAnayasa\u2019da gerekli de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak, Milletvekili Doku\u00acnulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sadece k\u00fcrs\u00fc dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ile s\u0131n\u0131rlan\u00acd\u0131r\u0131lmas\u0131, di\u011fer faaliyetler ile adi su\u00e7lara kar\u015f\u0131 koruyucu i\u015flevinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6ncelikli hedefimiz olacakt\u0131r.
\nDokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talep edilen milletvekille\u00acrinin mevcut dosyalar\u0131n bekletilmeden, d\u00f6nem sonuna ertelenmeden sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u2022 Siyasi Etik (Ahlak Yasas\u0131 \u00c7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r)
\nMilletvekillerinin kamu kesimi ile hi\u00e7bir \u015fekilde \u00e7\u0131kar ili\u015fki\u00acsine girmemelerini, milletvekilli\u011fi d\u0131\u015f\u0131ndaki t\u00fcm i\u015f ili\u015fkileri\u00acni beyan etmelerini,
\nBa\u015fbakan ve bakanlar\u0131n, kontrolleri alt\u0131ndaki varl\u0131klar\u0131n\u0131n portf\u00f6y y\u00f6netiminin, g\u00f6revleri s\u00fcresince, kayyuma devre\u00acdilmesini,
\nMilletvekili Mal Bildirimlerinin kamuoyunun denetimine a\u00e7\u0131k tutulmas\u0131n\u0131,
\nBir siyasi partiden ba\u015fka bir siyasi partiye ge\u00e7i\u015fte do\u011fru\u00acdan veya dolayl\u0131 olarak \u00e7\u0131kar sa\u011flayan milletvekillerinin TBMM \u00fcyeli\u011finden d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesini, Hediye niteli\u011finde mal ve hizmet kabul\u00fcnde k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kapsam\u0131n\u0131n, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler standartlar\u0131nda geni\u015fletilmesini, sa\u011flamak i\u00e7in gerekli yasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131 he\u00acdef al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u2022 Devlet S\u0131rt\u0131ndan Zenginle\u015fme D\u00f6nemine Son Verilecektir
\nSiyaset, Medya ve Ticaret aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin saydamla\u015f\u00acmas\u0131, etik kurallara uygun hale gelmesi, tarikat ve \u00e7\u0131kar ba\u011flar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nT\u00fcccar Siyaset anlay\u0131\u015f\u0131na son verilecek, ticaret ile siyasetin ba\u011flar\u0131 kesilecektir.
\n\u2022 Siyasi Partilerin ve Adaylar\u0131n Se\u00e7im Harcamalar\u0131\u00acna Etkin Denetim Sa\u011flanacakt\u0131r
\nSiyasi partiler ile genel ve yerel se\u00e7imlerde aday olanlar\u0131n se\u00e7im harcamalar\u0131n\u0131n, partilere veya adaylara yap\u0131lan ba\u00ac\u011f\u0131\u015flar\u0131n Bat\u0131 demokrasileri normlar\u0131na g\u00f6re s\u0131n\u0131rlanmas\u0131 ve denetlenmesi sa\u011flanacak, parti gelir ve giderlerine ili\u015f\u00ackin veriler periyodik olarak kamuoyuna a\u00e7\u0131klanacakt\u0131r.
\n\u2022 Kamu Y\u00f6netiminde Saydaml\u0131k ve D\u00fcr\u00fcstl\u00fck Ege\u00acmen K\u0131l\u0131nacakt\u0131r
\nKamu g\u00f6revlilerinin kendileri ve yak\u0131nlar\u0131na her t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u0131kar sa\u011flayabilecek g\u00f6rev ili\u015fkisine girmeleri engellenecektir.
\nKamu ihale ve al\u0131mlar\u0131 \u015feffaf hale getirilecek, rekabete a\u00e7\u0131k tutulacakt\u0131r. \u0130hale yasas\u0131, bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek, kamu yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetecek yap\u0131ya kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nYerel y\u00f6netimlerin ihale, imar de\u011fi\u015fikli\u011fi veya rant olu\u015fu\u00acmuna neden olacak i\u015flem ve kararlar\u0131 ancak, meslek oda\u00aclar\u0131, muhtarlar ve y\u00f6re temsilcilerinin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile kamuoyu\u00acnun g\u00f6zetiminde, yerel meclisler d\u00fczeyinde ele al\u0131nabile\u00accek; gerekti\u011finde referanduma ba\u015fvurulacakt\u0131r.
\nKamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ve belediyelerin, kendileri ile do\u011f\u00acrudan ve dolayl\u0131 \u00e7\u0131kar ili\u015fkisi olan \u00f6zel ve t\u00fczel ki\u015filerden ba\u011f\u0131\u015f almalar\u0131 \u00f6nlenecektir.
\nDevlet ve \u00fclke y\u00f6netiminde ahlak\u0131n ve d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcn gele\u00acne\u011fini simgeleyen Cumhuriyet Halk Partisi, \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 Si\u00acyasi Ahlak Yasas\u0131 ve di\u011fer \u00f6nlemlerle, siyasette ve kamu y\u00f6netiminde erdem ve saydaml\u0131\u011f\u0131 temel ilke haline getire\u00accek; her t\u00fcrl\u00fc kirlili\u011fe son verecektir.
\nYOLSUZLUKLAR \u00d6NLENECEKT\u0130R
\nEtik de\u011ferlerdeki erozyonu h\u0131zland\u0131ran ekonomik sistem\u00aclerin k\u00fcreselle\u015fmesi ile yayg\u0131nla\u015fan ve geli\u015fen \u00fclkelerde yoksullu\u011fu art\u0131r\u0131c\u0131 bir etken konumuna gelen yolsuzluk, siyaset-ticaret-b\u00fcrokrasi ili\u015fkileri ile b\u00fcy\u00fcmektedir.
\nR\u00fc\u015fvet, yolsuzluk, adam kay\u0131rma, siyasal yozla\u015fma yal\u00acn\u0131zca ahlaki bir sorun olmay\u0131p, ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 da olumsuz etkilemektedir. Yolsuzluk ekonomik krizlerin ha\u00acz\u0131rlay\u0131c\u0131s\u0131 ve h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r.1980 sonlar\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019yi y\u00f6neten siyasi iktidarlar\u0131n uy\u00acgulamaya soktu\u011fu \u201ck\u00f6\u015fe d\u00f6n\u00fcc\u00fc\u201d anlay\u0131\u015f, giderek me\u015fru\u00acla\u015ft\u0131rmakta ve toplum yolsuzluklara al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.
\nCHP, her t\u00fcrl\u00fc yolsuzlukla kesin m\u00fccadelede kararl\u0131d\u0131r. Ancak yolsuzuluklarla nas\u0131l m\u00fccadele edilece\u011fi, yolsuzu\u00aclu\u011fun nas\u0131l anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ile yak\u0131ndan ili\u015fkilidir.
\nEn geni\u015f tan\u0131m\u0131 ile yolsuzluk; kamusal yetkinin \u00f6zel \u00e7\u0131kar\u00aclar do\u011frultusunda k\u00f6t\u00fcye kulan\u0131lmas\u0131d\u0131r.
\nYolsuzluk ya\u015fan\u0131lan s\u00fcre\u00e7te nitelik de\u011fi\u015ftirmi\u015f ve devletin t\u00fcm olanaklar\u0131 ve y\u00f6netme erki kullan\u0131larak sadece ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131 de\u011fil parti, s\u0131n\u0131f ve belli gruplar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 da kapsayan sistematik bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\nYolsuzluklardaki art\u0131\u015f toplumsal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcy\u00fc h\u0131zland\u0131ran, ekonomik ve sosyal doku h\u0131zla bozulmakta; \u00fclkemizin hu\u00ackuk sistemine ve demokrasiye olan g\u00fcven sars\u0131lmaktad\u0131r.
\nCHP, yolsuzluklarla karal\u0131l\u0131kla m\u00fccadele edecektir. Yolsuz\u00acluklar\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlem al\u0131nacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00ac\u00e7evede son zamanlarda zaman a\u015f\u0131m\u0131 nedeniyle pek \u00e7ok su\u00e7ta su\u00e7lular\u0131n cezas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131na ve bu durumun kamu vicdan\u0131n\u0131 derinden yaralad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunmaktad\u0131r. Bu nedenle baz\u0131 su\u00e7larda zaman a\u015f\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nS\u0130YAS\u0130 PART\u0130LER
\nCHP Halk\u0131n politika ve partilerle yabanc\u0131la\u015fmas\u0131 sonucu\u00acnu do\u011furan ama\u00e7layan, toplum kesimlerinin siyasete ge\u00acni\u015f boyutta kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayan anlay\u0131\u015flar\u0131 reddeder. Anayasan\u0131n temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin engelini olu\u015ftu\u00acran t\u00fcm maddeleri de\u011fi\u015ftirilecek: Cumhuriyet Halk Parti\u00acsi, 1982 Anayasas\u0131\u2019n\u0131n, siyasi partilerin yap\u0131lanma, \u00f6rg\u00fct\u00aclenme ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na getirdi\u011fi, \u00e7o\u011fulcu demokra\u00acsinin do\u011fal geli\u015fimini engelleyen k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131lma\u00acs\u0131n\u0131, bu ama\u00e7la gerekli yasal ve anayasal d\u00fczenlemelerin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.
\nGen\u00e7lerin ve kad\u0131nlar\u0131n siyasi partilerde ve siyasette aktif olarak yer almalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00dclkenin demokratikle\u015fmesinin \u00f6n ko\u015fulu olarak, siyasi partilerin i\u015fleyi\u015finde ve \u00f6rg\u00fct yap\u0131lanmalar\u0131nda parti i\u00e7i demokrasinin ve kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n ya\u015fama ge\u00e7irilmesi sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\nS\u0130V\u0130L TOPLUM \u00d6RG\u00dcTLER\u0130
\nSivil toplum yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi desteklenecek: Meslek odalar\u0131, okul aile birlikleri, sendikalar, y\u00f6resel da\u00acyan\u0131\u015fma dernekleri, \u00e7evre ve t\u00fcketici haklar\u0131 kurulu\u015flar\u0131 gibi t\u00fcm yurtta\u015f beraberlikleri \u00f6zendirilecektir. B\u00f6ylelikle, yurtta\u015f\u0131n sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00fclkede daha et\u00ackin duruma gelmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nVak\u0131flar\u0131n ve sosyal yard\u0131m amac\u0131 ile olu\u015fturulmu\u015f dernek\u00aclerin kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda faaliyet g\u00f6stermele\u00acri etkin denetim ile sa\u011flanacak; devletten daha \u00e7ok destek veya te\u015fvik alabilmeleri kamu yarar\u0131 ilkesi g\u00f6zetilerek ger\u00ac\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nSivil toplum koordinasyon kurulu olu\u015facak: Sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri, kendi uzmanl\u0131k alanlar\u0131nda devletin ger\u00e7ekle\u015f\u00actirmeyi \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc belirli projeleri kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir anlay\u0131\u015fla \u00fcstlenecekler, bu s\u00fcrecin denetimi ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn sa\u011flan\u00acmas\u0131 i\u00e7in Sivil Toplum Koordinasyon Kurulu olu\u015fturula\u00accakt\u0131r.
\nKOOPERAT\u0130FLER
\nCHP, kooperatifleri, \u00f6zellikle tar\u0131mda \u00fcretkenli\u011fin art\u0131r\u0131l\u00acmas\u0131nda, \u00fcretici eme\u011finin de\u011ferlendirilmesinde, gelirin daha adil payla\u015f\u0131m\u0131nda, dar gelirli t\u00fcketicinin korunma\u00acs\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayan demokratik \u00f6rg\u00fctlenme olarak de\u011ferlendirmektedir.
\nKooperatif\u00e7ilik en yayg\u0131n \u015fekilde desteklenecek: CHP, kooperatiflerin, tar\u0131m ve tar\u0131msal sanayinin geli\u015fti\u00acrilmesinde, \u00fcreticiye girdi ve di\u011fer desteklerin sa\u011flanma\u00acs\u0131nda, dar gelirli t\u00fcketiciye kolayl\u0131klar yarat\u0131lmas\u0131nda, sos\u00acyal konut \u00fcretimi ile bar\u0131nma ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayacaklar\u0131 inanc\u0131ndad\u0131r.
\nK\u0131rsal ve kentsel kooperatifler desteklenecek: Ba\u015fta tar\u0131msal faaliyetler alan\u0131nda olmak \u00fczere k\u0131rsal ve kentsel kooperatiflerin geli\u015ftirilmesi desteklenecek, bu kurumlar\u0131n uluslararas\u0131 kooperatif\u00e7ilik ilkeleri ve Avrupa Birli\u011fi norm\u00aclar\u0131na g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 g\u00f6zetilecektir. Kooperatiflerin ekonomik a\u00e7\u0131dan ba\u015far\u0131l\u0131 olabilmeleri i\u00e7in faaliyet konula\u00acr\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlendirilmesi ve i\u00e7erik olarak geni\u015fletilmesi, kendi aralar\u0131nda b\u00fct\u00fcnle\u015ferek g\u00fc\u00e7lenmeleri hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nKooperatifler Bankas\u0131 kurulacak: Kooperatiflerin ve\u00acrimli yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00f6zendirilecek; kooperatifler ve \u00fcst birlikle\u00acrin sermaye ve y\u00f6netimine egemen olacaklar\u0131 bir Koope\u00acratifler Bankas\u0131\u2019n\u0131n kurulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDemokratik Kooperatifler \u00c7er\u00e7eve Yasas\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131la\u00accak: Tar\u0131m ve tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 t\u00fcm kooperatifler (tar\u0131m kredi ve tar\u0131m sat\u0131\u015f d\u00e2hil) ile ilgili mevzuat\u0131n tek bir Kooperatifler Yasas\u0131 i\u00e7erisinde toplanmas\u0131 sa\u011flanacak; Kooperatif \u00dcst Birlikleri siyasi m\u00fcdahalelerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nKooperatif\u00e7ilik e\u011fitimi yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak: \u00dclke d\u00fc\u00aczeyinde demokratik kooperatif\u00e7ilik \u00fczerine yayg\u0131n e\u011fitim olana\u011f\u0131 sa\u011flanacak; bu ama\u00e7la, e\u011fitim sisteminde koope\u00acratif\u00e7ili\u011fe yeterince yer verilecek, kooperatif \u00fcst \u00f6rg\u00fctleri\u00acnin ortak ve ortak d\u0131\u015f\u0131 e\u011fitim yapmak \u00fczere yap\u0131lanmalar\u0131 desteklenecektir.
\nSEND\u0130KALAR
\nCumhuriyet Halk Partisi;
\n\u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda emek hakk\u0131n\u0131 koruyan, verimlili\u011fi art\u0131\u00acran, eme\u011fin \u00f6rg\u00fctlenmesi ve dayan\u0131\u015fmas\u0131na olanak sa\u011f\u00aclayan sendikal yap\u0131lanmada, bu temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler\u00acden t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yararlanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmekte,
\n\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n, sendikalar yoluyla, ekonominin y\u00f6nlendirilip d\u00fczenlenmesine etkin bi\u00e7imde kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 ama\u00e7lamakta,
\nDemokrasimizi zedeleyen ara rejimlerin \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 ve sendikac\u0131l\u0131k hareketi \u00fczerine getirdi\u011fi t\u00fcm engelleri ve olumsuzluklar\u0131 gidermeyi hedeflemekte, Sendikalar\u0131n siyasi partilerle ili\u015fki kurmalar\u0131n\u0131n, \u00e7al\u0131\u015fanla\u00acr\u0131n sendikalara \u00fcye olma ve sendikalarda y\u00f6netici se\u00e7ile\u00acbilme s\u00fcre\u00e7lerindeki k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 d\u00fczenlemelerin kald\u0131r\u0131lma\u00aclar\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmekte,
\nSendikalar\u0131n kendi i\u00e7 d\u00fczenlerinde ve i\u015fleyi\u015flerinde de\u00acmokrasi ilkelerine ve gereklerine daha ileri d\u00fczeyde uy\u00acmalar\u0131n\u0131, sendikal hareketin etkinli\u011fini artt\u0131r\u0131c\u0131 bir unsur olarak de\u011ferlendirmektedir.<\/p>\n
\u00dc\u00c7\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM
\nKAMU Y\u00d6NET\u0130M\u0130
\nB\u00d6L\u00dcM III
\nKAMU Y\u00d6NET\u0130M\u0130
\nCHP\u2019nin kamu y\u00f6netimi anlay\u0131\u015f\u0131
\nAnayasaya ve yasalara ba\u011fl\u0131l\u0131k i\u00e7inde, Atat\u00fcrk ilke ve dev\u00acrimleri, laik cumhuriyet ve modernle\u015fme ilkelerinden \u00f6d\u00fcn vermez.
\nUlus Devlet, \u00dcniter Devlet ve Laik Devlet yap\u0131lanmam\u0131\u00acza, ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve benzeri olmayan T\u00fcrkiye Modeli\u2019ne ko\u015fulsuz ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nHukuk devleti yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde evrensel nitelikteki temel insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 duyar.
\nYurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fini korumak, \u00fclkemi\u00aczin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik t\u00fcm tehditleri or\u00actadan kald\u0131rmak, i\u00e7 bar\u0131\u015f\u0131 s\u00fcrekli k\u0131lmak, uluslararas\u0131 bar\u0131\u00ac\u015fa katk\u0131da bulunmak devletin en \u00f6nemli sorumlulu\u011fudur.
\nKamu y\u00f6netiminin her kademesi ile, yasama ve yarg\u0131 erk\u00acleri kar\u015f\u0131s\u0131nda anayasal konumunu her ko\u015fulda sahiplen\u00acme, yarg\u0131 kararlar\u0131na uyma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc vard\u0131r.
\n\u00c7A\u011eDA\u015e KAMU Y\u00d6NET\u0130M\u0130 REFORMU
\nT\u00fcrkiye\u2019nin gereksinimlerine uygun bir Kamu Y\u00f6netimi Reformu ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Bu Reform \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7a\u011fda\u015f, demokratik \u00fclkelerdeki reform \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkate al\u0131narak yap\u0131sal de\u011fi\u015fikliklere gidilecek, vatanda\u015flar\u0131n ha\u00acyat\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren, yat\u0131r\u0131mlar\u0131 geciktirip engelleyen gerek\u00acsiz formaliteler kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00f6nlendir\u00acmek i\u00e7in bir Devlet Reformu Bakanl\u0131\u011f\u0131 kurulacakt\u0131r.<\/p>\n
K\u00fcreselle\u015fmenin getirdi\u011fi teknolojik olanaklardan yararlan\u0131lacak, \u00fcniter yap\u0131 korunacak: Kamu y\u00f6neti\u00acminde, \u00f6zellikle ileti\u015fim alan\u0131nda k\u00fcreselle\u015fmenin sa\u011flad\u0131\u00ac\u011f\u0131 baz\u0131 teknolojik olanaklardan yararlan\u0131lacak ancak, k\u00fcre\u00acselle\u015fme ad\u0131na \u00e7ok say\u0131da yerel iktidar oda\u011f\u0131 olu\u015fturmay\u0131 dayatan, merkezi devlete rakip olarak cemaat, tarikat ve \u00e7ok uluslu \u015firketler eksenini geli\u015ftirmeye y\u00f6nelik idari fe\u00acderalizm benzeri yap\u0131lanmay\u0131 \u00f6ng\u00f6rerek Cumhuriyetimi-zin temel niteliklerini ve \u00f6zellikle \u00fcniter yap\u0131y\u0131 tehdit eden her t\u00fcrl\u00fc idari d\u00fczenleme giri\u015fimleri g\u00fcndemden \u00e7\u0131kart\u0131\u00aclacakt\u0131r.
\nVatanda\u015f odakl\u0131 h\u0131zl\u0131, rasyonel kamu hizmeti: CHP, y\u00f6netim yap\u0131s\u0131n\u0131, kamu hizmetlerini h\u0131zl\u0131, ekonomik, ve\u00acrimli, etkin, rasyonel, ve vatanda\u015f odakl\u0131 olarak yeniden yap\u0131land\u0131racakt\u0131r. M\u00fcmk\u00fcn olan alanlarda, \u00e7a\u011fda\u015f \u00fclke\u00aclerde oldu\u011fu gibi y\u0131ll\u0131k \u00fcretim ve verimlilik art\u0131\u015f\u0131 hedefle\u00acri saptanacak ve ilgili kurulu\u015flar\u0131n bu hedeflere ula\u015fmas\u0131 te\u015fvik edilecek, ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar \u00f6d\u00fcllendirilecektir.
\nBakanl\u0131klar\u0131n say\u0131s\u0131 ve g\u00f6rev alanlar\u0131 yeniden d\u00fc\u00aczenlenecektir: Kamu y\u00f6netiminin, \u00e7a\u011fda\u015f geli\u015fmelerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda kendisini s\u00fcrekli yenileyip geli\u015ftiren bir yap\u0131ya ka\u00acvu\u015fturulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu kapsamda, B\u00f6lgesel Kal\u00ack\u0131nma ve Yerle\u015fim Sorunlar\u0131, Bili\u015fim ve Bilgi Toplumu, Av\u00acrupa ile \u0130li\u015fkiler, KOB\u0130, G\u00f6\u00e7men Sorunlar\u0131 gibi yeni sorun ve sorumluluk alanlar\u0131nda ve \u00e7al\u0131\u015fma ve sosyal g\u00fcvenlik alanlar\u0131na y\u00f6nelik Bakanl\u0131k d\u00fczeyinde yeni yap\u0131lanmalar ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\n\u015eEFFAF, AD\u0130L, RASYONEL KAMU \u0130HALE RE\u00acFORMU
\nKamu ihale sistemi, kamu yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten, e\u015fitlik, ada\u00aclet ve saydaml\u0131k ilkelerini temel alan, i\u015fi en makul fiyatla, s\u00fcresi i\u00e7inde, en iyi yapacak olana yapt\u0131rma anlay\u0131\u015f\u0131 ile, \u00e7a\u011fda\u015f normlar ve fenni kurallar \u00e7er\u00e7evesinde yeniden olu\u015fturulacakt\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla, kamu ihale kanunu a\u00e7\u0131k\u00acl\u0131k, \u015fefafl\u0131k ve rekabeti sa\u011flayacak \u015fekilde yeniden ele al\u0131nacakt\u0131r.
\nM\u00fcteahhitlik ve M\u00fc\u015favirlik hizmetleri sunan kurulu\u015flar\u0131n, bu alandaki \u00fclkemiz uygulamalar\u0131 \u00f6tesinde uluslararas\u0131 d\u00fczeyde belirlenmi\u015f ilke ve standartlarda olu\u015fmalar\u0131 ve hizmet sunmalar\u0131 esas al\u0131nacakt\u0131r.
\nKamu \u0130hale Kurumu\u2019nun ba\u011f\u0131ms\u0131z yap\u0131s\u0131 g\u00f6zetilecek, \u00e7a\u00acl\u0131\u015fmalar\u0131na etkinlik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nKamu ihale s\u00fcrecine, d\u0131\u015far\u0131dan, devlet y\u00f6netiminin di\u011fer kademelerinden veya siyasi kesimlerinden her t\u00fcrl\u00fc m\u00fc\u00acdahalenin kesinlikle \u00f6n\u00fc al\u0131nacakt\u0131r.
\nRisk ve kriz y\u00f6netimi mekanizmalar\u0131 kurulacakt\u0131r. Devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n, kamu idaresinin ve toplum d\u00fczenimizin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilece\u011fi riskler de\u011ferlendirilerek, kamu yarar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde tutan yurtta\u015f odakl\u0131 ve etkili bir risk ve kriz y\u00f6netimi mekanizmas\u0131 kurulacakt\u0131r.
\nKamu y\u00f6netimi bilgi \u00e7a\u011f\u0131 olanaklar\u0131n\u0131 kullanarak ya\u015fam\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak ve \u00e7a\u011fda\u015f kamu y\u00f6netim sis\u00actemleri ge\u00e7ikmeksizin uygulanacakt\u0131r: Kamu idaresi\u00acnin fiziki ve teknik alt yap\u0131s\u0131, bilgi ve bili\u015fim \u00e7a\u011f\u0131 ile k\u00fcresel\u00acle\u015fmenin, \u00e7a\u011fda\u015f y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n getirdi\u011fi olanaklar ile g\u00fc\u00e7lendirilecektir. E- Devlet yap\u0131lanmas\u0131 t\u00fcm hizmet alanlar\u0131nda etkin ve \u00e7a\u011fda\u015f \u00e7er\u00e7evede ya\u015fama ge\u00e7irile\u00accek, devlet yurtta\u015f ili\u015fkileri sadele\u015ftirilecek ve ya\u015fam ko\u00aclayla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00c7a\u011fda\u015f Personel Reformu ile Kamu g\u00f6revlilerinin verim\u00aclili\u011fi ve etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak personelin hizmet-i\u00e7i e\u011fitimi ile niteli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. \u00c7a\u011fda\u015f y\u00f6netim tek-niklerini esas alan bir personel reformu ger\u00e7ekle\u015ftirilecek\u00actir.
\nKamu etik kurulu ba\u011f\u0131ms\u0131z yap\u0131da etkinle\u015ftirilecek: Y\u00f6netimin her kademesinde, d\u00fcr\u00fcst y\u00f6netim ilkeleri ege\u00acmen k\u0131l\u0131nacak, Kamu Etik Kurulu\u2019na i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lacak, y\u00fcr\u00fctme erkinin hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6zel \u00e7\u0131karlar i\u00e7in kullan\u0131l\u00acmas\u0131na izin verilmeyecek, bu konu ile ilgili gerekli yasal d\u00fczenlemeler ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nYerel y\u00f6netimlerin g\u00f6rev yetki ve sorumluluklar\u0131 yeniden tan\u0131mlanacakt\u0131r.
\nKamu y\u00f6netiminde merkezi idare ve yerel y\u00f6netimler ara\u00acs\u0131nda hizmet b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6zetilerek, merkezi ve yerel ida\u00acrelerle bunlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler yeniden tan\u0131mlanacakt\u0131r. Merkezi \u0130dare taraf\u0131ndan \u00fcstlenilmi\u015f olan g\u00f6revlerden uy\u00acgun g\u00f6r\u00fclenler, yerel y\u00f6netimlere devredilecektir. Hizmet b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, \u00fcniter devlet ilkesini, devletin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve hizmet-kaynak dengesini g\u00f6zeten bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Merkezi y\u00f6netimin yerel y\u00f6netimleri denetlemesi \u00e7a\u011fda\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7inde yeniden d\u00fczenlene\u00accektir.
\nHak sahibi vatanda\u015f: Kamu y\u00f6netiminde yard\u0131m yap\u0131\u00aclan muhta\u00e7 vatanda\u015f kavram\u0131 yerine, yasalarla haklar\u0131 ko\u00acrunan hak sahibi vatanda\u015f kavram\u0131 temel al\u0131nacakt\u0131r.
\nYurtta\u015f\u0131n beyan\u0131 esas olacak, devlet vatanda\u015f\u0131na g\u00fc\u00acvenecek: Beyan usul\u00fc getirilecek; bu \u00e7er\u00e7evede vatanda\u00ac\u015f\u0131na g\u00fcvenen bir devlet anlay\u0131\u015f\u0131 egemen k\u0131l\u0131nacakt\u0131r. Dev\u00acletle ili\u015fkilerinde, vatanda\u015fa ku\u015fkuyla yakla\u015f\u0131lmayacak, aksi kan\u0131tlanmad\u0131k\u00e7a vatanda\u015flar\u0131n beyan\u0131 ilke olarak do\u011fru kabul edilecektir. \u00d6zellikle kurallar\u0131, \u015fartlar\u0131 ve nas\u0131l yap\u0131\u00aclaca\u011f\u0131 belirlenmi\u015f olan her t\u00fcrl\u00fc ruhsat ve izin konular\u0131n\u00acda vatanda\u015f\u0131n beyan\u0131 esas al\u0131nacak; ger\u00e7ek d\u0131\u015f\u0131 beyanda bulunanlar i\u00e7in a\u011f\u0131r ko\u015fullar i\u00e7eren kurallar konulacakt\u0131r
\nYEREL Y\u00d6NET\u0130M, YER\u0130NDEN Y\u00d6NET\u0130M
\nCHP, a\u011f\u0131rla\u015fan kent sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde yerel y\u00f6ne\u00actimlere makul \u00f6l\u00e7\u00fclerde yeni yetkiler verecek, yurtta\u015flar\u0131n yerel y\u00f6netimin kararlar\u0131 \u00fczerinde daha fazla s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.
\nCHP yerel y\u00f6netimleri, yerel iktidar odaklar\u0131 olarak de\u011fil, yerel demokrasi odaklar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Yerel demokrasiyi, ulusal d\u00fczeydeki demokrasiye rakip olarak de\u011fil, onun ta-mamlay\u0131c\u0131s\u0131 olarak benimser.
\nCumhuriyet Halk Partisi\u2019nin yerel y\u00f6netim vizyonunun oda\u011f\u0131nda insan merkezli bir kentsel ve toplumsal kalk\u0131n\u00acma anlay\u0131\u015f\u0131 vard\u0131r.
\nYeni yerel y\u00f6netim d\u00fczeni; laik cumhuriyetin, \u00fclke b\u00fct\u00fcn\u00acl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, \u00e7o\u011fulcu demokrasinin, \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplumun, bire\u00acyin geli\u015fmesinin, insan haklar\u0131n\u0131n, bireysel k\u00fclt\u00fcrel hakla\u00acra ve k\u00fclt\u00fcrel mirasa duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n, korunmaya muhta\u00e7la\u00acr\u0131n, \u00e7evrenin ve t\u00fcketicinin korunmas\u0131n\u0131n da g\u00fcvencesini olu\u015fturacakt\u0131r. Yerel y\u00f6netimlerin bu ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde faaliyet g\u00f6sterip g\u00f6stermedikleri merkezi y\u00f6netim taraf\u0131n\u00acdan etkin bi\u00e7imde denetlenecektir.
\nYerellik kavram\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f boyutta yeniden tan\u0131mlanacak, yerel nitelikli hizmetlerin yetki ve sorumlulu\u011fu, \u00fcniter dev\u00acletin gerekleri dikkate al\u0131narak, ihtiya\u00e7 duyulan yerlerde kaynak ve ara\u00e7lar da sa\u011flanarak merkezi y\u00f6netim taraf\u0131n\u00acdan yerel y\u00f6netimlere devredilecektir.
\nBu d\u00fczenleme ile yerel konulardaki yetki ve sorumlu\u011fun b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00f6re insan\u0131na b\u0131rak\u0131lmas\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f olacak\u00act\u0131r.
\nYEREL Y\u00d6NET\u0130M REFORMU
\nDemokratikle\u015fmeyi, modernle\u015fmeyi, \u00e7a\u011f\u0131 payla\u015fmay\u0131, insan onuruna sayg\u0131y\u0131, e\u015fitli\u011fi temel alan \u00e7a\u011fda\u015f bir ye\u00acrel y\u00f6netim reformu yap\u0131lacakt\u0131r.
\nHizmetleri en h\u0131zl\u0131, ekonomik, etkin, verimli, zaman\u0131nda ve yeterli bi\u00e7imde \u00fcreterek sunabilecek kurumsal yap\u0131la\u015f\u00acma sa\u011flanacak,
\nEtkin bir stratejik planlama ile gelecekte kar\u015f\u0131la\u015facak so\u00acrunlara ve gereksinmelere haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olacak, kendisini s\u00fc\u00acrekli yenileyip geli\u015ftiren, bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerinden en geni\u015f \u015fekilde yararlanan mekanizmalar olu\u015fturulacak,
\nYerel y\u00f6netim reformuyla getirilecek y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131, laik cumhuriyetin, \u00fclke b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, \u00e7o\u011fulcu demokrasinin, \u00f6rg\u00fctl\u00fc toplumun, bireyin geli\u015fmesinin, f\u0131rsat e\u015fitli\u011finin, insan haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.
\nMerkezi ve yerel idareler aras\u0131ndaki g\u00f6rev ve kay\u00acnak payla\u015f\u0131m\u0131 yeniden d\u00fczenlenecektir:
\n\u00dclkemizde pek \u00e7ok konuda hem merkezi y\u00f6netime hem de yerel y\u00f6netime g\u00f6revler verildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmekte, ancak bunlar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 net olarak \u00e7izilememektedir. Bu nedenle g\u00f6rev payla\u015f\u0131m\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131daki ilkelere uyulacakt\u0131r:
\nG\u00f6rev payla\u015f\u0131m\u0131 objektif, \u00f6nceden belirlenmi\u015f belli \u00f6l\u00e7\u00fct\u00aclere dayanacak, a\u00e7\u0131k ve anla\u015f\u0131l\u0131r olacak ve yerel y\u00f6netim\u00aclere verilen g\u00f6revlerin tan\u0131m\u0131 yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmaya meydan vermeyecek bi\u00e7imde net olarak belirlenecektir.
\nYerel y\u00f6netimlere g\u00f6rev ve sorumluluk verilirken n\u00fcfus b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri de dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Yerel y\u00f6netimlerin ken\u00acdi i\u00e7lerinde g\u00f6rev da\u011f\u0131l\u0131m\u0131nda g\u00f6revlerini etkili bi\u00e7imde sunabilecek yeterli teknik ve idari kapasiteye sahip olup olmad\u0131klar\u0131 da dikkate al\u0131nacakt\u0131r.
\nYerel y\u00f6netimlerin yerine getirece\u011fi hizmetlerin belir\u00aclenmesinde a\u015fa\u011f\u0131daki \u00f6l\u00e7\u00fctler dikkate al\u0131nacakt\u0131r:
\n– \u00d6ncelikle yerel halk\u0131n gereksinimini kar\u015f\u0131lamaya d\u00f6n\u00fck hizmetler,
\n– Yerel halk\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131 gerektiren ya da yerel katk\u0131ya imkan veren hizmetler,
\n– B\u00f6lgesel ya da ulusal d\u00fczeyde e\u015fg\u00fcd\u00fcm gerektirmeyen i\u015fler,
\n– Yerel y\u00f6netimlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc a\u015fmayan y\u00fcksek kaynak ya da \u00f6zel uzmanl\u0131k ve teknik altyap\u0131 gerektirmeyen i\u015fler,
\n– Kaynak kullan\u0131m\u0131nda rasyonellik a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7ek gerektirmeyen i\u015fler
\nYerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen hizmetler i\u00e7in ge\u00acnel standartlar belirlenecektir.
\nKat\u0131l\u0131mc\u0131, \u00e7o\u011fulcu, etkin, demokratik, hesap veren, \u015feffaf, bilgi edinme hakk\u0131na sayg\u0131l\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f yerel y\u00f6\u00acnetimler.
\n\u00d6nce insan odakl\u0131 hizmet anlay\u0131\u015f\u0131 insan haklar\u0131na birin\u00acci \u00f6ncelik verilecek; hizmete eri\u015fme haklar\u0131 f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde sa\u011flanacak, hi\u00e7bir ko\u015fulda hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ilkesinden \u00f6d\u00fcn verilmeyecek; farkl\u0131 sosyal k\u00f6\u00ackenlerden ve b\u00f6lgelerden gelen insanlar\u0131n birlikte ya\u015fa\u00acmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak ve sosyal ya\u015famlar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek temel g\u00f6revi olacakt\u0131r.
\nKAPSAMLI \u00c7A\u011eDA\u015e H\u0130ZMETE ODAKLANMI\u015e YEREL Y\u00d6NET\u0130MLER:
\nY\u00fcksek okul ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerine, huzurlu, \u00e7a\u011fda\u015f yurt ve bar\u0131nma olanaklar\u0131 sunulmas\u0131n\u0131,
\nBedelsiz rehabilitasyon ve koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetleri sa\u011f\u00aclanmas\u0131n\u0131,
\nDeste\u011fe muhta\u00e7 engellileri, kimsesiz \u00e7ocuklar\u0131 ve bak\u0131ma muhta\u00e7 ya\u015fl\u0131lar\u0131 sahiplenen koruyucu sosyal hizmetlerin ve sosyal yard\u0131mlar\u0131n verilmesini,
\nKad\u0131nlar\u0131n toplumsal ve ekonomik ya\u015fama kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131, stat\u00fclerini art\u0131r\u0131c\u0131 ve kad\u0131n erkek e\u015fitli\u011fini g\u00fc\u00e7\u00aclendirici projelerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini,
\nTarihi ve k\u00fclt\u00fcrel mirasa sahip \u00e7\u0131k\u0131larak korunmas\u0131n\u0131, m\u00fc\u00aczelerin geli\u015ftirilmesini, halk\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131k k\u00fct\u00fcphane\u00aclerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131,
\nTurizmin kamu sorumlulu\u011fu alt\u0131ndaki alt yap\u0131s\u0131n\u0131n ihtiya\u00acca cevap verecek \u00e7er\u00e7evede olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve bu sekt\u00f6\u00acre y\u00f6nelik hizmetlerin daha etkin hale getirilmesini,
\nK\u00fclt\u00fcrel etkinlikler, herkese spor yapma ve dinlenme alan\u0131 olanaklar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131, T\u00fcketici haklar\u0131na, kentli olma hakk\u0131na, \u00e7evre hakk\u0131na, g\u0131da sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na duyarl\u0131l\u0131k g\u00f6sterilmesini,
\nG\u00fcvenli trafik altyap\u0131s\u0131 ve huzurlu ula\u015f\u0131m olanaklar\u0131, toplu ta\u015f\u0131ma hizmetleri ile engellilere ve yayalara \u00f6ncelik anla\u00acy\u0131\u015f\u0131 ile kentte huzurlu ve kaliteli ya\u015fam ortam\u0131n\u0131n yarat\u0131l\u00acmas\u0131n\u0131,
\n\u00f6ncelikli g\u00f6revler olarak de\u011ferlendirerek; bu ama\u00e7la ka\u00acd\u0131nlara beceri kazand\u0131racak semt evlerini, Kad\u0131n S\u0131\u011f\u0131nma Evlerini, Bak\u0131ma Muhta\u00e7lar ve Ya\u015fl\u0131lar Evlerini, Gen\u00e7lik ve K\u00fclt\u00fcr Merkezlerini, Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezlerini, A\u00e7\u0131k ve ka\u00acpal\u0131 Spor sahalar\u0131n\u0131 ya\u015fama ge\u00e7ireceklerdir.
\nPLANA, \u00c7EVREYE, YE\u015e\u0130LE VE \u0130NSANA SAYGILI YEREL Y\u00d6NET\u0130MLER:
\nMetropoller \u00fcst \u00f6l\u00e7ekli planlama kararlar\u0131 ile yeniden belirlenecek: Metropoller, b\u00f6lgesel b\u00fct\u00fcnc\u00fcl planlama \u00e7er\u00e7evesinde, en \u00fcst d\u00fczeyde y\u00f6netici ve y\u00f6nlendirici merkez olarak yeni bir yap\u0131lanmaya ve yeni bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na kavu\u015fturulacakt\u0131r. Metropol alanlar\u0131n y\u00f6netim s\u0131n\u0131rlar\u0131, mekansal yay\u0131l\u0131m, co\u011frafi s\u0131n\u0131rlar, ekonomik ili\u015fki d\u00fczeyleri de dikkate al\u0131narak, \u00fcst \u00f6l\u00e7ekli plan kararlar\u0131na dayal\u0131 bi\u00e7imde belirlenecektir. Plan hiyerar\u015fisi dikkate al\u0131\u00acnarak alt \u00f6l\u00e7ekli planlar\u0131n \u00fcst \u00f6l\u00e7ekli planlara uygun olma\u00acs\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nHedef gelecekte t\u00fcm co\u011frafyan\u0131n belediyelere d\u00f6\u00acn\u00fc\u015fmesidir: Yerel y\u00f6netimlerin zaman i\u00e7inde \u00fclkenin t\u00fcm co\u011frafyas\u0131n\u0131 kapsamas\u0131, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde b\u00fc\u00act\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019nin belediyelere d\u00f6n\u00fc\u015fmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.Bir y\u00f6redeki k\u00f6yler, gerekti\u011finde birle\u015ftirilerek, K\u0131rsal Be\u00aclediyelere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir. Ayr\u0131ca, tek tip belediye mo\u00acdelinden vazge\u00e7ilerek, g\u00f6revleri ve gelirleri bak\u0131m\u0131ndan k\u0131rsal alan \u00f6zelliklerini g\u00f6zeten yeni bir belediye modeli olu\u015fturulacakt\u0131r. Turizm y\u00f6relerindeki belediyeler ile n\u00fc\u00acfuslar\u0131 mevsimsel olarak \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131yan bele\u00acdiyeler i\u00e7in de \u00f6zel d\u00fczenlemeler getirilecektir. B\u00f6ylece kendilerine verilen \u00e7ok say\u0131da g\u00f6rev alt\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eken belediyeler yerine, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131lar olu\u015fturulacak ve k\u0131rsal alandaki y\u00f6netim ve hizmet bo\u015flu\u011fu ortadan kald\u0131\u00acr\u0131lacakt\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyelerinde mesafe \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fcne dayal\u0131 kent y\u00f6netimi karma\u015fas\u0131na son verilecek: Bu anla\u00acy\u0131\u015fla, 5447 say\u0131l\u0131 kanun ile kapat\u0131lan belediyeler, yerle\u015fim konumu ve \u00e7ekim oda\u011f\u0131 olma potansiyelleri de dikkate al\u0131narak CHP iktidar\u0131nda tekrar a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nKamu kaynaklar\u0131n\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131 sa\u011flanacak:
\nDemokratik kat\u0131l\u0131mc\u0131 hizmet i\u00e7in Semt Konseyleri, de\u00acmokratik kat\u0131l\u0131ml\u0131 y\u00f6netim i\u00e7in Ba\u015fvuru B\u00fcrolar\u0131 ile Vali\u00aclik \/ Kaymakaml\u0131k Koordinasyon Merkezleri kurulacak, halk ile belediyeler aras\u0131nda S\u00fcrekli \u0130leti\u015fim ve Etkile\u015fim Sistemi kanallar\u0131 olu\u015fturulacak; belediyeler hem\u015fehrileri\u00acni faaliyet programlar\u0131, b\u00fct\u00e7e ve imar plan\u0131 uygulamalar\u0131 hakk\u0131nda \u00e7a\u011fda\u015f ileti\u015fim ara\u00e7lar\u0131 ile d\u00fczenli olarak bilgi\u00aclendirecekler.
\nYerel y\u00f6netimlere yeterince kaynak sa\u011flanacak: Ye\u00acrel y\u00f6netimlerin bu hizmetleri yerine getirmelerini sa\u011fla\u00acyacak kaynak, ihtiya\u00e7lar gere\u011fince kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Kaynak kullan\u0131m\u0131nda verimlilik ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde yerel y\u00f6netim \u015firketleri ve ekonomik giri\u015fimleri etkin bir denetime tabi tutularak, faaliyet alanlar\u0131 yeniden belirlenecektir.
\nT\u00fcm beldelere ihtiyaca g\u00f6re mali destek sa\u011flanacak: \u00d6z kaynaklar\u0131 ve altyap\u0131s\u0131 yetersiz olan, \u00fcstelik n\u00fcfus \u00f6l\u00ac\u00e7\u00fct\u00fc bak\u0131m\u0131ndan BEL-DES Projesi\u2019nden faydalanamayan t\u00fcm belediyelere gerekli mali ve teknik destek sa\u011flanacak\u00act\u0131r.
\nBelediye \u015firketleri yeniden ele al\u0131nacakt\u0131r: Belediye \u015firketleri kolay, keyfi, kurals\u0131z ve denetimsiz para harca\u00acyan bir yap\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131larak; belediyelere verilen her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6revi \u015firketler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yapma yolu kapat\u0131lacak ve zorunlu hallerin d\u0131\u015f\u0131nda yenilerinin kurulmas\u0131 \u00f6nlene\u00accektir.
\nKentle\u015fme Fonu-Kentlerde olu\u015fan de\u011fer art\u0131\u015f\u0131 kamu yarar\u0131na sunulacakt\u0131r: Kentlerde olu\u015fan de\u011fer art\u0131\u015flar\u0131, saydam bir \u00e7al\u0131\u015fma ile olu\u015fturulacak kayna\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fc\u00aclerek Kentle\u015fme Fonu\u2019na aktar\u0131lacakt\u0131r. \u00c7e\u015fitli imar uygu\u00aclamalar\u0131 ile olu\u015fan bu rant kentte ya\u015fayanlar\u0131n hizmetine sunulmak \u00fczere kullan\u0131lacakt\u0131r.
\nKent uzla\u015fma kurullar\u0131 olu\u015fturulacak: Belediyeler; y\u00f6re, b\u00f6lge ve \u00fclke d\u00fczeyinde kendi aralar\u0131nda olu\u015ftura\u00accaklar\u0131 birliklerle, hem dayan\u0131\u015fma ve yard\u0131mla\u015fma, hem de ortak gereksinimlerini ve ortak sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilme olanaklar\u0131na kavu\u015fturulacaklard\u0131r. Yerel y\u00f6netim ile hem\u015fehriler aras\u0131ndaki ihtilaflar yarg\u0131ya intikalden \u00f6nce, saydam yap\u0131larda i\u015flev g\u00f6recek Kent Uz\u00acla\u015fma kurullar\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nBelediye Ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n yapamayacaklar\u0131 i\u015fler hakk\u0131nda d\u00fczenleme yap\u0131lacakt\u0131r. Se\u00e7ilen belediye ba\u015fkanlar\u0131 ve birinci derecede yak\u0131nlar\u0131n\u0131n belediyeden i\u015f almas\u0131, be\u00aclediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n yap\u0131-denetim \u015firketlerine \u00fcye olmas\u0131 \u00f6nlenecektir.
\nBelediye meclisleri ger\u00e7ek i\u015flev ve etkinli\u011fine kavu\u015f\u00acturulacak:
\nBelediye meclisleri, halk ad\u0131na karar al\u0131p politika \u00fcreten, denetim g\u00f6revi yapan ve halk\u0131n e\u011filimleriyle isteklerini yans\u0131tan bir kurum olarak de\u011ferlendirilecektir. Belediye meclislerinde temsilin nitelik ve nicelik olarak geli\u015ftirilme\u00acsinin yollar\u0131 a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nBelediye meclislerinin yan\u0131nda, meslek odalar\u0131n\u0131n, sen\u00acdikalar\u0131n, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin, her d\u00fczeydeki e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n ve toplumsal ama\u00e7l\u0131 kurulu\u015flar\u0131n temsilcile\u00acrinden olu\u015fan Belediye Dan\u0131\u015fma Meclisleri ve Kent Mec\u00aclisleri de etkinli\u011fe kavu\u015fturulacakt\u0131r. Kent meclislerinde al\u0131nan kararlar\u0131n belediye meclislerinde g\u00fcndeme al\u0131n\u00acmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nBelediye Meclislerinde Muhtarlar\u0131n, Meslek Odalar\u0131n\u0131n, Sendikalar\u0131n, \u00c7evre \u00d6rg\u00fctlerinin, Sivil Toplum Temsilcile\u00acrinin ve al\u0131nacak kararlardan etkilenecek taraflar\u0131n ilgili m\u00fczakere s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. G\u00fcvenlik ve yarg\u0131 mensuplar\u0131 hari\u00e7, Kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na, kendi g\u00f6revleri yan\u0131nda, Belediye veya \u0130l Genel Meclisleri\u00acne se\u00e7ilebilmelerinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nMahalle muhtarl\u0131klar\u0131 belediyelerin u\u00e7 hizmet bi\u00acrimlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek:
\nMahalle y\u00f6netimine; yap\u0131s\u0131, yetkileri ve sorumluluklar\u0131 a\u00e7\u0131\u00acs\u0131ndan yeni bir d\u00fczenleme getirilecek, siyasi partilerin bu g\u00f6revlere aday g\u00f6sterebilmeleri hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nMuhtarl\u0131k Sistemi, en u\u00e7taki kamu hizmet birimi olarak ye\u00acniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Mahalle Muhtarlar\u0131n\u0131n, Belediye Meclislerinde aktif olarak s\u00f6z sahibi olmalar\u0131 sa\u011flanacak\u00act\u0131r.
\nMuhtarlar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131n gereklerine g\u00f6re hizmet verebilmesi i\u00e7in gerekli altyap\u0131 olu\u015fturulacak, ba\u015fta \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 olmak \u00fczere durumlar\u0131n\u0131n, \u00fcstlenecek\u00acleri yeni sorumluluklar paralelinde iyile\u015ftirilmesi i\u00e7in gere\u00acken yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nMahalle muhtar\u0131n\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Muhtarl\u0131k Meclisleri toplant\u0131lar\u0131nda belediye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ile ilgili de\u011ferlendir\u00acmeler yap\u0131lacak, mahallelinin g\u00f6r\u00fc\u015f ve istekleri saptana\u00accak, sonu\u00e7lar Belediye Meclislerine sunulacakt\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fck kentlerde, mahalle muhtarl\u0131klar\u0131 n\u00fcfus \u00f6l\u00e7e\u011fine g\u00f6re yeniden d\u00fczenlenecektir.
\nYurtta\u015flar\u0131n, ya\u015fad\u0131klar\u0131 k\u00f6y, mahalle, belde ve il\u00e7elerde birle\u015fme, kat\u0131lma veya s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015ftirilmesine karar verilmesi o y\u00f6rede ya\u015fayan t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla d\u00fczenlenecek bir referanduma ba\u015fvurularak sonu\u00e7land\u0131\u00acr\u0131lacakt\u0131r.
\nBelediyelerin yak\u0131nlar\u0131nda bulunan ama fiilen belediye\u00aclerin hizmet g\u00f6t\u00fcrd\u00fckleri k\u00f6y t\u00fczel ki\u015filiklerinin de o be\u00aclediyenin mahallesi olmas\u0131na ili\u015fkin s\u00fcre\u00e7 h\u0131zland\u0131r\u0131lacak; b\u00f6ylece kentlerin k\u00f6yle\u015fmesi yerine k\u00f6ylerin kentle\u015fmesi\u00acnin yollar\u0131 a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\n\u0130l genel meclisleri ve k\u00f6y muhtarl\u0131klar\u0131 yeniden ya\u00acp\u0131land\u0131r\u0131lacak:
\nCHP\u2019nin hedefi, k\u0131rsal ve kentsel alan\u0131n yerel y\u00f6netim a\u00e7\u0131\u00acs\u0131ndan b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmesidir. Bu amaca y\u00f6nelik olarak k\u0131r\u00acsal yerle\u015fimlerin daha \u00e7ok n\u00fcfusla ve daha geni\u015f alan bo\u00acyutunda toplula\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u00f6zendirilecek; k\u0131rsal alan i\u00e7in kalk\u0131nma \u00f6nerisini mek\u00e2na yans\u0131tan, k\u0131rsal alanda n\u00fcfus tutma ve istihdam yaratma i\u015flevlerini kar\u015f\u0131layacak \u00f6nc\u00fc bir model ya\u015fama ge\u00e7irilecektir.
\nK\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli belediye ve k\u00f6ylere g\u00f6t\u00fcr\u00fclecek hizmetle\u00acrin, devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan idari yap\u0131larla yerine getirilmesi esas al\u0131nacak, gerekti\u011finde projelerle desteklenecektir.
\nCHP\u2019nin, Yerel Y\u00f6netim Reformu ile \u0130l Genel Meclisleri\u2019nin ve \u0130l \u00d6zel \u0130daresi\u2019nin de yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flana\u00accakt\u0131r.
\nK\u00f6y muhtarl\u0131\u011f\u0131 ve k\u00f6y y\u00f6netimlerine yetkileri ve sorumlu\u00acluklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan yeni ve yap\u0131c\u0131 bir d\u00fczenleme getirilecek\u00actir. Bu kapsamda;
\n\u00d6zl\u00fck haklar\u0131, \u00fcstlenecekleri yeni sorumluluklar paralelin\u00acde iyile\u015ftirilecek, gelirleri art\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nK\u00f6y Muhtarlar\u0131n\u0131n \u0130l Genel Meclislerinde aktif olarak s\u00f6z sahibi olmalar\u0131, sa\u011flanacak, K\u00f6y Muhtarl\u0131k Meclisleri i\u015fle\u00acve ve etkinli\u011fe kavu\u015fturulacak, siyasi partilerin bu g\u00f6rev\u00aclere aday g\u00f6sterebilmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nB\u00dcY\u00dcK\u015eEH\u0130R Y\u00d6NET\u0130MLER\u0130
\nCHP, metropol niteli\u011fi kazanmakta olan b\u00fcy\u00fck kentler i\u00e7in, kendine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131, sorunlar\u0131 ve beklentileri ya\u00acn\u0131tlayacak metropol y\u00f6netim modellerinin \u00f6zel yasalarla olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Olu\u015fturulacak metro\u00acpol y\u00f6netim modellerinin, b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeye ko\u015fut olarak kendilerini yenileyebilecek bir dinamik yap\u0131lanma s\u00fcreci i\u00e7ermeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir y\u00f6netim modeli yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131la\u00accak:
\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir ve il\u00e7e belediyeleri aras\u0131ndaki g\u00f6rev ve yetki karma\u015fas\u0131 giderilecektir:
\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyeleri ile il\u00e7e belediyeleri aras\u0131ndaki g\u00f6rev ve yetki payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6nemli bir sorun olarak devam etmektedir. 2004 y\u0131l\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 5216 say\u0131l\u0131 Kanunla b\u00fc\u00acy\u00fck\u015fehir belediyelerinin yetkileri iyice art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve il\u00e7e be\u00aclediyelerinin varl\u0131\u011f\u0131 sorgulan\u0131r hale getirilmi\u015ftir. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediye ba\u015fkan\u0131 ile il\u00e7e belediye ba\u015fkan\u0131n\u0131n farkl\u0131 partilerden olmas\u0131 \u00f6nemli sorunlara yol a\u00e7makta, b\u00fcy\u00fck \u015fehir belediyeleri artan yetkilerini il\u00e7e belediyeleri\u00acni i\u015f yapamaz duruma getirmek i\u00e7in kullanabilmektedir.
\nBu nedenle her iki belediye \u00f6l\u00e7e\u011fi aras\u0131nda \u00e7a\u011fda\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcle\u00acre g\u00f6re g\u00f6rev ve yetki da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yeniden d\u00fczenlenecektir.
\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir ve il\u00e7e belediyeleri aras\u0131nda bilgi, talep, y\u00f6n\u00aclendirme, e\u015fg\u00fcd\u00fcm a\u011f\u0131 kurulacak, B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediye Meclislerinin karar alma s\u00fcre\u00e7lerindeki konumlar\u0131 g\u00fc\u00e7\u00aclendirilecektir. Kentsel altyap\u0131 yap\u0131m faaliyetleri s\u00fcrecinde B\u00fcy\u00fck\u015fehir ve \u0130l\u00e7e belediyeleri ile ilgili altyap\u0131 kurumlar\u0131 aras\u0131nda etkin e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve denetim sa\u011flanacakt\u0131r.
\nD\u00dcNYA KENT\u0130 \u0130STANBUL \u0130\u00c7\u0130N YEN\u0130 YEREL Y\u00d6NET\u0130M MODEL\u0130
\n\u0130stanbul Metropolitan B\u00f6lgesi i\u00e7in en rasyonel \u00e7\u00f6z\u00fcm Trakya\u2019n\u0131n tamam\u0131n\u0131 da i\u00e7erecek \u015fekilde GAP \u0130daresi ben\u00aczeri bir Kuzey Marmara Metropolitan B\u00f6lge Plan\u0131 haz\u0131rla\u00acmak ve bu Plan\u0131 uygulayacak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yasal \u00e7er\u00e7eve, ku\u00acrumsal altyap\u0131 ve finansman modeli olu\u015fturmakt\u0131r. Di\u011fer bir b\u00f6lge Plan\u0131 ise \u00c7anakkale, Bal\u0131kesir ve Bursa-Yalova hatt\u0131 i\u00e7in G\u00fcney Marmara B\u00f6lgesel Geli\u015fme Plan\u0131 olarak haz\u0131rlanacakt\u0131r. Bu planda \u00c7anakkale yeni bir cazibe mer\u00ackezi olarak kurgulanacakt\u0131r. B\u00f6ylece ba\u015fta \u0130stanbul ve \u00e7ev\u00acresinde yer alan kentler ile, bu hattaki Bursa\u2019n\u0131n \u00fczerine binen a\u015f\u0131r\u0131 y\u00fck, altyap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilen \u00c7anakkale\u2019ye y\u00f6n\u00aclendirilerek hafifletilecektir. Trakya, \u00c7anakkale ve Saroz K\u00f6rfezi \u00e7evresinde \u00e7a\u011fda\u015f, modern yeni kentsel yerle\u015fim alanlar\u0131 geli\u015ftirmek amac\u0131y\u00acla b\u00f6lge yeniden planlanacakt\u0131r.
\nBu \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken deniz ve demir yolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131\u00acna \u00f6nem verilecek, b\u00f6lgenin do\u011fal ve tarihi g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc korumas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\n\u0130stanbul\u2019a \u00f6zg\u00fc bir y\u00f6netim modeli olu\u015fturulmas\u0131 ulusal bir sorumluluktur. \u0130stanbul y\u00f6netiminin alaca\u011f\u0131 t\u00fcm ka\u00acrarlar, ulusal kalk\u0131nma plan\u0131 ve y\u0131ll\u0131k programlarla uyumlu olacakt\u0131r.
\n\u0130stanbul\u2019un mevcut il s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan b\u00f6lgesel etki alan\u0131\u00acn\u0131 dikkate alan bir megapol kent modeli olu\u015fturulacakt\u0131r. Yeni y\u00f6netim modeline uygun mali kaynaklar yarat\u0131lacak\u00act\u0131r.
\n\u0130stanbul Megapol Y\u00f6netiminin temel g\u00f6revi; temsil, stra\u00actejik planlama, mega \u00f6l\u00e7ekte kentsel planlama, metropol alandaki il ve il\u00e7e belediyeleri aras\u0131nda kent planlamas\u0131 s\u00fcrecinde e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131, b\u00fcy\u00fck projeleri izle\u00acme, ger\u00e7ekle\u015ftirme ve denetleme, g\u00fcvenlik ve trafik d\u00fc\u00aczeninin sa\u011flanmas\u0131 olacakt\u0131r. Megapol y\u00f6netimine ba\u011fl\u0131 alt y\u00f6netim birimleri kurularak hizmetin daha etkin hale getirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
KAMU PERSONEL REFORMU
\nCHP, \u00e7a\u011fda\u015f bir kamu personel reformu\u2019nu ger\u00e7ek\u00acle\u015ftirecektir.
\nKamu personel reformu yoluyla kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n sendi\u00ackal d\u00fczeyde etkin olarak \u00f6rg\u00fctlenmesi, ILO standartlar\u0131n\u00acda grevli toplu s\u00f6zle\u015fme haklar\u0131na kavu\u015fmalar\u0131, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00f6netime kat\u0131lmalar\u0131, kamu g\u00f6revlerinin ve hizmetlerinin h\u0131zl\u0131, ekonomik, etkin, yeterli bi\u00e7imde ve za\u00acman\u0131nda \u00fcretilerek sunulmas\u0131 da kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nG\u00fcvenlik ve yarg\u0131 gibi \u00f6zellik ta\u015f\u0131yan alanlar d\u0131\u015f\u0131nda kamu g\u00f6revlilerinin siyasi partilere \u00fcye olabilme olana\u011f\u0131 sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\nKamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n idari, hukuki ve mali konumlar\u0131, \u00e7a\u00acl\u0131\u015fma ortamlar\u0131 ve \u00f6zl\u00fck haklar\u0131na ili\u015fkin mevcut d\u00fczenle\u00acmeler iyile\u015ftirilecektir.
\nKamu istihdam\u0131, kamusal ihtiya\u00e7lar ve sosyal fayda \u00e7er\u00e7e\u00acvesinde \u015fekillendirilecektir.
\n\u0130\u015f g\u00fcvencesinden yoksun olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra siyasal etkilere ve kadrola\u015fmaya a\u00e7\u0131k bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen ve daha da \u00f6nemlisi kamusal hizmetlerin etkin, verimli ve e\u015fit d\u00fczeyde sunulmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde ciddi bir engel olu\u015ftu\u00acran s\u00f6zle\u015fmeli personel ve ge\u00e7ici personel uygulamalar\u0131 zorunlu hallerde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek, kamu personel rejiminde ilke olarak sadece memur ve i\u015f\u00e7i istihdam\u0131 olacak ve bu stat\u00fclerde \u00e7al\u0131\u015fanlar, y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri i\u015flerin niteli\u011fine g\u00f6re memur ve i\u015f\u00e7i kadrolar\u0131na ge\u00e7irileceklerdir.
\nKamu hizmetinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde gerekli kadrolar ve bu kadrolar\u0131n g\u00f6rev tan\u0131mlar\u0131, hizmet gerekleri ve atanma ko\u015fullar\u0131n\u0131 i\u00e7erecek \u015fekilde belirlenerek s\u0131n\u0131flar yeniden de\u011ferlendirilecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n ailevi durumlar\u0131, g\u00f6rev yerleri ve hizmet ko\u00ac\u015fullar\u0131na g\u00f6re ilaveler ve farkl\u0131l\u0131klar da i\u00e7eren sosyal \u00fccret uygulamas\u0131 ivedilikle hayata ge\u00e7irilecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131n\u0131n sosyal unsurlar\u0131 desteklenerek, ba\u015fta kalk\u0131nmada \u00f6ncelikli y\u00f6reler olmak \u00fczere kamu istihdam\u0131\u00acn\u0131n cazip bir konuma getirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nHizmetin verimlili\u011finin ve etkinli\u011finin y\u00fckseltilmesine kat\u00ack\u0131da bulunanlar \u00f6d\u00fcllendirilecektir.
\nPersonel al\u0131m\u0131na y\u00f6nelik s\u0131navlar\u0131n nesnel ve hakkaniyete dayal\u0131 olmas\u0131 sa\u011flanacak, s\u00f6zl\u00fc a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fclen ka\u00acy\u0131rmac\u0131l\u0131\u011fa son verilecektir.
\nKamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 i\u015fg\u00fcc\u00fc planlamas\u0131na y\u00f6nlen\u00acdirilecektir.
\nEngelli vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n kamu kesiminde istihdam edil\u00acme olanaklar\u0131 art\u0131r\u0131lacak, kurumsal s\u0131navlarla engelli per\u00acsonel al\u0131m\u0131 uygulamas\u0131na son verilecek, engelli vatanda\u015f\u00aclar\u0131n daha basit ve pratik y\u00f6ntemlerle kamu hizmetine al\u0131nmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSicil ve disiplin uygulamalar\u0131n\u0131n, memurlar \u00fczerinde bir bask\u0131 arac\u0131 olarak kullan\u0131lmas\u0131na olanak verilmeyecek, tam aksine bu uygulamalar, memurlar\u0131n etkinlik ve verim\u00aclili\u011fini art\u0131rmak, onlar\u0131 te\u015fvik etmeye y\u00f6nelik bir araca d\u00f6\u00acn\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fanlar\u0131n refah ve huzuru ile aile birli\u011fi ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u00acn\u00fcn korunmas\u0131n\u0131n temini bak\u0131m\u0131ndan her ikisi de \u00e7al\u0131\u015f\u00acmakta olan evli \u00e7iftlerin, \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015famlar\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn ol\u00acdu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde ayn\u0131 ilde s\u00fcrd\u00fcrmelerinin \u00f6n\u00fcndeki hukuki ve idari engeller kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nKamu personelinin hizmet i\u00e7i e\u011fitimleri, bilimsel ve tek\u00acnolojik geli\u015fmeler do\u011frultusunda , hizmetlerin etkin ve verimli olarak sunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde yeniden d\u00fc\u00aczenlenecektir.
\n\u00dclke ko\u015fullar\u0131 da dikkate al\u0131narak memurlar\u0131n sendikal haklar\u0131, istisnai g\u00f6revler d\u0131\u015f\u0131nda mutlaka grev ve toplu s\u00f6zle\u015fme hakk\u0131n\u0131 da i\u00e7erecektir.
\n\u00dcst ve orta kademe y\u00f6neticilik g\u00f6revlerine yap\u0131lacak ata\u00acmalarda, liyakata dayal\u0131 nesnel \u00f6l\u00e7\u00fctler g\u00f6zetilecektir.
\nS\u0131n\u0131fland\u0131rma ve terfi sisteminde yap\u0131lacak d\u00fczenlemeler\u00acle, y\u00f6netim kadrolar\u0131na, kariyer meslek personeli ile, alan\u00aclar\u0131nda yeti\u015fmi\u015f, gerekli bilgi ve deneyime sahip nitelikli y\u00f6neticiler getirilecektir.
\nKamu Etik Kurulu\u2019na fiili i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lacak, kamu kesi\u00acminde \u00e7a\u011fda\u015f i\u015f eti\u011fi kurallar\u0131n\u0131n her kademede ayr\u0131ms\u0131z olarak uygulanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Kamu personeli yarg\u0131lama usulleri, personelin bask\u0131 alt\u0131n\u00acda kalmadan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, ancak yarg\u0131lamay\u0131 engellemeyecek ve geciktirmeyecek bi\u00e7imde yeniden d\u00fc\u00aczenlenecektir.
\nPLANLI, SA\u011eLIKLI KENTLE\u015eME
\nKentlerde fiziki ve sosyal altyap\u0131 ile \u00e7evre kalitesinin ar\u00act\u0131r\u0131larak, tarihi, do\u011fal, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerin ko\u00acrunmas\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131, g\u00fcvenli, ekonomik ve \u00e7a\u011fda\u015f ya\u015fam ortamlar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 hedefimizdir.
\nBu \u00e7er\u00e7evede; altyap\u0131s\u0131yla, \u00e7evresel ve tarihsel de\u011ferleriy\u00acle, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7o\u011fulculu\u011fuyla ya\u015fanabilir kentlerin olu\u015fturul\u00acmas\u0131 \u00f6nceli\u011fimizdir.
\nKentsel planlama
\nKentlerimizin temiz, g\u00fcvenli ve ya\u015fam kalitesi y\u00fcksek ya\u015fam alanlar\u0131 haline getirilmesini sa\u011flamak i\u00e7in artan n\u00fcfus, ekonomik, sosyal ve teknolojik geli\u015fmeye paralel olarak farkl\u0131la\u015fan kentsel fiziki ve sosyal altyap\u0131 ihtiya\u00e7la\u00acr\u0131 kentsel planlama anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Kent\u00acle\u015fme ve konut sorunlar\u0131n\u0131n giderilmesine y\u00f6nelik ola\u00acrak, ba\u015fta g\u00f6\u00e7 ve n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131 ya\u015fayan kentlerde altyap\u0131l\u0131 arsa \u00fcretilmesine h\u0131z verilecek, gecekondu ve kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projeleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak ve konut ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layacak yeni finansal ara\u00e7lar geli\u015ftirilecektir.
\nBe\u015f kademeli kentsel planlama sistemi uygulanacak: Yerle\u015fme d\u00fczenine ili\u015fkin genel planlama faaliyetleri, \u00fclke kalk\u0131nma planlar\u0131ndan hareketle, be\u015f kademeli bir planla\u00acma sistemi yani b\u00f6lgesel plan, il kalk\u0131nma plan\u0131, \u00e7evre d\u00fc\u00aczeni plan\u0131, naz\u0131m imar plan\u0131, uygulama imar plan\u0131 i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir.
\nB\u00f6lge planlar\u0131, Stratejik Makro Planlama ilkelerinin, ko\u00acruma – kullanma dengesi g\u00f6zetilerek mekansal geli\u015fme kararlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015fl\u0131ca arac\u0131 olarak de\u011ferlen\u00acdirilecektir.
\nNaz\u0131m plan\u0131n t\u00fcm\u00fc g\u00f6z\u00f6n\u00fcne al\u0131nmadan daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apta plan tadilleri yap\u0131lmayacakt\u0131r. Naz\u0131m imar planlar\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131, yetkin ve \u00f6zerk ortamlarda haz\u0131rlanacakt\u0131r.
\nKent esteti\u011fi, imar\u0131 ve ula\u015f\u0131m\u0131 b\u00fct\u00fcnc\u00fcl planlama anlay\u0131\u015f\u0131 ile ele al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00d6nemli plan kararlar\u0131na ilgili kent halk\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\nSA\u011eLIKLI KENTLE\u015eME
\nKentle\u015fme politikalar\u0131 y\u00f6rede ya\u015fayan insanlar\u0131n, huzu\u00acru, refah\u0131 ile sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel ihtiya\u00e7lar\u0131na \u00f6ncelik veri\u00aclerek olu\u015fturulacak, kentler, kamu yarar\u0131na ayk\u0131r\u0131, yasa d\u0131\u015f\u0131 plan de\u011fi\u015fiklikleriyle talan ettirilmeyecektir.
\nAlt yap\u0131l\u0131 ve ucuz kentsel arsa \u00fcretilecek: Kentsel planlama \u00e7er\u00e7evesinde, geli\u015fme dinamiklerini ve geli\u015fme zamanlamas\u0131n\u0131 g\u00f6zetecek bi\u00e7imde, alt yap\u0131l\u0131 ucuz, kentsel arsa \u00fcretilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKentsel altyap\u0131, kentsel geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcnde gidecek: Sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve d\u00fczenli kentle\u015fmenin en \u00f6nemli gereksinimi olan kentsel altyap\u0131, kentsel geli\u015fmeden \u00f6nce planlan\u0131p ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nAr\u0131tma tesisi bulunmayan kentsel yerle\u015fme ve organize sanayi b\u00f6lgelerinde biyolojik ve kimyasal ar\u0131tma sistem\u00acleri \u00f6ncelikle tamamlanacakt\u0131r. Kat\u0131 at\u0131k tasfiye, \u00e7\u00f6p de\u00acpolama ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesislerinin kurulmas\u0131na \u00f6ncelik verilecektir.
\nKentlerin su gereksinimi i\u00e7in yeni bir master plan ha\u00acz\u0131rlanacak: T\u00fcm belediye yerle\u015fimleri, sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u00e7me suyu\u00acna, yeterli d\u00fczeyde kanalizasyon \u015febekesine, gerekli at\u0131k tasfiye tesisine kavu\u015fturulacakt\u0131r. Kentlerin su havzalar\u0131na kesinlikle konut ve sanayi tesisi kurulmayacak; mevcutlara ar\u0131tma tesisi yapma zorunlulu\u011fu getirilecektir. Yeralt\u0131 su\u00aclar\u0131n\u0131n ve kuyu sular\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 konusunda yeni yasal d\u00fczenleme getirilerek etkin olarak denetlenecektir.
\nKent i\u00e7mesuyu \u015febekelerindeki ka\u00e7aklar en alt sevi\u00acyeye indirilecektir.
\nAt\u0131k Sular \u0130leri D\u00fczeyde Ar\u0131t\u0131larak Sisteme Geri Ka\u00aczand\u0131r\u0131lmas\u0131 Sa\u011flanacakt\u0131r.
\nElektrik, su ve do\u011fal gaz halka makul fiyatla ula\u015ft\u0131r\u0131la\u00accakt\u0131r.
\nKentsel alanda plan kararlar\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fer ar\u00act\u0131\u015flar\u0131n\u0131n kamuya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc sa\u011flanacakt\u0131r. \u0130mar Kanu\u00acnundaki D\u00fczenleme Ortakl\u0131k Pay\u0131 sistemine benzer bir anlay\u0131\u015fla imar tadilatlar\u0131ndan do\u011fan rant yerel y\u00f6netim\u00aclere aktar\u0131lacakt\u0131r. Bu kayna\u011f\u0131n sadece yoksullara konut edindirme,\u00f6\u011frenciler i\u00e7in yurt yap\u0131m\u0131 ve altyap\u0131 yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yasal d\u00fczenleme yap\u0131lacakt\u0131r. Bu kay\u00acna\u011f\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 etkili bi\u00e7imde denetlenecektir.
\nOkul, hastane ve gar binalar\u0131 gibi kamusal yarar ama\u00e7l\u0131 yap\u0131lar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131na son verilecektir.
\nKent ve \u00e7evreye kar\u015f\u0131 su\u00e7larda sadece arazi sahipleri ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar de\u011fil, izin veren veya g\u00f6z yuman her kademe\u00acdeki g\u00f6revliler de sorumlu tutulacakt\u0131r. Yerelde imar plan\u0131 yapma yetkisinin, \u00e7e\u015fitli bakanl\u0131k, kurum ve \u015firketlere da\u00ac\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 uygulamas\u0131na son verilecektir.
\nToplu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131kla kent i\u00e7inde h\u0131zl\u0131 ve ucuz ula\u015f\u0131m te\u015fvik edilecektir. Trafik alt yap\u0131s\u0131na yat\u0131r\u0131m yap\u0131lacak, ba\u015fta de\u00acniz ula\u015f\u0131m\u0131, modern rayl\u0131 sistemler ve metro olmak \u00fczere alternatif ula\u015f\u0131m t\u00fcrleri ve sistemleri devreye sokulacakt\u0131r.
\nKent i\u00e7i trafikte yaya g\u00fcvenli\u011fi \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131lacak: ya\u015f\u00acl\u0131lar, engelliler, hastalar ve \u00e7ocuklar i\u00e7in kent merkezleri eri\u015filebilir ve kullan\u0131labilir k\u0131l\u0131nacakt\u0131r.
\nKONUT HAKKI VE KENTSEL D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM
\nYurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n yeterli, sa\u011fl\u0131kl\u0131, dayan\u0131kl\u0131, altyap\u0131 ihtiya\u00acc\u0131 kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f ve su, elektrik, kanalizasyon, \u00e7\u00f6p toplama, do\u011fal gaz hizmetlerinden eksiksiz yararlanan mekanlar\u00acda bar\u0131nmalar\u0131, kimsenin bu haktan yoksun b\u0131rak\u0131lma\u00acmas\u0131 ve \u00e7a\u011fda\u015f Konut Hakk\u0131 sosyal demokrat siyasetin gere\u011fidir.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 ve vas\u0131fl\u0131 kentsel konutlar\u0131n \u00fcretilebilmesine engel olan olumsuzluklar ortadan kald\u0131r\u0131lacak, Kentle\u015fme Fonu ile konut \u00fcretimi desteklenecek ve toplu konut \u00fcretimi yeni bir \u00f6rg\u00fctlenme \u00e7er\u00e7evesinde h\u0131zland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nK\u0131rdan kente g\u00f6\u00e7\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 ka\u00e7ak yap\u0131la\u015fma ve konut bask\u0131s\u0131 ile ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme sorununu gider\u00acmeye d\u00f6n\u00fck olarak, ba\u015fta az geli\u015fmi\u015f b\u00f6lgelerimizde ol\u00acmak \u00fczere b\u00f6lgesel kalk\u0131nma politikalar\u0131 ile tar\u0131m ve k\u0131rsal kalk\u0131nma projeleri yayg\u0131n bir \u015fekilde uygulanacak, bu yol\u00acla k\u00f6ylerden kentlere g\u00f6\u00e7 yerine k\u00f6ylere geri d\u00f6n\u00fc\u015f s\u00fcreci \u00f6zendirilecektir.
\nDar gelirlilere ait sa\u011fl\u0131ks\u0131z konutlar\u0131n iyile\u015ftirilmesi veya konutsuz dar gelirlilerin konut sahibi yap\u0131lmalar\u0131 amac\u0131y\u00acla Halk Konut Projesi uygulamaya ge\u00e7irilecektir. Gece\u00ackonduya y\u00f6nelen n\u00fcfusun gereksinmelerini kar\u015f\u0131layacak planl\u0131, altyap\u0131l\u0131 ucuz arsa \u00fcretimi h\u0131zland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nYurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ma\u011fduriyetine, belirli \u00fcst gelir gruplar\u0131na ise rant transferine yol a\u00e7an TOK\u0130 uygulamalar\u0131, altyap\u0131s\u0131 sa\u011flanacak kamu arazilerinde sosyal konut yap\u0131m\u0131na d\u00f6\u00acn\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.
\nTOK\u0130, halkkonut olarak yeniden d\u00fczenlenecek: TOK\u0130\u2019nin l\u00fcks in\u015faatlar\u0131na son verilerek, Halkkonut ad\u0131yla dar ge\u00aclirli yurtta\u015flara uygun ko\u015fullarla hizmet veren bir ku-rulu\u015f haline getirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Projelerinin planlanmas\u0131 a\u015famas\u0131nda, ba\u015fta TMMOB\u2019ye ba\u011fl\u0131 meslek odalar\u0131n\u0131n, olmak \u00fczere, ilgili sivil toplum ku-rulu\u015flar\u0131n\u0131n ve b\u00f6lgede ya\u015fayan insanlar\u0131n\u0131n s\u00fcrece kat\u0131l\u00acmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDEPREME HAZIRLIKLI KENTLER
\nDepremin etkilerini en aza indirecek g\u00fcvenli ya\u015fam or\u00actamlar\u0131 yaratmak devletin \u00f6ncelikli g\u00f6revidir. Ba\u015fta Mar\u00acmara B\u00f6lgesi olmak \u00fczere, deprem riski y\u00fcksek b\u00f6lge\u00aclerde kentleri deprem afetine haz\u0131rlamak devletin temel g\u00f6revlerinden biridir.
\nAfet y\u00f6netim sistemi bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr: Sistemin zarar azaltma, haz\u0131rl\u0131k, m\u00fcdahale ve iyile\u015ftirme olarak \u00f6zet\u00aclenen t\u00fcm a\u015famalar\u0131 hem merkezi ve hem de yerel d\u00fc\u00aczeylerde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak; sisteme, kamu kesimi yan\u0131nda sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ile halk\u0131n da yayg\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDeprem konseyi yeniden olu\u015fturulacak: Deprem Konseyi\u2019ne yeniden i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131larak vatanda\u015f\u0131n afet\u00acle m\u00fccadele konusunda devlete ve onun kurumlar\u0131na olan g\u00fcveni art\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nAfet risklerini azaltma konusunda uluslararas\u0131 kurulu\u015flarla yak\u0131n diyalog kurulacakt\u0131r.
\nUlusal afet y\u00f6netimi stratejik plan\u0131 haz\u0131rlanacak: Depreme kar\u015f\u0131 zarar azaltma, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olma, olaya m\u00fc\u00acdahale ve iyile\u015ftirme a\u015famalar\u0131n\u0131n, Modern ve B\u00fct\u00fcnle\u015fik Afet Y\u00f6netimi \u0130lkeleri \u00e7er\u00e7evesi ve y\u00f6netimleraras\u0131 i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi sa\u011flanacak, t\u00fcm ilgili kamu ku\u00acrumlar\u0131 ve \u00fcniversiteler aras\u0131nda deprem bilgisi payla\u015f\u0131m\u0131\u00acna s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nDeprem risklerini azaltma konusundaki mevzuat yenilenecek: Afet D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Yasas\u0131 ile Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Yasas\u0131 deprem risklerinin belirlenmesi ve azalt\u0131lmas\u0131 ile deprem sigortas\u0131 \u00fczerinden risklerin transferi konular\u0131n\u00acdaki eksiklik ve aksakl\u0131klar\u0131 giderecek \u015fekilde yeniden d\u00fc\u00aczenlenecektir.
\nDeprem risk alanlar\u0131 yeni veri kaynaklar\u0131 ile g\u00fcncel\u00aclenecek: Yeni bir Deprem Tehlike Haritas\u0131 haz\u0131rlanacak uygulamaya konulacak, t\u00fcm kentsel risklerin tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131 imar planlar\u0131, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc mikro-b\u00f6lgeleme haritalar\u0131 ha\u00acz\u0131rlanacakt\u0131r.
\nProfesyonel ve ortak kullan\u0131ml\u0131 Co\u011frafi Bilgi Sistemine (CBS) yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131r\u0131lacak, bina envanteri ve n\u00fcfus verilerinin daha do\u011fru hale getirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nRisk azaltma y\u00f6ntemi plan\u0131 haz\u0131rlanacak: \u00dclke, b\u00f6l\u00acge ve kent politikalar\u0131nda afet risklerinin azalt\u0131lmas\u0131 uy\u00acgulamalar\u0131, deprem \u00f6ncesinde, s\u0131ras\u0131nda ve sonras\u0131nda al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemler \u00f6ncelikli olarak ele al\u0131nacak, \u0130s\u00actanbul dahil birinci derece deprem b\u00f6lgelerindeki kentler \u00f6ncelikli olmak \u00fczere deprem riski zarar azaltma ve afet y\u00f6netimi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nUlusal Risk Azaltma Y\u00f6ntemi Plan\u0131 haz\u0131rlanacak; bu pla\u00acn\u0131n uygulamaya ge\u00e7mesiyle birlikte riskin azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nlemler afet durumunda acil olarak devreye gi\u00acrecektir.
\n\u0130stanbul Sismik Riskin Azalt\u0131lmas\u0131 ve Acil Durum Haz\u0131rl\u0131k Projesi\u2019nin (\u0130SMEP) h\u0131zla tamamlanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKent i\u00e7erisinde ola\u011fan ve afet durumunu kapsayacak \u015fe\u00ackilde ses, metin ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ileti\u015fimi yetenekli, tek numara ile haberle\u015fme sistemi kurulacak; ilgili kurumlar (emniyet, itfaiye, ambulans, sivil savunma ve ula\u015f\u0131m) aras\u0131 e\u015fg\u00fcd\u00fcm sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDeprem an\u0131nda elektrik, do\u011falgaz ve su gibi \u015febekeleri devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rakacak deprem an\u0131 h\u0131zl\u0131 sismik uyar\u0131 (erken uyar\u0131) sistemi geli\u015ftirilecektir.
\nUzun vadeli yerle\u015fim plan\u0131: \u00dclke genelinde fay hatlar\u0131n\u0131 dikkate alan uzun vadeli bir Yerle\u015fim Plan\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe ko\u00acnulacakt\u0131r. Planlarda, normal zamanlarda ye\u015fil alan, afet durumunda tahliye ve bar\u0131nma alan\u0131 olarak kullan\u0131lmak \u00fczere her mahallede a\u00e7\u0131k alanlar \u00f6ng\u00f6r\u00fclecektir.
\nTarihi mirasa ve kamu bina ve tesislerine, depreme kar\u015f\u0131 \u00f6ncelikli g\u00fc\u00e7lendirme uygulamas\u0131:
\nBa\u015fta \u0130stanbul tarihi yar\u0131madas\u0131 olmak \u00fczere deprem teh\u00acdidi alt\u0131nda olan tarihi eserlere, uluslararas\u0131 destek de sa\u011f\u00aclanarak, \u00f6zel g\u00fc\u00e7lendirme uygulamalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir.
\nHastaneler, okullar, di\u011fer kamu hizmet binalar\u0131, k\u00f6pr\u00fcler, viyad\u00fckler ve t\u00fcneller gibi halk\u0131m\u0131z\u0131n toplu olarak kullan\u00acd\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm yap\u0131lar\u0131n, bir program i\u00e7inde h\u0131zla depreme da\u00acyan\u0131kl\u0131 hale getirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDeprem Fonu olu\u015fturularak, dar gelirli ailelerin konutlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, uzun vadeli ve d\u00fc\u015f\u00fck faizli kredi ola\u00acna\u011f\u0131 yarat\u0131lacakt\u0131r. Deprem Fonu\u2019na, kamudan do\u011frudan kaynak, uluslararas\u0131 kurumlardan da \u00e7ok uzun vadeli kre\u00acdi olanaklar\u0131 ile destek sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMahalle afet g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri sistemi olu\u015fturulacak: Top\u00aclumun her kesiminin afetler konusunda bilin\u00e7lendirilme\u00acsine y\u00f6nelik olarak toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmeler ve e\u011fitim programlar\u0131 ba\u015flat\u0131lacak, ba\u015flam\u0131\u015f olan \u00e7al\u0131\u015fmalar geli\u015f\u00actirilecektir. Mahalle Affet G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri sistemi Sivil Savun\u00acma deste\u011fi sa\u011flanarak hayata ge\u00e7irilecek, toplumda dep\u00acremle m\u00fccadele bilinci s\u00fcrekli canl\u0131 tutulacakt\u0131r.
\nYap\u0131 denetimi bir kamu g\u00f6rev alan\u0131 olarak etkinle\u015f\u00actirilecek:
\nYeni bir yap\u0131 denetim yasas\u0131 haz\u0131rlanacak: Mesleki yetkinli\u011fi esas almayan ve mesleki sorumluluk sigortas\u0131n\u0131 zorunluluk haline getirmeyen mevcut Yap\u0131 Denetim Siste\u00acmi Yasas\u0131 yeniden d\u00fczenlenecektir.
\nYap\u0131 Denetim Sistemi afet riskini kapsayacak \u00e7er\u00e7evede iyile\u015ftirilerek etkinlik ve i\u015flevselli\u011fe kavu\u015fturulacak, siste\u00acmin sigorta ve profesyonel m\u00fchendislikle b\u00fct\u00fcnle\u015fik i\u015fle\u00acmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nBirinci ve ikinci derece deprem b\u00f6lgelerindeki t\u00fcm iller Yap\u0131 Denetim Yasas\u0131 kapsam\u0131na al\u0131nacak, bu b\u00f6lgelerde yeni yap\u0131lara iskan ruhsat\u0131 verilmesi Deprem Sigortas\u0131 yapt\u0131r\u0131lmas\u0131 ko\u015fuluna ba\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
D\u00d6RD\u00dcNC\u00dc B\u00d6L\u00dcM
\nULUSAL G\u00dcVENL\u0130K VE
\nDI\u015e POL\u0130T\u0130KA<\/p>\n
B\u00d6L\u00dcM IV
\nULUSAL G\u00dcVENL\u0130K VE DI\u015e POL\u0130T\u0130KA
\nULUSAL G\u00dcVENL\u0130K VE DI\u015e \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER
\nULUSAL G\u00dcVENL\u0130K
\nSiyasal \u015eiddet-Ter\u00f6r
\nTer\u00f6r \u00fclkemizin ve demokrasimizin en \u00f6nemli sorunla\u00acr\u0131ndan biri olmaya devam etmektedir. \u00d6zellikle Kuzey Irak\u2019ta \u00fcslenen PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131larda bulunmaktad\u0131r. Ne Irak H\u00fck\u00fcmeti ne de b\u00f6lgede \u00f6nemli bir g\u00fc\u00e7 bulunduran Amerika Birle\u015fik Devletleri bu \u00f6rg\u00fcte kar\u015f\u0131 yasalardan ve uluslararas\u0131 hukuktan kaynaklanan y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yeri\u00acne getirerek do\u011frudan bir m\u00fccadele ba\u015flatmam\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin Kuzey Irak\u2019tan PKK\u2019y\u0131 tamamen tasfiye etmek hem hakk\u0131, hem de g\u00f6revidir. Cumhuriyet Halk Partisi iktidar\u0131nda bu g\u00f6rev eksiksiz yerine getirilecektir. Ancak, Cumhuriyet Halk Partisi ter\u00f6rle m\u00fccadeleyi b\u00f6lgede ya\u015fa\u00acyan vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 ter\u00f6ristlerden ay\u0131rarak, vatanda\u015flar\u0131\u00acm\u0131z\u0131n insan haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stererek ger\u00e7ekle\u015ftirecektir. CHP, ter\u00f6r\u00fc ola\u011fan d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemlere s\u0131\u011f\u0131nmadan, g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerini yasalara uygun ve etkili bi\u00e7imde kullanarak ve gerekli sosyo-ekonomik tedbirleri alarak \u00f6nleyecektir.
\nTer\u00f6r\u00fc \u00f6nlemeye y\u00f6nelik kapsaml\u0131 bir ulusal politika olu\u015f\u00acturulacakt\u0131r. Ter\u00f6r\u00fc sadece g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin \u00e7abas\u0131yla \u00f6nleme yoluna gidilmeyecek, toplumun sivil-resm\u00ee t\u00fcm kurumlar\u0131 ile g\u00f6rev almas\u0131 ve katk\u0131da bulunmas\u0131 sa\u011flana\u00accakt\u0131r. Demokrasinin ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n ter\u00f6re kar\u015f\u0131 top yek\u00fbn diren\u00e7, tepki ve dayan\u0131\u015fma ile korunabilece\u011fi bilin\u00acci bu program\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015fturacakt\u0131r.
\n\u015eiddet ve ter\u00f6r\u00fc s\u00fcrekli izlemek, incelemek bilgi ve haber toplay\u0131p de\u011ferlendirmek, ba\u015fka \u00fclkelerdeki kazan\u0131mlar\u0131n\u00acdan da yararlanarak uzun d\u00f6nemli senaryolara g\u00f6re se\u00ac\u00e7enekli \u00f6nlemler \u00fcretmek, \u00f6nermek ve uygun teknolojiyi sa\u011flamakla g\u00f6revli bir \u0130\u00e7 G\u00fcvenlik Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc bi\u00acrimi olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nDevletin ter\u00f6re kar\u015f\u0131 istihbarat olanaklar\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f tekno\u00aclojiden de yararlan\u0131larak geli\u015ftirilecek, halk\u0131n bireysel \u00f6z\u00acg\u00fcrl\u00fcklerine, bu arada \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ilkesine zarar vermeden istihbarat alan\u0131ndaki eksiklik ve yanl\u0131\u015fl\u0131klar gi\u00acderilecektir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken, gerekti\u011finde dost ve m\u00fcttefik \u00fclkelerle istihbarat payla\u015f\u0131m\u0131 yoluna da gidilebi\u00aclecek, ancak istihbarat kaynaklar\u0131n\u0131n esas itibariyle milli olmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\nDevletin istihbarat \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7 politikan\u0131n, cemaatlerin ve di\u011fer bask\u0131 guruplar\u0131n\u0131n etkisinden tamamen ar\u0131nd\u0131r\u0131lacak, sadece \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda g\u00f6rev yapan uzman kurulu\u015flar haline getirilecektir. Bu kurumlardaki kadrola\u015f\u00acmalar \u00f6nlenecek, liyakat sistemi hayata ge\u00e7irilecektir.
\nTer\u00f6rle etkili bir m\u00fccadele ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Uzman ve profesyo\u00acnel elemanlardan olu\u015facak \u00f6zel e\u011fitimli g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri ter\u00f6rist sald\u0131r\u0131lar\u0131 eylem a\u015famas\u0131na gelmeden ve m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131na ula\u015fmadan \u00f6nlemeyi ama\u00e7layan bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacak ve yeterli olanak, ye\u00actenek ve teknolojiyle donat\u0131lacakt\u0131r. G\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7leri men\u00acsuplar\u0131 halkla ili\u015fkiler, demokratik, temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler gibi konularda ve insan haklar\u0131 alan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler hakk\u0131nda e\u011fitilecek ve bu do\u011frultuda davran\u0131\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 edinmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTer\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin etkisiz k\u0131l\u0131nmas\u0131 ile e\u015f zamanl\u0131 olarak koruculuk uygulamas\u0131na son verilecek; g\u00f6revlerinden ayr\u0131lacak korucular i\u00e7in istihdam olanaklar\u0131 yarat\u0131lacakt\u0131r. Koruculuk g\u00f6revi yapanlar sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131ndan yararland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nG\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin esas g\u00f6revi ter\u00f6r zanl\u0131lar\u0131n\u0131 yarg\u0131ya teslim etmektir. \u015eiddet eylemlerinde bulunanlarla m\u00fcca\u00acdele edilirken sivil halk\u0131n zarar g\u00f6rmemesine \u00f6zen g\u00f6ste\u00acrilecektir.
\nTer\u00f6rle m\u00fccadele T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6ncelikli hedefidir. T\u00fcrk si\u00aclahl\u0131 kuvvetlerinin ter\u00f6rle m\u00fccadelede en etkin ara\u00e7 ve gere\u00e7lerle donat\u0131lmas\u0131 ve gerekli e\u011fitim d\u00fczeyine kavu\u015ftu\u00acrulmas\u0131 \u00f6ncelikle hedef olmal\u0131d\u0131r. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndan kaynakla\u00acnan ter\u00f6r\u00fc destekleyen veya ona m\u00fcsamaha g\u00f6steren \u00fcl\u00ackelere kar\u015f\u0131 gerekli b\u00fct\u00fcn diplomatik ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ter\u00f6r\u00fc bir siyasi m\u00fccadele amac\u0131 olarak kul\u00aclanmak isteyenlere hi\u00e7bir \u015fekilde m\u00fcsamaha edilmemeli, d\u0131\u015f ili\u015fkilerin y\u00f6nlendirilmesinde de ilgili \u00fclkelerin ter\u00f6rle m\u00fccadeledeki kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir \u00f6l\u00e7\u00fc olarak g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u00acde bulundurulacak, ter\u00f6r\u00fc destekleyen veya ter\u00f6re m\u00fcsa\u00acmaha eden \u00fclkelerle ili\u015fkilerimiz g\u00f6zden ge\u00e7irilecektir.
\nCHP iktidar\u0131, bir yandan ter\u00f6rle yurt i\u00e7inde ve gerekti\u011finde yurt d\u0131\u015f\u0131nda en etkili m\u00fccadeleyi yaparken bir yandan da ulusal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 koruyacak bir ho\u015fg\u00f6r\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde hareket edecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede demokra\u00acsimize \u00e7a\u011fda\u015f boyutlar\u0131yla i\u015flerlik kazand\u0131rmay\u0131 ve i\u015fsizli\u011fi \u00f6nleyecek ekonomik ve sosyal \u00f6nlemleri alarak ter\u00f6r\u00fcn beslendi\u011fi t\u00fcm olumsuz unsurlar\u0131 ortadan kald\u0131rmay\u0131 ve ter\u00f6r\u00fc toplumsal g\u00fcndemimizden \u00e7\u0131kartmay\u0131 hedef ala\u00accakt\u0131r.
\n\u0130\u00e7 G\u00fcvenlik
\n\u0130\u00e7 g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 devletin en temel g\u00f6revleri ara\u00acs\u0131ndad\u0131r. Ancak, mevcut i\u00e7 g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131 ve d\u00fczenle\u00acmeleri bu haliyle halk\u0131m\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ve beklentilerini kar\u015f\u0131layamamaktad\u0131r. Bu nedenle CHP, \u00e7a\u011fda\u015f bir i\u00e7 g\u00fc\u00acvenlik kavram\u0131 geli\u015ftirmeye kararl\u0131d\u0131r.
\n\u0130\u00e7 g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fct\u00fcne ve savc\u0131lara yeniden g\u00fcvenilirlik ve \u00e7a\u011fda\u015f bir yakla\u015f\u0131m kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in k\u00f6kl\u00fc bir reforma ihtiya\u00e7 duyulmaktad\u0131r. Bu ama\u00e7la g\u00fcvenlikten sorumlu bi\u00acrimlerin h\u00fck\u00fcmetin siyasi tercihlerine g\u00f6re y\u00f6nlendirilme\u00acsinin \u00f6n\u00fcne mutlaka ge\u00e7ilecektir.
\n\u0130\u00e7 g\u00fcvenlik reformu, sadece can, mal ve kamu d\u00fczeninin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda laik Cumhuriyetin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin, demokratik haklar\u0131n hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn, toplumu \u00f6r\u00acg\u00fctleme giri\u015fimlerinin, bireyi y\u00fccelten \u00e7a\u011fda\u015f de\u011ferlerin ve \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma s\u00fcrecinin de g\u00fcvencesi olacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fma, \u00e7a\u011fda\u015f ve insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n merkez yap\u0131s\u0131n\u00acdan ba\u015flayarak, ter\u00f6rle m\u00fccadele, karakol ve devriye g\u00f6\u00acrevlilerine kadar b\u00fct\u00fcn birimlerin g\u00f6rev tan\u0131mlar\u0131n\u0131n ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmalar\u0131n\u0131n yeniden d\u00fczenlenmesini i\u00e7erecektir. Bu \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde, e\u011fitim programlar\u0131, teknolojik dona\u00acn\u0131m, laboratuar hizmetleri, haber alma etkinlikleri, halkla ili\u015fkiler ile uygulamada izlenecek y\u00f6ntemler geli\u015ftirilecek\u00actir.
\nPolis e\u011fitim kurumlar\u0131 yeni anlay\u0131\u015fla programlanacak ve polisin \u00e7a\u011fda\u015f toplumun g\u00fcvenlik g\u00fcc\u00fc olmas\u0131 sa\u011flana\u00accakt\u0131r.
\nZor ve silah kullanma yetkisi verilen polisin, bu yetkilerinin \u00e7a\u011fda\u015f toplumdaki anlam\u0131n\u0131n ve sorumlulu\u011funun bilinci\u00acne var\u0131larak kullanmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir. A\u015f\u0131r\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 \u00f6nlenecektir. Kamu d\u00fczenini zorunlu durumlar hari\u00e7, bu yetkiler kullan\u0131lmadan, vatanda\u015fa sevgi ve sayg\u0131\u00acdan kaynaklanan otoriteyi sa\u011flaman\u0131n as\u0131l ba\u015far\u0131 oldu\u011fu polise benimsetilecektir.
\n\u00d6zellikle toplu olaylara y\u00f6nelik uygulamalarda, ate\u015fli ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc silahlar ile insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verecek ayg\u0131t\u00aclar yerine \u00e7a\u011fda\u015f y\u00f6ntemlerin kullan\u0131lmas\u0131 esas olacakt\u0131r. Polis \u00f6rg\u00fct\u00fc buna g\u00f6re e\u011fitilecek ve gerekli ara\u00e7 ve gere\u00e7\u00aclerle donat\u0131lacakt\u0131r. Jandarma ve sahil g\u00fcvenlik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetki alanlar\u0131ndaki i\u00e7 g\u00fcvenlik hizmetlerinin yerine getiril\u00acmesinde de ayn\u0131 yakla\u015f\u0131mlar benimsenecektir. S\u0131n\u0131rlar\u0131n g\u00fcvenli\u011finin ve korunmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra i\u00e7 g\u00fcvenli\u011fin sa\u011f\u00aclanmas\u0131nda da gerekti\u011finde T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinden yararlan\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la yap\u0131lacak d\u00fczen\u00aclemelerde bir yandan g\u00f6revin gere\u011fi olan yasal d\u00fczen\u00aclemeler yap\u0131lacak, bir yandan da insan haklar\u0131 alan\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019yi ba\u011flay\u0131c\u0131 kurallar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanacak\u00act\u0131r.
\n\u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck ketlerde her ge\u00e7en g\u00fcn artan kap-ka\u00e7 ve h\u0131rs\u0131zl\u0131k olaylar\u0131n\u0131, sokaklardaki sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u00f6nlemek \u00fczere \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lacak, kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar ba\u015fta olmak \u00fczere sald\u0131rganlar\u0131n hedefindeki korumas\u0131z ki\u015fileri sald\u0131r\u00acganlara kar\u015f\u0131 koruyabilmek amac\u0131yla, ba\u015fta istihbarat\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi olmak \u00fczere etkili \u00f6nlemler geli\u015ftirilecek\u00actir.
\n\u0130\u00e7 g\u00fcvenlikten sorumlu \u00f6rg\u00fctlerin temel g\u00f6revi \u00f6ncelikle su\u00e7u veya su\u00e7a kalk\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nleyici ve cayd\u0131r\u0131c\u0131 etkinlikler olacakt\u0131r. Adli g\u00f6revler, adli kollu\u011fa b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r. \u0130\u00e7 g\u00fc\u00acvenlik \u00f6rg\u00fctleri adli olaylarda sadece san\u0131\u011f\u0131 yakalay\u0131p su\u00e7 kan\u0131tlar\u0131yla birlikte Cumhuriyet Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131na sevk etmek, su\u00e7a ili\u015fkin delilleri toplay\u0131p, laboratuar hizmetleri ile tek\u00acnik incelemeleri yap\u0131p yarg\u0131 organlar\u0131na sunmak gibi s\u0131n\u0131r\u00acl\u0131 g\u00f6revlerle y\u00fck\u00fcml\u00fc olacakt\u0131r.
\n\u015e\u00fcphelilerin polis ve jandarma taraf\u0131ndan sorgulanmas\u0131 48 saati ge\u00e7meyecek bir s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek bu sorgulamada bask\u0131, i\u015fkence, a\u00e7, susuz ve uykusuz b\u0131rakma gibi insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemlere kesinlikle ba\u015fvurulmayacak\u00act\u0131r. Sorgulama t\u0131bbi denetim alt\u0131nda yap\u0131lacakt\u0131r. G\u00f6zal\u00act\u0131na al\u0131nd\u0131klar\u0131 andan itibaren \u015f\u00fcphelilerin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve can g\u00fcvenli\u011fi kolluk kuvvetlerinin sorumlulu\u011funda olacakt\u0131r. \u015e\u00fcphelilerin savc\u0131l\u0131ktaki sorgulanmalar\u0131nda da ayn\u0131 insani ilkelere uyulacakt\u0131r. Yetkili mahkeme taraf\u0131ndan tutuklama karar\u0131 verildikten sonra g\u00f6revli cumhuriyet savc\u0131l\u0131klar\u0131n\u00acca iddianame s\u00fcratle haz\u0131rlanacakt\u0131r. Bu kurallara titizlik\u00acle uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak yasal d\u00fczenlemeler s\u00fcratle ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nBu d\u00fczenlemeler hem su\u00e7a ili\u015fkin soru\u015fturma ve kovu\u015f\u00acturmalar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini, hem savunma hakk\u0131n\u0131n ger\u00e7ek anlamda g\u00fcvenceye al\u0131nmas\u0131n\u0131, hem de polisin bask\u0131 ve i\u015fkence yapmak gibi su\u00e7lamalardan ar\u0131nd\u0131r\u0131larak sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.
\n\u0130\u00e7 g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fctlerinin g\u00f6revlileri g\u00f6revlerinin gere\u011fi olan madd\u00ee ve manev\u00ee imk\u00e2nlara kavu\u015fturularak, \u00f6rg\u00fct\u00fcn ve\u00acrimlili\u011fi ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131lacakt\u0131r. \u0130\u00e7 g\u00fcvenlik personelinin \u00f6rg\u00fctlenerek mesle\u011fin i\u015fleyi\u015fine etkin katk\u0131da bulunmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin taraf oldu\u011fu uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerde yer alan i\u00e7 g\u00fcvenlik \u00f6rg\u00fctleriyle ilgili genel kurallar, i\u00e7 hukuka yans\u0131t\u0131larak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulacakt\u0131r.
\nDI\u015e G\u00dcVENL\u0130K-S\u0130LAHLI KUVVETLERDE YEN\u0130LE\u015eME
\nUlusumuz bar\u0131\u015f\u00e7\u0131d\u0131r. Ge\u00e7mi\u015fte ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sava\u015f\u00e7\u0131 yetene\u011fini gerekti\u011finde kan\u0131tlam\u0131\u015f olan \u00fclkemiz bir sald\u0131r\u0131ya u\u011framad\u0131k\u00e7a bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fa\u00acmak ister.
\nSilahl\u0131 Kuvvetlerimiz ulusun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fini korurken d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na da katk\u0131da bulunmaya her za\u00acman \u00f6zen g\u00f6stermi\u015ftir.
\n\u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda bir ulusun bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fayabilmesi d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131ndan soyutlanamaz. Ger\u00e7ekten, d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir noktas\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7ok geni\u015f bir \u00e7evreyi do\u011frudan ilgilendirir hale gelmi\u015ftir.
\nSo\u011fuk sava\u015f\u0131n sona eri\u015fi, d\u0131\u015f g\u00fcvenlik sorunlar\u0131n\u0131n bo\u00acyutunu azaltmam\u0131\u015f, aksine g\u00fc\u00e7lenen a\u015f\u0131r\u0131 milliyet\u00e7ilik ve etnik duyarl\u0131l\u0131k ak\u0131mlar\u0131ndan kaynaklanan ter\u00f6r eylemleri yeni tehdit unsurlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur.
\nCumhuriyet Halk Partisi, \u00e7evremizde ve d\u00fcnyada olu\u015fmak\u00acta olan geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda, ulusal g\u00fcvenli\u011fimizi sa\u011flay\u0131\u00acc\u0131 ve geli\u015ftirici ad\u0131mlardan \u00f6d\u00fcn vermeksizin, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, yurtta bar\u0131\u015f, d\u00fcnyada bar\u0131\u015f anlay\u0131\u015f\u0131na d\u00fcn oldu\u011fu gibi bu\u00acg\u00fcn de sahip \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.
\nCHP, son y\u0131llarda silahs\u0131zlanma alan\u0131nda at\u0131lan olumlu ad\u0131mlar\u0131n beklenen yumu\u015famay\u0131 tam olarak sa\u011flaya\u00acmamas\u0131n\u0131 ve yeni gerginlik odaklar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 kayg\u0131yla izlemektedir. Bu gerginliklerin silah yoluyla de\u011fil diplomatik m\u00fczakere ve uzla\u015fma y\u00f6ntemleriyle \u00e7\u00f6z\u00fcm-lenmesi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunmaktad\u0131r. NATO\u2019nun da, yeni \u00fcyelerin kat\u0131l\u0131m\u0131yla uluslararas\u0131 alanda g\u00fcvenlik ve istikra\u00acr\u0131n sa\u011flanmas\u0131na daha b\u00fcy\u00fck katk\u0131da bulunmas\u0131 gerek\u00acti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir. Bu ama\u00e7la NATO \u00fcyeleri aras\u0131nda tam bir uyum, dayan\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011finin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u0130t-tifak\u0131n g\u00f6revini en etkili bi\u00e7imde yapmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flaya\u00acca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Bu noktalardan hareketle, \u00fclkenin d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011finin, de\u011fi\u015fmemesi gereken temel ilkeleri \u015funlar olmal\u0131d\u0131r:
\nYurt savunmas\u0131 bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr; Yurdun her y\u00f6resi e\u015f ve ulusal ortak duyarl\u0131l\u0131kla, her an muhtemel bir sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olma anlay\u0131\u015f\u0131yla korunur.
\nUlusal g\u00fc\u00e7le ulusal g\u00fcvenlik bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Onun i\u00e7in ekonomik g\u00fcc\u00fcm\u00fcz, ulusal e\u011fitim bilgi ve teknolojik d\u00fc\u00aczeyimiz, stratejik birikimimiz, d\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fimizi s\u00fcrekli geli\u015ftirecek ve sa\u011flamla\u015ft\u0131racak bi\u00e7imde ve y\u00f6nde h\u0131zla y\u00fckseltilmelidir. D\u0131\u015f g\u00fcvenlik kavram\u0131m\u0131z ve stratejimiz de, ekonomimize, bilgi ve teknolojik birikimimize, s\u00fcrekli ve etkin katk\u0131da bulunmal\u0131d\u0131r.
\nBar\u0131\u015f bir b\u00fct\u00fcnd\u00fcr. Onun i\u00e7in, T\u00fcrkiye kendi d\u0131\u015f g\u00fcven\u00acli\u011fini sa\u011flarken, d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na, \u00f6zellikle b\u00f6lge bar\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelen tehlikeleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar azaltan; b\u00f6y\u00aclece b\u00f6lge ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na katk\u0131da bulunan bir politika izlemelidir. Uluslararas\u0131 silahlanma yar\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi s\u00fcrecine s\u00fcrekli katk\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Kitle \u0130mha Silahlar\u0131n\u0131n Yay\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenmeli ve \u00f6zellikle T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7inde bulun\u00acdu\u011fu b\u00f6lgede bu silahlar\u0131n ve f\u0131rlatma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n konu\u015f-land\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel \u00e7aba g\u00f6sterilmelidir.
\nD\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fin \u00f6nemli bir gere\u011fi b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge \u00fclkeleriyle dostluk ili\u015fkileri kurmak ve s\u00fcrd\u00fcrmektir. Onun i\u00e7in T\u00fcrki\u00acye b\u00fct\u00fcn b\u00f6lge \u00fclkeleriyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvene dayanan dost\u00acluk ili\u015fkileri geli\u015ftirmeyi hedefler. Bunun i\u00e7in temel \u00f6l\u00e7\u00fc kom\u015fu \u00fclkelerin de T\u00fcrkiye\u2019nin egemenli\u011fine, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u00ac\u011f\u0131na, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131l\u0131 bir politika izlemeleridir. D\u0131\u015f g\u00fcvenli\u011fimiz ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirici nitelik\u00acte olmal\u0131d\u0131r. Onun i\u00e7in d\u0131\u015f g\u00fcvenlik esas itibariyle ulusal g\u00fcce ve kaynaklara dayanmal\u0131d\u0131r. Makul bir \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcn \u00f6te\u00acsinde d\u0131\u015f yard\u0131ma ve deste\u011fe ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamal\u0131d\u0131r.
\nBu ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde CHP, \u00e7ok say\u0131da insan g\u00fcc\u00fcne dayanan bir savunma d\u00fczeni yerine, T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal d\u0131\u015f g\u00fcvenlik stratejisine ve \u00e7a\u011fda\u015f savunma teknolojisinin b\u00fct\u00fcn gereklerine uygun, ate\u015f g\u00fcc\u00fc, vurucu g\u00fcc\u00fc, hare\u00acket yetene\u011fi \u00fcst\u00fcn, ileti\u015fim olanaklar\u0131, komuta ve kontrol sistemleri etkin bir savunma g\u00fcc\u00fc olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00acmektedir. CHP, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin bu anlay\u0131\u015fla ge\u00acli\u015ftirilmesini, gerekti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, esnekli\u011fe kavu\u015fturulmas\u0131n\u0131, gerekli g\u00f6rmektedir.
\nCHP, t\u00fcm s\u0131n\u0131rlar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fcvenli\u011finin Silahl\u0131 Kuvvetlerimiz\u00acce sa\u011flanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir. Bu g\u00f6revin silahl\u0131 kuv\u00acvetler yerine s\u0131n\u0131r muhaf\u0131zlar\u0131 gibi \u00f6rg\u00fctlere b\u0131rak\u0131lmas\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin stratejik ve g\u00fcvenlik ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u00acda uygun bir se\u00e7enek olarak g\u00f6r\u00fclmemektedir.
\nCHP iktidar\u0131nda, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetlerinin t\u00fcm \u00fcyelerinin gerekli manev\u00ee ve madd\u00ee ko\u015fullara kavu\u015fturularak g\u00f6rev\u00aclerini huzur i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrmelerine \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\nCHP y\u00f6netiminde, ordumuzun savunmayla ilgili ara\u015ft\u0131rma ve teknoloji olu\u015fturma \u00e7abalar\u0131 desteklenecektir. Stratejik ara\u015ft\u0131rma yapan, teknoloji \u00fcreten t\u00fcm ulusal kurulu\u015flar\u0131n da bu \u00e7abalara katk\u0131lar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la bir Stra\u00actejik Ara\u015ft\u0131rma Kurumu (STARK) olu\u015fturulacakt\u0131r. Ayn\u0131 anlay\u0131\u015fla T\u00fcrk savunma sanayi desteklenecek ve silahl\u0131 kuvvetlerimizin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde yer\u00acli \u00fcretimle kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nDI\u015e \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER
\nCumhuriyet Halk Partisi, T\u00fcrkiye\u2019nin yap\u0131c\u0131, ki\u015filikli, ka\u00acrarl\u0131 ve etkin bir d\u0131\u015f politika izlemesi gerekti\u011fini savunur. T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik ve teknolojik a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7lendirilme\u00acsinin, b\u00f6ylelikle ulusal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f ili\u015fkileri\u00acmiz \u00fczerinde de olumlu etki yapaca\u011f\u0131na inan\u0131r.
\nCumhuriyet Halk Partisi, T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal siyasi, ekono\u00acmik ve g\u00fcvenlik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaya, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve egemenli\u011fini, ulusu ve \u00fclkesiyle b\u00f6l\u00fcnmez b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00fcrd\u00fcrmeye, uluslararas\u0131 sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve etkinli\u011fini artt\u0131r\u00acmaya y\u00f6nelik bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir ulusal d\u0131\u015f politika izlemektedir.
\nBu ama\u00e7la, bir yandan d\u0131\u015f politikan\u0131n savunma politika\u00acs\u0131ndan ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131 inanc\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal g\u00fcc\u00fcn\u00fc en y\u00fcksek d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131rken, \u00f6te yandan diplomatik y\u00f6n\u00actemlerden, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi \u00f6rg\u00fct ve giri\u00ac\u015fimlerinden de bu ama\u00e7 do\u011frultusunda yararlan\u0131r.
\nCHP, bir yandan T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korurken, \u00f6te yandan b\u00f6lge ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131na katk\u0131da bulunmay\u0131 da hedef al\u0131r. Ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131zla ve \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131zla ba\u011f\u00acda\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctler i\u00e7inde, uluslararas\u0131 toplumla uyumlu politikalar izlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.
\nCHP, d\u0131\u015f politikaya toplumun her kesiminin ilgisini ve kat\u00ack\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 hedefler. Bu arada CHP\u2019nin ilkelerine ve temel politikalar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi kayd\u0131yla, parti ola\u00acrak \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve yayg\u0131n uluslararas\u0131 ili\u015fkiler kurmay\u0131 \u00f6dev bilir. Kendi do\u011frultusundaki partilerle bar\u0131\u015f, insanl\u0131k ve \u00fclke yarar\u0131na i\u015fbirli\u011fi kurarken, kom\u015fu ya da dost \u00fclkeler\u00acdeki ba\u015fka siyasal kurulu\u015flarla da \u00fclkemizin ortak yarar\u0131 ile b\u00f6lge ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131 i\u00e7in yak\u0131n ili\u015fkiler geli\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011fi \u00f6rg\u00fctleri i\u00e7inde, T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 ve CHP\u2019nin temel politikalar\u0131 do\u011frultusunda, yer al\u0131r ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini ifade eder.
\nCHP, Sosyalist Enternasyonal ve Avrupa Sosyalist Partisi gibi kurulu\u015flarla ili\u015fkilerini y\u00fcr\u00fct\u00fcrken bir yandan sosyal demokrasinin genel ilkelerine uyum g\u00f6stermeye, bir yan\u00acdan da T\u00fcrkiye\u2019nin temel hak ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaya \u00f6zen g\u00f6sterir. CHP\u2019nin sosyal demokrasinin ilkelerini benimse\u00acmesi T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak bu kurulu\u015flarda ortaya \u00e7\u0131kabilecek g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve e\u011filimleri benimseme zo\u00acrunlulu\u011fu do\u011furmaz.
\nAvrupa Birli\u011fi ile \u0130li\u015fkiler
\nCHP ba\u015f\u0131ndan beri T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fini desteklemek\u00actedir. T\u00fcrkiye\u2019nin AB\u2019ye tam \u00fcyelik hedefi, Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015fla\u015fma devriminin, modernle\u015fme vizyo\u00acnunun do\u011fal uzant\u0131s\u0131 olan bir toplumsal de\u011fi\u015fim projesi\u00acdir. AB ile ili\u015fkilerimizde ko\u015fulumuz; e\u015fit ko\u015fullu, Cumhuri\u00acyetimizin kurulu\u015f de\u011ferlerine sayg\u0131l\u0131, onurlu tam \u00fcyeliktir. CHP bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki hi\u00e7bir se\u00e7ene\u011fi kabul etmez.
\nCHP T\u00fcrkiye\u2019ye di\u011fer \u00fcyelerden farkl\u0131, \u00f6zel bir stat\u00fc ve\u00acrilmesini kabul etmez. E\u015fit haklara sahip olacak bir T\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in di\u011fer b\u00fct\u00fcn \u00fcyelerin kabul edip uygulad\u0131klar\u0131 ko\u015fullara, bu arada Kopenhag ve Maastricht kriterlerine uyulmas\u0131n\u0131, AB hukukunun benimsenmesini kabul eder. Ancak, ba\u015fka \u00fclkelerden istenmeyen ko\u015fulla\u00acr\u0131n tek tarafl\u0131 tavizler gibi T\u00fcrkiye\u2019ye dayat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131\u00ackar. Bu arada, Serbest dola\u015f\u0131m, tar\u0131m destekleri, b\u00f6lgesel kalk\u0131nma alanlar\u0131nda AB taraf\u0131ndan getirilmi\u015f olan kal\u0131c\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ister. AB\u2019nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkelerle yapt\u0131\u011f\u0131 serbest ticaret anla\u015fmalar\u0131n\u0131n, e\u015f zamanl\u0131 olarak T\u00fcrkiye ile s\u00f6z konusu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkeler aras\u0131nda da paralel anla\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesini hedef al\u0131r.
\nBaz\u0131 AB \u00fclkelerinin co\u011frafi veya k\u00fclt\u00fcrel farkl\u0131l\u0131klar gibi ne\u00acdenlerle T\u00fcrkiye\u2019yi tam \u00fcyelikten d\u0131\u015flamay\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6zel bir stat\u00fc vermeyi \u00f6ng\u00f6ren politikalar\u0131n\u0131n AB\u2019nin res\u00acmi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi halinde, ba\u015fta G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi olmak \u00fczere, mevcut taahh\u00fctlerimiz g\u00f6zden ge\u00e7iri\u00aclerek, \u00fclkemizin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi ad\u0131mlar kararl\u0131l\u0131k\u00acla at\u0131lacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin AB \u00fcyeli\u011finin K\u0131br\u0131s konusu ile ili\u015fkilendiril\u00acmesini ve \u00fcyelik s\u00fcrecinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin ve sonu\u00e7lan\u00acd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019nin verece\u011fi tek tarafl\u0131 tavizlere ba\u011f\u00aclanmas\u0131n\u0131 kabul etmez. Ayn\u0131 \u015fekilde Lozan Antla\u015fmas\u0131yla ba\u011fda\u015fmayan keyfi ko\u015fullar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye kabul ettirilmek istenmesine de kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcyeli\u011fine engel olmak isteyen \u00fclkelere kar\u015f\u0131 gerekli tepkilerin g\u00f6steril\u00acmesini ve \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131 savunur. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, T\u00fcrkiye\u2019nin de \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet edecek, AB mevzuat\u0131na ve di\u011fer \u00fclkelerin uygulamalar\u0131na uygun bir reform s\u00fcre\u00accinin h\u0131zland\u0131r\u0131larak sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 destekler. AB\u2019nin T\u00fcrkiye\u2019nin tam \u00fcyeli\u011fi i\u00e7in bir hedef tarih vermesi gere\u00ac\u011fini savunur.
\nD\u00fcnyada sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n ve etkinli\u011fin \u00f6l\u00e7\u00fctleri, demokrasiye ba\u011fl\u0131l\u0131k, insan haklar\u0131na sayg\u0131, ekonomik geli\u015fmi\u015flik ve kendini savunma kabiliyetidir.
\nCumhuriyet Halk Partisi\u2019nin d\u0131\u015f politikas\u0131 bar\u0131\u015f\u00e7\u0131d\u0131r. CHP, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Yurtta Bar\u0131\u015f, D\u00fcnyada Bar\u0131\u015f ilkesinin do\u011fal sahibi ve takip\u00e7isidir. CHP, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f sorunlar\u0131n\u0131n ve genel olarak uluslararas\u0131 anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 y\u00f6n\u00actemlerle \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gere\u011fini savunur. T\u00fcrk ulusunun ba-r\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, kom\u015fular\u0131m\u0131zla ve b\u00f6lge devletleriyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvene ve ortak yarara dayanan ba\u00acr\u0131\u015f\u00e7\u0131 ili\u015fkiler kurarak ve i\u015fbirli\u011fi sa\u011flayarak b\u00f6lge ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 da g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.
\nCHP, uluslararas\u0131 ili\u015fkilerin her ulusun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na, egemenli\u011fine ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi ilkesine dayanmas\u0131 gerekti\u011fine, b\u00f6lge ve d\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n ancak b\u00f6ylece korunabilece\u011fine inan\u0131r. Kom\u015fular\u0131ndan ve di\u011fer \u00fclkelerden bu ilkelere sayg\u0131l\u0131 olmalar\u0131n\u0131 bekler.
\nCHP, b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131, uluslararas\u0131 an\u00acla\u015fmazl\u0131klar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi a\u00e7\u0131\u00acs\u0131ndan gerekli ve yararl\u0131 g\u00f6r\u00fcr. D\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n korunma\u00acs\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin Birle\u015fmi\u015f Milletler Yasas\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermelerini bekler. Birle\u015fmi\u015f Milletlerden de \u00f6rg\u00fct\u00fcn temel ilkelerini t\u00fcm uluslararas\u0131 anla\u015fmazl\u0131klara ayr\u0131m yapmaks\u0131z\u0131n uygulamas\u0131n\u0131, t\u00fcm \u00fclkelerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, egemenli\u011finin ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131na ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131n\u0131 ister. Birle\u015fmi\u015f Milletler ve AG\u0130K gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n, sadece b\u00fcy\u00fck devletlerin ulusal politikalar\u0131n\u0131n arac\u0131 olmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar.
\nD\u00fcnya bar\u0131\u015f\u0131n\u0131 koruman\u0131n bir ko\u015fulu da, \u00fclkeler aras\u0131nda\u00acki b\u00fcy\u00fck ekonomik u\u00e7urumlar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131d\u0131r. CHP, Bir\u00acle\u015fmi\u015f Milletlerin d\u00fcnyada yeni ve hak\u00e7a ekonomik d\u00fczen kurulmas\u0131 i\u00e7in etkin \u00e7al\u0131\u015fmalarda bulunmas\u0131 gere\u011fini sa\u00acvunur ve bu ama\u00e7la yap\u0131lacak yeni uluslararas\u0131 giri\u015fimleri d\u00fczenlemeleri destekler.
\nCHP b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerle dostluk ve i\u015fbirli\u011fi ili\u015fkilerinin geli\u015f\u00actirilmesini savunur. Amerika ve di\u011fer NATO m\u00fcttefikle\u00acrimizle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131, dayan\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011fine dayanan ili\u015fkiler geli\u015ftirilmesini destekler. Ancak ba\u015fta Irak konusu olmak \u00fczere CHP, ABD\u2019nin izledi\u011fi baz\u0131 politikalara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.
\nZira CHP, ABD\u2019nin Irak\u2019a m\u00fcdahalesinin uluslararas\u0131 hu\u00ackuka ayk\u0131r\u0131, siyasi ve ahlaki a\u00e7\u0131lardan da yanl\u0131\u015f oldu\u011funu savunmu\u015f; bu anlay\u0131\u015fla TBMM\u2019ye getirilen T\u00fcrkiye\u2019yi sa\u00acva\u015fa s\u00fcr\u00fckleyebilecek, bir kararg\u00e2h ve cephe \u00fclkesi haline getirebilecek 1 Mart 2003 tarihli tezkerenin reddedilme\u00acsinde ba\u015frol\u00fc oynam\u0131\u015ft\u0131. CHP bu ilkeli tavr\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek\u00actir. Irak\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, Irak\u2019ta laikli\u011fe ve de\u00acmokrasiye dayal\u0131 yeni bir yap\u0131lanman\u0131n olu\u015fumu, bunu g\u00fcvence alt\u0131na almaya y\u00f6nelik uluslararas\u0131 her \u00e7aba, t\u00fcm bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l platformlarda desteklenecektir. 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131s\u0131\u00acn\u0131n arkas\u0131ndaki ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcne kar\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte olan m\u00fccadele desteklenecek, ter\u00f6r\u00fcn kaynaklar\u0131n\u0131n kurutul\u00acmas\u0131 konusunda sorumlu davran\u0131\u015f sergilenecek, ancak bu yakla\u015f\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcn ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine kar\u015f\u0131 ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131k\u00acla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi savunulacakt\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fck Ortado\u011fu Projesi ile T\u00fcrkiye\u2019ye Il\u0131ml\u0131 \u0130slam kimli\u011fi dayat\u0131lmas\u0131na kararl\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin laik kimli\u011fi her ko\u015fulda korunacakt\u0131r.
\nCHP, NATO \u00f6rg\u00fct\u00fcyle ili\u015fkilerimizin g\u00fc\u00e7lendirilerek de\u00acvam etmesini; NATO\u2019nun cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir g\u00fc\u00e7 olarak, bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik g\u00f6revini etkin olarak yerine getirmesine ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda konumunun yeniden belirlenmesine aktif katk\u0131m\u0131z\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesini ama\u00e7lar.
\nCHP, N\u00fckleer silahlardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir global g\u00fcvenlik konseptinin egemen k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 her uluslararas\u0131 platform\u00acda destekler.
\nOrta Asya \u00fclkeleriyle her alandaki ili\u015fkilerimizin daha da g\u00fc\u00e7lendirilmesini savunur.
\nRusya ile kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131ya ve i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 ili\u015fkilerin g\u00fc\u00e7lendirilmesini destekler.
\nCHP, K\u0131br\u0131s sorununun ancak Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhu\u00acriyetinin ve Kuzey K\u0131br\u0131s halk\u0131n\u0131n kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131n\u0131n ko\u00acrunmas\u0131n\u0131, Ada\u2019daki her iki taraf\u0131n egemen e\u015fitli\u011fine da\u00acyanan bir yakla\u015f\u0131mla \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesini destekler. K\u0131br\u0131s\u2019ta mevcut olan iki ayr\u0131 devlet aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin ancak bu anlay\u0131\u015f do\u011frultusunda dostluk, dayan\u0131\u015fma, i\u015fbirli\u011fi ile ka\u00acl\u0131c\u0131 bir bar\u0131\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilece\u011fine inan\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede e\u015fitlik ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ilkelerine dayal\u0131 olarak y\u00fcr\u00fct\u00fcle\u00accek bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini destekler.
\nK\u0131br\u0131s sorununa Rum taraf\u0131n\u0131 tatmin etme amac\u0131yla ya\u00acp\u0131lacak bask\u0131larla ve dayatmalarla \u00e7are aranmas\u0131 yakla\u00ac\u015f\u0131m\u0131n\u0131 reddeder. K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netimini K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 temsil eden tek me\u015fru devlet sayan yakla\u015f\u0131ma kesinlikle kar\u015f\u0131\u00acd\u0131r. K\u0131br\u0131s Rum Y\u00f6netiminin uluslararas\u0131 kurulu\u015flarda, bu arada Avrupa Birli\u011finde b\u00fct\u00fcn K\u0131br\u0131s\u2019\u0131 temsil etti\u011fi anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 kabul etmez.
\nKuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti\u2019nin uluslararas\u0131 alanda tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini savunur. KKTC\u2019ye kar\u015f\u0131 uygulanan ambargolara ve K\u0131br\u0131s T\u00fcrkle\u00acrini d\u00fcnyadan tecrit etme gayretlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Makul bir s\u00fcre i\u00e7inde egemen e\u015fitli\u011fe dayal\u0131, kal\u0131c\u0131, adil ve \u015feref\u00acli bir bar\u0131\u015fa ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 takdirde, K\u0131br\u0131s\u2019ta iki ba\u011f\u0131ms\u0131z devletin yan yana, bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015famas\u0131 ve uluslararas\u0131 toplumun da bu ger\u00e7e\u011fi kabul etmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7aba g\u00f6stermesi gerekti\u011fine inan\u0131r.
\nT\u00fcrk-Yunan ili\u015fkilerinin geli\u015ftirilmesi CHP\u2019nin samimi ar\u00aczusudur. CHP onun i\u00e7in Ege sorunlar\u0131nda ve her iki \u00fclke\u00acde ya\u015fayan T\u00fcrk ve Rum az\u0131nl\u0131klar\u0131 konusunda, taraflar aras\u0131nda yap\u0131c\u0131 bir diyalog ile ve hakkaniyet esas\u0131na g\u00f6re \u00e7\u00f6z\u00fcm aranmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunur.
\nLozan\u2019da kurulan T\u00fcrk-Yunan dengesinin korunmas\u0131, Yunanistan ile ili\u015fkilerimizin temel \u00e7er\u00e7evesini olu\u015ftura\u00accakt\u0131r. Yunanistan ile aram\u0131zdaki sorunlar\u0131n diyalog yoluyla ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 menfaat dengesi g\u00f6zetilerek \u00e7\u00f6z\u00fclmesi esas ola\u00accakt\u0131r. \u00d6zellikle Bat\u0131 Trakya\u2019daki soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019ndan ve di\u011fer uluslararas\u0131 antla\u015fmalardan kaynaklanan hak ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in aktif bir politika izlenecektir.
\nCHP, T\u00fcrkiye\u2019nin Akdeniz \u0130\u00e7in Birlik Platformu\u2019nda, ancak her \u00fclkenin e\u015fit ko\u015fullar alt\u0131nda yer almas\u0131, Platform\u2019un hi\u00e7bir \u015fekilde AB\u2019ye tam \u00fcyelik s\u00fcrecimizin engeli veya alternatifine d\u00f6n\u00fc\u015fmemesi, Akdeniz\u2019de k\u0131y\u0131s\u0131 bulunan ve Platform\u2019a kat\u0131lmak isteyen t\u00fcm \u00fclkeleri kapsamas\u0131 ko\u015ful\u00aclar\u0131 ile aktif olarak yer almas\u0131n\u0131 benimsemektedir.
\nCHP, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra ba\u011f\u0131ms\u0131z\u00acl\u0131klar\u0131na kavu\u015fan T\u00fcrk Cumhuriyetlerinin ve di\u011fer ba\u011f\u0131m\u00acs\u0131z devletlerin, yeniden yabanc\u0131 bir devletin egemenli\u011fine veya n\u00fcfuz alan\u0131na girmelerine kar\u015f\u0131d\u0131r. Onlar\u0131n, ba\u011f\u0131m\u00acs\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyabilmeleri i\u00e7in yeni siyasal ve ekonomik d\u00fczenlerini bir an \u00f6nce kurmalar\u0131na, gerekli savunma g\u00fc\u00acc\u00fcne sahip olmalar\u0131na, k\u00fclt\u00fcrlerini, ulusal kimliklerini ye\u00acniden kazanmalar\u0131na T\u00fcrkiye\u2019nin yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 gere\u011fini savunur; bu ama\u00e7la, onlarla yak\u0131n ili\u015fkiler kurulmas\u0131 ve ge\u00acli\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. B\u00f6lgede bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n sa\u011flan\u00acmas\u0131 i\u00e7in kom\u015fu \u00fclkelerin egemenli\u011fine ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na herkesin sayg\u0131 g\u00f6stermesini ister. Fiili durum yarat\u0131larak siyasi avantaj sa\u011flama \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar.
\nT\u00fcrkiye, hem Akdeniz, hem Balkan, hem de bir Ortado\u011fu \u00fclkesidir. Bu b\u00f6lgelerle de tarihten gelen ba\u011flar\u0131 vard\u0131r. B\u00f6lge \u00fclkeleri ile ili\u015fkilerinin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 \u00e7\u0131karlar, dostluk ve kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f anlay\u0131\u015f\u0131 ile geli\u015ftirilmesini savunur.
\nCHP, Balkanlarda ve Kafkasya\u2019da kuvvet kullan\u0131larak dev\u00acletlerin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrebilecek geli\u015f\u00acmelere ve etnik temizlik y\u00f6ntemiyle \u00fclkelerin sosyal doku\u00acsunun de\u011fi\u015ftirilmesi giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131d\u0131r.
\nCHP, Yugoslavya\u2019n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kan siyasi ko\u015fullar\u0131n b\u00f6lgede ya\u015fayan halklar aras\u0131nda yeni d\u00fc\u015fmanl\u0131klar yarat\u0131lmadan korunmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savu\u00acnur. Balkanlarda ve d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bulunduklar\u0131 \u00fclkelerin e\u015fit haklara sahip vatanda\u015flar\u0131 olarak insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, k\u00fclt\u00fcrel haklara sahip olarak g\u00fcvenlik i\u00e7inde ya\u015fama haklar\u0131n\u0131 sa\u00acvunur.
\nCHP, ba\u015fta kom\u015fular\u0131m\u0131z olmak \u00fczere, b\u00fct\u00fcn Ortado\u011fu ve \u0130slam \u00fclkeleriyle kal\u0131c\u0131 dostluk ili\u015fkileri kurulmas\u0131ndan ve ekonomik ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesinden yanad\u0131r. An\u00accak, Cumhuriyet Halk Partisi y\u00f6netiminde bu ili\u015fkilerin, T\u00fcrkiye\u2019nin laik devlet yap\u0131s\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesi ve top\u00acraklar\u0131nda ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin yerle\u015fmesine izin verilmeme\u00acsi gibi konularda g\u00f6sterilecek ortak duyarl\u0131l\u0131kla geli\u015febile\u00acce\u011fi bilinmelidir.
\nCHP \u0130srail-Filistin sorununa Birle\u015fmi\u015f Milletler karar\u0131 \u00e7er\u00ac\u00e7evesinde kal\u0131c\u0131 bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulunmas\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn ilgili ta\u00acraflarla yo\u011fun giri\u015fimler i\u00e7inde olunmas\u0131n\u0131 benimser.
\nErmenistan\u2019la ili\u015fkilerin geli\u015ftirilmesi de, bu \u00fclkenin i\u015fgal etti\u011fi Azeri topraklar\u0131ndan \u00e7ekilmesi, d\u00fcnyadaki Ermeni \u00f6rg\u00fctleri vas\u0131tas\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019ye kar\u015f\u0131 uluslararas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde soyk\u0131r\u0131m iddias\u0131yla giri\u015fimlerde bulunmak\u00actan vazge\u00e7mesi ve Ermeni devletinin resmi belgelerinde T\u00fcrkiye\u2019ye ait baz\u0131 topraklarda Ermenistan\u2019\u0131n emelleri ol\u00acdu\u011fu izlenimini veren ifade ve sembollerin \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 ko\u015fullar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\nCHP, S\u00f6zde Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 iddias\u0131 ile \u00fclkemizin haks\u0131z \u00f6nyarg\u0131larla su\u00e7lanmas\u0131na kar\u015f\u0131 bug\u00fcne kadar Partimiz \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen kararl\u0131 duru\u015fa sahip \u00e7\u0131kmaya devam edecektir.
\nT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurulu\u015fundan \u00f6nceki d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi iddia edilen s\u00f6zde Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 konu\u00acsunda \u00fclkemizi su\u00e7lay\u0131c\u0131 keyfi kararlar al\u0131nmaktad\u0131r. CHP, 1948\u2019de BM Genel Kurulu\u2019nda oybirli\u011fi ile kabul edilen Soyk\u0131r\u0131m\u0131n \u00d6nlenmesi ve Cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi taraf\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131k tan\u0131m \u00e7er\u00e7evesinde, konunun ba\u00ac\u011f\u0131ms\u0131z tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan, T\u00fcrkiye, Ermenistan ve Rusya d\u00e2hil ilgili t\u00fcm \u00fclke ar\u015fivlerine eri\u015fim olanaklar\u0131 kendilerine tan\u0131narak, iddialar\u0131n ger\u00e7ek\u00e7i ve do\u011fru zeminde, \u00f6nyarg\u0131\u00aclara kap\u0131lmadan incelenmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir.
\nCHP, Orta Do\u011fu\u2019da bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in, ulus devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve laik, demokratik ve \u00e7a\u011fda\u015f devlet anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n desteklenmesi gerekti\u011fine inan\u0131r. B\u00f6lgede bar\u0131\u015f ve istikrar\u0131 sa\u011flaman\u0131n en etkili yollar\u0131ndan biri demokrasiyi yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmakt\u0131r. B\u00f6lgeye demokrasiyi getirmekte T\u00fcrkiye \u00f6nc\u00fc rol oynayabilir. T\u00fcrkiye\u2019nin ger\u00ac\u00e7ek bir demokrasiyi ger\u00e7ekle\u015ftirmesi, laikli\u011fi anayasas\u0131n\u0131n en temel ilkelerinden biri haline getirmesiyle m\u00fcmk\u00fcn ol-mu\u015ftur. \u0130\u015fte bu \u00f6zellikleriyle T\u00fcrkiye di\u011fer b\u00f6lge \u00fclkeleri\u00acne \u00f6rnek olabilir, model olu\u015fturabilir.
\nCHP, Rusya, \u00c7in, Japonya, Brezilya, Hindistan, Uzak Do\u011fu, Latin Amerika ve Afrika \u00fclkeleriyle ili\u015fkilerimizin politik ve ekonomik boyutlar\u0131yla h\u0131zla geli\u015ftirilmesini hedef al\u0131r.
\nSo\u011fuk sava\u015f ertesinde olu\u015fmakta olan uluslararas\u0131 yap\u0131 i\u00e7inde T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgesini etkileme olanaklar\u0131, eskisine g\u00f6re \u00e7ok daha fazlad\u0131r. Balkanlardan Kafkasya\u2019ya uzanan, yeni ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanan T\u00fcrk devletlerine kadar giden bir geni\u015f alanda, b\u00f6lgesel rol\u00fc \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r.
\nAncak, yeni olu\u015fmakta olan uluslararas\u0131 ili\u015fkiler d\u00fczenin\u00acde bar\u0131\u015f\u0131 ve istikrar\u0131 tehdit eden yeni geli\u015fmeler olmakta, b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fma olas\u0131l\u0131klar\u0131 artmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye bu yeni \u00e7at\u0131\u015fma odaklar\u0131n\u0131n en yayg\u0131n bi\u00e7imde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettir\u00acdi\u011fi bir co\u011frafyada bulunmaktad\u0131r.
\nB\u00f6lgeye demokrasiyi getirmekte T\u00fcrkiye \u00f6nc\u00fc rol oynaya\u00acbilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye b\u00f6lgesinde 86 y\u0131ldan beri bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015f tek \u00fclkedir. Ayn\u0131 zamanda 50 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n zamandan beri \u00e7ok partili demokrasi ile y\u00f6netilen tek \u00fclkedir.
\nHi\u00e7bir \u00fclkeden toprak talebinde bulunmamas\u0131 ba\u015fka \u00fclke\u00aclerin do\u011fal kaynaklar\u0131nda hak iddia etmemesi T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgesinde etkin rol oynamas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran unsurlar\u00acdand\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin bu rol\u00fc etkili bi\u00e7imde oynayabilmesi her alanda ulusal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 titizlikle koruyabilmesiyle yak\u0131ndan ilgilidir. Y\u00fczlerce y\u0131ll\u0131k ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet gelene\u011fi i\u00e7inden gelen T\u00fcrkiye\u2019nin bu ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcre\u00accek tutumlar ve ba\u011flant\u0131lar i\u00e7ine girmesi, d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 ba\u015fka devletlerin \u00e7\u0131karlar\u0131na ve saptad\u0131klar\u0131 politikalar\u0131na g\u00f6re belirleyip y\u00f6nlendirmesi b\u00fcy\u00fck hata olur.
\nT\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fck devletler ile ili\u015fkilerinde ancak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u00ac\u011f\u0131n\u0131 ve kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 koruyabilen bir d\u0131\u015f politika izleyebildi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, b\u00f6lge ve d\u00fcnya \u00fclkelerinin sayg\u0131nl\u0131\u00ac\u011f\u0131n\u0131 kazanabilir. Bu nedenlerle, CHP b\u00f6lge ve d\u00fcnya \u00fcl\u00ackeleriyle ili\u015fkilerinde kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131ya ve ortak \u00e7\u0131karlar\u0131n korunmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterir.
\nCHP, T\u00fcrkiye\u2019nin ulusal \u00e7\u0131karlara ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na \u00f6ncelik veren, ba\u015fka \u00fclkelerin d\u00fcmen suyundan gitmemeye \u00f6zen g\u00f6steren bir politika izlenmesini savunmaktad\u0131r.
\n\u201cBa\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k benim karakterimdir\u201d demi\u015f olan Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn kurmu\u015f oldu\u011fu Cumhuriyet Halk Partisi, d\u0131\u015f politikada ulu\u00acsal ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n simgesi ve \u00f6d\u00fcns\u00fcz takip\u00e7isi olacakt\u0131r.
\nKi\u015filikli bir d\u0131\u015f politika izlemek, T\u00fcrkiye\u2019yi toplumsal ve si\u00acyasal olarak istikrara kavu\u015fturmak, ekonomik ve teknolojik a\u00e7\u0131dan g\u00fc\u00e7lendirmek, yani ulusal g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc en y\u00fcksek d\u00fc\u00aczeye \u00e7\u0131karmakla olas\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece K\u0131br\u0131s konusunda, T\u00fcrk Cumhuriyetleri ve \u0130slam \u00fclkeleri ile ili\u015fkilerde Kafkasya\u2019da, Balkanlar\u2019da, Birle\u015fmi\u015f Milletler ve AG\u0130K gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar ile ili\u015fkilerde, T\u00fcrkiye, kendi ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi politikalar izleyebilir. CHP\u2019nin iktidarda oldu\u00ac\u011fu d\u00f6nemlerde T\u00fcrkiye\u2019nin K\u0131br\u0131s ve Kardak konular\u0131nda izledi\u011fi yakla\u015f\u0131mlar ve ald\u0131\u011f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar ki\u015filikli bir politikan\u0131n \u00f6rnekleridir.
\nUluslararas\u0131 ko\u015fullardaki de\u011fi\u015fiklikler kar\u015f\u0131s\u0131nda T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131nda da de\u011fi\u015fim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olmaktad\u0131r. Ancak, bu de\u011fi\u015fim T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n temel ilke ve hedeflerinde olmamal\u0131d\u0131r.
\n\u00dclkemizin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131, laik ve de\u00acmokratik siyasal ve toplumsal d\u00fczenimizin peki\u015ftirilmesi ve ekonomik geli\u015fmemiz i\u00e7in uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011finden ya\u00acrarlanma, T\u00fcrk d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez ama\u00e7lar\u0131d\u0131r.
\nYurtd\u0131\u015f\u0131nda yerle\u015fik yurtta\u015flar\u0131m\u0131za sahip
\n\u00e7\u0131k\u0131lacakt\u0131r
\nBat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde yerle\u015fik olarak ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcr\u00acd\u00fcrmekte olan milyonlarca insan\u0131m\u0131z\u0131n gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesi, d\u0131\u015f politikam\u0131z\u0131n \u00f6ncelikli konular\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fcl\u00ackelerde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc nesle ula\u015fm\u0131\u015f olan bu insanlar\u0131m\u0131z\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn artan sorunlarla i\u00e7 i\u00e7e ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u00fclkelerde g\u00f6\u00acrecekleri sayg\u0131nl\u0131kla, T\u00fcrkiye\u2019nin bu \u00fclkelerdeki sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda do\u011frudan bir ili\u015fki vard\u0131r.
\nAB\u2019ye ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde, yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n serbest dola\u015f\u0131m haklar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlanmas\u0131n\u0131, \u0131rk\u00e7\u0131 ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fman\u0131 sald\u0131\u00acr\u0131lara maruz kalmalar\u0131n\u0131, baz\u0131 alanlarda d\u0131\u015flanmalar\u0131n\u0131 ka\u00acbul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\nAvrupa toplumlar\u0131nda artan yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve \u0130slamofobi, siyasi karar mercilerini de etkilemekte; g\u00f6\u00e7, entegrasyon, hatta asimilasyon amac\u0131 g\u00fcden yakla\u015f\u0131mlar\u00acla yabanc\u0131lar ve vatanda\u015fl\u0131k yasalar\u0131na daha sert ve k\u0131s\u0131tla\u00acy\u0131c\u0131 h\u00fck\u00fcmler getirilmesine yol a\u00e7maktad\u0131r. G\u00f6\u00e7 hareketlerinin yasalara ve uluslararas\u0131 anla\u015fmalara uygun bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015fmesi esast\u0131r. Yasa d\u0131\u015f\u0131 g\u00f6\u00e7 hare\u00acketlerinin engellenmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nCumhuriyet Halk Partisi, yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan yurtta\u015f ve soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fclkemizden kaynaklanan sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00acmeyi g\u00f6rev bilmektedir.
\nYurtd\u0131\u015f\u0131ndaki yurtta\u015f ve soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n onurlu ve g\u00fcvenceli ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131 i\u00e7in kapsaml\u0131 bir program uygulamaya konulacak: Bu kapsamda, olu\u015f\u00acturulacak politikalara yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki T\u00fcrk toplumlar\u0131n\u0131 tem\u00acsil eden \u00e7a\u011fda\u015f sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri temsilcilerinin de kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSay\u0131lar\u0131 bir milyonu a\u015fan \u00e7ocuk ve gencimizin bulunduk\u00aclar\u0131 \u00fclkelerin e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim olanaklar\u0131n\u0131 en iyi bi\u00e7imde de\u011ferlendirmelerine katk\u0131da bulunulacakt\u0131r. T\u00fcrk dilinin, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve kimli\u011finin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesi i\u00e7in \u00e7aba sarfedilecektir.
\nYurtd\u0131\u015f\u0131ndaki vatanda\u015f ve soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bulunduklar\u0131 \u00fcl\u00ackelerin ekonomik, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi ya\u015fam\u0131na etkin bi\u00e7imde kat\u0131lmalar\u0131, yasalara sayg\u0131l\u0131 bi\u00e7imde ba\u015far\u0131l\u0131, mut\u00aclu ve refah i\u00e7inde ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri, bulunduklar\u0131 \u00fclkelere uyumlar\u0131 ve entegrasyonlar\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc ya\u015fa\u00acmalar\u0131 ve geli\u015ftirmeleri i\u00e7in gerekli destek sa\u011flanacakt\u0131r.
\nG\u00f6\u00e7menlerin vatanda\u015fl\u0131k ve uyruk edinme hakk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00acdeki insan onurunu rencide edici duvarlar kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Balkanlarda ve d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinde ya\u015fayan soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bulunduklar\u0131 \u00fclkelerin e\u015fit haklara sahip vatanda\u015flar\u0131 olarak insan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine, k\u00fclt\u00fcrel haklara sahip olarak g\u00fcvenlik i\u00e7inde ya\u015fama haklar\u0131 savu\u00acnulacakt\u0131r.
\nYurtd\u0131\u015f\u0131ndaki yurtta\u015f ve soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n hak ve hu\u00ackuklar\u0131 korunacak:
\nYurtd\u0131\u015f\u0131ndaki yurtta\u015flar\u0131m\u0131z laiklik ve demokrasi kar\u015f\u0131t\u0131 \u00e7evrelerin zararl\u0131 etkisinden korunacakt\u0131r.
\nBu alandaki sorun \u0130slam\u2019dan de\u011fil, \u0130slam\u2019\u0131n radikal, k\u00f6k\u00actendinci siyasi s\u00f6ylemler ve eylemlerle istismar edilme\u00acsinden kaynaklanmaktad\u0131r. Bu konudaki duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7er\u00e7evesinde, vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n yo\u011fun olarak ya\u015famakta olduklar\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde;
\nTer\u00f6rle m\u00fccadelenin \u0130slam inanc\u0131na kar\u015f\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fma an\u00aclay\u0131\u015f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmeyecek \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesini,
\nAl\u0131nacak \u00f6nlemlerin farkl\u0131 inan\u00e7lara kar\u015f\u0131 \u00f6nyarg\u0131 yaratma\u00acmas\u0131n\u0131,
\nYabanc\u0131lar\u0131n toplumlara entegre olabilmelerinin sa\u011flan\u00acmas\u0131n\u0131, toplumsal dayan\u0131\u015fma ve g\u00fcven duygular\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7\u00aclendirilmesini,
\nYetkililerin, yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve \u0130slamofobiyi t\u0131rmand\u0131racak beyan ve tutumlardan ka\u00e7\u0131nmalar\u0131n\u0131, Ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fck, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u00ac\u011f\u0131yla m\u00fccadele edilmesini,
\n\u00f6zendirecek etkin, kararl\u0131 ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc politikalar izlene\u00accektir.
\nYABANCI D\u00dc\u015eMANLI\u011eI, AYRIMCILIK
\nVE \u0130SLAMOFOB\u0130
\nAvrupa\u2019da artan yabanc\u0131 d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak her y\u0131l yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famakta olan vatanda\u015flar\u0131m\u0131za ve m\u00fclkle\u00acrine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131larda da art\u0131\u015f ya\u015fanmaktad\u0131r. Konu sa\u00acdece ekonomik sebeplerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. K\u00fclt\u00fcrel altya\u00acp\u0131daki yetersizlikler ve farkl\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar da bu d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 beslemektedir.
\nSe\u00e7me ve se\u00e7ilme hakk\u0131 yurtd\u0131\u015f\u0131nda ya\u015famakta olan yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n da hakk\u0131d\u0131r: D\u0131\u015far\u0131da yerle\u015fik vatan\u00acda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de yap\u0131lan se\u00e7imlerde bulunduklar\u0131 \u00fclkeden oy kullanabilmeleri i\u00e7in yap\u0131lan yasal d\u00fczenleme\u00acdeki yanl\u0131\u015fl\u0131klar d\u00fczeltilecektir.
\nPembe kart\u2019a i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lacak: Tam kapsaml\u0131 \u00e7ifte vatanda\u015fl\u0131k uygulamas\u0131na ge\u00e7inceye de\u011fin, T\u00fcrk va\u00actanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan zorunlu olarak ayr\u0131lm\u0131\u015f olanlara verilmi\u015f olan Pembe Kart\u2019a i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nAvrupa\u2019daki \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z T\u00fcrk\u00e7e\u2019yi ve bulunduklar\u0131 \u00fclkenin dilini \u00e7ok iyi \u00f6\u011frenecek:
\nKonsolosluk hizmetleri iyile\u015ftirilecektir Avrupa\u2019daki \u00f6\u011frencilerimiz ile i\u015fsizlik yard\u0131m\u0131, emekli ay\u00acl\u0131\u011f\u0131 ve sosyal yard\u0131m alan yurtta\u015flar\u0131m\u0131zdan pasaport ve konsolosluk i\u015flem har\u00e7lar\u0131n\u0131n sadece yar\u0131s\u0131 al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00dclkeler aras\u0131 k\u00fclt\u00fcrel de\u011fi\u015fimi ve e\u011fitim programlar\u0131n\u0131 \u00f6zendirmek amac\u0131yla, ba\u015fta AB ve ABD olmak \u00fczere, vize alma ko\u015fullar\u0131n\u0131n d\u00fczeltilmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u00fcrd\u00fcr\u00fcle\u00accektir.
\n\u0130nsan ticareti ile etkin m\u00fccadele: \u00dclkemiz i\u00e7in g\u00fcvenlik tehditleri yaratan, insani maliyeti y\u00fcksek olan Yasa D\u0131\u015f\u0131 G\u00f6\u00e7 ve \u0130nsan Ticareti ile etkin olarak m\u00fccadele edilecektir.
\nG\u00f6\u00e7men i\u015f\u00e7iler ve ailelerinin haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 s\u00f6z\u00acle\u015fmelerinin takip\u00e7isi olunacakt\u0131r.
\nBM Genel Kurulu\u2019nda 1990\u2019da kabul edilen T\u00fcm G\u00f6\u00e7men \u0130\u015f\u00e7iler ve Ailelerinin Haklar\u0131n\u0131n Korunmas\u0131 Uluslararas\u0131 Konvansiyonu ve g\u00f6\u00e7menlerle ilgili di\u011fer uluslararas\u0131 ya\u00acsal ara\u00e7lar\u0131n, ba\u015fta AB \u00fclkeleri olmak \u00fczere, g\u00f6\u00e7 verdi\u011fi\u00acmiz t\u00fcm \u00fclkelerde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe ge\u00e7irilmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6ste\u00acrilecektir.
\nG\u00f6\u00e7 eden insanlar\u0131m\u0131za, entegrasyon i\u00e7in gerekli makul bir s\u00fcre i\u00e7inde, \u00f6\u011frenim, mesleki e\u011fitim, sosyal refaha ve sa\u011f\u00acl\u0131k hizmetlerine eri\u015fim ile sosyal, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi hayata kat\u0131l\u0131m hakk\u0131 vererek, g\u00f6\u00e7menlerin i\u015f piyasas\u0131na hukuksal olarak entegre edilmesinin yak\u0131n takip\u00e7isi olunacakt\u0131r.
\nD\u0131\u015far\u0131da tan\u0131t\u0131m i\u00e7in ortak eylem plan\u0131: Bulunduklar\u0131 \u00fclkede T\u00fcrkiye\u2019nin tan\u0131t\u0131m\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lacak faaliyetlerin koordinasyonu i\u00e7in, yurtd\u0131\u015f\u0131nda kurulmu\u015f olan sivil top\u00aclum \u00f6rg\u00fctleri temsilcilerinin de kat\u0131l\u0131m\u0131yla bir, Ortak Eylem Plan\u0131 haz\u0131rlanacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye\u2019ye y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131mlara \u00f6zel destek: Yurtd\u0131\u015f\u0131n\u00acda yerle\u015fik i\u015fadamlar\u0131m\u0131z\u0131n ve soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de yapacaklar\u0131 yat\u0131r\u0131mlar, normal destekleme politikalar\u0131 \u00f6te\u00acsinde \u00f6zendirilecektir.
\nD\u00dcNYA SOSYAL DEMOKRAT PART\u0130LER\u0130YLE \u0130L\u0130\u015eK\u0130LER
\nCHP, Sosyal Demokrat kimli\u011finin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve sorumluluk anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde hareket etmektedir.
\nYenilenmi\u015f Lizbon Stratejisi\u2019nin, daha verimli, daha yeni\u00aclik\u00e7i ve rekabet yetene\u011fi y\u00fcksek bir Sosyal Avrupa hedefini payla\u015f\u0131r.
\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, adil ve \u00e7evre dostu bir global ekonomik kal\u00ack\u0131nman\u0131n ortak amaca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6sterir.
\nUluslararas\u0131 ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde etkin bir \u015fekilde m\u00fccadelede, b\u00f6lgesel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n kal\u0131c\u0131 olarak a\u015f\u0131lmas\u0131nda, daha bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc bir d\u00fcnya d\u00fczeni yarat\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc savunur.
\nD\u00fcnyada a\u00e7l\u0131k ve yoksullukla m\u00fccadelede, Kalk\u0131nmada Geri Kalm\u0131\u015f \u00fclkelerin t\u0131kanma noktas\u0131na gelmi\u015f d\u0131\u015f bor\u00e7la\u00acr\u0131na makul \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmeye \u00e7aba g\u00f6sterir.
\nSosyal demokrasinin e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, dayan\u0131\u015fma ve bar\u0131\u015f de\u011ferlerine, k\u00fclt\u00fcrleraras\u0131 diyalog s\u00fcrecine evrensel bo\u00acyutlarda daha \u00e7ok derinlik ve etkinlik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi ortak konularda di\u011fer \u00fclkelerin karde\u015f sosyal demokrat partileriyle, T\u00fcrkiye\u2019nin temel hak ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korumaya \u00f6zen g\u00f6stererek, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde her konuda dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmay\u0131 hedef alacakt\u0131r.
\nCHP\u2019nin Sosyalist Enternasyonal ve Avrupa Sosyalist Parti\u00acsi gibi kurulu\u015flarla ili\u015fkilerini s\u00fcrd\u00fcrmesi, bu kurulu\u015flarda T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kabilecek g\u00f6\u00acr\u00fc\u015fleri ve e\u011filimleri benimsemesi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n
BE\u015e\u0130NC\u0130 B\u00d6L\u00dcM
\n\u00dcRET\u0130MDEN VE
\n\u00dcRETENDEN YANA
\nYEN\u0130
\nEKONOM\u0130K D\u00dcZEN
\nB\u00d6L\u00dcM: V
\n\u00dcRET\u0130MDEN VE \u00dcRETENDEN YANA YEN\u0130 EKONOM\u0130K D\u00dcZEN
\nEKONOM\u0130K HEDEFLER VE POL\u0130T\u0130KALAR
\nHedefimiz; d\u00fc\u015f\u00fck enflasyonla, h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcyen, tam istihda\u00acma yakla\u015fan, \u00e7a\u011fda\u015f \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131na sahip, e\u015fit reka\u00acbet ortam\u0131nda gelirini adil payla\u015fan, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte dina\u00acmik rekabet g\u00fcc\u00fcne sahip bir ekonomi; bilgi ekonomisine d\u00f6n\u00fc\u015fen, ya\u015fam kalitesi y\u00fckselen, sosyal bar\u0131\u015f i\u00e7inde den\u00acgeli kalk\u0131nan T\u00fcrkiye\u2019dir.
\nTemel amacimiz tarimda, sanayide ve hizmetlerde k\u00fcre\u00acsel rekabette \u00f6ne \u00e7ikan, \u00fclkede uzun d\u00f6nemli kalici, adil bir refah arti\u015fini hedefleyen \u00e7a\u011fda\u015f bir ekonomiyi kur\u00acmaktir.
\nCHP \u00e7a\u011f\u0131n getirdi\u011fi f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirecek, yeni so\u00acrunlar\u0131 y\u00f6netebilecek, verimlili\u011fi h\u0131zla art\u0131racak, en \u00f6nemli stratejik de\u011ferimiz olan insan g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc ivedilikle \u00fcretim s\u00fcrecine katacak, en b\u00fcy\u00fck kaynak israf\u0131 olan i\u015fsizli\u011fe son verecek, spek\u00fclasyona de\u011fil \u00fcretime ve \u00fcretene odakla\u00acnan, yeni bir ekonomik program uygulayacakt\u0131r. Program, \u00f6zel giri\u015fim ile kamunun d\u00fczenleyici ve denetleyici g\u00f6re\u00acvinin birarada oldu\u011fu piyasa d\u00fczeninde, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k, k\u00fcresel riskleri y\u00f6netebilen, istikrar i\u00e7inde h\u0131zl\u0131 ve dengeli kalk\u0131nmay\u0131 ve sosyal politikalar\u0131 \u00f6n planda tutan, stratejik planlaman\u0131n uzun vadeli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve geni\u015f vizyonu i\u00e7in-de \u015fekillenecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede;
\nCumhuriyet halk partisi, firsat e\u015fitli\u011fine ve verimlili\u011fe odakli, \u00f6rg\u00fctl\u00fc, kayitli, kuralli, adil, d\u00fcnyaya a\u00e7ik, \u201csos\u00acyal piyasa ekonomisi\u201dne i\u015flerlik kazandiracaktir.
\n\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f piyasalar\u0131n s\u00fcrekli ve d\u00f6nemsel zafiyetleri dikkate al\u0131narak, \u201cpazarlar\u0131n kendili\u011finden kendini d\u00fczeltece\u011fi\u201d varsay\u0131mlar\u0131na tutsak olmadan, \u00f6zel giri\u015fimi desteklerken, devletin geli\u015ftirdi\u011fi d\u00fczenleyici ve denetleyici \u00e7er\u00e7evede ekonomik birimlerin kontrols\u00fcz risk almas\u0131n\u0131 \u00f6nleyen, ak\u0131lc\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcme y\u00f6nelik politikalar uygulanacakt\u0131r. \u00d6zel giri\u015fimi ve kamunun d\u00fc\u015f\u00fck enflasyonu, y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcmeyi, tam istihdama yakla\u015fmay\u0131, e\u015fit ko\u015fullarda rekabeti, \u00e7a\u011fda\u015f \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, sistemik riskleri \u00f6nleyecek d\u00fczenleyici ve denetleyici rol\u00fcn\u00fc biraraya getirerek ulusu\u00acmuzu uzun d\u00f6nemli refaha kavu\u015fturmay\u0131 hedefliyoruz
\nAdaletli bir ekonomik yapi kurulacaktir: Milli gelirin, ki\u015filer, b\u00f6lgeler ve \u00fcretim fakt\u00f6rleri aras\u0131nda dengeli da\u011f\u0131\u00acl\u0131m\u0131 sa\u011flanarak adil bir ekonomik yap\u0131 kurulacakt\u0131r.
\nCHP, getirece\u011fi ekonomik d\u00fczende G\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn de\u011fil hu\u00ackukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunacakt\u0131r.
\nEme\u011fin verimlili\u011fini ve \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rarak milli gelir\u00acden daha fazla pay almas\u0131n\u0131 sa\u011flamak temel ama\u00e7lar\u0131m\u0131z\u00acdan biri olacakt\u0131r. Irk, dil, inan\u00e7, mezhep, cinsiyet, s\u0131n\u0131f, ayr\u0131m\u0131 yapmadan herkese hayata e\u015fit \u015fartlarda ba\u015flama f\u0131rsat\u0131 verilecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede ulusumuzun t\u00fcm bireylerine kendini ge\u00acli\u015ftirme, insan onuruna uygun i\u015f yapma, zenginle\u015fme olana\u011f\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Devlet \u00e7ocuk ana rahmine d\u00fc\u015ft\u00fc\u00ac\u011f\u00fc andan itibaren ba\u015fta sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc hizmeti ailenin gelirine ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n sunmay\u0131 ta\u00acahh\u00fct edecektir. Devlet herhangi bir nedenle \u00fcretme ve kazanma s\u00fcrecine giremeyen veya d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak zorunda kalan fertlerine sahip \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz sosyal destek programlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc Gayri Safi Yurt \u0130\u00e7i Has\u0131laya oran olarak AB ortalamalar\u0131na y\u00fckseltilirken yard\u0131mlar\u0131n verilmesinde \u00e7a\u011fda\u015f y\u00f6ntemle\u00acre ge\u00e7ilecek, \u00f6ncelik yard\u0131ma muhta\u00e7 fertleri yeniden \u00e7a\u00acl\u0131\u015fabilir hale getirerek kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde durmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak olacakt\u0131r.
\nBilgi ekonomisine ge\u00e7i\u015f sa\u011flanacak: Yeni d\u00fcnya d\u00fcze\u00acninde refah d\u00fczeyinin kal\u0131c\u0131 olarak art\u0131r\u0131labilmesi i\u00e7in in\u00acsan\u0131m\u0131z bilgiyi \u00fcretebilen, kullanabilen ve pazarlayabilen konuma getirilecek. Gelecek d\u00f6nemde \u00f6nem arz edecek olan biyoteknoloji, nanoteknoloji, mekatronik (mikroelekt\u00acronik), yaz\u0131l\u0131m, genetik gibi jenerik teknoloji alanlar\u0131nda s\u00f6z sahibi olabilmemiz i\u00e7in ekonomimizin bu alanlardaki yenilik\u00e7i kapasitesini, uyum ve uyarlama yetene\u011fini art\u0131ra\u00accak reformlar h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Hedefimiz k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte rekabet eden insang\u00fcc\u00fc ve her bireyin ula\u015fabile\u00acce\u011fi kaliteli i\u015f imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 yaratabilmektir.
\nYerli ve yabanc\u0131 giri\u015fimciler i\u00e7in uygun yat\u0131r\u0131m or\u00actam\u0131 sa\u011flanacak: Yat\u0131r\u0131m ve i\u015f ortam\u0131 iyile\u015ftirilerek d\u00fcn\u00acya standartlar\u0131na y\u00fckseltilecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede piyasaya giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flarda \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirlik, a\u00e7\u0131kl\u0131k, d\u00fc\u015f\u00fck i\u015flem ve uyum maliyetleri sa\u011flanacakt\u0131r. Giri\u015fimcilik \u00f6zendirilecek; i\u015f ahlak\u0131 ve sosyal sorumluluk g\u00f6zetilecek, piyasa kurallar\u0131\u00acna en verimli \u015fekliyle i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la, ekonomide al\u0131nacak kararlara i\u015fverenlerin ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n etkin kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nPiyasa ekonomisi kurumsalla\u015ft\u0131r\u0131lacak: Piyasa eko\u00acnomisi gerekli t\u00fcm kurum ve kurallarla donat\u0131l\u0131p i\u015flevsel\u00acle\u015ftirilecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede, piyasa ekonomisindeki ak\u00acsakl\u0131klar etkili bir kamu d\u00fczenleme, denetim ve g\u00f6zetim altyap\u0131s\u0131 olu\u015fturularak giderilecektir.
\nKamu, piyasa mekanizmas\u0131n\u0131n alternatifi de\u011fil, ta\u00acmamlay\u0131c\u0131s\u0131 olacak: Fiziki ve sosyal altyap\u0131 geli\u015ftirilerek \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn \u00fcretim faaliyeti desteklenecektir. \u0130nsan g\u00fc\u00acc\u00fcn\u00fcn donan\u0131m\u0131n iyile\u015ftirilmesine \u00f6zel \u00f6nem verilecek, enerji, ula\u015ft\u0131rma, haberle\u015fme gibi temel \u00fcretim girdileri b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u201cvergilendirilen kaynak\u00aclar\u201d olarak g\u00f6r\u00fclmeyecek, firmalar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarda rekabet g\u00fc\u00e7lerini ve b\u00fcy\u00fcmeyi destekleyen fakt\u00f6rler hali\u00acne getirilecektir. Ekonomik ve siyasi y\u00f6nden \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir ortam\u0131n olu\u015fturulmas\u0131, hukuk ve adalet sisteminin et\u00ackin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131, b\u00fcrokrasinin en aza indirilmesi, kamu ku\u00acrumlar\u0131nda teknik ve idari kapasitenin art\u0131r\u0131lmas\u0131, firma\u00aclar\u0131n faaliyetlerini g\u00fcvenli bir ortamda y\u00fcr\u00fctmeleri, kamu ve \u00f6zel kesim aras\u0131nda etkili bir i\u015fbirli\u011fi ve uyumun tesis edilmesi \u00f6ncelikli ama\u00e7lar\u0131m\u0131z olacakt\u0131r. Kamu hizmetlerinin kolay ula\u015f\u0131labilir, kaliteli ve g\u00fc\u00acvenilir olmas\u0131ndan, gelir d\u00fczeyi ne olursa olsun t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bu hizmetlerden yararlanabilme\u00acsinden devlet sorumludur: Hizmetin \u00f6zel kesim-devlet i\u015fbirli\u011finde veya tek ba\u015f\u0131na devlet taraf\u0131ndan sunulmas\u0131n\u00acda temel \u00f6l\u00e7\u00fct hizmetin en iyi ve en g\u00fcvenilir bi\u00e7imde kim taraf\u0131ndan sunulabilece\u011fi olacakt\u0131r. Ancak kamu hizmeti\u00acnin, etkin, verimli, kaliteli sunumunun sa\u011flanmas\u0131nda ve t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n, gelir d\u00fczeyinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, bu kamu hizmetlerine eri\u015fiminden devlet sorumlu olacak\u00act\u0131r.
\nKamu kesimi yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak: Kamu kaynaklar\u0131\u00acn\u0131 \u00f6zel \u00e7\u0131karlar do\u011frultusunda istismar eden, bunun ma\u00acliyetini topluma ve emek kesimine y\u00fckleyen, ekonomide hedeflenmi\u015f geli\u015fme politikalar\u0131n\u0131n i\u015flerli\u011fine engel olan, hantal, verimsiz, maliyeti y\u00fcksek model, \u00e7a\u011fda\u015f bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nTekelle\u015fmenin t\u00fcketiciler ve sekt\u00f6rler \u00fczerindeki olumsuz etkileri ortadan kald\u0131r\u0131lacak: Piyasa meka\u00acnizmas\u0131n\u0131n \u00f6zel \u00e7\u0131karlar i\u00e7in \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131na, kamu yara\u00acr\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda tekellerin olu\u015fmas\u0131na, pi\u00acyasalarda hakim durumun k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131na engel olunacakt\u0131r. Rekabet kurallar\u0131 her alanda g\u00f6zetilecek, piyasalarda rekabet d\u00fczeyinin geli\u015fmesine, piyasalar\u0131n derinlik kazanmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir. Rekabetin do\u00ac\u011fal ya da teknik nedenlerle sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, kaynak etkinli\u011finin ve kalitenin g\u00f6zetilmesine \u00f6zel \u00f6nem verilecektir.
\n\u00dcretici ile t\u00fcketicinin haklar\u0131 bir arada titizlikle ko\u00acrunacakt\u0131r. T\u00fcketiciyi ve \u00e7evreyi koruyan kurumlar ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri geli\u015ftirilecek, \u00f6zendirilecek ve destekle\u00acnecektir. Mal ve hizmet \u00fcretiminde standartlara uyum ve kalite denetimlerine etkinlik ve yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc kazand\u0131r\u0131la\u00accakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin kaynaklar\u0131 harekete ge\u00e7irilecek: T\u00fcrkiye ekonomisinin g\u00fc\u00e7l\u00fc ve istikrarl\u0131 bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fcmesinin \u00f6n\u00fcndeki en temel engeller olan tasarruf yetersizli\u011fi ve d\u00fc\u015f\u00fck verimlilik sorunlar\u0131n\u0131n giderilmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilecektir. B\u00f6ylelikle, ekonominin k\u0131sa vadeli ve spek\u00fc\u00aclatif nitelikli d\u0131\u015f kayna\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na son verilecek; cari a\u00e7\u0131k ve d\u0131\u015f bor\u00e7lanma ekonomik ve siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6n\u00fcnde bir tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lacak; gelecek nesilleri-mize daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve refah d\u00fczeyi artm\u0131\u015f bir T\u00fcrkiye miras b\u0131rak\u0131lacakt\u0131r.
\nORTA VE UZUN VADEL\u0130 BAKI\u015e A\u00c7IMIZ: G\u00dc\u00c7\u00acL\u00dc B\u0130R T\u00dcRK\u0130YE \u0130\u00c7\u0130N STRATEJ\u0130 VE POL\u0130T\u0130KA PLANLAMASI
\nK\u00fcreselle\u015fme pek \u00e7ok alanda geli\u015fmekte olan ekonomi\u00acler i\u00e7in f\u0131rsatlar sunmakla birlikte, yoksullu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi, kaliteli i\u015f imkanlar\u0131n\u0131n ar\u00act\u0131r\u0131lmas\u0131, kesintisiz b\u00fcy\u00fcme ve sosyal refah\u0131n korunmas\u0131 gibi alanlarda ulus devletin ekonomi politikalar\u0131n\u0131n etkisi\u00acni azaltarak, \u00f6nemli riskler de yaratmaktad\u0131r.
\nFinans piyasalar\u0131ndaki h\u0131zl\u0131 ve kontrols\u00fcz liberalle\u015fme bu piyasalardaki k\u0131sa vadeli ve y\u00fcksek kara y\u00f6nelme g\u00fcd\u00fcs\u00fc, d\u00fczenleme ve denetleme sorunlar\u0131, piyasalar\u0131n da hata yapabilece\u011fini g\u00f6z ard\u0131 eden ve bir piyasa tutuculu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015fen neo liberal ideoloji bu risklerin ana tetikleyicisi olmu\u015ftur.
\nK\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinde \u00fclkelerin de\u011fi\u015fen ko\u015fullara uyum sa\u011flama yetene\u011fi \u00f6nemli hale gelmi\u015f, \u00fcretim fakt\u00f6rlerinin donan\u0131m\u0131 geli\u015ftirilerek, idari-kurumsal yap\u0131lar\u0131 yenilene\u00acrek, hem i\u00e7 hem de d\u0131\u015f pazarlardaki pay\u0131 art\u0131rma \u00fclke ve firmalar\u0131n temel stratejileri olmu\u015ftur.
\n\u00dclkemizde ise son d\u00f6nemde \u201culuslararas\u0131 likidite bollu\u011fu\u201d ve \u201c\u00c7in ve Hindistan gibi geli\u015fmekte olan ekonomilerin d\u00fcnya \u00fcretim ve ticaret zincirindeki yeni rol\u00fc\u201d n\u00fcn politi\u00acka yap\u0131c\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan g\u00f6rmezden gelinmesi ekonomide yeni sorunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Bu so\u00acrunlar iki temel ba\u015fl\u0131k alt\u0131nda toplanabilir;
\n1. Ekonominin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn zay\u0131flamas\u0131,
\n2. \u0130stihdam imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131.
\nBu iki temel sorun \u00e7er\u00e7evesinde, ithalattaki y\u00fckseli\u015fin \u00f6nlenememesi, y\u00fcksek cari a\u00e7\u0131k, \u00f6zel kesimin d\u0131\u015f bor\u00e7la\u00acr\u0131ndaki art\u0131\u015f, yurti\u00e7i tasarruf oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, ticare\u00acte konu sekt\u00f6rlere y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131m azl\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fck istihdam oran\u0131, y\u00fckselen i\u015fsizlik oran\u0131 gibi g\u00f6stergeler ekonomideki sa\u011fl\u0131ks\u0131z yap\u0131y\u0131 belirginle\u015ftirmi\u015ftir.
\nBu ko\u015fullarda, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve h\u0131zl\u0131 bir sosyo-ekonomik kalk\u0131n\u00acman\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019nin orta-uzun va\u00acdeli bir perspektifle, yeni \u201cStratejik Ama\u00e7 ve Hedeflerini\u201d belirlemesi gerekmektedir.
\nEkonomide sanayile\u015fmeyi yeniden b\u00fcy\u00fcmenin oda\u011f\u0131na koyan, her alanda \u00fcretimi ve \u00fcreteni \u00f6zendirecek, k\u00fcre\u00acselle\u015fmenin toplumun genel refah\u0131n\u0131 art\u0131rmak yerine, ge\u00acni\u015f kitlelerin d\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131, haks\u0131zl\u0131k ve e\u015fitsizli\u011fe yol a\u00e7ma\u00acs\u0131n\u0131 engelleyecek stratejik hedef ve geli\u015fme eksenleri \u015fu \u015fekilde belirlenmi\u015ftir;
\n1. CHP sa\u011flam temellere sahip bir ekonominin t\u00fcm vatanda\u015flar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 korudu\u011fu ilkesini benimser. Bu kapsamda;
\n\u2022 G\u00fc\u00e7l\u00fc bir kamu mali y\u00f6netimi ile ekonomide enflasyonun ve faizlerin d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde tutulmas\u0131na \u00f6ncelik verilecektir.
\n\u2022 K\u00fcresel piyasalarda rekabet g\u00fcc\u00fc s\u00fcrekli artan, y\u00fcksek katma de\u011fer ve \u00fcretkenli\u011fe sahip g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekonomi vatanda\u015flar\u0131n refah seviyesini art\u0131rman\u0131n bir di\u011fer \u00f6n ko\u015fuludur.
\n\u2022 Adil bir rekabet ortam\u0131nda ve sosyal sorumluluklar\u0131n\u0131n bilincinde olan \u00f6zel giri\u015fimcilik desteklenecektir.
\n\u2022 \u0130\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn yeteneklerini art\u0131rmaya bilime, ara\u015ft\u0131rmaya, yenili\u011fe yat\u0131r\u0131m yap\u0131lacakt\u0131r. Rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn belirleyicisinin bilgi ekonomisine ge\u00e7i\u015f oldu\u011fu dikkate al\u0131narak, insan kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n geli\u015ftirilmesine \u00f6ncelik verilecek, insan\u0131m\u0131za bilgiyi \u00fcretmekte, kullanmakta ve pazarlamakta k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte rekabet g\u00fcc\u00fc kazand\u0131racak ve y\u00fcksek kaliteli i\u015f olanaklar\u0131 sa\u011flayacak altyap\u0131 h\u0131zla olu\u015fturulacakt\u0131r.
\n2. K\u00fcreselle\u015fmenin getirdi\u011fi f\u0131rsatlardan ve b\u00fcy\u00fcme\u00acnin getirdi\u011fi nimetlerden hi\u00e7bir yurtta\u015f\u0131m\u0131z\u0131n d\u0131\u015flan\u00acmas\u0131n\u0131 kabul edemeyiz. Bu kapsamda;
\n\u2022 Her alanda f\u0131rsat e\u015fitli\u011fini sa\u011flamak temel \u00f6nceli\u011fimiz olacakt\u0131r.
\n\u2022 En stratejik varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z olan i\u015fg\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecine en \u00fcst d\u00fczeyde katk\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla istihdam seferberli\u011fi ba\u015flat\u0131lacakt\u0131r.
\n\u2022 En \u00f6nemli sorunumuz olan, kendi i\u015fg\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc kullanamayan, ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in makro ve mikro politikalarda gereken d\u00fczeltmeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\n\u2022 \u0130\u015f arayan t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131m\u0131z kaliteli bir i\u015fe makul bir s\u00fcrede sahip olacakt\u0131r. \u0130\u015f g\u00fcvencesi, aile ve sosyal ya\u015fam\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde geli\u015febilmesi ve toplumun geli\u015fme dinamizmini ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 ayakta tutabilmenin \u00f6n ko\u015fuludur.
\n3. \u0130nsani Geli\u015fme ve Sosyal Dayan\u0131\u015fman\u0131n G\u00fc\u00e7lendi\u00acrilmesine \u00f6nem verece\u011fiz. Bu kapsamda;
\n\u2022 \u00c7al\u0131\u015fma imk\u00e2n\u0131 bulamayanlar\u0131n ya\u015fam standartlar\u0131n\u0131n korumas\u0131 bir vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131d\u0131r.
\n\u2022 Temel sosyal g\u00fcvenlik ve sosyal destek hizmetleri devlet taraf\u0131ndan \u00fcstlenilecektir. B\u00fct\u00e7ede bu harcamalar\u0131n pay\u0131 art\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Askerlik yapanlar askerlik s\u00fcresi boyunca sigorta kapsam\u0131na al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u2022 G\u0131da g\u00fcvencesinin temin edilmesi amac\u0131yla yoksullara yard\u0131m programlar\u0131 kurallara ba\u011flanacak, bunlar\u0131n bir envanteri yap\u0131larak devlet g\u00fcd\u00fcm\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirilen yard\u0131mlar \u015feklinde ele al\u0131nacakt\u0131r.
\n4. B\u00f6lgesel Geli\u015fmi\u015flik farklar\u0131 azalt\u0131lacakt\u0131r. Bu kap\u00acsamda;
\n\u2022 Vergi, te\u015fvik, sosyal destek gibi ara\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda gerekirse kamu giri\u015fimcili\u011fi de kullan\u0131lacakt\u0131r.
\n\u2022 B\u00f6lgeler aras\u0131nda fiziki ve be\u015feri altyap\u0131 farkl\u0131l\u0131klar\u0131 azalt\u0131lmas\u0131nda kamu harcamalar\u0131na \u00f6ncelik verilecek bu suretle i\u015f ortam\u0131 her b\u00f6lgede birbirine yakla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n5. Kamu Hizmetlerinde Kalite ve Etkinlik Art\u0131r\u0131lacak\u00act\u0131r. Bu kapsamda;
\n\u2022 \u0130yi i\u015fleyen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir piyasa ekonomisinin olmazsa olmaz\u0131 olan, piyasalar\u0131n hatalar\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek, riskleri y\u00f6netecek d\u00fczenleyici ve denetleyici \u00e7er\u00e7eveyi olu\u015fturacak, i\u015fletecek kurumsal bir yap\u0131ya sahip olmak i\u00e7in gerekli d\u00fczenlemeler ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\n\u2022 G\u00fc\u00e7l\u00fc ancak de\u011fi\u015fen taleplere uyum sa\u011flayacak yap\u0131 ve esneklikte bir kamu kesimi olu\u015fturulacakt\u0131r.
\n\u2022 Vatanda\u015f\u0131n taleplerini yakalamak ve ihtiya\u00e7lar\u0131na etkin bir bi\u00e7imde cevap verebilmek i\u00e7in sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flarla i\u015fbirli\u011fine \u00f6nem verilecektir.
\n\u2022 Teknolojik geli\u015fmelerden etkin bir bi\u00e7imde yararlan\u0131lacak bu \u00e7er\u00e7evede e-devlet stratejisi g\u00fc\u00e7lendirilecektir. Kaynak, kalite dengesi kurulacak performansa \u00f6nem verilecektir
\nStratejik makro planlama ile esnek sekt\u00f6rel planla\u00acma, strateji ve politika belirlemesinin temel ara\u00e7la\u00acr\u0131d\u0131r.
\n\u2022 B\u00fcy\u00fcme ve kalk\u0131nma stratejik makro planlama viz\u00acyonu ile y\u00f6nlendirilecek: \u201cStratejik Makro Ekonomik Planlama\u201ddan, piyasa sistemine m\u00fcdahaleci de\u011fil piyasa mekanizmalar\u0131n yetersizliklerini gidermeye y\u00f6nelik, eko\u00acnominin hedeflenen orta ve uzun vadeli ama\u00e7 ve ufkunu g\u00f6steren, \u201cemredici de\u011fil \u00f6zendirici\u201d, \u201ckat\u0131 de\u011fil esnek\u201d bir stratejik ara\u00e7 olarak yararlan\u0131lacakt\u0131r.
\n\u2022 Esnek sekt\u00f6rel planlama y\u00f6ntemleri geli\u015ftirilecek: D\u00fcnya ekonomisindeki de\u011fi\u015fen arz ve talep ko\u015fullar\u0131n\u0131 dikkate alarak, uzun d\u00f6nemli, kaynak tahsisi ve geli\u015fme politikalar\u0131n\u0131n yenilenmesini sa\u011flayacak sekt\u00f6rel planlama y\u00f6ntemleri geli\u015ftirilecektir. Bu yeni yap\u0131lanmada yararlan\u0131\u00aclacak insan g\u00fcc\u00fcnde ilk aranacak \u00f6zellikler yarat\u0131c\u0131l\u0131k ve yeterlilik olacakt\u0131r.
\n\u2022 Devlet stratejik sorumlulu\u011fu \u00fcstlenecek: Ulusal stratejilerin \u015fekillenmesinde, ba\u015fl\u0131ca sosyal ve ekonomik tercihlerin belirlenmesinde, stratejik dengelerin korun\u00acmas\u0131nda devletin sorumluluk \u00fcstlenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u2022 B\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme artan \u00f6l\u00e7\u00fcde, yarat\u0131c\u0131l\u0131k, yeni\u00aclik\u00e7ilik ve bilgi\u2019ye dayand\u0131r\u0131lacak: K\u00fcresel ortamdaki rekabet g\u00fcc\u00fcm\u00fcze destek sa\u011flamak amac\u0131yla, \u00fclkemizin altyap\u0131s\u0131n\u0131n kalitesinin iyile\u015ftirilmesine, ara\u015ft\u0131rma, geli\u015f\u00actirme ve yenilenmeye yat\u0131r\u0131m yap\u0131lmas\u0131na \u00f6ncelik verile\u00accektir. Ekonomiyi planlama vizyonumuz, bu duyarl\u0131l\u0131k ve kararl\u0131l\u0131k i\u00e7inde olacakt\u0131r
\n\u2022 Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131 (DPT), strateji ve poli\u00actika planlamas\u0131na odaklanacak: DPT, alternatif sosyo-ekonomik \u00e7\u00f6z\u00fcm, politika ve strateji geli\u015ftiren, uzla\u015fmay\u0131 temel alan, Strateji ve Politika Planlamas\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ya\u015fa\u00acma ge\u00e7iren yeni, dinamik ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir yap\u0131ya kavu\u015ftu\u00acrulacakt\u0131r.
\n\u2022 Kamu, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz\u00fc piyasa kurallar\u0131 i\u00e7erisin\u00acde, etkin bir \u015fekilde y\u00f6nlendirecek: Arz ve talep ko\u015ful\u00aclar\u0131n\u0131n\u0131n h\u0131zla de\u011fi\u015fti\u011fi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, bu de\u011fi\u015fikli\u011fe y\u00f6nelik bilgiye firmalar taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131lmas\u0131, bilginin \u00f6z\u00fcmsen\u00acmesi ve buna uygun strateji ve politikalar geli\u015ftirmesi b\u00fc\u00acy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Teknolojide ve t\u00fcketici tercihlerin\u00acde meydana gelebilecek de\u011fi\u015fimi yak\u0131ndan takip eden, bu de\u011fi\u015fimlere y\u00f6nelik stratejiler olu\u015fturan, bu stratejiler \u00e7er\u00e7evesinde kaynak tahsisi yapan, \u00f6rg\u00fctlenme yap\u0131s\u0131n\u0131 yenileyen, ba\u015fka iktisadi birimlerle yak\u0131n etkile\u015fim ve i\u015fbir\u00acli\u011fi i\u00e7inde olan firmalar, k\u00fcresel d\u00fczeyde rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmada kritik bir \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Ancak;
\n\u2022 Bilgiye \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli firmalar taraf\u0131ndan ula\u015f\u0131lmas\u0131, \u00f6z\u00fcmsenmesi ve uygun stratejiler geli\u015ftirilmesi olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7 ve maliyetlidir,
\n\u2022 Firmalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fclkemizde ve D\u00fcnya ekonomisinde meydana gelebilecek genel ve sekt\u00f6r\u00fcne \u00f6zg\u00fc geli\u015fmeleri yak\u0131ndan takip edebilecek ve buna uy\u00acgun stratejiler geli\u015ftirecek kapasiteden yoksundur,
\n\u2022 Bu durum, ge\u00e7mi\u015f d\u00f6nemde ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015fan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi (tekstil-giyim alan\u0131nda at\u0131l kapasitenin olu\u015fmas\u0131, kay\u00acnaklar\u0131n d\u0131\u015f ticarete konu olmayan ikinci konut ve gayri\u00acmenkul vb. alanlara a\u015f\u0131r\u0131 bir bi\u00e7imde y\u00f6nelmesi), b\u00fcy\u00fck miktarda kaynak israf\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.
\n\u00dclkemizde bilgiye ula\u015fmada ve bilgiyi kullanmada g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7eken firmalar\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131narak;
\n\u2022 Kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fbirli\u011fiyle, kamu bilgi sistemi olu\u015fturulacak: Bu sistemle, firmalara h\u0131zl\u0131 bilgi ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011f\u00aclanacak ve b\u00f6ylelikle gelecek d\u00f6neme y\u00f6nelik bilgi-temelli senaryolar ve stratejiler olu\u015fturulmas\u0131 ve firmalar\u0131m\u0131z\u0131n orta-uzun vadeli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazanmalar\u0131 desteklenecektir. Bu bilgi, senaryo ve stratejiler, teknoloji, t\u00fcketici tercihleri, sosyo-ekonomik politikalar, ekoloji ve jeo-politik geli\u015fme\u00acleri esas alarak olu\u015fturulacak; yeni \u00fcr\u00fcn ve \u00fcretim y\u00f6n-temleri, firma \u00f6rg\u00fctlenmeleri ve stratejileri, yeni pazarlar, rakip \u00fclke ve firmalar\u0131n konumlar\u0131 ve stratejileri gibi olduk\u00ac\u00e7a geni\u015f bir bilgi k\u00fcmesini kapsayacakt\u0131r.
\nB\u00f6ylelikle, \u00fclkemiz kaynaklar\u0131n\u0131n verimsiz bir \u015fekilde az say\u0131da sekt\u00f6re y\u00f6nelmesi engellenecek ve \u00f6zellikle arz a\u00e7\u0131\u011f\u0131 bulunan alanlarda \u00fcretim kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu uygulama piyasa ekonomisinin etkili bir \u015fekilde i\u015flemesine imkan vererek, bir yandan k\u0131t olan kay\u00acnaklar\u0131n daha verimli kullan\u0131lmas\u0131na ve y\u00fcksek teknolojik geli\u015fmeye, di\u011fer yandan istihdam, b\u00fcy\u00fcme ve cari a\u00e7\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n giderilmesine \u00f6nemli katk\u0131 yapacakt\u0131r.
\nEKONOM\u0130DE \u00c7A\u011eDA\u015eLAMA: YEN\u0130 T\u00dcRK\u0130YE PROJES\u0130
\n\u00dclkemizin istikrar i\u00e7inde y\u00fcksek bir h\u0131zla b\u00fcy\u00fcmesi, top\u00aclumun geni\u015f kesimlerinin \u00fcretim s\u00fcrecine kat\u0131lmas\u0131, artan Milli Gelirin daha adaletli da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin e\u015fit ko\u015fullar alt\u0131nda tam \u00fcyeli\u011fi hedefledi\u011fimiz AB\u2019deki refah seviyesine k\u0131sa s\u00fcrede ula\u015f\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lana\u00accakt\u0131r.<\/p>\n
G\u00dc\u00c7L\u00dc EKONOM\u0130K TEMELLERE
\nSAH\u0130P T\u00dcRK\u0130YE:
\nHIZLI, SA\u011eLIKLI VE
\nS\u00dcRD\u00dcR\u00dcLEB\u0130L\u0130R B\u00dcY\u00dcME
\n\u0130stikrars\u0131z ekonomi ile s\u00fcrekli hizli b\u00fcy\u00fcme sa\u011flanamaz. Ekonomide istikrars\u0131zl\u0131k, \u00f6ncelikle yoksullar\u0131 ezer, sosyal devleti geriletir.
\nEkonomide hedefimiz; s\u0131cak para ve ithalatla \u015fi\u015firilmi\u015f sanal b\u00fcy\u00fcme de\u011fil, sa\u011flam kaynaklara dayanan \u00fcretim, verimlili\u011fi ve marka yaratmay\u0131 temel alan d\u0131\u015f rekabet, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve istikrarl\u0131 h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcme, g\u00fc\u00e7l\u00fc ulusal sanayi, adil b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr.
\nGeli\u015fme sadece Gayri Safi Milli Has\u0131la\u2019n\u0131n artmas\u0131 de\u011fildir. B\u00fcy\u00fcme s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmal\u0131d\u0131r. \u00c7evrenin bozulmas\u0131na, bor\u00e7la finanse edilen t\u00fcketim \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ya da k\u0131t do\u011fal kaynaklar\u0131n eritilmesine dayal\u0131, gelirlerin y\u00fcksek oranda tasarrufa ve yat\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fmesine \u00f6zen g\u00f6stermeyen b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olamaz. B\u00fcy\u00fcme gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozmamal\u0131d\u0131r, b\u00fcy\u00fcmeden toplumun her kesimi yarar\u00aclanmal\u0131d\u0131r.
\nBu anlay\u0131\u015fla, \u201cekonomik b\u00fcy\u00fcmeden \u00e7al\u0131\u015fanlara, esnafa ve \u00e7ift\u00e7iye yeterli pay verilmesi, halk\u0131m\u0131z\u0131n refah d\u00fczeyi\u00acnin ve ya\u015fam kalitesinin y\u00fckseltilmesi\u201d b\u00fcy\u00fcme ve kal\u00ack\u0131nma stratejimizdeki temel yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z olacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede;
\nHem \u00fcretim ve istihdamda art\u0131\u015f, hem de adil b\u00f6\u00acl\u00fc\u015f\u00fcm: Bu ilkeyi temel alan politikalar ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir b\u00fcy\u00fcme modeli benimsenecek; \u201cd\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 model\u201d yerine daha \u00e7ok \u00fclke kaynaklar\u0131na ve y\u00fcksek verimlili\u011fe dayanan, i\u015f\u00e7inin, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn, t\u00fcketicinin ve \u00fcreticinin refah art\u0131\u015f\u0131ndan hak\u00e7a yararland\u0131\u011f\u0131 bir \u201culusal b\u00fcy\u00fcme modeli\u201d olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nHedefimiz, 10 y\u0131l ortalama y\u00fczde yedi b\u00fcy\u00fcmek: Ulusal ekonomimizin, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131l s\u00fcresince sabit fiyatlarla y\u0131lda ortalama y\u00fczde yedi oran\u0131nda b\u00fcy\u00fcmesi, ulusal refah d\u00fczeyimizin on y\u0131lda ikiye katlanmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nAB STANDARTLARINDA KAL\u0130TEL\u0130 B\u0130R EKONO\u00acM\u0130K ALTYAPI: Ba\u015fta ula\u015ft\u0131rma haberle\u015fme ve enerji altyap\u0131lar\u0131 olmak \u00fczere, ekonomik altyap\u0131 hizmetleri, ke\u00acsintisiz ve etkin bir bi\u00e7imde \u00fclkenin t\u00fcm b\u00f6lgelerinde, AB \u00fclkeleri standartlar\u0131nda sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSanayile\u015fme s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir b\u00fcy\u00fcmenin lokomotifi olacak: Sanayide y\u00fcksek katma de\u011ferli \u00fcretim yap\u0131s\u0131na ge\u00e7i\u015f sa\u011flanacakt\u0131r. Rekabet g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek yeni faaliyet alanlar\u0131na y\u00f6nelmenin yan\u0131 s\u0131ra geleneksel sekt\u00f6rlerde katma de\u011feri y\u00fcksek \u00fcr\u00fcn ve faaliyetlerin yanl\u0131\u015f makro politikalar neticesinde erken ve gereksiz tasfiyesi \u00f6nlene\u00accektir. \u0130hracat ve t\u00fcm sekt\u00f6rlerde b\u00fcy\u00fcmeyi s\u00fcr\u00fckleyen, k\u00fcresel ekonomiye uyum sa\u011flamay\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran modern bir imalat sanayi yap\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\n\u0130leri teknoloji sekt\u00f6rlerinde \u00fcretim yetene\u011fi art\u0131r\u0131\u00aclacak: Uygulamaya konacak stratejik planlama ile d\u00fcnya pazar\u0131nda T\u00fcrkiye ekonomisinin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc geli\u015ftire\u00accek, sosyo-ekonomik kalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flayacak, ileri teknoloji sekt\u00f6rlerinde \u00fcretim kapasiteni art\u0131racak stratejiler olu\u015f\u00acturulacakt\u0131r.
\n\u00dclkemizin refah d\u00fczeyinin kal\u0131c\u0131 olarak art\u0131r\u0131labil\u00acmesi i\u00e7in jenerik teknoloji alanlar\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir at\u0131\u00acl\u0131m hedeflenecektir: Jenerik teknolojiler, \u00fcretim s\u00fcrecini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirme \u00f6zelli\u011fine sahiptirler. Bu alanda mey\u00acdana gelecek ilerlemeler rekabet g\u00fcc\u00fc, refah art\u0131\u015f\u0131 ve t\u00fc-ketici tercihleri \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 etkilerde bulunacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nB\u00f6lgesel geli\u015fmi\u015flik farklar\u0131n\u0131 azaltma ve teknolojik yeni\u00aclenme kapsam\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek sekt\u00f6r \u00f6nceliklendirme yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, jenerik teknoloji gruplar\u0131na stratejik \u00f6ncelik verilecektir.
\nKamusal te\u015fviklerde firmalar\u0131n k\u00fcmelenmelerine odakla\u00acnan politikalarda ve \u00fcniversite-sanayi i\u015fbirli\u011fini ama\u00e7la\u00acyan uygulamalarda teknoloji bazl\u0131 yeni firma k\u00fcmelenme\u00aclerine \u00f6ncelik verilecektir.
\nKamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn (T\u00dcB\u0130TAK, \u00fcniversiteler ve di\u011fer kamu ara\u015ft\u0131rma birimleri) ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn jenerik teknoloji alanlar\u0131ndaki yetene\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve bu birimler aras\u0131n\u00acda etkin bir i\u015fbirli\u011finin olu\u015fturulmas\u0131 suretiyle ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131ndaki kritik e\u015fik sorunu a\u015f\u0131lacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin je\u00acnerik teknoloji alan\u0131nda a\u015fama kaydedebilmesi ise ancak \u00f6zel sekt\u00f6r ve kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn yak\u0131n i\u015fbirli\u011fiyle ortaya \u00e7\u0131kabilecek deneyim, birikim, fiziki altyap\u0131, be\u015feri sermaye payla\u015f\u0131m\u0131 ve kaynaklar\u0131n bir araya getirilmesiyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Bu suretle daha k\u0131s\u0131tl\u0131 bir kayna\u011fa ve deneyime sahip olan KOB\u0130\u2019lerin k\u00fcresel rekabet g\u00fc\u00e7leri art\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nOrganize sanayi b\u00f6lgeleri, teknopark ve teknopolis gibi sanayi altyap\u0131 uygulamalar\u0131 ile te\u015fvik politikalar\u0131 jenerik teknolojilerin geli\u015fme s\u00fcrecindeki \u00f6nemi dikkate al\u0131narak \u015fekillendirilecektir.
\nJenerik teknolojilerin te\u015fvik edilmesi i\u00e7in fikri m\u00fclkiyet hu\u00ackuku g\u00f6zden ge\u00e7irilerek uygulamada kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan sorunlar a\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nTe\u015fvik politikas\u0131 yan\u0131nda \u00fclkemizin jenerik teknolojiler ala\u00acn\u0131ndaki yetene\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6nemli d\u00fczeyde kamu yat\u0131r\u0131m\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r.
\nMali sistem ve vergi d\u00fczeni sanayile\u015fme ve \u00fcretimi destekleyecek: Sanayile\u015fme, bilimsel ve teknolojik geli\u015f\u00acmeden g\u00fc\u00e7 alarak \u00fclke kaynaklar\u0131n\u0131n verimli kullan\u0131lmas\u0131 ile desteklenecektir. Bu ama\u00e7la mali sistemden etkin bir \u015fekilde yararlan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak vergi politikas\u0131 da da\u00achil gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nGeri kalm\u0131\u015f y\u00f6relerin geli\u015ftirilmesi ve b\u00f6lgesel fark\u00acl\u0131la\u015fmalar\u0131n giderilmesinde devlet g\u00f6rev \u00fcstlenecek: B\u00f6lgesel kalk\u0131nma projelerinin uygulanmas\u0131 ve kalk\u0131nma\u00acn\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, sosyo-ekonomik geli\u015fme s\u00fcrecinde sekt\u00f6rel ve b\u00f6lgesel dengeler g\u00f6zetilerek, b\u00f6lgesel e\u015fitsiz-liklerin azalt\u0131lmas\u0131 \u00f6n planda tutulacak; B\u00f6lgesel Plan ve B\u00f6lgesel Kalk\u0131nma Projeleri uygulamalar\u0131na \u00f6zel \u00f6nem verilecektir.
\nTasarruf a\u00e7\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemizin y\u00fcksek ve istikrarl\u0131 b\u00fcy\u00fc\u00acmesi \u00f6n\u00fcnde bir engel olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lacak:
\n\u00dclkemiz kaynaklar\u0131 harekete ge\u00e7irilerek b\u00fcy\u00fcmenin k\u0131sa vadeli ve s\u00fcpek\u00fclatif kayna\u011fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadan kal\u00acd\u0131r\u0131lacak, b\u00fcy\u00fcme ve kalk\u0131nma s\u00fcreci sa\u011flam temelle\u00acre dayand\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Cari a\u00e7\u0131k ve d\u0131\u015f bor\u00e7lanma makul d\u00fczeye indirilerek ekonomik ve siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6n\u00fcnde tehdit olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, tasarruf oran\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 CHP\u2019nin ba\u015fl\u0131ca hedeflerin\u00acden biri olacakt\u0131r. Bu do\u011frultuda;
\nEkonomide verimlili\u011fi art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemlere \u00f6ncelik verilecek: Piyasa sisteminin kaynaklar\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131 \u00fczerindeki etkisinden ve kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn piyasa eko\u00acnomisini tamamlay\u0131c\u0131 i\u015flevinden azami d\u00fczeyde fayda\u00aclan\u0131lacakt\u0131r.
\nFirmalar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fcksek verimlilikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sa\u011flanacak: Piyasa disiplinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, fiziki ve sos\u00acyal altyap\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve \u00e7e\u015fitli teknoloji destek programlar\u0131 yan\u0131nda firmalar\u0131m\u0131z\u0131n \u201c\u00f6l\u00e7ek ve kapsam ekonomileri\u201dnden faydalanarak optimum \u00f6l\u00e7ekte ve y\u00fck\u00acsek verimlilikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 te\u015fvik edilecektir. Bu ama\u00e7la, sekt\u00f6rlerdeki rekabet ortam\u0131n\u0131n korunmas\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak, \u00f6l\u00e7ek ve kapsam ekonomilerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu sekt\u00f6rlerde \u201c\u015firket birle\u015fmeleri, devralmalar ve stratejik ortakl\u0131klar\u201d \u00e7e\u015fitli maliye politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131yla te\u015fvik edilecektir. Bu politika neticesinde elde edilecek verimlilik kazan\u0131mlar\u0131 \u015firketlerimizin karl\u0131l\u0131k oran\u0131n\u0131 art\u0131\u00acracak, mali yap\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirecek, i\u00e7 tasarruflar artar\u00acken yurtd\u0131\u015f\u0131 kaynak ihtiyac\u0131 azalacakt\u0131r.
\nKamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn verimlili\u011fi esas olacak: kamu hiz\u00acmetlerinin sunumunda toplumsal fayda ve maliyet kriteri\u00acne titizlilikle uyulacakt\u0131r.
\nKay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k \u00f6nlenecek: Kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k, bir yandan \u00e7ok \u00f6nemli sosyal sorunlar\u0131n birikmesine yol a\u00e7arken yenilik ve yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00fcretim s\u00fcrecine h\u00e2kim olmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek\u00actedir. Suni bir \u015fekilde a\u015f\u0131r\u0131 rekabet g\u00fcc\u00fc kayb\u0131na yol a\u00e7an makro politikalar\u0131n d\u00fczeltilmesinin yan\u0131nda vergi, sosyal g\u00fcvenlik ve i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131 d\u00fczenlemeleri bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde kullan\u0131larak kay\u0131td\u0131\u015f\u0131l\u0131kla m\u00fccadele edilecektir. B\u00f6y\u00aclelikle, bir yandan ekonomide rekabet ortam\u0131 ve verimlilik iyile\u015fme g\u00f6sterecek, di\u011fer yandan artan vergi taban\u0131 ne\u00acdeniyle kamu finansman\u0131 ve kamu tasarruf oran\u0131 olumlu etkilenecektir.
\nKaynak \u0131sraf\u0131na son verilecek: Piyasa disiplininin g\u00fc\u00e7\u00aclendirilmesi ve kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fbirli\u011fiyle olu\u015fturulacak \u201cKamu Bilgi Sistemi\u201d yoluyla k\u0131t kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck ve\u00acrimlilik alanlar\u0131na \u201cy\u0131\u011f\u0131larak\u201d at\u0131l kapasite olu\u015fmas\u0131 engel\u00aclenecektir.
\nDo\u011frudan yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan en \u00fcst d\u00fczeyde yararlan\u0131lacak: \u00dcretim g\u00fcc\u00fcm\u00fcze katk\u0131 sa\u011f\u00aclayacak reel sekt\u00f6rde yeni kapasiteler ve istihdam imka\u00acn\u0131 yaratan do\u011frudan yat\u0131r\u0131mlar\u0131n \u00fclkemize y\u00f6nelmesini te\u015fvik edecek hukuki ve kurumsal yap\u0131lanma etkinle\u015fti-rilecektir. \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mlar\u0131 g\u00fc\u00e7le\u015ftiren ve cayd\u0131ran b\u00fcrokratik engellere son verilecektir.
\n\u0130stikrarl\u0131 bir ekonomik ve siyasi ortam tesis edile\u00accek: Kal\u0131c\u0131 istikrar ortam\u0131 tesis edilerek ekonomik birimle\u00acrin uzun vadeli ve verimli yat\u0131r\u0131m kararlar\u0131 almalar\u0131 sa\u011fla\u00acnarak tasarruf e\u011filimleri g\u00fc\u00e7lendirilecektir.
\nMali arac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fc geli\u015ftirilecek: Finansal sistemin derinli\u011fini, uzun vadeli yat\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fini ar\u00act\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nacak; mali arac\u0131l\u0131k \u00fczerindeki vergi ve benzeri kamusal y\u00fckler azalt\u0131larak tasarruf e\u011filiminin y\u00fck\u00acselmesi desteklenecektir.
\n\u0130thalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oran\u0131 azalt\u0131lacak, ihracat destek\u00aclenecek: Yurti\u00e7inde \u00fcretimi bulunmayan veya yetersiz olan petrol, do\u011fal gaz ve y\u00fcksek teknoloji grubu \u00fcr\u00fcnler vb. alanlarda \u00fcretim yetene\u011finin geli\u015ftirilmesine b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verilecek, rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmaya y\u00f6nelik uygu-layaca\u011f\u0131m\u0131z kapsaml\u0131 politikalar ve turizm sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u00acpaca\u011f\u0131m\u0131z at\u0131l\u0131mla birlikte d\u0131\u015f kaynak ihtiyac\u0131 azalt\u0131lacakt\u0131r. Enerji t\u00fcketiminde tasarruf sa\u011flay\u0131c\u0131 te\u015fvikler geli\u015ftirilecek, savunma sanayimizin \u00fclkemize net d\u00f6viz kazand\u0131r\u0131c\u0131 bir konuma gelmesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u0130stihdam oran\u0131 art\u0131r\u0131lacak: \u00d6zellikle kad\u0131nlar\u0131n ve gen\u00e7\u00aclerin i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 art\u0131rmaya y\u00f6nelik olarak alaca\u00ac\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nlemler ile \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7a\u011f\u0131ndaki t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 daha \u00fcretken ve gelir sahibi yaparak tasarruf edilebilir kaynaklar\u0131 art\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00dclkemizin potansiyeli ile uyumlu insang\u00fcc\u00fc pla\u00acnalmas\u0131 yap\u0131lacakt\u0131r: Gen\u00e7 n\u00fcfus yap\u0131m\u0131z\u0131n \u00fclkemizin en \u00f6nemli avantajlar\u0131ndan biri oldu\u011fu bilinci korunarak, orta-uzun vadeli etkili bir insan g\u00fcc\u00fc planlamas\u0131 yap\u0131la\u00accak, ailelerin tasarrufa ve yat\u0131r\u0131ma ay\u0131rabilecekleri kaynak\u00aclar geni\u015fletilecektir.
\nReel faizler d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclecek: Ekonomide kay\u0131td\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n azal\u00acmas\u0131, verimlilik oran\u0131n\u0131n artmas\u0131, ekonomik faaliyetlerin geni\u015flemesi ve kamu maliyesinin kalitesini art\u0131rmaya y\u00f6ne\u00aclik olarak alaca\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nlemler bor\u00e7 dinamiiklerini olumlu etkileyecektir. Di\u011fer taraftan, fiyat istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flama he\u00acdefinden \u00f6d\u00fcn vermeksizin, ekonomideki geli\u015fmeleri ya\u00ack\u0131ndan takip eden ve hedeflerle uyumlu bir faiz politikas\u0131 reel faizlerin gerilemesine katk\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. D\u00fc\u015fen reel faiz oran\u0131, risk primini geriletecek, b\u00f6ylelikle bor\u00e7 dina\u00acmiklerinde kal\u0131c\u0131 bir iyile\u015fme s\u00fcreci ba\u015flayacak, azalacak faiz \u00f6demeleri bor\u00e7luluk oran\u0131n\u0131 geriletecek, tasarruf ora\u00acn\u0131n\u0131 art\u0131racakt\u0131r.
\n\u0130ST\u0130KRARLI B\u00dcY\u00dcME \u0130\u00c7\u0130N
\n\u201cPARA POL\u0130T\u0130KASI\u201d
\nPara ve maliye politikalar\u0131, \u201ct\u00fcketim-tasarruf ili\u015fkisinin\u201d, \u201carz-talep dengesinin\u201d ve \u201cfaiz ile kur dengesinin\u201d sa\u011f\u00acl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u015fekilde d\u00fczenle\u00acnecektir.
\nBu kapsamda, \u201cpara politikas\u0131\u201d, istikrar i\u00e7inde h\u0131zl\u0131 eko\u00acnomik b\u00fcy\u00fcmenin \u00f6nemli bir arac\u0131 olarak ele al\u0131nacak; bu alanda, kararl\u0131 ve sorumlu uygulama i\u00e7inde oluna\u00accakt\u0131r.164
\nEnflasyonun ve reel faizlerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde tutulmas\u0131 hedef al\u0131nacak: \u201cY\u00fcksek Reel Faiz – D\u00fc\u015f\u00fck Kur \u2013 A\u015f\u0131r\u0131 Bor\u00e7lanma\u201d k\u0131skac\u0131, piyasa kurallar\u0131 i\u00e7inde, tasarruf oran\u0131 y\u00fckseltilerek ve kamu ku\u00acrumlar\u0131n\u0131n politika geli\u015ftirme ve uygulama kapasiteleri ar\u00act\u0131r\u0131larak a\u015f\u0131lacak;
\nReel faiz d\u00fczeyi reel sekt\u00f6re engel olu\u015fturmayacak: G\u00fc\u00e7l\u00fc bir kamu mali y\u00f6netimi ile ekonomide enflasyonun ve faizlerin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca d\u00fc\u015f\u00fck seviyelerde tutul\u00acmas\u0131na \u00f6ncelik verilecektir. \u00dcretime dayal\u0131 h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi ve bunun i\u00e7in gerekli sabit sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ek\u00acle\u015ftirmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan reel faiz d\u00fczeyinin cayd\u0131r\u0131c\u0131 olmamas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEnflasyon makul bir s\u00fcre i\u00e7inde \u201cmaastricht enf\u00aclasyon hedefine\u201d indirilecektir: B\u00f6lgeler ve sosyal ke\u00acsimler aras\u0131 e\u015fitsizliklerin artmas\u0131na, toplumun temel de\u00ac\u011ferlerinin a\u015f\u0131nmas\u0131na, ekonomik kararlarda rasyonelli\u011fin kaybolmas\u0131na, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n, reel sekt\u00f6r\u00fcn ve sanayile\u015fme\u00acnin gerilemesine neden olan enflasyon, d\u00f6nem i\u00e7inde or\u00actalama y\u00fczde be\u015fi a\u015fmamak kayd\u0131yla, makul s\u00fcre i\u00e7inde \u201cMaastricht enflasyon hedefine\u201d indirilecektir.
\nMerkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131lacak: D\u00fc\u015f\u00fck ve istikrarl\u0131 bir enflasyon d\u00fczeyi b\u00fcy\u00fcmenin \u00f6n \u015fart\u0131 olarak kabul edilmektedir. Bu \u00e7er\u00e7evede para politi\u00ackas\u0131n\u0131n temel amac\u0131 fiyat istikrar\u0131n\u0131 sa\u011flamak olacakt\u0131r. An\u00accak k\u0131sa vadede enflasyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmek amac\u0131yla kullan\u0131lan para politikas\u0131 ara\u00e7lar\u0131 uzun d\u00f6nemde kal\u0131c\u0131 fiyat istikra\u00acr\u0131n\u0131 riske sokmamal\u0131d\u0131r. Bu nedenle kullan\u0131lan ara\u00e7lar\u0131n ekonominin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc tahrip ederek \u00fclkenin uzun d\u00f6nemli potansiyel b\u00fcy\u00fcmesini d\u00fc\u015f\u00fcrmemesi gerekir.
\nEKONOM\u0130DE \u0130ST\u0130KRARI SA\u011eLAYACAK KUR POL\u0130T\u0130KASI VE DI\u015e DENGE:
\nD\u00f6viz kuru, firmalar\u0131m\u0131z\u0131n orta-uzun vadeli bir ba\u00ack\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazanmas\u0131na engel olmayacak: Firmalar\u0131m\u0131z\u0131n gelece\u011fe y\u00f6nelik beklenti ve kararlar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde olu\u015fmas\u0131na \u00f6nem verilecektir. Faaliyet d\u0131\u015f\u0131 karlar, kambiyo kar\u0131 gibi yapay yollardan \u015fi\u015firilmi\u015f karlar de\u011fil, ana faaliyet alan\u0131ndan elde edilecek karlar firmalar\u0131n odaklanma nok\u00actas\u0131 olmal\u0131d\u0131r.
\nEkonomimizin \u201cspek\u00fclatif, yabanc\u0131 s\u0131cak paraya\u201d olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak: Bu suretle \u00f6zellikle k\u00fcresel risk alg\u0131lamas\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131 ve sermaye ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n h\u0131zla artt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde, yabanc\u0131 ve yerli para ile bor\u00e7lanma maliyetlerinde yabanc\u0131 para ile bor\u00e7lanma lehine olu\u015fan makas, getirilecek dinamik kar\u015f\u0131l\u0131k ay\u0131rma y\u00f6ntemiyle daralt\u0131lacakt\u0131r. S\u00f6z konusu kar\u015f\u0131l\u0131klardan olu\u00ac\u015fan fon likiditenin kurudu\u011fu ve ekonominin daralma ev\u00acresine girdi\u011fi d\u00f6nemlerde reel sekt\u00f6r d\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00e7ev\u00acrimini kolayla\u015ft\u0131racak \u015fekilde kulland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. D\u00f6viz geliri olmayan \u015firketlerin d\u00f6vizle bor\u00e7lanmalar\u0131na daha s\u0131k\u0131 s\u0131-n\u0131rlamalar getirilecektir.
\nD\u00f6viz dengemizi d\u00fczeltecek politikalara a\u011f\u0131rl\u0131k ve\u00acrilecek: Bu \u00e7er\u00e7evede;
\nYeni ve yayg\u0131n bir turizm hamlesi ba\u015flat\u0131lacakt\u0131r. \u0130hracat, ihracata d\u00f6n\u00fck sanayi sekt\u00f6rleri ve yurt d\u0131\u015f\u0131 m\u00fcte\u00acahhitlik ve m\u00fc\u015favirlik hizmetleri desteklenecektir.
\nUlusal sanayinin ithal kaynakl\u0131 ara ve yat\u0131r\u0131m mallar\u0131na ve ihracat\u0131n ithalata olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n en alt d\u00fczeye \u00e7ekil\u00acmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nDo\u011frudan yabanc\u0131 sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00f6zendirilecek: \u00dclkemizde Do\u011frudan Yabanc\u0131 Sermaye Yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in uygun ortam ve ko\u015fullar yarat\u0131lacak; yeni tesis ve i\u015fletme kuracak, yeni \u00fcretim kapasitesi yaratacak do\u011frudan ya\u00acbanc\u0131 sermaye \u00f6zendirilecektir.
\nD\u0131\u015f bor\u00e7lar bor\u00e7 \u00f6deme kapasitemizi a\u015fmayacak: D\u0131\u015f bor\u00e7lar\u0131n \u00fclkemizin d\u0131\u015f bor\u00e7 \u00f6deme kapasitesini a\u015fma\u00acmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\nD\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve d\u0131\u015f a\u00e7\u0131\u011f\u0131 en aza indiren, d\u0131\u015f ti\u00accaret hacmini ve ihracat\u0131 art\u0131ran, istihdam yaratan, reel sekt\u00f6r\u00fc ve \u00fcretimi \u00f6zendiren politikalar uygula\u00acmaya ge\u00e7irilecek. Bu anlay\u0131\u015f i\u00e7inde;
\n\u00dcretimde \u201cana ve yan sanayi\u201d ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7len\u00acdirilecek: \u00dcretimde ithalata olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lma\u00acs\u0131 i\u00e7in, ana-yan sanayi ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecektir. Yan sanayinin teknolojik geli\u015fmelere ayak uydurabilmesi i\u00e7in, KOB\u0130\u2019lerin \u00f6l\u00e7ek ve sermaye yap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00fc\u00e7lendi\u00acrilmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00c7ok y\u00f6nl\u00fc, yo\u011fun ancak kontroll\u00fc te\u015fvik politikala\u00acr\u0131: \u0130hracatta b\u00fcy\u00fcmenin s\u00fcreklilik ve derinlik kazanmas\u0131 i\u00e7in \u00fcretim a\u015famas\u0131ndan itibaren \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, yo\u011fun ancak kontroll\u00fc te\u015fvik politikalar\u0131 uygulamaya konulacakt\u0131r. B\u00f6y\u00aclelikle, d\u0131\u015f ekonomik ili\u015fkilerde ve d\u0131\u015f ticarette ekonomik b\u00fcy\u00fcmemizi ve rekabet g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00fc\u00e7lendiren ve h\u0131zlan\u00acd\u0131ran sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve yeni bir yap\u0131 \u00fclkemize kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nDahilde i\u015fleme rejimi uygulamas\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilip etkinle\u015ftirilecek: \u0130hracat\u0131n te\u015fviki amac\u0131yla uygulanmak\u00acta olan mevcut Dahilde \u0130\u015fleme Rejimi baz\u0131 suistimallere konu olabilmekte, b\u00f6ylelikle hem rekabet ortam\u0131 bozul\u00acmakta hem de cari a\u00e7\u0131k sorunu daha da b\u00fcy\u00fcmektedir. S\u00f6z konusu zay\u0131fl\u0131klar girilerek Dahilde \u0130\u015fleme Rejimi et\u00ackinle\u015ftirilecek ve asli i\u015flevi olan ihracat\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na daha fazla katk\u0131 yapan bir niteli\u011fe kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nHaks\u0131z d\u0131\u015f rekabete kar\u015f\u0131 firmalar\u0131m\u0131z korunacak: \u00d6zellikle \u00c7in ve Hindistan gibi \u00fclkelerden kaynaklanan haks\u0131z rekabete kar\u015f\u0131 firmalar\u0131m\u0131z etkili bir \u015fekilde koru\u00acnacakt\u0131r.
\nKorumac\u0131l\u0131k, \u201cistihdam \u00f6ncelikli veya stratejik \u00f6nemdeki\u201d alt sekt\u00f6rlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulacak: D\u0131\u015f piya\u00acsalardan kaynaklanan k\u0131r\u0131lganl\u0131k ve bunun neden oldu\u011fu makroekonomik riskler \u00f6zenle dikkate al\u0131nacakt\u0131r. Koru\u00acmac\u0131l\u0131k; sanayile\u015fme ve sosyal geli\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u201cistih\u00acdam \u00f6ncelikli veya tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc dahil stratejik \u00f6nemdeki\u201d alt sekt\u00f6rlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulacak, hi\u00e7bir mal ve sekt\u00f6r i\u00e7in s\u00fcresiz uygulama yap\u0131lmayacakt\u0131r. Her ko\u015fulda, uygula\u00acnacak olan k\u0131smi korumac\u0131l\u0131k d\u0131\u015f pazarlarla uyum ve b\u00fc\u00act\u00fcnle\u015fmemize engel olu\u015fturmayacakt\u0131r.
\n\u2022 \u0130leri teknoloji \u00fclkeleri ve d\u00fcnyan\u0131n yeni b\u00fcy\u00fcme merkezleri ile \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ili\u015fkiler: Ekonomimiz, d\u00fcnya\u00acn\u0131n s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen ko\u015fullar\u0131na h\u0131zla uyum sa\u011flayabilen, teknolojide yenilikleri \u00f6z\u00fcmseyerek bunu verimlilik art\u0131\u015f\u0131\u00acna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilen, bu sayede d\u0131\u015f rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc geli\u015fti\u00acren bir dinamizme kavu\u015fturulacakt\u0131r. \u0130leri teknoloji \u00fclkeleri ve d\u00fcnyan\u0131n yeni b\u00fcy\u00fcme merkezleri ile \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ili\u015fkiler kurularak, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 yarar ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde mal, hizmet, bilgi ve teknoloji dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 hedef al\u0131na\u00accakt\u0131r.
\nDevlet b\u00fct\u00e7esini, ekonomik istikrar\u0131n g\u00fcc\u00fc olarak de\u011ferlendirmek ve b\u00fct\u00e7e disiplinine ba\u011fl\u0131 kalmak, temel \u00f6nceli\u011fimiz olacakt\u0131r.
\nMaliye politikas\u0131n\u0131n para politikas\u0131n\u0131 destekleyecek ve para politikas\u0131n\u0131n i\u015fini zorla\u015ft\u0131rmayacak \u015fekilde belirlenmesine \u00f6zel bir \u00f6nem verilecektir. Bu anla\u00acy\u0131\u015fla;
\nGer\u00e7ek\u00e7i, dengeli ve yeterli b\u00fcy\u00fckl\u00fckte devlet b\u00fct\u00ac\u00e7esi: Devlet b\u00fct\u00e7esinin ger\u00e7ek\u00e7i, dengeli ve yeterli b\u00fc\u00acy\u00fckl\u00fckte olmas\u0131 sa\u011flanacak; belirlenen b\u00fct\u00e7e, disiplin ve kararl\u0131l\u0131kla uygulanacakt\u0131r.
\nB\u00fct\u00e7enin birli\u011fi korunacak: B\u00fct\u00e7enin birli\u011fini aksatan, kamu harcamalar\u0131n\u0131n T.B.M.M. ve Say\u0131\u015ftay denetimi d\u0131\u00ac\u015f\u0131nda kalmas\u0131na neden olan fon uygulamalar\u0131na ve b\u00fct\u00e7e d\u0131\u015f\u0131nda Hazine nakit hesab\u0131ndan kaynak kullan\u0131lmas\u0131na, istisnai durumlar hari\u00e7, son verilecektir. Yerel y\u00f6netimle\u00acrin kaynaklar\u0131n\u0131 etkin kullanmas\u0131 temin edilecektir.
\nKamu harcamalar\u0131nda etkinlik, verimlilik, \u015feffafl\u0131k ve hesap verilebilirlik temel ilke olacak: Kamu har\u00accamalar\u0131 d\u00fczeyi, mali disiplini g\u00f6zeten ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez bor\u00e7 dinamiklerine yol a\u00e7mayacak \u015fekilde belirlenecek; ilave bor\u00e7lanma miktar\u0131n\u0131n kamu yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131n\u0131 a\u015fmayacak boyutta olmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\nKamu finansman\u0131nda vergi gelirleri ve bor\u00e7lanma d\u0131\u015f\u0131 kaynaklar temel al\u0131nacak: Kamu harcamalar\u0131, ekonomide b\u00fcy\u00fcmeyi, istihdam\u0131 ve verimlili\u011fi art\u0131r\u0131c\u0131 alanlara y\u00f6nlendirilecek; harcamalar\u0131n finansman\u0131nda vergi gelirleri ve bor\u00e7lanma d\u0131\u015f\u0131 kaynaklar temel al\u0131na\u00accakt\u0131r.
\n\u00dcretken kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u201cfaiz d\u0131\u015f\u0131 fazla\u201d hesap\u00aclar\u0131nda kapsam d\u0131\u015f\u0131 tutulacak: \u00dclkenin artan \u00f6l\u00e7\u00fcde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu ve b\u00fcy\u00fcmeyi destekleyen alt yap\u0131 ya\u00act\u0131r\u0131mlar\u0131na azami kayna\u011f\u0131n ayr\u0131lmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterile\u00accektir. Yat\u0131r\u0131m harcamalar\u0131n\u0131n finansman\u0131nda imk\u00e2nlar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde kamu \u00f6zel i\u015fbirliklerinden veya \u00f6zel kesim yat\u0131r\u0131mlar\u0131ndan bu hizmetlerin kaliteli ve g\u00fcvenli bir bi\u00ac\u00e7imde sa\u011flanmas\u0131 ilkesi ile \u00e7eli\u015fmedi\u011fi s\u00fcrece yararlan\u0131\u00aclacakt\u0131r.
\nMaliye politikas\u0131n\u0131n esnekli\u011fi art\u0131r\u0131lacak: Uzun va\u00acdede bor\u00e7 dinamiklerini bozmayacak, ancak ekonomi\u00acnin i\u00e7inde bulundu\u011fu konjonkt\u00fcrde dengeleyebilecek esnekli\u011fe sahip bir maliye politikas\u0131 uygulanacakt\u0131r
\nB\u00fct\u00e7ede mali uyumun kalitesi y\u00fckseltilecek: Vergi\u00aclendirme b\u00fcy\u00fcmeyi destekler hale getirilirken, b\u00fcy\u00fcme dostu harcamalar\u0131n pay\u0131 art\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nYEN\u0130 VERG\u0130 D\u00dcZEN\u0130
\nB\u00fcy\u00fcmeyi destekleyen, kay\u0131td\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleyen, m\u00fckellef dostu, adaletli ve \u00e7a\u011fda\u015f bir vergi d\u00fczeni i\u00e7in, Vergi Reformu ger\u00e7ekle\u015ftirilecek ve kararl\u0131l\u0131kla uygulana\u00accakt\u0131r.
\nVergi sistemi, ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin engeli de\u011fil, destek\u00acleyicisi olan bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacak, toplumsal uzla\u015fma temeli \u00fczerine oturtulacak, \u201csosyal adaletin, devlete g\u00fc\u00acvenin, h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmenin ve halka hizmetin\u201d temel dayana\u00ac\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.
\n\u201cAdil, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, halkta adalet ve g\u00fcven duygusu ya\u00acratan, etkin ve basit\u201d bir vergi sistemi olu\u015fturulacak, \u201caz kazanandan az, \u00e7ok kazanandan \u00e7ok\u201d vergi al\u0131nacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nDar gelirlilerin, emek\u00e7ilerin, esnaf\u0131n vergi y\u00fck\u00fc azalt\u0131lacak:
\nGelir vergisi politikas\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 daha adil bir hale getirmeyi hedeflerken, tasarruf ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131 da te\u015fvik et\u00acmek amac\u0131yla daha da etkin olarak kullan\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00dccretli ve maa\u015fl\u0131lar\u0131n vergi y\u00fck\u00fc azalt\u0131lacak, \u201casgari \u00fccret\u201d d\u00fczeyinde gelir \u201cvergi kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda\u201d tutulacakt\u0131r. Bir di\u011fer ifadeyle asgari \u00fccret seviyesine kadar olan gelirler % 0 oran\u0131nda vergilendirilecek, yani gelir vergisine tabi tutulmayacakt\u0131r. Kapsaml\u0131 bir emek reformunun gere\u011fi olarak; sosyal g\u00fc\u00acvenlik katk\u0131 paylar\u0131 ilk a\u015famada 10 puan olmak \u00fczere, d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcre\u00e7te y\u00fczde k\u0131rk oran\u0131nda azalt\u0131larak, istihdam \u00fczerindeki vergi y\u00fck\u00fc hafifletilecektir.
\nEsnaf ve sanatk\u00e2rlar ile \u00fccretlilere uygulanan gelir vergisi oranlar\u0131 di\u011fer m\u00fckelleflerin tabi oldu\u011fu tarifeden 5 puan d\u00fc\u015f\u00fck olarak belirlenecektir.
\nGe\u00e7ici vergi ve ge\u00e7im indirimi sisteminin yaratmakta oldu\u00ac\u011fu e\u015fitsizlik ve haks\u0131zl\u0131klar giderilecektir.
\nGelir vergisindeki oran indirimlerine paralel olarak, te\u015fvik kapsam\u0131ndaki yat\u0131r\u0131mlar ve sosyal ama\u00e7l\u0131 uygulamalar d\u0131\u00ac\u015f\u0131ndaki t\u00fcm istisna ve muafiyetler kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nKOB\u0130\u2019lere y\u00f6nelik d\u00fc\u015f\u00fck oranl\u0131 kurumlar vergisi uygula\u00acnacak, bu oran\u0131n her durumda %10\u2019un alt\u0131na indirilmesi hedeflenecektir.
\n\u0130kametgah olarak sat\u0131n al\u0131nacak konuta ait, tapu harc\u0131 da\u00achil t\u00fcm vergi ve har\u00e7lar kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nDolayl\u0131 vergi oranlar\u0131 azalt\u0131lacak:
\nAvrupa \u00fclkeleri ortalamas\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde olan \u201cdolayl\u0131 vergilerin toplam vergiler i\u00e7indeki pay\u0131\u201d azalt\u0131lacak, t\u00fcke\u00actim vergilerinin pay\u0131 Avrupa \u00fclkeleri d\u00fczeyine \u00e7ekilecektir.
\nYa\u015famsal nitelikli temel mal ve hizmetlerde, \u00e7ift\u00e7imizin kulland\u0131\u011f\u0131 temel girdilerde, toplu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131kta, ila\u00e7ta, en\u00acgellilere ait sa\u011fl\u0131k ekipmanlar\u0131nda, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim hizmet\u00aclerinde, internet kullan\u0131m\u0131 ve bilgi teknolojileri uygulama\u00aclar\u0131nda, temel g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde KDV oranlar\u0131n\u0131n kademeli olarak y\u00fczde 1\u2019e indirilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00d6zel T\u00fcketim Vergisi (\u00d6TV)\u2019nin kapsam\u0131 AB ile uyumlu hale getirilecektir. Tar\u0131mda kullan\u0131lan mazot \u00f6ncelikli ol\u00acmak \u00fczere beyaz e\u015fya, televizyon, radyo gibi g\u00fcnl\u00fck haya\u00act\u0131n vazge\u00e7ilmez par\u00e7as\u0131 olan \u00fcr\u00fcnler ile telefon ve haber\u00acle\u015fme hizmetleri \u00fczerinden tahsil edilen \u00d6TV kademeli olarak kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nUzun vadede vergi oranlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclecek: Ekonomide\u00acki geli\u015fmeler paralelinde vergi oranlar\u0131 zaman i\u00e7inde AB \u00fclkeleri d\u00fczeyine \u00e7ekilecek, muafiyetler en aza indirilerek efektif vergi oranlar\u0131 artt\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nYayg\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fck oranl\u0131 ve adil bir vergi sisteminin olu\u015fturul\u00acmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nSermaye de\u011fer art\u0131\u015f kazan\u00e7lar\u0131 d\u00e2hil t\u00fcm sermaye gelir\u00acleri d\u00fcz oranl\u0131 vergilendirme \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fc\u015f\u00fck oranda vergilendirilecektir. Sermaye kazan\u00e7lar\u0131n\u0131n vergilendirme\u00acsinde yerli yabanc\u0131 ayr\u0131m\u0131 kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nTe\u015fvik kapsam\u0131 i\u00e7indeki yat\u0131r\u0131mlara \u00f6zel vergisel des\u00actekler sa\u011flanacakt\u0131r.
\nToplanan verginin hesab\u0131 verilecek: Toplanan vergi ge\u00aclirlerinin nereye harcand\u0131\u011f\u0131 konusunda kamuoyunun d\u00fc\u00aczenli bi\u00e7imde bilgilendirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Vergi te\u015fviki, muafiyet, istisna veya indirimler yoluyla tah\u00acsilinden vazge\u00e7ilen vergiler ile bunlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda sa\u011fla\u00acnan kamusal yarar konusunda kamuoyu ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekil\u00acde bilgilendirilecektir.
\nVergi politikalar\u0131 daima \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir olacak: Yap\u0131\u00aclacak vergi d\u00fczenlemelerinde hukuk g\u00fcvenli\u011fi ilkesi g\u00f6\u00aczetilecektir. Vergi kanunlar\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilerek, \u201ctemsilsiz vergi olmaz\u201d ilkesi uyar\u0131nca, \u201chukuk g\u00fcvenli\u011fi\u201dnin de ge\u00acre\u011fi olarak vergi oranlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131m\u0131 konusunda Bakanlar Kurulu\u2019na verilmi\u015f olan yetkiler makul d\u00fczeylere \u00e7ekile\u00accektir.
\nVergi gelirlerinden yerel y\u00f6netimlere daha \u00e7ok pay verilecek: Yerel y\u00f6netimlerin etkinli\u011fini ve sorumlulu\u00ac\u011funu art\u0131rma anlay\u0131\u015f\u0131 do\u011frultusunda; yerel hizmetlerle ba\u011flant\u0131l\u0131 vergileri toplama yetkisini kademeli olarak yerel idarelere devreden, toplam vergi gelirlerinden daha b\u00fc\u00acy\u00fck pay\u0131 belediyelere aktaran bir anlay\u0131\u015f ya\u015fama ge\u00e7irile\u00accektir.
\nEKONOM\u0130 HIZLA KAYIT \u0130\u00c7\u0130NE ALINACAK
\nVergi taban\u0131 geni\u015fletilecek, ekonomi h\u0131zla kay\u0131t i\u00e7ine al\u0131narak kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 ekonominin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn azal\u00act\u0131lmas\u0131 hedeflenecek:
\n\u2022 Vergi ve sosyal g\u00fcvenlik katk\u0131 paylar\u0131ndaki oran indirim\u00aclerine paralel bir programla, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131l\u0131k geli\u015fmi\u015f \u00fclke or\u00actalamalar\u0131na indirilecektir. Bu ama\u00e7la belge sistemini yay\u00acg\u0131nla\u015ft\u0131racak etkin \u00f6nlemler uygulamaya konulacakt\u0131r.
\n\u2022 Ekonomide nakit kullan\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in kaydi \u00f6de\u00acme ara\u00e7lar\u0131 ile yap\u0131lan al\u0131\u015fveri\u015flerde KDV oran\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcle\u00accek, bono ve \u00e7ek kullan\u0131m\u0131nda ciro ve hamiline yaz\u0131lma uygulamalar\u0131 kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u2022 Bankalar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan \u00f6demeler ile beyanlar ara\u00acs\u0131ndaki ba\u011flant\u0131lar izlenecektir.
\n\u2022 Vergi ve sosyal g\u00fcvenlik katk\u0131 paylar\u0131nda indirim ve er\u00acteleme gibi politikalarla k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli firmalar\u0131n birle\u015fme, devralma ve stratejik ortakl\u0131klar yoluna gitmeleri \u00f6zendi\u00acrilecektir. B\u00f6ylelikle, firmalar\u0131n \u00f6l\u00e7ek ve kapsam ekono\u00acmilerinden faydalanmalar\u0131, karl\u0131l\u0131k oran\u0131n\u0131 y\u00fckseltmeleri, sermaye yap\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeleri, kurumsal \u00f6rg\u00fctlen\u00acme bi\u00e7imlerini benimsemeleri ve faaliyetlerini kay\u0131tl\u0131 bir bi\u00e7imde s\u00fcrd\u00fcrmeleri sa\u011flanacakt\u0131r. Bu uygulama yap\u0131\u00acl\u0131rken, sekt\u00f6rde rekabet ko\u015fullar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\n\u00d6zerk, etkin, hukuka sayg\u0131l\u0131 ve m\u00fckellef dostu \u00e7a\u011f\u00acda\u015f bir vergi idaresi olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nVergi y\u00f6netiminde merkeziyet\u00e7ilik azalt\u0131lacak, vergi idaresi teknik a\u00e7\u0131dan y\u00fcksek, rasyonel, verimli bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacak. Bu kapsamda;
\nToplumda vergi \u00f6deme bilinci yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, vergi ka\u00ac\u00e7aklar\u0131 asgariye indirilecektir. Vergi sisteminde b\u00fcrokrasi azalt\u0131lacak, \u00f6zellikle esnaf ve sanatk\u00e2rlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan vergi i\u015flem ve mevzuat\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131\u00acl\u0131p, sadele\u015ftirilecektir.
\nVatanda\u015fl\u0131k numaras\u0131n\u0131n her alanda kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u00acr\u0131larak, her t\u00fcrl\u00fc ekonomik faaliyetin takibi kurumsalla\u015ft\u0131\u00acr\u0131lacakt\u0131r.
\nY\u0131ll\u0131k kazan\u00e7 ve gider beyan\u0131 uygulamas\u0131, \u00e7apraz denetim y\u00f6ntemleri ve yayg\u0131n bilgi i\u015flem kay\u0131t d\u00fczeni ile vergi ka\u00ac\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n vergi sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmlenecektir. Bu vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131nda otur\u00acduklar\u0131 evlerin kira bedelinin, T\u00fcrkiye\u2019de elde ettikleri kira bedelinden indirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nVergi aff\u0131 uygulamalar\u0131na son verilecek: Vergi ka\u00e7\u0131r\u00acmaya te\u015fvik eden, vergi \u00f6deme k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc zedeleyen ve kay\u0131plar\u0131 artt\u0131ran, haks\u0131z rekabete ve kazan\u00e7lara yol a\u00e7an \u201cvergi aff\u0131\u201d uygulamalar\u0131na son veren kararl\u0131 uygulamala\u00acr\u0131n takip\u00e7isi olunacakt\u0131r.
\nKamu giri\u015fimcili\u011fi ve \u00f6zelle\u015ftirmede amac\u0131m\u0131z: \u00fcre\u00acten T\u00fcrkiye
\nCHP \u201cKamu Giri\u015fimcili\u011fine\u201d veya \u201c\u00d6zelle\u015ftirmeye\u201d ideolo\u00acjik olarak bakmamaktad\u0131r. CHP i\u00e7in \u00f6zelle\u015ftirme bir ama\u00e7 de\u011fildir. \u00dclke ekonomisinin ko\u015ful ve ihtiyac\u0131na, ilgili sekt\u00f6\u00acr\u00fcn ve kurulu\u015fun niteli\u011fine g\u00f6re kullan\u0131lmas\u0131 gereken bir ara\u00e7t\u0131r.
\n\u00d6zelle\u015ftirme kamu giri\u015fimlerinin tasfiye arac\u0131 ve kamu finansman kayna\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir.
\nUlusal sanayimizi yabanc\u0131la\u015ft\u0131rma, kamu i\u015fletmelerini ka\u00acpatma ve kamu mal\u0131n\u0131n ya\u011fmalanmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fen ilkesiz \u00f6zelle\u015ftirme s\u00fcrecine son verilecektir.
\nKamu Ekonomik Giri\u015fimleri (K\u0130T\u2019ler), \u00fclkemizde demok\u00acrasinin derinle\u015ftirilmesine, sanayile\u015fmenin k\u00f6kle\u015fmesine, ekonomik ve toplumsal geli\u015fmenin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131na, ge\u00aclir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesine, b\u00f6lgeler aras\u0131 dengesizlik\u00aclerin azalt\u0131lmas\u0131na \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131larda bulunmu\u015flard\u0131r.
\nAncak son y\u0131llarda izlenmi\u015f olan \u201csanayile\u015fmeyi, reel sek\u00act\u00f6rleri ve kamu ekonomisini d\u0131\u015flayan\u201d politikalar sonucu bu kurulu\u015flar, teknolojilerinin yenilenmemesi, idame ve yenileme yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n gere\u011fince yap\u0131lmamas\u0131 ve politik m\u00fcdahaleler\u201d nedenleriyle verimlilik ve etkinliklerinde cid\u00acdi kay\u0131plara u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r.
\n\u00d6zellikle son yirmi y\u0131ld\u0131r \u00fclkemizin stratejik mal ve kamusal yarar ama\u00e7l\u0131 hizmet \u00fcreten en temel kamu i\u015fletmelerinin, fabrikalar\u0131n\u0131n, en k\u00e2rl\u0131 ve stratejik nitelikli entegre sanayi kurulu\u015flar\u0131n\u0131n, ulusal \u00e7\u0131karlar ile ulusal sanayinin gerekleri hi\u00e7 umursanmadan, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n haklar\u0131 korunmadan ve ek istihdam yaratma ko\u015fullar\u0131 getirilmeden, yabanc\u0131 veya yerli al\u0131c\u0131 fark\u0131 g\u00f6zetmeden, i\u015fletmede teknolojik yap\u0131\u00aclanma, idame, modernle\u015fme veya geni\u015fletme yat\u0131r\u0131mlar\u0131 dahi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmeden \u00f6zelle\u015ftirilmeleri ekonomimize vuru\u00aclan bir darbedir.
\nBu s\u00fcrecin kurals\u0131zl\u0131\u011fa, kay\u0131rmac\u0131l\u0131\u011fa ve zaman zaman adeta bir vurguna ve ya\u011fmaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesi, ekonomimizde \u00e7ok ciddi \u00e7arp\u0131kl\u0131klar meydana getirmi\u015ftir. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nKit\u2019ler ancak belirli ko\u015fullarla \u00f6zelle\u015ftirilebilecek: \u00d6zelle\u015ftirmeye, ancak kamusal ve toplumsal yarar\u0131n a\u00e7\u0131k\u00ac\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc alanlarda, ekonomide ve sanayide yeniden yap\u0131lanma, rekabeti ve verimlili\u011fi art\u0131rma, s\u0131na\u00ee m\u00fclkiyeti tabana yayma, istihdam\u0131 art\u0131rma ve teknolojiyi iyile\u015ftirme ama\u00e7lar\u0131 ile yakla\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zelle\u015ftirmeden etkilenen ve etkilenecek olan sekt\u00f6rlerde piyasalar\u0131n kanunlarla yeni\u00acden d\u00fczenlenmesi ve rekabet ko\u015fullar\u0131na ayk\u0131r\u0131 olu\u015fumla\u00acr\u0131n \u00f6nlenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKit\u2019ler ancak sekt\u00f6rde egemen veya teknolojide \u00f6nc\u00fc kurulu\u015flarla ortakl\u0131k kuracak: Teknolojik geli\u015f\u00acmeyi sa\u011flamak ve ihracatta etkinli\u011fi art\u0131rmak i\u00e7in, gerekti\u00ac\u011finde, sekt\u00f6rde egemen veya teknolojide \u00f6nc\u00fc, yerli veya yabanc\u0131 kurulu\u015flarla ortakl\u0131klara gidilmesinin yollar\u0131 ara\u00acnacakt\u0131r.
\n\u00d6zelle\u015ftirme giri\u015fimlerinin herbiri i\u00e7in ayr\u0131 t.b.m.m. karar\u0131: \u00d6zelle\u015ftirmenin hukuksal altyap\u0131s\u0131 eksiksiz ola\u00acrak olu\u015fturulacak, t\u00fcm \u00f6zelle\u015ftirmeler T.B.M.M. karar\u0131na dayand\u0131r\u0131lacak, \u00f6zelle\u015ftirme i\u015flemlerinin her a\u015famas\u0131nda a\u00e7\u0131kl\u0131k esas al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00d6zelle\u015ftirme gelirleri sadece \u201ci\u015f ve \u00fccret g\u00fcvencesi\u201d ile \u201cyeniden yap\u0131lanma\u201d fonlar\u0131na aktar\u0131lacak: \u00d6zel\u00acle\u015ftirme gelirlerini sekt\u00f6rel yap\u0131lanma yerine kamu a\u00e7\u0131k\u00aclar\u0131 veya cari a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak g\u00f6rmek, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir\u00ac bir politika de\u011fildir. \u00d6zelle\u015ftirme i\u015flemlerinin emek\u00e7ileri ma\u011fdur etmesine son verilecek, \u00f6zelle\u015ftirme gelirleri, \u201ci\u015f ve \u00fccret g\u00fcvencesi\u201d ile \u201cyeniden yap\u0131lanma\u201d fonlar\u0131nda toplanarak, amac\u0131na uygun olarak kullan\u0131lacakt\u0131r.
\nK\u0130T REFORMU YAPILACAK
\nKit\u2019lerin varl\u0131k nedeni, \u00f6zel giri\u015fimi engellemek, rekabet ko\u015fullar\u0131n\u0131 olumsuz etkilemek, siyaset\u00e7ilere rant alanlar\u0131 yaratmak olamaz.
\nAncak;
\nEkonomik kalk\u0131nma s\u00fcrecinin gerekleri do\u011frultusunda \u00f6zellikle geri kalm\u0131\u015f b\u00f6lgelerde \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn itibar etme\u00acdi\u011fi alanlarda yat\u0131r\u0131m ve yap\u0131lanma ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanma\u00acs\u0131,
\nYeni teknoloji ve sermaye yo\u011fun yat\u0131r\u0131ma ihtiya\u00e7 duyul\u00acdu\u011fu halde \u00f6zel giri\u015fimcinin bundan uzak durdu\u011fu, \u00f6zel\u00aclikle bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fc sekt\u00f6rlerinde ve ulusal g\u00fcvenli\u011fin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc alanlarda,
\nStratejik mal ve kamusal yarar ama\u00e7l\u0131 hizmet alanlar\u0131nda ulusal avantajlar\u0131n korunmas\u0131,
\nkonular\u0131nda, i\u00e7 ve d\u0131\u015f piyasa ko\u015fullar\u0131nda rekabet etmele\u00acri kayd\u0131yla, K\u0130T\u2019lere her zaman g\u00f6rev alan\u0131 vard\u0131r.
\nBu hedeflere y\u00f6nelik olarak kit\u2019ler yeniden yap\u0131lan\u00acd\u0131r\u0131lcak: Bu kapsamda K\u0130T\u2019ler;
\nGer\u00e7ek anlamda \u00f6zerkle\u015ftirilerek, siyasi bask\u0131lardan ar\u0131n\u00acd\u0131r\u0131lacak, Teknolojik yap\u0131lanma ile etkin ve verimli bir yap\u0131ya ve d\u0131\u015f rekabete a\u00e7\u0131k, serbest piyasa ko\u015fullar\u0131nda rekabet g\u00fcc\u00fc\u00acne sahip bir konuma getirilecek,
\nY\u00f6netim hakimiyetini kaybetmeden, sekt\u00f6rde teknoloji lideri yerli veya yabanc\u0131 kurulu\u015flarla ortakl\u0131klar olu\u015fturul\u00acmas\u0131 dahil, \u00f6zel sekt\u00f6r ile organik ili\u015fkiler i\u00e7ine girilerek yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131larak, teknolojik at\u0131l\u0131m ile AR-GE ve inovasyon yetenekleri geli\u015ftirilecektir.
\nUlusal finans sistemimizin g\u00fc\u00e7lenmesi, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli dayanaklar\u0131ndand\u0131r. Bu nedenle;
\nMali sekt\u00f6rde faaliyet g\u00f6steren t\u00fcm d\u00fczenleyici ve denetleyici kurumlar\u0131n tek bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanma\u00acs\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r: Bu \u00e7at\u0131 kurumunun g\u00f6revi, ba\u011f\u0131ms\u0131z d\u00fczenleyici ve denetleyici otoriteler aras\u0131nda e\u015f g\u00fcd\u00fcm\u00fc sa\u011flayarak sistemin d\u00fczenleme ve denetimini etkinle\u015ftir\u00acmektir.
\nMali kesim ve reel sekt\u00f6r\u00fcn etkin i\u015fbirli\u011fini sa\u011fla\u00acyacak bir vizyonla uluslar aras\u0131 standartlara uygun, de\u011fi\u015fen k\u00fcresel finansal mimariyi dikkate alan yeni bir bankac\u0131l\u0131k yasas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r.
\nUlusal bankac\u0131l\u0131k sisteminde toplam yabanc\u0131 pay\u0131 s\u0131\u00acn\u0131rl\u0131 tutulacak: Ulusal bankac\u0131l\u0131k sisteminin sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015f\u00acmesi i\u00e7in ulusal bankac\u0131l\u0131kta, do\u011frudan ve dolayl\u0131 toplam yabanc\u0131 pay\u0131n\u0131n orta vadede belirli bir oran\u0131 a\u015fmamas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r. Yabanc\u0131 sermayenin ulusal kurulu\u015flar\u0131 tamam\u0131yla devralmas\u0131ndan ziyade yerli sermaye ile m\u00fcl\u00ackiyet ortakl\u0131\u011f\u0131 ve stratejik ortakl\u0131k kurmas\u0131 desteklenecek. Bankalar\u0131n y\u00f6netim kurullar\u0131nda T\u00fcrk uyru\u011funa sahip ki\u00ac\u015filerin bulunmas\u0131na y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler yap\u0131lacak. Ban\u00ackac\u0131l\u0131\u011f\u0131n yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n yol a\u00e7abilece\u011fi bankalar\u0131n sahibi olan \u00fclkelerdeki ekonomik hastal\u0131klar\u0131n ev sahibi \u00fclkeye bula\u015fma riski \u00f6nlenecektir.
\nReel sekt\u00f6r\u00fc yeterince destekleyen finansal sistem: Kaynaklar\u0131 yat\u0131r\u0131ma daha fazla y\u00f6nlendirecek, ara\u00e7 \u00e7e\u015fit\u00aclili\u011fine ve mali derinli\u011fe sahip, rekabet\u00e7i \u00f6l\u00e7e\u011fe ula\u015fm\u0131\u015f, uluslararas\u0131 standartlarda d\u00fczenleme ve denetim ile riski iyi y\u00f6neten bir finans sisteminin olu\u015fmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Mali arac\u0131l\u0131k faaliyetinin etkin bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi ama\u00acc\u0131yla, bu faaliyetler \u00fczerindeki vergi ve benzeri kamusal y\u00fckler azalt\u0131lacakt\u0131r.
\nZiraat Bankas\u0131 tar\u0131m ve \u00e7ift\u00e7inin kamu ihtisas ban\u00ackas\u0131 olarak g\u00f6revini s\u00fcrd\u00fcrecek: Ziraat Bankas\u0131\u2019n\u0131n, tar\u0131m, ormanc\u0131l\u0131k ve hayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcne, \u00e7ift\u00e7i ile tar\u0131m kooperatif ve birlikleriyle g\u0131da ve tar\u0131m sekt\u00f6rleri ile ba\u011f\u00aclant\u0131l\u0131 sanayi sekt\u00f6rlerine destek ve finansman sa\u011flayan bir kamu ihtisas bankas\u0131 olarak, etkin ve \u00f6zerk bir yap\u0131da, g\u00fcvenli bankac\u0131l\u0131k ilkelerinden taviz vermeden g\u00f6revini yapmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nHalk Bankas\u0131 esnaf ve kobilerin kamu ihtisas ban\u00ackas\u0131 olarak g\u00f6rev yapacak: Halk Bankas\u0131, esnaf ve KOB\u0130\u2019lerin, etkin ulusal ihtisas bankas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek; bu ama\u00e7la yap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek, siyasi bask\u0131lardan ar\u0131n\u00acd\u0131r\u0131l\u0131p, \u00f6zerkle\u015ftirilecektir.
\nYurtd\u0131\u015f\u0131 m\u00fcteahhitlik i\u015flerinde kolay ula\u015f\u0131labilir ve kredibilitesi y\u00fcksek teminat sa\u011flamak amac\u0131yla kamu bankalar\u0131 liderli\u011finde g\u00fcvence fonu olu\u015fturu\u00aclacak: Yurtd\u0131\u015f\u0131 m\u00fcteahhitlik i\u015flerinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan teminat mektubu bulma zorlu\u011funu gidermek ve rekabet g\u00fc\u00e7le\u00acrini art\u0131rmak \u00fczere gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nBasel \u0131\u0131 kriterlerinin uygulanmas\u0131ndaki sorunlar takip edilecek: BASEL II kriterlerinin bankac\u0131l\u0131k siste\u00acminde uygulamaya al\u0131nmas\u0131n\u0131n KOB\u0130\u2019lere olas\u0131 olumsuz etkilerini gidermek amac\u0131yla bir yandan bu kurulu\u015flar\u0131n yeni \u00e7er\u00e7eveye uyumu \u00f6zendirilecek, di\u011fer yandan ge\u00ac\u00e7i\u015fi kolayla\u015ft\u0131racak yap\u0131sal d\u00fczenlemeler ger\u00e7ekle\u015ftirile\u00accektir.
\nBDDK ve TMSF\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 korunacak, g\u00f6rev\u00aclerini etkin \u015fekilde yapmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r: Finans ve reel sekt\u00f6r\u00fc destekleyecek geli\u015fmeleri dikkate alan ve Bankalar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 yap\u0131da geli\u015fmeleri, uluslararas\u0131 mali piyasalarda ortaya \u00e7\u0131kan veya \u00e7\u0131kabilecek olumsuz geli\u015fmelerden korunabilmeleri, devral\u0131nm\u0131\u015f olan ban\u00acka ve mali kurulu\u015flarla ilgili kamu haklar\u0131n\u0131n gere\u011fince korunmas\u0131, Mevduat G\u00fcvence Fonu\u2019nun ihtiyaca uygun d\u00fczeyde tutulmas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenleyici ve denetleyici \u00e7er\u00e7e\u00acve g\u00fc\u00e7lendirilecektir.
\nSERMAYE P\u0130YASASININ HUKUK\u0130 \u00c7ER\u00c7EVES\u0130 YE\u00acN\u0130LENECEK VE SERMAYE P\u0130YASASININ DER\u0130N\u00acLE\u015eMES\u0130 HEDEF ALINACAKTIR. Bu kapsamda;
\n\u0130MKB\u2019nin daha \u00e7ok derinle\u015ftirilmesi ve g\u00fc\u00e7lenmesi, ser\u00acmaye piyasalar\u0131na olan g\u00fcvenin art\u0131r\u0131lmas\u0131, sermayenin tabana yay\u0131lmas\u0131n\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla d\u00fczenleyici ve denetleyici \u00e7er\u00e7evenin g\u00fc\u00e7lendirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u015eirketlerde iyi y\u00f6neti\u015fim ilkelerini sa\u011flayarak ekonomide riskleri azaltacak gerekli d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nSermaye piyasas\u0131nda denetim zafiyetlerini ortadan kald\u0131\u00acracak \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nYeni Ticaret Kanunu ile halka a\u00e7\u0131k anonim \u015firket yap\u0131s\u0131\u00acn\u0131n k\u00f6kten de\u011fi\u015fece\u011fi dikkate al\u0131narak Sermaye Piyasas\u0131 Kanunda ve Kurulun alt d\u00fczenlemelerinde gerekli de\u011fi\u00ac\u015fiklikler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nEmeklilik fonlar\u0131 gibi tasarruf oran\u0131n\u0131 art\u0131c\u0131 uzun vadeli ya\u00act\u0131r\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fimi desteklenecektir.
\nDini inan\u00e7lar s\u00f6m\u00fcr\u00fclerek, izinsiz arz ile hukuk ve etik d\u0131\u015f\u0131 y\u00f6ntemlerle, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte yarat\u0131lm\u0131\u015f olan s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00e7ark\u0131\u00acn\u0131n bir daha olu\u015fmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak \u00f6nlemlerin al\u0131nma\u00acs\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYasal zemini haz\u0131r olan KOB\u0130 Borsalar\u0131\u2019na \u00e7a\u011fda\u015f ko\u015fullar ve etkinlik kriterleri \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flerlik sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSigortac\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc d\u00fczenlemek ve denetlemek \u00fczere ba\u011f\u0131ms\u0131z bir Sigorta D\u00fczenleme ve Denetleme Kurumu kurularak \u00e7at\u0131 d\u00fczenleme ve denetleme \u00e7at\u0131 kurumuna ba\u011flanacakt\u0131r.
\nSigorta sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesi sa\u011flanacak; sekt\u00f6r\u00fcn geli\u015fi\u00acmi ile elde edilecek primlerin sermaye piyasalar\u0131na y\u00f6n\u00aclendirilmesi \u00f6zendirilecektir.
\nII. K\u00dcRESELLE\u015eMEN\u0130N AVANTAJLARINDAN YARARLANACAK, SAKINCALARINDAN
\n\u00dcLKEM\u0130Z\u0130 KORUYACAK, B\u0130R EKONOM\u0130
\nPOL\u0130T\u0130KASI
\nK\u00fcreselle\u015fmenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 riskleri en aza indirip potansiyel\u00aclerinden en \u00fcst d\u00fczeyde yararlanmak hedefimiz olacak\u00act\u0131r.
\n21. y\u00fczy\u0131l\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00f6revi, k\u00fcreselle\u015fmenin olumsuzlukla\u00acr\u0131n\u0131 demokratik ve sosyal politikalarla g\u00f6\u011f\u00fcslemek, bu s\u00fc\u00acreci, toplumsal geli\u015fmeyi ve bar\u0131\u015f\u0131 geli\u015ftirici bir mecraya oturtmakt\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nULUSAL \u00dcRET\u0130M EKONOM\u0130S\u0130 TEMEL\u0130NDE POL\u0130T\u0130KALARLA, K\u00dcRESELLE\u015eMEN\u0130N OLUM\u00acSUZLUKLARINDAN KORUNULACAK: K\u00fcresel\u00acle\u015fme s\u00fcreciyle birlikte ekonomik g\u00fc\u00e7, uluslararas\u0131 \u015firket\u00acler, bankalar ve fonlarda yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcreselle\u015fme, sermaye ve mallar\u0131n serbest dola\u015f\u0131m\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalm\u0131\u015f, eme\u011fin serbest dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmemesi ise eme\u011fin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine uygun zemini haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fcreselle\u015fme ile birlikte ulusal ve k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte yeterli bir d\u00fczenleyi\u00acci \u00e7er\u00e7evenin geli\u015ftirilmemi\u015f olmas\u0131 spek\u00fclatif sermaye hareketlerinin h\u0131zla artmas\u0131na ve \u00fclke ekonomilerinin istikrars\u0131zl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fcklenmesine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye hem d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k, hem de ulusal \u00fcretim ekonomisinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an politikalarla, k\u00fcreselle\u015fmenin olumsuzluklar\u0131ndan korunacakt\u0131r.
\nYEN\u0130 D\u00dcNYA D\u00dcZEN\u0130NDE HIZLA ARTAN EKO\u00acNOM\u0130K B\u00dcT\u00dcNLE\u015eME VE BA\u011eIMLILIKLARIN YARATTIKLARI SIKINTILARA ULUSLAR ARASI D\u00dcZEYDE \u00c7\u00d6Z\u00dcM ARAYI\u015eLARI DESTEKLENE\u00acCEKT\u0130R.
\nEkonomik krizler yerel ve ulusal nitelikten \u00e7\u0131karak h\u0131zla di\u011fer \u00fclkelere yay\u0131lmaktad\u0131r. Uluslar\u0131n kaderi ve d\u00fcnya ekonomisinin gelece\u011fi k\u00fcresel sermayenin risk i\u015ftah\u0131na emanet edilemeyecek kadar \u00f6nemlidir. Bu kapsamda;
\nG-20 platformunun yeni k\u00fcresel mimarinin temel akt\u00f6r\u00aclerinden biri haline gelmesi desteklenecektir.
\nUluslar aras\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n karar alma mekaniz\u00acmalar\u0131nda geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131l\u00acmas\u0131 desteklenecektir.
\nUluslar aras\u0131 finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n krizleri gizleyen de\u011fil krizleri \u00f6ng\u00f6rebilen ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretebilen bir konuma kaymas\u0131 desteklenecektir. Bu kurulu\u015flar\u0131n \u00fclkelere \u00f6zel \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini ulusal akt\u00f6rlerle yak\u0131n bir diyalog i\u00e7e\u00acrisinde, \u00fclkelerin kendilerine \u00f6zg\u00fc ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131\u00acnarak ve standart \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden ka\u00e7\u0131narak yapmalar\u0131na y\u00f6nelik uluslar aras\u0131 i\u015fbirli\u011fi desteklenecektir.
\n\u00dclkede g\u00fcvenli, istikrarl\u0131, \u00f6zendirici bir reel yat\u0131r\u0131m ortam\u0131 yarat\u0131lacak: Yeni tesis, fabrika ve i\u015fletmeler ku\u00acrulmas\u0131na y\u00f6nelik sabit sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131 i\u00e7in, yerli ve yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131mc\u0131lara uygun, g\u00fcvenli, istikrarl\u0131 bir yat\u0131r\u0131m ortam\u0131 yarat\u0131lacak, sabit sermaye yat\u0131r\u0131mlar\u0131na ili\u015fkin b\u00fc-rokratik i\u015flemler en alt d\u00fczeye indirilecektir.
\nYoksulla\u015fma ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc ortam\u0131, koruyucu sosyal refah devleti politikalar\u0131 ile a\u015f\u0131lacak: K\u00fcreselle\u015fme\u00acnin, \u00f6zellikle \u201cyoksullu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi, kaliteli i\u015f imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, kesinti\u00acsiz b\u00fcy\u00fcmenin sa\u011flanmas\u0131\u201d s\u00fcre\u00e7lerine engel yayg\u0131n ve derin olumsuzluklar ile beraberinde t\u0131rmand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 yok\u00acsulla\u015fma ve s\u00f6m\u00fcr\u00fc ortam\u0131, olu\u015fturaca\u011f\u0131m\u0131z Koruyucu Sosyal Devlet politikalar\u0131 ile a\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nTeknoloji ile bilginin serbest dola\u015f\u0131m\u0131 ve reel yat\u0131\u00acr\u0131mlar\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 boyutlar\u0131 ile k\u00fcreselle\u015fmeden yarar\u00aclan\u0131lacak: Ancak, k\u00fcreselle\u015fme s\u00fcrecinde, ba\u015fta k\u0131sa vadeli sermaye hareketleri gibi ulusal ekonomimiz a\u00e7\u0131\u00acs\u0131ndan istikrars\u0131zl\u0131k kayna\u011f\u0131 olan dinamiklerin olumsuz-luklar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nYabanc\u0131 sermayeden refah art\u0131\u015f\u0131na kaynak olarak yararlan\u0131lacak: Yabanc\u0131 sermayeden, ulusal ekonomi\u00acde istikrars\u0131zl\u0131k kayna\u011f\u0131 olarak de\u011fil, yarat\u0131lacak katma de\u011fere ve refaha kaynak olarak yararlan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, ya\u00acbanc\u0131 sermayenin istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 y\u00f6nlerini kontrol etmeye y\u00f6nelik yasaklay\u0131c\u0131 olmayan \u00f6zendirici \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nDI\u015e EKONOM\u0130K \u0130L\u0130\u015eK\u0130LERDE, REKABET G\u00dc\u00acC\u00dcM\u00dcZ ARTIRILACAK, \u00c7IKARLARIMIZ KORU\u00acNACAK
\nCumhuriyet Halk Partisi\u2019nin \u201cekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u201d anla\u00acy\u0131\u015f\u0131, kendi i\u00e7ine d\u00f6n\u00fck, d\u0131\u015fa kapal\u0131 bir ekonomi de\u011fildir. CHP, ekonomik ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n daha iyi korunabilmesi i\u00e7in, ekonomimizin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn y\u00fckseltilmesini, d\u0131\u015f eko\u00acnomik ili\u015fkilerin kararl\u0131 bir \u015fekilde ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olarak ge\u00acli\u015ftirilmesini \u00f6ng\u00f6rmektedir.
\nAB kat\u0131l\u0131m s\u00fcreci ve Asya-Pasifik kaynakl\u0131 yeni k\u00fcre\u00acsel rekabet ortam\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de ekonominin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve istihdam imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 artt\u0131rmaya y\u00f6nelik yeni f\u0131rsatlar yaratmaktad\u0131r. AB ve ABD ile s\u00fcrekli ge\u00acli\u015fmekte olan ekonomik ili\u015fkilere ek olarak;
\nKom\u015fu \u00fclkeler, Balkanlar, Kafkaslar, \u0130slam \u00dclkeleri ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z T\u00fcrk Devletleri ile ekonomik ili\u015fkilerimize \u00f6zel \u00f6nem ve a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesi,
\nKaradeniz Ekonomik \u0130\u015fbirli\u011fi Platformu\u2019nun g\u00fc\u00e7lendirile\u00acrek s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi,
\nAkdeniz \u00fclkeleri ile ekonomik ili\u015fkilerimizin daha yayg\u0131n\u00acla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, giderek Afrika \u00fclkeleri ile yeni ekonomik i\u015fbir\u00acli\u011fi alanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi,
\nBa\u015fta Japonya ve di\u011fer uzak do\u011fu ileri teknoloji \u00fclkele\u00acri, Pasifik\u2019teki \u201cb\u00fcy\u00fcme merkezleri\u201d, \u00c7in ve Hindistan gibi
\n\u00fcretim ve ticarete a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131 koyan yeni g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 ile de \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc, dengeli ve kararl\u0131 ekonomik ili\u015fkiler i\u00e7ine girilmesi,
\nekonomimize yeni ufuklar a\u00e7acak, ili\u015fkilerimize \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc\u00acl\u00fck sa\u011flayacakt\u0131r.
\nIII. EKONOM\u0130 HUKUKU \u00c7A\u011eDA\u015eLA\u015eTIRILACAK
\nBilgi toplumunun yeni hukuki gereksinimleri, bili\u015fim ve bilgi teknolojileri uygulamalar\u0131 ile do\u011fmakta olan yeni so\u00acrumluluk alanlar\u0131, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fmekte olan \u00fclkemiz ve d\u0131\u015f d\u00fcnya ko\u015fullar\u0131, yo\u011funla\u015fan d\u0131\u015f ekonomik ili\u015fkiler ve taraf oldu\u011fumuz uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler yeni y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler yaratmakta, hukuki alanda yeni ihtiya\u00e7lar do\u011fmaktad\u0131r.
\nBu nedenlerle \u00fclkemizde ge\u00e7erli olan ekonomi huku\u00ackunun yenile\u015ftirilmesi ve uyumun s\u00fcrekli k\u0131l\u0131nmas\u0131 bir zorunluluktur. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nUluslararas\u0131 uygulamalarla uyumlu bir hukuk, vergi, mu\u00achasebe altyap\u0131s\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve bu alanlardaki \u00f6ng\u00f6r\u00fclebi\u00aclirlik iyi bir yat\u0131r\u0131m ortam\u0131n\u0131n ko\u015fuludur. Bu alanda yayg\u0131n, etkin ve kal\u0131c\u0131 iyile\u015ftirmelere gidilecektir.
\nUlusal \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131 da g\u00f6zeterek, ekonomi hukukunun, ba\u015fta AB \u00fclkeleriyle olmak \u00fczere, uluslararas\u0131 hukuk ile uyumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nEkonominin hukuk mevzuat\u0131 yenile\u015ftirilirken, giri\u015fimcinin yat\u0131r\u0131m \u015fevkini k\u0131ran k\u0131rtasiyecili\u011fin azalt\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lana\u00accak; t\u00fcketici, giri\u015fimci ve devlet ili\u015fkilerinde \u015feffafl\u0131\u011f\u0131n, e\u015fit\u00acli\u011fin ve adaletin sa\u011flanmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u201cT\u00fcketici haklar\u0131n\u0131 koruma mevzuat\u0131\u201d ile \u201c\u00fcretimde stan\u00acdartlar\u0131n korunmas\u0131n\u0131 ve kalite kontrol\u00fcn etkinle\u015ftirilme\u00acsini\u201d \u00f6ng\u00f6ren mevzuata, ma\u011fdur edilen t\u00fcketicinin hakla\u00acr\u0131n\u0131n tazmin edilmesini sa\u011flayacak yapt\u0131r\u0131mlara i\u015flerlik ve g\u00fc\u00e7 kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nFikri ve s\u0131nai m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131na \u00f6nem veri\u00aclecektir.
\n\u00c7evrenin korunmas\u0131 ve \u00e7evre hakk\u0131 ile ilgili mevzuat\u0131n uy\u00acgulanmas\u0131n\u0131 etkinle\u015ftirecek d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nBankac\u0131l\u0131k, sermaye piyasas\u0131, kredi ve te\u015fvik i\u015flemleri alan\u00aclar\u0131nda e\u015fitlik ve a\u00e7\u0131kl\u0131k ilkeleri ile ba\u011fda\u015fmayan, bireyi ma\u011fdur eden, kamu yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmeyen uygulamalar\u0131 \u00f6nleyici mevzuat d\u00fczeni olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nCHP, bu yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde, ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi d\u00fczen\u00aclemelerle ekonomi hukukunu, bireyi ve giri\u015fimciyi temel alan, kamu yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten, adalet, e\u015fitlik ve \u015feffafl\u0131\u011f\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kartan, taraflara haks\u0131z \u00e7\u0131kar sa\u011flamayan, su\u00e7u cayd\u0131ran, su\u00e7luyu cezaland\u0131ran, G\u00dc\u00c7L\u00dcY\u00dc DE\u011e\u0130L HAKLIYI \u00d6D\u00dcLLEND\u0130REN \u00e7a\u011fda\u015f ve dinamik bir yap\u0131ya kavu\u015fturacakt\u0131r.
\nSANAY\u0130M\u0130Z HIZLA Y\u00dcKSEK KATMA DE\u011eER VE \u0130ST\u0130HDAM YARATAN B\u0130R YAPIYA D\u00d6N\u00dc\u015eT\u00dc\u00acR\u00dcLECEK
\n\u00dclkemizde uzunca bir s\u00fcredir uygulanmakta olan makro\u00acekonomik politikalar y\u00fcksek faiz-d\u00fc\u015f\u00fck kur d\u00f6ng\u00fcs\u00fc \u00fcze\u00acrinden, \u00f6zellikle t\u00fcketim harcamalar\u0131 kaynakl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi ortaya \u00e7\u0131karmaktad\u0131r. Y\u00fcksek faiz-d\u00fc\u015f\u00fck kur politikas\u0131 ya\u00acpay olarak enflasyon oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesine neden olurken, firmalar \u00fczerinde \u00fc\u00e7 temel olumsuz etkide bulunmakta\u00acd\u0131r:
\n\u00d6zellikle ara ve yat\u0131r\u0131m mallar\u0131 alanlar\u0131nda yerli \u00fcreticiler cezaland\u0131r\u0131larak ithalat \u00f6zendirilmektedir. Bu politika, \u00fclke ekonomisinde, katma de\u011fer ve istihdam yaratmayan bir \u00fcretim ve ihracat yap\u0131s\u0131na yol a\u00e7arak adeta bir montaj sanayinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Montaj sana\u00acyine d\u00f6n\u00fc\u015fmenin en temel g\u00f6stergesi ihracat ve \u00fcretim artt\u0131k\u00e7a ara mal ve yat\u0131r\u0131m mallar\u0131 ithalat\u0131n\u0131n ve cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 artmas\u0131d\u0131r.
\nY\u00fcksek faiz-d\u00fc\u015f\u00fck kur politikas\u0131 firmalar\u0131n yurtd\u0131\u015f\u0131ndan y\u00fcksek oranda bor\u00e7lanmas\u0131na neden olmu\u015f, firmalar\u0131n ve \u00fclke ekonomisinin k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131r.
\nS\u00f6z konusu politika, firmalar\u0131n yurti\u00e7i pazardaki rekabet g\u00fc\u00e7lerini zay\u0131flatmaktad\u0131r. \u00c7ok say\u0131da firma sanayi sek\u00act\u00f6r\u00fcnden \u00e7ekilerek rekabetin g\u00f6rece az oldu\u011fu alanlara y\u00f6nelmekte, \u00fclkemizin sanayi taban\u0131 a\u015f\u0131nmakta ve uzun d\u00f6nemli b\u00fcy\u00fcme potansiyeli azalmaktad\u0131r.
\nHalbuki, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fcme ve kalk\u0131nma potansiyeli sa\u00acnayi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn geli\u015fimiyle \u00e7ok yak\u0131ndan ili\u015fkilidir. Sa\u00acnayisiz b\u00fcy\u00fcme;
\nD\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131racak,
\nEkonomiyi istikrars\u0131zla\u015ft\u0131racak,
\n\u0130\u015fsizli\u011fi art\u0131racak,
\n\u0130stihdam yaratan temel sekt\u00f6rlerden hizmetlerin geli\u015fimi\u00acni engelleyecek,
\nGelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozacak,
\nB\u00f6lgesel dengesizlikleri derinle\u015ftirecek,
\nTeknolojik geli\u015fme ve \u00fcretkenlik art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131racak ve
\n\u00d6rg\u00fctl\u00fc bir toplumsal yap\u0131n\u0131n geli\u015fimini engelleyecektir.
\nSanayi sekt\u00f6r\u00fc, b\u00fcy\u00fcmenin dinamik k\u0131l\u0131nmas\u0131 ve bir kal\u00ack\u0131nma s\u00fcrecine d\u00f6n\u00fc\u015fmesinde kritik rol oynamaktad\u0131r. Teknolojik geli\u015fmelere ve \u00fcretkenlik art\u0131\u015f\u0131na daha a\u00e7\u0131k olmas\u0131, \u00fcretmi\u015f oldu\u011fu yat\u0131r\u0131m, t\u00fcketim ve ara mallar\u0131y\u00acla tar\u0131m ve hizmetler sekt\u00f6rlerinin geli\u015fmesinde olduk\u00e7a etkili bir rol \u00fcstlenebilmesi, ihracat yapabilme kapasi\u00actesinin y\u00fcksek olmas\u0131 ve i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn bilgi ve becerisinin art\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00fcstlendi\u011fi i\u015flev nedeniyle sanayi sekt\u00f6r\u00fc kalk\u0131nma s\u00fcrecinin kilit noktas\u0131nda bulunmaktad\u0131r.
\nSANAY\u0130DE ATILIM STRATEJ\u0130S\u0130
\nUYGULAYACA\u011eIZ
\nUlusal sanayi yap\u0131s\u0131nda 21.y\u00fczy\u0131l\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 ku\u00accaklayacak bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve at\u0131l\u0131m yap\u0131labilmesi i\u00e7in, devletin \u00f6zel sekt\u00f6rle diyalog ve i\u015fbirli\u011fi ge\u00acli\u015ftirme ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc y\u00f6nlendirme i\u015flevi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. CHP\u2019nin bu konuda izleyece\u011fi kararl\u0131l\u0131 politikalarla:
\nSanayide vizyonumuz \u00fcretimde kalite ve etkinlik, d\u0131\u015f piyasalarda dinamik rekabet g\u00fcc\u00fc: Piyasalarda karma\u015f\u0131k d\u00fczenlemelere son verilecek, sanayici dura\u011fan\u00acl\u0131ktan giri\u015fimcilikte pratikle\u015fmeye y\u00f6neltilecek, rant aray\u0131\u015f\u0131 yerine \u00fcretim ekonomisine odakland\u0131r\u0131lacakt\u0131r. \u00dcretimde kalite ve etkinli\u011fi, d\u0131\u015f piyasalarda rekabeti hedefleyecek yeni bir sanayile\u015fme vizyonu ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nULUSAL SANAY\u0130 STRATEJ\u0130M\u0130Z;
\nPiyasalar\u0131n i\u015fleyi\u015fine ili\u015fkin genel kurallar\u0131n, \u201crekabete a\u00e7\u0131k ve yat\u0131r\u0131m dostu piyasa ortam\u0131\u201d ile \u201cdevlet yard\u0131mlar\u0131 ve te\u015fvik politikalar\u0131n\u0131n\u201d konumu,
\nSanayi i\u015fletmelerinin verimlili\u011fini etkileyecek, \u201cnitelikli i\u015f\u00acg\u00fcc\u00fc, yenilik\u00e7ilik, \u00e7evre, altyap\u0131\u201d gibi yatay sanayi politi\u00ackalar\u0131n\u0131n durumu,
\nSekt\u00f6rel rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc etkileyen, k\u00fcreselle\u015fme ile \u00f6ne\u00acmi giderek artmakta olan d\u0131\u015f fakt\u00f6rler, \u201culuslararas\u0131 ser\u00acmaye, bilgi, teknoloji\u201d hareketlerinden kaynaklanan dina\u00acmikler ile etkile\u015fim ko\u015fullar\u0131,
\nKamunun stratejik sanayi sekt\u00f6rlerindeki birikim ve uy\u00acgulamalar\u0131,
\nBilgi \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcleri ve a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131,
\nStratejik Makro Planlaman\u0131n vizyonu \u00e7er\u00e7evesinde gere\u00ac\u011fince \u00f6nemsenerek ve de\u011ferlendirilerek, belirlenecektir.
\nT\u00fcrkiye ekonomisini daha rekabet\u00e7i bir konuma ta\u015f\u0131yacak ara\u00e7lar\u0131 i\u00e7eren, bu alanlardaki \u00f6ncelikleri, ekonomik fak\u00act\u00f6rleri ve \u00f6nlemleri belirleyen \u201cT\u00fcrkiye Sanayi Stratejisi ve Politikalar\u0131\u201d dinamik, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve s\u00fcrekli olarak g\u00fcncelle\u00acnerek yenilenebilen bir yakla\u015f\u0131mla saptanacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye Sanayi Stratejisi\u2019nin temel hedefi; genelde sanayi i\u015fletmelerinin, \u00f6zelde ise KOB\u0130\u2019lerin \u201ckatma de\u011feri y\u00fcksek \u00fcretime, y\u00fcksek teknolojik kabiliyete ve nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fcne, de\u011fi\u015fen \u015fartlara uyum sa\u011flayabilme yetene\u011fine, ulusal ve uluslararas\u0131 piyasalarda rekabet g\u00fcc\u00fc olan bir yap\u0131ya\u201d ka\u00acvu\u015fturulmas\u0131 olarak belirlenecektir.
\nSanayi envanteri dinamik bir hale getirilecek, sekt\u00f6rel ara\u015f\u00act\u0131rma enstit\u00fcleri geli\u015ftirilecek, bu enstit\u00fcler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn politika olu\u015fturma kapasitesi g\u00fc\u00e7lendirilecektir.
\nHEDEF\u0130M\u0130Z: \u201cTEKNOLOJ\u0130K D\u00dcZEY\u0130 VE DI\u015e RE\u00acKABET G\u00dcC\u00dc Y\u00dcKSEK, SOSYAL AYA\u011eI G\u00dc\u00c7L\u00dc, \u0130LER\u0130 ULUSAL SANAY\u0130\u201d
\nCHP, rekabet g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek, stratejik \u00f6nc\u00fc sekt\u00f6rlere odaklanm\u0131\u015f ileri sanayile\u015fmeyle ve Bilgi \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n olanak\u00aclar\u0131n\u0131n do\u011fru de\u011ferlendirilmesiyle, T\u00fcrkiye ekonomisini y\u0131ll\u0131k ortalama y\u00fczde yedi d\u00fczeyinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ger\u00ac\u00e7ek b\u00fcy\u00fcme potansiyeline ula\u015ft\u0131rmay\u0131 hedef almaktad\u0131r.
\nT\u00fcrkiye ekonomisinde yap\u0131sal bir de\u011fi\u015fim ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirmek zorundad\u0131r<\/p>\n
\u0130leri sanayile\u015fme, g\u00fc\u00e7l\u00fc T\u00fcrkiye\u2019yi olu\u015fturma iddiam\u0131z\u0131n temel dayana\u011f\u0131d\u0131r.
\nK\u00fcreselle\u015fen d\u00fcnyada rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc belirleyen en te\u00acmel fakt\u00f6r, AR-GE ve inovasyon (yenilik\u00e7ilik) kaynakl\u0131 y\u00fck\u00acsek ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir verimlilik art\u0131\u015f\u0131d\u0131r.
\nBu vizyon ve kararl\u0131l\u0131k i\u00e7inde; y\u00fcksek verimlili\u011fe dayal\u0131, d\u0131\u015f rekabet g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek, bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ileri sekt\u00f6rlerinde yo\u011funla\u015fan Sanayile\u015fme temel \u00f6nceli\u011fimiz olacak, mev\u00accut end\u00fcstriyel yap\u0131n\u0131n bu do\u011frultuda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hedef al\u0131nacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\n\u00c7a\u011fda\u015f stratejik kriter ve a\u00e7\u0131l\u0131mlar \u00f6n planda tutu\u00aclacak: \u201cUlusal Sanayi Stratejisi\u201d ile AB\u2019nin Yenilenmi\u015f Lizbon Hedefleri, do\u011frultusunda \u00f6zellikle \u201cAR-GE ve ye\u00acnilik\u00e7ilik, istihdam, e\u011fitim, \u00e7evre, altyap\u0131 sekt\u00f6rleri, bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri ve kurumsal idari kapasite\u201d konu\u00aclar\u0131nda, stratejik kriter ve a\u00e7\u0131l\u0131mlar \u00f6n planda tutulacakt\u0131r.
\nBili\u015fim, (bilgisayar, mikroelektronik, telekom\u00fcnikasyon, bilgi ve ileti\u015fim teknolojileri) ileri teknoloji malzemeleri, biyoteknoloji, nano teknoloji, n\u00fckleer ve uzay teknoloji\u00acleri gibi stratejik nitelikli alt sanayi sekt\u00f6rleri belirlenerek, h\u0131zla geli\u015ftirilmeleri hedef al\u0131narak, g\u00fc\u00e7l\u00fc destek sa\u011flana\u00accakt\u0131r.
\nOrta ve y\u00fcksek teknolojili sekt\u00f6rlerin \u00fcretim ve ihracat i\u00e7indeki paylar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik yeni giri\u015fim ba\u015f\u00aclat\u0131lacak; otomotiv, beyaz e\u015fya, makine ve elektronik sekt\u00f6rlerinde T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcretim merkezi olmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r. Geleneksel sekt\u00f6rlerde ise yeniden yap\u0131lanma te\u015fvik edilerek, uluslararas\u0131 rekabete uyum sa\u011flayacak ya\u00acp\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm desteklenecektir.
\nSanayimizin co\u011frafyas\u0131 yeniden belirlenecek: Sanayi\u00acmizin co\u011frafyas\u0131 tar\u0131m, turizm, kent alanlar\u0131 ve T\u00fcrkiye\u2019nin geli\u015fmesine \u00f6nc\u00fcl\u00fck edecek \u2018\u00e7ekim merkezleri\u2019 dikkate al\u0131narak yeniden belirlenecektir. Gelece\u011fin kritik sekt\u00f6rle\u00acrini i\u00e7erecek \u201cB\u00fcy\u00fck Mek\u00e2n Projeleri\u201d bu anlay\u0131\u015f i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.Olu\u015fturulacak yeni sanayi akslar\u0131 ve b\u00f6lgeleri ile sanayinin yurt d\u00fczeyinde daha dengeli ve rasyonel da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanarak, sanayile\u015fme s\u00fcrecine yeni bir ivme kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nTeknoloji geli\u015ftirme b\u00f6lgeleri ve merkezleri yayg\u0131n\u00acla\u015ft\u0131r\u0131lacak: Ulusal Sanayinin verimlili\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in Teknoloji Geli\u015ftirme B\u00f6lgeleri ve Merkezleri (TEKMER) ile \u0130\u015f Geli\u015ftirme Merkezleri (\u0130\u015eGEM) daha etkin yap\u0131lar\u00acda yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nBeceri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flay\u0131c\u0131, girdi maliyetlerini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fc\u00acc\u00fc etkin tedbirlerin al\u0131nmas\u0131, kalite standartlar\u0131 konusun\u00acda ulusal bir politikan\u0131n belirlenmesini,
\nSanayiye girdi sa\u011flayan altyap\u0131 ve hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn i\u015fleyi\u015finin etkinle\u015ftirilmesi, Kamunun hizmet sa\u011flama et\u00ackinli\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131,
\nRekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc olumsuz etkileyen sorunlar\u0131n tespit edi\u00aclerek, sekt\u00f6rel bazda \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretilmesini,
\nAR-GE i\u015fletmelerinin \u201cOrganize Sanayi\u201d ve \u201cTeknoloji Ge\u00acli\u015ftirme\u201d B\u00f6lgeleri ile, \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck Sanayi Sitelerinde\u201d yo\u011fun\u00acla\u015fmalar\u0131n\u0131,
\nT\u00fcm firmalar\u0131n rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131racak, i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn ni\u00acteli\u011fini y\u00fckseltecek, finansmana eri\u015fimi kolayla\u015ft\u0131racak, yenilik\u00e7ilik kapasitesini geli\u015ftirecek, girdi maliyetlerini d\u00fc\u00ac\u015f\u00fcrecek, \u00e7evreye duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131racak ve farkl\u0131 kurumlar aras\u0131nda koordinasyon gere\u011fini \u00f6n plana \u00e7\u0131kartacak yatay politika alanlar\u0131 geli\u015ftirilecektir.
\nETK\u0130L\u0130 B\u0130R ULUSAL YEN\u0130L\u0130K
\nS\u0130STEM\u0130 OLU\u015eTURULACAK
\n\u00dcretkenlik yetene\u011finin geli\u015ftirilmesinde firmalar\u0131n izle\u00acyebilecekleri stratejiler \u00f6nem ta\u015f\u0131makla birlikte, as\u0131l olan, en geni\u015f yelpazede kar amac\u0131 olan ve olmayan birimle\u00acrin, kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r kurulu\u015flar\u0131n\u0131n, reel ve finansal sekt\u00f6r\u00fcn ve \u00fcretici ve kullan\u0131c\u0131lar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin ve etkile\u015fimin g\u00fc\u00e7lendirilmesidir. S\u00f6z konusu birimler aras\u0131n\u00acda kurulacak g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar \u00f6\u011frenme, i\u015fbirli\u011fi, payla\u015fma ve dayan\u0131\u015fma gibi de\u011ferlerin ekonomi genelinde yerle\u015fme\u00acsine ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sinerjinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na katk\u0131 yapa\u00accakt\u0131r. S\u00f6z konusu ba\u011flar\u0131n kurulmas\u0131 ise fiyat mekaniz-mas\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ara\u00e7lar\u0131n bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde kullan\u0131l\u00acmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Ortak ara\u015ft\u0131rma, \u00fcr\u00fcn geli\u015ftirme projeleri, k\u00fc\u00e7\u00fck sanayi siteleri, organize sanayi b\u00f6lgeleri, teknopark ve teknopolis gibi sanayi altyap\u0131lar\u0131; etkili bir adalet sistemi, giri\u015fim sermayesi gibi teknolojik geli\u015fmeye odakl\u0131 finansal ara\u00e7lar; politika geli\u015ftiren, uygulayan ve de\u011ferlendiren kurulu\u015flar\u0131 bir araya getiren platformlar; kamu mal ve hizmet al\u0131m politikas\u0131; vergi ve te\u015fvik poli\u00actikas\u0131, e\u011fitim sistemi ve kalite standartlar\u0131 bu ara\u00e7lardan ba\u015fl\u0131calar\u0131d\u0131r. Ulusal Yenilik Sistemi olarak adland\u0131r\u0131labil\u00accek bu yap\u0131, orta-uzun vadeli bir perspektifle ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131mla sahiplenilecektir.
\nSanayi politikas\u0131n\u0131 destekleyen bir enerji politikas\u0131 izlenecek: \u00dcretim s\u00fcrecinin en temel girdilerinden birisi olan enerjinin yurt i\u00e7inde \u00fcretiminin art\u0131r\u0131lmas\u0131na ve fiya\u00act\u0131n\u0131n i\u015fletmelerimizin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc destekleyen bir d\u00fc\u00aczeye indirilmesine y\u00f6nelik politikalara b\u00fcy\u00fck \u00f6nem verile\u00accektir. Mevcut durumda, enerji ihtiyac\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc ithalatla kar\u015f\u0131lanmakta, enerji ithalat\u0131 d\u0131\u015f ticaret a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n geni\u015flemesinde \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Di\u011fer yandan, y\u00fcksek enerji fiyatlar\u0131 i\u015fletmelerimizin i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarlarda rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc olumsuz etkilemektedir. Bu itibarla,
\nTa\u015fk\u00f6m\u00fcr\u00fc, linyit, r\u00fczgar, g\u00fcne\u015f enerjisi ve jeotermal gibi yerli kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131na \u00f6ncelik tan\u0131nacak,
\nEnerji alan\u0131nda kamusal yat\u0131r\u0131m art\u0131r\u0131l\u0131rken rekabete da\u00acyal\u0131 bir piyasa yap\u0131s\u0131n\u0131n tesis edilmesi suretiyle cazip bir yat\u0131r\u0131m iklimi yarat\u0131larak enerji a\u00e7\u0131\u011f\u0131 \u00fclkemiz i\u00e7in bir risk unsuru olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lacak,
\nFiyatlama politikas\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irilerek ve etkili bir reka\u00acbet politikas\u0131 uygulayarak sanayi kesimine sat\u0131lan enerji kaynaklar\u0131n\u0131n fiyatlar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekilecek, Enerjinin verimli kullan\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fbirli\u011fiyle geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir verimlilik kampanyas\u0131 ba\u015flat\u0131lacak, Enerji t\u00fcketiminde tararrufu ve verimlili\u011fi te\u015fvik edecek mekanizmalar kurulacakt\u0131r.
\nSanayi i\u015fletmelerinde yenilik\u00e7ili\u011fe \u00f6nem verilecek: Sanayi i\u015fletmelerinin yenilik\u00e7ili\u011fe \u00f6nem veren, bilgi ve ileti\u015fim teknolojilerinin etkin bi\u00e7imde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik eden yeni yap\u0131lanmaya gidilecekltir. Bu \u00e7er\u00e7evede;
\nBilgisayar, web tasar\u0131m\u0131 ve bilgi teknolojileri gibi konular\u00acda e\u011fitimin g\u00fc\u00e7lendirilerek yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131,
\nHizmet i\u00e7i e\u011fitim faaliyetlerinin daha sistemli ve yo\u011fun olarak desteklenmesi,
\nMesleki e\u011fitimin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fcn ge\u00acli\u015ftirilmesi,
\nMeslek liseleri ve y\u00fcksek okullar\u0131n, sanayinin ara eleman ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilmesi i\u00e7in \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131,
\n\u00dcniversitelerde giri\u015fimci geli\u015ftirme programlar\u0131n\u0131n yay\u00acg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131,
\nama\u00e7lar\u0131na y\u00f6nelik politikalar kararl\u0131l\u0131kla uygulamaya ko\u00acnulacakt\u0131r.<\/p>\n
G\u00dc\u00c7L\u00dc B\u0130R YATIRIM HAMLES\u0130
\nBA\u015eLATILACAK
\nT\u00fcrkiye\u2019nin kalk\u0131nma potansiyeli, do\u011frudan yabanc\u0131 ser\u00acmayeyi de kapsayan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yat\u0131r\u0131m hamlesi ile harekete ge\u00e7irilecektir. Bu kapsamda;
\nSanayi \u00fcretiminin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak ithal kaynakl\u0131 ara ve yat\u0131\u00acr\u0131m mallar\u0131na dayand\u0131r\u0131lmas\u0131 politikas\u0131na son verilecek,
\nBize mal ve hizmet satan \u00fclkelerde de\u011fil, kendi \u00fclkemizde istihdam ve \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 sa\u011flanmas\u0131na \u00f6ncelik verilmesi \u00f6zendirilecek,
\nYenilik\u00e7ili\u011fi \u00f6zendiren Risk Sermayesi ve benzeri finans\u00acman ara\u00e7lar\u0131n\u0131n geli\u015fimi desteklenecek,
\nD\u00fcnyadaki de\u011fi\u015fimlerin, teknolojik geli\u015fmelerin, piyasa\u00aclardaki ve t\u00fcketim kal\u0131plar\u0131ndaki farkl\u0131la\u015fmalar\u0131n, ekono\u00acmik kararlara h\u0131zla yans\u0131t\u0131labilmesi hedef al\u0131nacak,
\nDahilde \u0130\u015fleme Rejiminin amac\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131l\u00acmas\u0131 sa\u011flanacak, bunun d\u0131\u015f\u0131na ta\u015fan uygulamalar en\u00acgellenerek tar\u0131msal geli\u015fme ve sanayide ara mal\u0131 \u00fcretimi \u00f6n\u00fcnde engel olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lacak,
\nDo\u011fal kaynaklar\u0131n daha ileri d\u00fczeyde de\u011ferlendirilmesine ve i\u015flenmi\u015f halde ihrac\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecek,
\nAkreditasyon, standardizasyon, uygunluk de\u011ferlendirme ve belgelendirme faaliyetleri desteklenecek,
\nFikri ve s\u0131nai m\u00fclkiyet sisteminin etkinli\u011fini sa\u011flamak \u00fcze\u00acre kurumsal kapasite g\u00fc\u00e7lendirilecek, toplum d\u00fczeyinde yayg\u0131n ve yerle\u015fik fikri ve s\u0131nai haklar k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturula\u00accakt\u0131r.
\nJenerik teknolojilerde kapasite art\u0131r\u0131lacak: Gelece\u00ac\u011fe damgas\u0131n\u0131 vuracak olan biyoteknoloji, nanoteknoloji, mekatronik, yaz\u0131l\u0131m, genetik gibi jenerik teknoloji alanlar\u00acda s\u00f6z sahibi olabilmemiz, ekonomimizin bu alanlardaki yenilik\u00e7i kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Ol\u00acduk\u00e7a geni\u015f bir alanda \u00fcretim s\u00fcrecini k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirme \u00f6zelli\u011fine sahip olan bu teknolojiler, rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc ve refah\u0131 art\u0131rmada kal\u0131c\u0131 etkilerde bulunacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7eve\u00acde, jenerik teknolojil alanlar\u0131nda hem kamu hem de \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn yenilik\u00e7i kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6ncelik veri\u00aclecektir.
\nTeknolojik yenilik faaliyetlerindeki kritik e\u015fik a\u015f\u0131la\u00accak: Teknolojik yenilik faaliyetlerindeki mevcut \u00f6l\u00e7ek ye\u00actersizli\u011fi (kritik e\u015fik) sorunu, firmalar\u0131n k\u00fcmelenmelerine, ana-yan sanayi ba\u011flar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine ve kamu-\u00fcniversite-sanayi aras\u0131ndaki uyumun ve i\u015fbirli\u011finin g\u00fc\u00e7-lendirilmesine odaklan\u0131larak \u00e7\u00f6z\u00fclecektir.
\nSavunma sanayimiz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde desteklenecek: \u00dclkemiz ekonomisinin geneli ve ulusal g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yan savunma sanayinin geli\u015fimine \u00f6zel \u00f6nem verilecektir. Savunma sanayinde meydana gelecek ve ticari \u00fcr\u00fcnlerde uygulama olana\u011f\u0131 olabilecek geli\u015fme-lerin ba\u015fka sekt\u00f6rlerde bulunan firmalar\u0131m\u0131z\u0131n faaliyetleri\u00acne yans\u0131mas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak mekanizmalara etkinlik kazan\u00acd\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nGeleneksel sekt\u00f6rlerde \u00fcretimin y\u00fcksek katma de\u00ac\u011ferli b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde uzmanla\u015fma hedeflenecek: Teksil, giyim, deri, g\u0131da gibi geleneksel sekt\u00f6rlerin, ekonomimiz\u00acdeki a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve istihdam yaratma potansiyelleri dikkate al\u0131narak, \u00fcretimin s\u00fcrecinin y\u00fcksek katma de\u011fer yaratan b\u00f6l\u00fcmlerde uzmanla\u015fmalar\u0131 sa\u011flanacak. Bu sekt\u00f6rleri\u00acmizin bilgi ve teknoloji yo\u011fun di\u011fer sekt\u00f6rlerle yak\u0131n bir etkile\u015fim i\u00e7erisine girerek verimlilik art\u0131\u015f\u0131na odaklanmalar\u0131 desteklenecek.
\n\u00d6l\u00e7ek yetersizli\u011fi ve kurumsalla\u015fma eksikli\u011fi soru\u00acnu giderilecek: Etkili bir rekabet ortam\u0131n\u0131n tesisi dikkate al\u0131narak, \u201c\u00f6l\u00e7ek ve kapsam ekonomileri\u201dnin bulundu\u011fu sekt\u00f6rlerde \u201c\u015firket birle\u015fmeleri, devralmalar ve stratejik ortakl\u0131klar\u201d te\u015fvik edilecektir.
\nK\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte faaliyet g\u00f6steren t\u00fcrk \u015firketlerinin say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131lacak: Bu ama\u00e7 do\u011frultusunda kamu, fiziki altyap\u0131 deste\u011fi, vergi te\u015fvikleri vb. ara\u00e7larla etkili bir rol \u00fcstlenecektir.
\nAra ve yat\u0131r\u0131m mallar\u0131n\u0131n \u00fcretimi art\u0131r\u0131lacak: Yurt i\u00e7i \u00fcretimin bulunmad\u0131\u011f\u0131 veya yetersiz oldu\u011fu hammadde, ara ve yat\u0131r\u0131m mallar\u0131n\u0131n \u00fcretimine g\u00fc\u00e7l\u00fc destek verile\u00accektir. Bu \u00e7er\u00e7evede, bu sekt\u00f6rlerdeki firmalar \u00fczerindeki dolayl\u0131 ve do\u011frudan vergi ve benzeri kamusal y\u00fckler kap-saml\u0131 bir \u015fekilde azalt\u0131lacakt\u0131r. Bu politika uygulan\u0131rken, s\u00f6z konusu uygulaman\u0131n ileri ve geri ba\u011flant\u0131lar yoluyla ekonominin b\u00fct\u00fcn\u00fcne yapaca\u011f\u0131 etki dikkate al\u0131nacakt\u0131r.
\nYenilik\u00e7i sanayici ku\u015fa\u011f\u0131\u201dn\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 ama\u00e7lana\u00accak: Sanayile\u015fme bilincinin bu ileri vizyon ve stratejileri\u00acni, de\u011fi\u015fimin dinamiklerini i\u00e7selle\u015ftirecek, d\u0131\u015f d\u00fcnyadaki geli\u015fmelere a\u00e7\u0131k, ulusal ve sosyal duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 y\u00fcksek yeni bir yenilik\u00e7i sanayici ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 stratejik bir he\u00acdef olarak belirlenecektir.
\nCHP, bu anlay\u0131\u015fla olu\u015fturaca\u011f\u0131 \u201cbilim, teknoloji ve sanayi\u00acle\u015fme\u201d stratejisini a\u00e7\u0131kl\u0131k ve kararl\u0131l\u0131k i\u00e7inde uygulayacak\u00act\u0131r. Bu strateji ile t\u00fcm dinamikler ve geli\u015fmeler gere\u011fince de\u011ferlendirilecek, do\u011frudan yabanc\u0131 sermaye bu amaca y\u00f6nlendirilecek, ulusal kaynak ve birikimlerin, sanayile\u015f-me s\u00fcrecimize azami d\u00fczeyde katk\u0131da bulunmalar\u0131 sa\u011f\u00aclanacakt\u0131r.
\nYEN\u0130 VE ETK\u0130N B\u0130R TE\u015eV\u0130K S\u0130STEM\u0130
\nUygulamadaki israfa ve \u00e7arp\u0131k kaynak tahsisine yol a\u00e7an \u201cte\u015fvik etmeyen te\u015fvik sisteminin\u201d de\u011fi\u015ftirilmesi gerek\u00acmektedir.
\nYat\u0131r\u0131m ortam\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi ekonomideki \u00f6ncelikleri\u00acmizden biri olacakt\u0131r. Siyasi ve makro ekonomik istikrar, b\u00fcrokratik i\u015flemlerin azalt\u0131lmas\u0131 b\u00f6yle bir ortam\u0131n \u00f6n \u015fart\u0131 olmakla birlikte yeterli de\u011fildir. \u201cTe\u015fvik\u201d yat\u0131r\u0131m ortam\u0131\u00acn\u0131n iyile\u015ftirilmesinin etkin bir arac\u0131 olarak kullan\u0131lacakt\u0131r. Uygun bir te\u015fvik politikas\u0131 yurti\u00e7i tasarruflar\u0131n yat\u0131r\u0131mlara y\u00f6neltilmesi yan\u0131nda \u00fclkeye do\u011frudan yabanc\u0131 sermaye giri\u015fini \u00f6zendirmek suretiyle de ekonomimizin \u00fcretim ve istihdam kapasitesini art\u0131racakt\u0131r.
\n\u0130leri sanayile\u015fmenin, teknolojik yap\u0131lanman\u0131n, dengeli b\u00f6l\u00acgesel kalk\u0131nman\u0131n ve \u00fclkemizi bilgi toplumuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcre\u00acbilmenin iddias\u0131 ve kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde \u00f6nc\u00fc sekt\u00f6rleri hedef alan yeni ve etkin te\u015fvik sistemi kurulacakt\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nEn iyi te\u015fvik, en basit olan\u0131d\u0131r: Bu ilke temelinde, ve genel yat\u0131r\u0131m ve sanayile\u015fme politikalar\u0131m\u0131z, olan verim\u00aclili\u011fe dayal\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi desteklemek i\u00e7in end\u00fcstriyel yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirme \u00e7abalar\u0131m\u0131z \u00e7er\u00e7evesinde, te\u015fvik sistemi uygu\u00aclama kolayl\u0131\u011f\u0131 olan, gere\u011fince denetlenen, basit ve etkin bir te\u015fvik sistemi olarak yeniden olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nHer\u015feyi de\u011fil gerekli olan\u0131 te\u015fvik: Te\u015fvik politikalar\u0131; teknolojik yap\u0131lanmaya, ulusal \u00fcretim ve katma de\u011fere, is\u00actihdama, geri kalm\u0131\u015f y\u00f6relerin geli\u015ftirilmesine, m\u00fclkiyetin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na katk\u0131 gibi farkl\u0131 ama\u00e7lar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u00acrilmesi i\u00e7in se\u00e7ici bir anlay\u0131\u015fla uygulamaya konulacakt\u0131r. Te\u015fvik sistemi ile, rantiye kesimleri de\u011fil, reel sekt\u00f6r, ger\u00ac\u00e7ek \u00fcreticiler ve sanayiciler desteklenecektir.
\nBelirli sekt\u00f6rler baz\u0131nda etkin te\u015fvik: \u201cHerkesin yarar\u00acland\u0131\u011f\u0131 te\u015fvik hi\u00e7bir \u015feyi te\u015fvik etmez\u201d ilkesi \u00e7er\u00e7evesinde \u00fclkenin \u00e7ok geni\u015f bir co\u011frafi b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde her t\u00fcrl\u00fc yat\u0131r\u0131m\u0131 te\u015fvik anlay\u0131\u015f\u0131ndan, \u201csekt\u00f6rel te\u015fvik\u201d anlay\u0131\u015f\u0131na ge\u00e7ilecek, taraf oldu\u011fumuz uluslar aras\u0131 anla\u015fmalar ve prensipler \u00e7er\u00e7evesinde sekt\u00f6r-b\u00f6lge \u00e7ak\u0131\u015fmalar\u0131na sanayide k\u00fcme\u00aclenmeyi dikkate alarak \u00f6nem verilecektir.
\nStratejik planlama vizyonu ile \u00f6ncelikli sekt\u00f6rler haritas\u0131 belirlenecek: \u00dcretken her t\u00fcrl\u00fc sabit sermaye yat\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6zendirilirken, bu \u00f6zendirmelerin nitelikleri ayr\u0131 ayr\u0131 belirlenecek; \u201c\u00f6ncelikli sekt\u00f6rler haritas\u0131\u201d sekt\u00f6r\u00fcn re\u00ackabet potansiyeli ve co\u011frafyas\u0131 temelinde \u00e7\u0131kar\u0131larak, ham maddeden, nihai \u00fcr\u00fcne kadar t\u00fcm geli\u015fim noktalar\u0131nda yat\u0131r\u0131mlar \u201csekt\u00f6rel temelde\u201d \u00f6zendirilecektir. Bu \u00e7er\u00e7eve\u00acde;
\n\u201cEtkin te\u015fvik paketi\u201d uygulamas\u0131na ge\u00e7ilecek: \u201cNa\u00ackit deste\u011fi, prim \u00f6demesi, yat\u0131r\u0131m indirimi, di\u011fer vergisel avantajlar, arsa-arazi tahsisi, enerji deste\u011fi, kredi garanti\u00acsi\u201d gibi t\u00fcm te\u015fvik enstr\u00fcmanlar\u0131n\u0131 i\u00e7eren bir \u201cpaket\u201d yak\u00acla\u015f\u0131m uygulanacakt\u0131r.
\n\u0130leri teknoloji getirecek yeni yat\u0131r\u0131mlara pozitif ay\u00acr\u0131mc\u0131l\u0131k uygulanacak: D\u00fcnya pazarlar\u0131 i\u00e7in mal ve hiz\u00acmet \u00fcreten, ileri teknolojileri hem \u00fcreten, hem de kulla\u00acnan, kalite ve marka yaratan sanayiler \u201csekt\u00f6r baz\u0131nda\u201d desteklenerek, ekonomiye d\u0131\u015f rekabet g\u00fcc\u00fc kazand\u0131r\u0131la-cakt\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yat\u0131r\u0131mlara \u00f6zel te\u015fvik: \u201cB\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli yat\u0131r\u0131mlara\u201d \u00f6zel te\u015fvik getirilecek, belirli sekt\u00f6rlerde, be\u00aclirli seviyenin \u00fczerindeki yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in, vergi tatili dahil \u00f6nemli vergisel destekler sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u0130stihdam\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na etkin vergi te\u015fvi\u011fi: \u0130stihdam art\u0131\u015f\u0131na te\u015fvik, \u201cilave istihdama d\u00f6n\u00fck sosyal g\u00fcvenlik prim ve gelir vergisi avantaj\u0131\u201d yeni ko\u015fullarla \u00fclke genelinde uy\u00acgulanacakt\u0131r. Eme\u011fin i\u015f yerinde e\u011fitilmesini, verimlili\u011fin artt\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, fabrika ve meslek i\u00e7i e\u011fitimin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u00acmas\u0131n\u0131 \u00f6zendirici te\u015fvikler uygulamaya konulacakt\u0131r.
\nRisk sermayesi uygulamas\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak: Mad\u00acdi birikimi yetersiz ancak \u00f6zel teknoloji, know-how, bilgi veya deneyim birikimi olan giri\u015fimciler \u201cRisk Sermayesi\u201d uygulamas\u0131 ile daha geni\u015f \u00f6l\u00e7ekte \u00f6zendirilecektir.
\nTe\u015fvik sistemine etkin denetim: Devlet yard\u0131m\u0131 uygula\u00acmalar\u0131nda koordinasyon, etki analizi ve ba\u011f\u0131ms\u0131z denetle\u00acme mekanizmas\u0131 olu\u015fturulacak,
\nEsnaf ve sanatkarlar inovasyona \u00f6zendirilecek: Esnaf ve sanatkarlar\u0131m\u0131z\u0131, \u201csanayi ve bilgi toplumunun yeni \u00fcre\u00actim sekt\u00f6rlerine, katma de\u011feri y\u00fcksek yeni mal ve hizmet \u00fcretimlerine, kendi faaliyet alanlar\u0131nda inovasyona\u201d y\u00f6n\u00aclendirecek \u201cgiri\u015fimcilik, bilgi ve teknoloji, finansman ve kredi\u201d deste\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDaha \u00e7ok ar-ge i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc destek: AR-GE harcamala\u00acr\u0131n\u0131n vergi matrah\u0131ndan indirilmesi uygulamas\u0131n\u0131n kapsa\u00acm\u0131 geni\u015fletilecek, kamu al\u0131m sistemi AR-GE harcamalar\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek \u015fekilde d\u00fczenlenecek, Teknoloji Geli\u015ftirme B\u00f6lgeleri\u2019nde 2020 y\u0131l\u0131na kadar, \u201cyaz\u0131l\u0131m ve AR-GE\u2019ye da\u00acyal\u0131 \u00fcretim faaliyetlerinin\u201d gelir ve kurumlar vergisinden muaf tutulmas\u0131 uygulamas\u0131na devam edilecektir.
\nOrganize sanayi b\u00f6lgelerinde ve sitelerinde yeni te\u015f\u00acvik modeli: Organize Sanayi B\u00f6lgelerinde (OSB) ve Sitelerinde (KSS) altyap\u0131, K\u00fc\u00e7\u00fck Sanayi Sitelerinde alt\u00acyap\u0131 ve \u00fcstyap\u0131 in\u015faatlar\u0131na bug\u00fcne kadar devlet\u00e7e ve\u00acrilen destek kriterleri de\u011fi\u015ftirilecektir. Bu kapsamda;
\nBat\u0131\u2019da ileri teknoloji odakl\u0131 ihtisas osb ve kss\u2019leri: \u00dclkemizin geli\u015fmi\u015f bat\u0131 b\u00f6lgelerinde teknolojik i\u00e7eri\u011fi y\u00fcksek \u00fcretim yapan sekt\u00f6rlerdeki KOBi\u2019ler i\u00e7in sek\u00act\u00f6rel OSB ve KSS kurulmas\u0131 desteklenecek;
\nDo\u011fu ve g\u00fcneydo\u011fu\u2019da emek-yo\u011fun odakl\u0131 karma osb ve kss\u2019ler: \u201cG\u0131da sanayi ba\u015fta olmak \u00fczere, kim\u00acya, toprak, konfeksiyon, tekstil, metal gibi\u201d geleneksel ve emek-yo\u011fun sanayi sekt\u00f6rlerinde faaliyet g\u00f6stere\u00accek KOBi\u2019ler i\u00e7in karma OSB ve KSS olu\u015fumu \u00f6zen\u00acdirilecektir.
\n\u00d6zel end\u00fcstri b\u00f6lgeleri ihracat \u00fcslerine d\u00f6n\u00fc\u015fecek: Bu anlay\u0131\u015fla, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi dahil, Anadolu\u2019nun farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde \u201c\u00d6zel End\u00fcstri B\u00f6lgeleri\u201d kurulmas\u0131 te\u015fvik edilecektir. Bu b\u00f6lgelerdeki yat\u0131r\u0131mlar, bedelsiz arsa, ucuz enerji, emek \u00fczerinden al\u0131nan vergi ve fon y\u00fck\u00fcnde s\u00fcreli muafiyet, pazarlama ve ihracat deste\u00ac\u011fi ve benzeri \u00f6nlemlerle etkin olarak \u00f6zendirilecek, belirli \u00fcretim ve ihracat taahh\u00fctleriyle \u00e7al\u0131\u015facak s\u00f6z konusu b\u00f6l\u00acgelerin birer \u201cihracat \u00fcss\u00fcne\u201d d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nK\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli tar\u0131msal sanayi siteleri ve organize ta\u00acr\u0131msal sanayi b\u00f6lgeleri kurulacak: Tar\u0131m, sanayi ve hizmetler sekt\u00f6rlerimizin b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc olumlu etkiyecek ve bitkisel \u00fcretim, hayvanc\u0131l\u0131k, bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ve ormanc\u0131l\u0131k gibi alanlardaki \u00fcr\u00fcnlerin i\u015flenmesine y\u00f6nelik tar\u0131m\u00acsal faaliyet alanlar\u0131nda ihtisasla\u015fm\u0131\u015f K\u00fc\u00e7\u00fck \u00d6l\u00e7ekli Tar\u0131msal Sanayi Siteleri ve Organize Tar\u0131msal Sanayi B\u00f6lgeleri kurulacakt\u0131r.
\nK\u00fc\u00e7\u00fck Sanayi Sitelerinde faaliyet g\u00f6steren esnaf ve sanat\u00ackarlara sa\u011flanmakta olan d\u00fc\u015f\u00fck faizli ve sosyal ama\u00e7l\u0131 kredi deste\u011fi uygulamalar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilerek, bu kesi\u00acmin \u00fcretimini art\u0131r\u0131c\u0131, rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc geli\u015ftirici araca d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.
\nKOB\u0130\u2019LER EKONOM\u0130N\u0130N \u0130T\u0130C\u0130 G\u00dcC\u00dc OLACAK
\nEsnaf ve sanatkarlar\u0131m\u0131z, ekonomik ve sosyal yap\u0131m\u0131z\u0131n istikrar unsuru, toplumumuzun orta dire\u011fidir. Anayasa\u00acm\u0131z devletin esnaf ve sanatkarlar\u0131 koruyup destekleme\u00acsini \u00f6ng\u00f6rmektedir. CHP bunun gere\u011fini eksiksiz olarak yerine getirecektir.
\nKobi\u2019leri ekonomimizin itici g\u00fcc\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek: Bu duyarl\u0131l\u0131k i\u00e7inde;
\nEsnaf tan\u0131m\u0131 yeniden yap\u0131lacak: Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kurulu\u015flar\u0131 Kanunu\u2019ndaki esnaf tan\u0131m\u0131 yeniden ele al\u0131nacak, esnaf ve sanatkarl\u0131k mesle\u011fi \u201cgelir \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc\u201dne g\u00f6re de\u011fil, AB m\u00fcktesebat\u0131na uygun olarak \u201cmeslek krite\u00acri\u201d esas al\u0131narak yeniden tan\u0131mlanacakt\u0131r.
\nKobi\u2019lerin uzmanla\u015fma ve \u00f6rg\u00fctlenmeleri \u00f6zendiri\u00aclecek: KOB\u0130\u2019lere ara\u015ft\u0131rma, finansman, pazarlama, sat\u0131\u015f, proje y\u00f6netimi ve teknoloji dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapan birimler g\u00fc\u00e7lendirilecektir.
\nKobi\u2019lerin teknolojik yap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek: Yap\u0131s\u0131 uygun olan KOB\u0130\u2019lerin bilgiyi \u00fcr\u00fcne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilme ye\u00acteneklerinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi, AR-GE\u2019ye dayal\u0131 teknoloji yo\u00ac\u011fun \u00fcr\u00fcn ve \u00fcretim y\u00f6ntemleri geli\u015ftirebilmeleri, b\u00f6ylelik\u00acle d\u0131\u015f rekabet g\u00fc\u00e7lerini artt\u0131rabilmeleri hedef al\u0131nacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nKOB\u0130\u2019lerin kendi \u00f6z varl\u0131klar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecekle\u00acri AR-GE, teknoloji ve yenilik (inovasyon) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fcniversiteler ve devlet deste\u011fi ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi sa\u011f\u00aclanacak,
\n\u0130hracat yapan veya yapma e\u011filiminde olan, bilgi ve tek\u00acnoloji tabanl\u0131, yenilik yapma ve b\u00fcy\u00fcme hedefi olan KOB\u0130\u2019lerin desteklenmesi i\u00e7in devlet yard\u0131mlar\u0131 daha etkin hale getirilecek,
\n\u201cEnd\u00fcstriyel tasar\u0131m\u0131\u201d bir farkl\u0131l\u0131k ve katma de\u011fer yaratma unsuru (kullan\u0131c\u0131 odakl\u0131 inovasyon arac\u0131) olarak KOB\u0130\u2019lerle bulu\u015fturarak rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacak; End\u00fcstriyel tasar\u0131m konusunda sanayi-\u00fcniversite i\u015fbirli\u011fi geli\u015ftirilecektir.
\nK\u00fc\u00e7\u00fck ve Orta Boy \u0130\u015fletmecilerimizin bilgi \u00fcreten \u00fcniver\u00acsitelerimizle birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u00f6zendirilecek, Teknoloji Geli\u015ftirme B\u00f6lgeleri Yasas\u0131 yeniden ele al\u0131narak, buralar\u00acda yap\u0131lacak olan AR-GE \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devlet\u00e7e desteklene\u00accektir.
\nKOB\u0130\u2019LERE G\u00dc\u00c7L\u00dc DESTEK SA\u011eLANACAK: Es\u00acnek \u00fcretim y\u00f6ntemlerini uygulama ve h\u0131zla karar alma yetene\u011fine sahip olan KOB\u0130\u2019lerin potansiyeli, T\u00fcrkiye\u2019nin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan mutlaka kullan\u0131lmas\u0131 gereken bir \u015fans olarak de\u011ferlendirilerek, desteklenecektir. Bu kapsamda;
\nKOBI\u2019leri aya\u011fa kald\u0131racak yeni bir te\u015fvik sistemi y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u00ac\u011fe konulacakt\u0131r. Ba\u015fta enerji ve sosyal g\u00fcvenlik prim des\u00acte\u011fi olmak \u00fczere AB standartlar\u0131n\u0131 esas alan yeni te\u015fvik sistemi ile KOBi\u2019ler uluslararas\u0131 piyasalarda e\u015fit ko\u015fullarda rekabet edebilen \u00e7a\u011fda\u015f \u00fcretim i\u015fletmeleri haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00act\u00fcr\u00fclecektir.
\nKOB\u0130\u2019lerin enerji girdisi maliyetleri, rekabet i\u00e7inde olduk\u00aclar\u0131 d\u0131\u015f pazarlarda ge\u00e7erli olan d\u00fczeylere indirilecektir.
\nUlusal Sanayiye ara mal\u0131 \u00fcreten KOB\u0130\u2019lere \u201cKDV indirimi deste\u011fi\u201d sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00d6l\u00e7ek ve kapsam ekonomilerinin bulundu\u011fu durumlarda, KOB\u0130\u2019lerin \u00fcretim \u00f6l\u00e7eklerini b\u00fcy\u00fctmeleri desteklenecektir.
\nEsnaf ve sanatkarlar\u0131n \u00fcst destek kurulu\u015flar\u0131n\u0131n siyasi ipotek veya bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nma uygulamalar\u0131na son verilecektir.
\nEsnaf Kredi ve Kefalet Kooperatifleri\u2019nin esnafa destek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc ve etkin olmas\u0131 \u00f6zendirilecek ve de\u00acnetlenecektir.
\n\u00c7ok say\u0131da vergi ile har\u00e7 \u00f6demekte ve \u201cvergi, har\u00e7 ve prim y\u00fck\u00fc\u201d alt\u0131nda ezilmekte olan esnaf ve sanatk\u00e2rlar bu karga\u015fadan ve y\u00fckten kurtar\u0131lacaklard\u0131r. Gelir Vergisi Kanunu\u2019nda esnaf ve sanatk\u00e2r tan\u0131m\u0131 yenilenecek, esnaf muafl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapsam\u0131 yeniden tan\u0131mlanacakt\u0131r.
\nKald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan, \u201cvergiden muaf esnaf ve sanatk\u00e2rlar\u0131n esnaf odalar\u0131na kay\u0131tl\u0131 olmalar\u0131 ko\u015fulu\u201d yeniden \u00f6ng\u00f6r\u00fc\u00aclecek, \u201cVergiden Muaf Esnaf Belgesinin\u2019\u2019 esnaf odalar\u0131nca verilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYeni sanayi site ve b\u00f6lgeleri kurulacak: K\u00fc\u00e7\u00fck ve orta boy i\u015fletmelerin fiziksel alt yap\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in, \u00f6zellikle Marmara, Akdeniz ve Ege B\u00f6lgelerinde sekt\u00f6rel bazda, daha az geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan b\u00f6lgelerde ise karma yap\u0131da K\u00fc\u00e7\u00fck Sanayi Siteleri ve Organize Sana\u00acyi B\u00f6lgeleri olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nEsnaf ve kobi\u2019lere yeterince kredi olana\u011f\u0131 sa\u011flana\u00accak: Esnaf ve sanatkarlara, KOB\u0130\u2019lere sa\u011flanan kredi ola\u00acnaklar\u0131n\u0131n yeni kredi ve finansman y\u00f6ntemleri ile \u201cOn y\u0131l\u00acda be\u015f kat\u0131na\u201d \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nKOB\u0130\u2019lerin bankalardan kulland\u0131\u011f\u0131 kredilere verdi\u011fi ga\u00acranti ve kefaletlerle teminat sa\u011flayan KRED\u0130 G\u00dcVENCE FONU A.\u015e. (KGF) ile Risk Sermaye \u015eirketi i\u015flevi g\u00f6ren KOB\u0130 A.\u015e.\u2019nin sermaye yap\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve faaliyetlerinin etkinle\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. KGF ile Risk Sermayesi uygulamalar\u0131n\u0131n hukuksal ve pratik alt yap\u0131s\u0131 yeniden olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nOrganize Sanayi B\u00f6lgelerine Sanayi Bakanl\u0131\u011f\u0131nca verilen kredilerin oranlar\u0131 art\u0131r\u0131larak y\u00fczde 85\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131lacak, kat\u0131\u00acl\u0131m pay\u0131 ise y\u00fczde 15 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 tutulacakt\u0131r.
\nMesleki yeterlilik kurumu (myk) etkin yap\u0131da olu\u015f\u00acturulacak: MYK, ba\u015fta TESK olmak \u00fczere, sosyal tarafla\u00acr\u0131n etkin oldu\u011fu, demokratik ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 ortam\u0131n sa\u011fland\u0131\u00ac\u011f\u0131 bir yap\u0131da olu\u015fturduklar\u0131 hizmetlerini, kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda s\u00fcrd\u00fcrmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEsnaf haks\u0131z rekabetten kurtar\u0131lacak: Hiper ve gros\u00acmarketlerin kurulu\u015f ve faaliyetlerine s\u0131n\u0131rlama getiren Av\u00acrupa Birli\u011fi mevzuat\u0131 \u00fclkemizde de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konularak, bu kurumlar\u0131n mahallelerde alt birimler a\u00e7arak bakkallar\u00acla rekabete girmelerinin \u00f6n\u00fc al\u0131nacakt\u0131r.
\nEsnaf ve kobi\u2019ler bakanl\u0131\u011f\u0131 kurulacak: Esnaf, sanatkar ve KOB\u0130\u2019lerin sanayi envanteri eksiksiz olarak \u00e7\u0131kart\u0131lacak, bu birimlerin sorunlar\u0131na en \u00fcst d\u00fczeyde sahip \u00e7\u0131k\u0131lacak\u00act\u0131r.
\nKosgeb yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak: KOSGEB, KOB\u0130\u2019lere daha kaliteli, daha etkin ve daha h\u0131zl\u0131 hizmet eden ba\u011f\u0131m\u00acs\u0131z bir kurulu\u015f haline getirilecektir.
\nMilli akreditasyon kurumu yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131la\u00accak: Bu kurum AB normlar\u0131nda yeni ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kuru\u00aclu\u015f olarak yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak, KOB\u0130\u2019lere \u0130SO 9000, CE normlar\u0131 gibi standartlar\u0131 veren ve akredite eden kuru\u00aclu\u015flar\u0131n uluslararas\u0131 yetersizli\u011fi giderilecektir.
\nSanayi ve Ticaret Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n her y\u0131l K\u00dc\u00c7\u00dcK VE ORTA BOY \u0130\u015eLETMELER KURULTAYI yapmas\u0131 zorunlu hale getirilecektir.
\nT\u00dcKET\u0130C\u0130LER\u0130N KORUNMASI \u00d6NCEL\u0130\u011e\u0130M\u0130Z OLACAK
\nT\u00fcketicinin korunmas\u0131n\u0131, sosyal duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan serbest pi\u00acyasan\u0131n olu\u015fumunun temel ko\u015fullar\u0131ndan biri sayan CHP, t\u00fcketiciyi koruyucu mevzuata i\u015flerlik kazand\u0131racak, t\u00fcketi\u00acciyi koruyan kurum ile sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin geli\u015fmele\u00acrini \u00f6zendirecek ve destekleyecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede;
\nT\u00fcketicinin sa\u011fl\u0131k, g\u00fcvenlik ve ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ko\u00acrunmas\u0131, t\u00fcketicinin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131, bilgilendirilmesi, sesini duyurmas\u0131 ve temsil edilmesine y\u00f6nelik haklar\u0131n\u0131 etkinlikle kullanabilmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTekelle\u015fme ve hakim durumun k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmas\u0131na kar\u00ac\u015f\u0131 konacak kararl\u0131 tav\u0131r ile piyasalarda etkin rekabet ko\u015ful\u00aclar\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131, arz-talep dengesinin t\u00fcketicinin aleyhine bozulmamas\u0131 ama\u00e7lanacakt\u0131r.
\nZarara u\u011frayan t\u00fcketicilerin, s\u00fcratli, adil, ucuz ve ula\u015f\u0131la\u00acbilir y\u00f6ntemlerle tazmin edilerek ma\u011fduriyetlerinin gide\u00acrilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nT\u00fcketicilerin sa\u011fl\u0131k ve g\u00fcvenli\u011finin korunmas\u0131 i\u00e7in hizmet ve \u00fcretim alanlar\u0131nda AB m\u00fcktesebat\u0131 ile uyumlu \u201cd\u00fcnya kalite g\u00fcvence sistemleri\u201d uygulanacakt\u0131r.
\nCHP, t\u00fcketicilerin e\u011fitim ve bilin\u00e7lendirilmesine temel e\u011fi\u00actim seviyesinde ba\u015flayacak; yeti\u015fkinlerin e\u011fitimi i\u00e7in \u00f6zel programlar d\u00fczenleyecektir.
\nB\u0130LG\u0130 TOPLUMUNA D\u00d6N\u00dc\u015e\u00dcM HIZLANDIRI\u00acLACAK
\nHedefimiz, bilgi teknolojisi ve bili\u015fimde s\u00f6z sahibi \u00fclke ol\u00acmak, T\u00fcrkiye\u2019yi \u201cBilgi Toplumuna\u201d ta\u015f\u0131makt\u0131r. Toplumumuzun teknoloji ve bilgi temelinde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, \u00fclkemizin refah\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, demokrasisinin g\u00fc\u00e7lendi\u00acrilmesi, \u00f6zg\u00fcrle\u015fme s\u00fcrecinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck-lerinin derinle\u015ftirilmesi i\u00e7in Bilgi \u00c7a\u011f\u0131\u2019n\u0131n, insanl\u0131\u011f\u0131n ve \u00fclkemizin \u00f6n\u00fcne koydu\u011fu b\u00fcy\u00fck iddia ve olanaklar\u0131n de\u00ac\u011ferlendirilmesi bir zorunluluk haline gelmi\u015ftir.
\nBu ama\u00e7la, bilgi ve teknoloji \u00fcretiminde odak noktas\u0131 ha\u00acline gelmi\u015f, bilgi ve teknolojiyi etkin olarak kullanan, bilgi\u00acye dayal\u0131 karar s\u00fcre\u00e7leri ve inovasyonla daha fazla de\u011fer \u00fcreten, k\u00fcresel rekabet g\u00fcc\u00fcne ula\u015fan bir T\u00fcrkiye hedefi\u00acmizdir. Bu \u00e7er\u00e7evede;
\nUlusal bilgi toplumuna ve bilgi ekonomisine d\u00f6n\u00fc\u00ac\u015f\u00fcm stratejisi uygulamaya ge\u00e7irilecektir: Bilgi Toplu\u00acmuna D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Stratejisi\u2019ni de\u011fi\u015fen ko\u015fullara g\u00f6re h\u0131zl\u0131 ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6ntemlerle yenileyecek ve bu stratejinin ulu\u00acsal ve yerel politikalar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli etkileyebilecek bir \u015fekilde uygulanmas\u0131n\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lacak kurumsal ya\u00acp\u0131lanma \u00f6ncelikli olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Ekonominin ve toplum hayat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kapsayacak bir \u201cBili\u015fim Re-formu\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nUlusal inavasyon yenilik sistemine destek olu\u015fturu\u00aclacakt\u0131r: Rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn en g\u00fc\u00e7l\u00fc kald\u0131rac\u0131 inovasyon\u00acdur yenilik\u00e7iliktir. Bu anlay\u0131\u015fla, \u00fcniversite \u2013 sanayi \u2013 devlet dayan\u0131\u015fmas\u0131 ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fc i\u00e7inde bir ulusal inovasyon ye\u00acnilik sistemi geli\u015ftirilecek ve uygulanmas\u0131 i\u00e7in gerekli g\u00fc\u00e7\u00acl\u00fc destek sa\u011flanacakt\u0131r.
\nG\u00fc\u00e7l\u00fc bir internet ve ileti\u015fim altyap\u0131s\u0131 olu\u015fturulacak: D\u00fcnyayla b\u00fct\u00fcnle\u015fmek ve rekabet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc elde etmek i\u00e7in, hizmet ve i\u00e7eriklerin nitelikli ve adil olarak sunuldu\u011fu g\u00fc\u00e7l\u00fc bir internet ve ileti\u015fim altyap\u0131s\u0131 olu\u015fturulacak; geni\u015f bant hizmetler ve yeni nesil ileti\u015fim teknolojileri alanlar\u0131n\u00acda gerekli altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n h\u0131zla tamamlanmas\u0131 he\u00acdef al\u0131nacakt\u0131r.
\nNano teknoloj\u0131lerine \u00f6zel destek: Medikal Bioteknolo\u00acji, genetik, elektronik, bilgi, uzay ve benzeri teknolojilerin a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131na nano teknolojileri a\u00e7\u0131s\u0131ndan odaklan\u0131lmas\u0131, ve nano teknolojileri alan\u0131ndaki k\u00fcresel geli\u015fmelerin \u00fclke\u00acmize aktar\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak, bu alanda ihtisasla\u015fm\u0131\u015f \u00f6zel ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00fcniversite-sanayi i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde kurulmas\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak bir \u015fekilde desteklenecektir.
\nAr-ge harcamalar\u0131 gsyih\u2019nin %2\u2019sine \u00e7\u0131kart\u0131lacak: AR-GE yat\u0131r\u0131mlar\u0131 harcamalar\u0131 en geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde destekle\u00acnecek, y\u0131ll\u0131k Ara\u015ft\u0131rma ve Geli\u015ftirme \u201cAR-GE\u201d harcamala\u00acr\u0131n\u0131n \u201cGayri Safi Yurt \u0130\u00e7i Has\u0131la\u2019ya (GSY\u0130H\u2019ye) oran\u0131\u201d, ilk a\u015famada h\u0131zla %2\u2019ye \u00e7\u0131kar\u0131larak, bunun yar\u0131s\u0131n\u0131n kamu kesimi ve kayna\u011f\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nDevlet, \u00f6zel ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinin var olan AR-GE kapa\u00acsitelerinin verimli kullan\u0131labilmesi ve bulundu\u011fu co\u011frafya\u00acda bilgi ve ara\u015ft\u0131rmada \u00e7ekim merkezi haline gelmesi i\u00e7in gerekli destek sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00dcniversiteler \u00e7evresinde sanayi-teknoloji alanlar\u0131 ve kori\u00acdorlar\u0131 olu\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ko\u015fullar ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\n\u00dclkemizden beyin g\u00f6\u00e7\u00fc tersine \u00e7evrilecek: \u00dclkemiz\u00acden beyin g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn en alt d\u00fczeye indirilebilmesi i\u00e7in \u00e7ok kapsaml\u0131 bilim ve teknoloji politikalar\u0131 e\u015fli\u011finde g\u00fc\u00e7l\u00fc des\u00actek sa\u011flanacakt\u0131r. Yurtd\u0131\u015f\u0131nda bulunan m\u00fchendislerimi\u00acze, uzmanlar\u0131m\u0131za, giri\u015fimcilerimize ve yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131m\u0131za T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanabilir ve \u00e7al\u0131\u015f\u0131labilir bir ortam sunularak, beyin g\u00f6\u00e7\u00fc tersine \u00e7evrilecektir.
\nT\u00fcrk teknoloji merkezleri (ttm) kurulacak: Anadolu\u2019nun altyap\u0131s\u0131 ve insan kaynaklar\u0131 uygun y\u00f6rele\u00acrinde TTM (Silikon Vadileri) kurulmas\u0131 i\u00e7in uygun ortam yarat\u0131lacakt\u0131r.
\nBili\u015fim ve yaz\u0131l\u0131m \u00fcss\u00fc olmam\u0131z hedeflenecek: Nite\u00aclikli emek yo\u011fun bir sekt\u00f6r olan bili\u015fim i\u00e7in gerekli gen\u00e7 insan kayna\u011f\u0131m\u0131z\u0131, bili\u015fim ve yaz\u0131l\u0131m sekt\u00f6r\u00fcne sa\u011flana\u00accak te\u015fviklerle destekleyerek, Avrupa\u2019n\u0131n bili\u015fim ve yaz\u0131\u00acl\u0131m \u00fcss\u00fc olmam\u0131z hedeflenecektir.
\nYaz\u0131l\u0131m odakl\u0131 teknoparklar kurulacak: Teknoparklar yeni bir anlay\u0131\u015f \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131land\u0131r\u0131larak \u00fclke \u00e7ap\u0131nda yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftirme, sat\u0131n alma ve pazarlama konular\u0131nda dan\u0131\u015fma ve uzmanl\u0131k kurullar\u0131 olu\u015fturulacak; d\u0131\u015f pazar\u00aclara a\u00e7\u0131lma konusunda pazarlama ve d\u0131\u015fsat\u0131m destekleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u0130leti\u015fim g\u00fcvenli\u011fi ve denetlemesi \u00fcst kurulu olu\u015ftu\u00acrulacak: Kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n elektronik ortamda olu\u015ftur\u00acdu\u011fu bilgilerin g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131, \u00f6zel hayat\u0131n ve haberle\u015fmenin gizli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde yasad\u0131\u015f\u0131 ileti\u015fimin iz\u00aclenmesi ve dinlenmesi konusundaki ihlalleri incelemek ve kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda bu ama\u00e7la denetim g\u00f6revi yapmak amac\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u00fcst kurul olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nYurtta\u015flar\u0131n hukuksuz veya topluca dinlenmelerine son verilecek: Vatanda\u015flar\u0131n kendi aralar\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce ileti\u015fim kurmalar\u0131n\u0131 engelleyen uygulamalara son verile\u00accek, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi kural\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilecektir. Her defas\u0131nda mahkemelerden yetki al\u0131nmadan \u00f6zel haber\u00acle\u015fmenin devlet\u00e7e dinlenmesine son verilecek, mahke\u00acmelerin toplu dinleme yetkisi vermesini \u00f6nleyecek yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lacak, aksi y\u00f6nde hareket eden devlet yetkilileri cezaland\u0131r\u0131lacakt\u0131r
\nElektronik ve haberle\u015fme sekt\u00f6r\u00fcnde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebi\u00aclir bir rekabet ortam\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 hedef al\u0131nacak: TELEKOM sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn dinamik, adil ve tam rekabet i\u00e7eri\u00acsinde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nKitlelerin bilgiye eri\u015fimini kolayla\u015ft\u0131r\u0131lacak, geni\u015f bant ile\u00acti\u015fim altyap\u0131s\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, bireysel bilgisayar kulla\u00acn\u0131m\u0131 ile ucuz, h\u0131zl\u0131 ve g\u00fcvenli internet eri\u015fimi ve kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, geride bilgisayar kullanmayan hi\u00e7bir okul, hi\u00e7bir lise \u00f6\u011frencisi b\u0131rak\u0131lmayacakt\u0131r.
\nBilgisayar, televizyon ve ileti\u015fim teknolojilerindeki h\u0131zl\u0131 geli\u015fmelerin ulusal gereksinimlere h\u0131zla uyarlanmas\u0131 i\u00e7in devlet kademelerinde gerekli kurumsal yap\u0131lanma ger\u00ac\u00e7ekle\u015ftirilecek; sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri ile beraber \u00e7al\u0131\u015facak olan bu kurumsal yap\u0131lanman\u0131n h\u0131zl\u0131 ve etkin karar almas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u0130leti\u015fimde, \u00fclkemizin, d\u00fcnyadaki en ileri a\u011flara entegre ol\u00acmas\u0131 hedef al\u0131nacak, bu ama\u00e7la ileti\u015fim a\u011flar\u0131 ve bilgi otoyol\u00aclar\u0131 h\u0131zla geli\u015ftirilecek, ba\u015fta gen\u00e7lerimiz olmak \u00fczere yurt-ta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n giderek artan b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, Bili\u015fim ve \u0130leti\u015fim Teknolojilerine ve internete h\u0131zl\u0131 eri\u015fimi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTARIM REFORMU
\nCumhuriyet Halk Partisi, g\u0131da egemenli\u011fini temel alan, \u00fcretici ve t\u00fcketici odakl\u0131, \u00e7evre ve do\u011fayla uyumlu, k\u0131rsal ya\u015fam, k\u0131rsal ayd\u0131nlanma ve k\u0131rsal kalk\u0131nman\u0131n temel eko\u00acnomik g\u00fcc\u00fc olan bir tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc hedef al\u0131r.
\nTARIM EKONOM\u0130N\u0130N Y\u00dcK\u00dc DE\u011e\u0130L, \u00dcLKEM\u0130\u00acZ\u0130N G\u00dcC\u00dcD\u00dcR.
\nTar\u0131m ve g\u0131da krizinin t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 giderek daha \u00e7ok sars\u00act\u0131\u011f\u0131, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ger\u00e7e\u011finin \u00fcretim ko\u015fullar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftir\u00acdi\u011fi ve g\u0131da temininin stratejik bir \u00f6nem kazand\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7te, T\u00fcrkiye\u2019nin h\u0131zla artan n\u00fcfusunu doyurabilmesi ve \u00fcretim g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u0131\u015f ticaret kazanc\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilmesi i\u00e7in, tar\u0131m potansiyeli harekete ge\u00e7irilecek ve do\u011fru kullan\u0131lacakt\u0131r.
\nVER\u0130ML\u0130, REKABET G\u00dcC\u00dc Y\u00dcKSEK, DO\u011eAYA SAYGILI VE \u0130NSAN ODAKLI YEN\u0130 TARIM D\u00dc\u00acZEN\u0130
\nTar\u0131m potansiyelimizi en do\u011fru bile\u015fimlerde kullanarak; \u00e7ift\u00e7inin refah\u0131n\u0131n artmas\u0131 ile toplumun uygun fiyatlarla nitelikli beslenmesi ama\u00e7lar\u0131n\u0131 birlikte ba\u015faraca\u011f\u0131z. Bu\u00acnun i\u00e7in \u00f6rg\u00fctl\u00fc ve rekabet g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek bir tar\u0131msal yap\u0131 olu\u015fturulacak, tar\u0131m piyasalar\u0131nda s\u00fcrekli bir istikrar i\u00e7in yap\u0131sal ve kurumsal \u00f6nlemler geli\u015ftirilecek, verimlilik art\u0131\u00acr\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00dcretim s\u00fcre\u00e7lerinde do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kul\u00aclan\u0131m\u0131 sa\u011flanarak, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fi ve g\u0131da g\u00fcvencesi birlik\u00acte kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. \u0130\u00e7 \u00fcretim hedeflerine ula\u015fma yan\u0131nda, d\u00fcnya toplam ihracat pazar\u0131ndan daha fazla pay almak ta ama\u00e7lanacak, bunlar i\u00e7in y\u00fcksek katma de\u011ferli, g\u00fcvenli ve kaliteli \u00fcretimin b\u00fct\u00fcn ko\u015fullar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nB\u00f6ylece tar\u0131m ve g\u0131da sekt\u00f6r\u00fc hedeflerini giderek daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde kar\u015f\u0131layan yap\u0131, ayn\u0131 zamanda k\u0131rsal kal\u00ack\u0131nman\u0131n s\u00fcr\u00fckleyici g\u00fcc\u00fc niteli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek b\u00f6l\u00acgesel dengesizliklerin azalt\u0131lmas\u0131nda rol oynayacakt\u0131r.
\nCumhuriyet Halk Partisi, bu temel hedeflerin ger\u00e7ekle\u015f\u00acmesi i\u00e7in gerekli t\u00fcm somut \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek\u00acte kararl\u0131d\u0131r. Bu kapsamda;
\nCUMHUR\u0130YET HALK PART\u0130S\u0130, \u00c7\u0130FT\u00c7\u0130Y\u0130 YOK SAYAN ANLAYI\u015eA SON VERECEKT\u0130R.
\n\u00c7ift\u00e7imizin do\u011faya teslim olmas\u0131na, kurals\u0131z piyasa ko\u015ful\u00aclar\u0131nda kaderine terk edilmesine, \u00fcretimden kopar\u0131larak \u00f6nce yoksulla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p sonra istismar edilmesine son verile\u00accek; ba\u015f\u0131 dik, \u00fcretip kazanan ve refah i\u00e7inde ya\u015fayan bir \u00e7ift\u00e7i hedefi i\u00e7in tar\u0131m stratejik bir sekt\u00f6r olarak de\u011ferlen\u00acdirilecek ve do\u011fru bi\u00e7imlerde desteklenecektir.<\/p>\n
TARIMDA \u00dcRET\u0130ME VE KALKINMAYA DAYALI YEN\u0130 B\u0130R D\u00dcZEN KURULACAK, YAPISAL D\u00d6\u00acN\u00dc\u015e\u00dcM SA\u011eLANACAKTIR.
\nEkonominin taleplerini, toplumun ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u00acyan, d\u0131\u015f pazarlara \u00fcr\u00fcn sunabilen bir tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131s\u0131 hedefi do\u011frultusunda; koruma \u2013 kullanma denge\u00acsi g\u00f6zetilmi\u015f bir do\u011fal kaynak y\u00f6netimi, bilgi ve teknolo\u00acjiyle donat\u0131lm\u0131\u015f tar\u0131msal \u00fcretim, hedefi somut ve do\u011fru olarak belirlenmi\u015f nitelikli destekleme, \u00fcretici ve t\u00fcketici yarar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten bir \u00f6rg\u00fctlenme, geni\u015f halk kesimlerinin yarar\u0131na geli\u015ftiren bir pazarlama, katma de\u011feri art\u0131ran \u00fcr\u00fcn i\u015fleme s\u00fcre\u00e7leri ileri ve geri ba\u011flant\u0131lar\u0131yla birlikte b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilecek,
\nT\u00fcrkiye\u2019nin h\u0131zla artan n\u00fcfusunu doyurabilmesi i\u00e7in \u00f6nce temel \u00fcretim dallar\u0131nda kendine yeterlilik mutlaka sa\u011fla\u00acnacak, \u00fcretim hedefleri, tar\u0131mda d\u0131\u015f ticaret kazanc\u0131 elde edebilmesine y\u00f6nelik olarak geli\u015ftirilecek,
\nBitkisel ve hayvansal \u00fcretim alt sekt\u00f6rlerinin, n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n \u00fczerinde bir \u00fcretim temposunu istikrarl\u0131 ve kararl\u0131 bir \u015fekilde sa\u011flamas\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in, n\u00fcfus projeksi\u00acyonu ile \u00fcretim projeksiyonlar\u0131 aras\u0131nda bu do\u011frultuda bir ba\u011f s\u00fcrekli olarak korunup geli\u015ftirilecek,
\n\u00dcretim deseninin T\u00fcrkiye\u2019nin ekolojik ve ekonomik yap\u0131\u00acs\u0131na uygun bir \u015fekilde rasyonalize edilmesi, \u00e7e\u015fitlendirilip geli\u015ftirilmesi sa\u011flanacak,
\nDestekleme sistemi tar\u0131mdaki hedeflerin ger\u00e7ekle\u015ftirilme\u00acsi i\u00e7in bir ekonomik ara\u00e7 olarak de\u011ferlendirilecek, uygula\u00acma ve ama\u00e7 aras\u0131ndaki ba\u011f s\u00fcrekli sorgulanacak, rekabet ve verimlilik hedefine y\u00f6nelik olarak sistem s\u00fcrekli g\u00fcncel\u00aclenecek,
\nYeniden yap\u0131land\u0131r\u0131l\u0131p verimlili\u011fi art\u0131r\u0131lan tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc, i\u00e7 ve d\u0131\u015f haks\u0131z rekabete kar\u015f\u0131 sa\u011flam ve s\u00fcrekli politikalarla korunacak ve desteklenecek,
\n\u00dcretim yoluyla \u00fcreticinin desteklenmesi esas\u0131nda k\u0131rsal ya\u015fam miras\u0131 g\u00f6zetilip ya\u015fat\u0131lacak,
\nGen\u00e7 \u00e7ift\u00e7ileri tar\u0131mda tutmak ve geriye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc \u00f6zendir\u00acmek i\u00e7in Giri\u015fimci Gen\u00e7 \u00c7ift\u00e7i Eylem Plan\u0131 olu\u015fturulup i\u015f kurma sermayesi ile e\u011fitim yard\u0131mlar\u0131 verilecektir.
\nALTYAPI SORUNLARI HIZLI B\u0130R YATIRIM HAM\u00acLES\u0130 \u0130LE \u00c7\u00d6Z\u00dcLECEKT\u0130R.
\nArazi toplula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, sulama ve tarla i\u00e7i geli\u015ftirme hiz\u00acmetlerine y\u00f6nelik altyap\u0131 hizmetleri, etkin m\u00fchendislik uy\u00acgulamalar\u0131yla k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde tamamlanacak,
\nTar\u0131m bilgi sistemleri, B\u00fct\u00fcnle\u015ftirilmi\u015f \u0130dari Y\u00f6netim Sis\u00actemi ve \u00c7iftlik Muhasebe Veri A\u011f\u0131 yap\u0131lar\u0131 alt\u0131nda k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde kurulacak,
\nTar\u0131ma bilgi, teknoloji ve finansman transferi, \u00fcreticinin \u00f6r\u00acg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lacak,
\nK\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticili\u011fin yaratt\u0131\u011f\u0131 optimum \u00f6l\u00e7ek, girdi kullan\u0131m\u0131, pazarlama vb. sorunlar, demokratik kooperatif\u00e7ilik teme\u00aclinde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenecek, Tar\u0131msal i\u015fletmelerin modernizasyonu, depolama, ta\u015f\u0131ma, i\u015fleme ve pazarlama organizasyonlar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131 i\u00e7in amaca uygun nitelikli destekler sa\u011flanacak, gerekli durum\u00aclarda \u00f6zel finansman uygulamalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.<\/p>\n
\u00c7EVRE DOSTU TARIM TEMEL HEDEFLER\u0130M\u0130ZDEND\u0130R.
\nDo\u011faya sayg\u0131l\u0131 olmayan tar\u0131m-sanayi-hizmetler sekt\u00f6r\u00fc uy\u00acgulamalar\u0131n\u0131n yerk\u00fcremizin dengesini bozdu\u011fu ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fumuz Akdeniz havzas\u0131n\u0131 derin\u00acden etkiledi\u011fi ger\u00e7e\u011finden hareketle, \u00e7evre dostu, do\u011fal kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131 kirletip t\u00fcketmeyen, koruma \u2013 kullanma dengesini g\u00f6zeten, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m hedeflenecek,
\n\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve k\u00fcresel \u0131s\u0131nma gibi konularda yap\u0131lacak ara\u015ft\u0131rmalar tar\u0131m ve \u00e7evre boyutunu ortakla\u015fa ele alan yakla\u015f\u0131mla art\u0131r\u0131lacak, \u0130klim De\u011fi\u015fimi ve Geli\u015fimi Ara\u015ft\u0131r\u00acma Merkezi kurulacak,
\nTar\u0131mda kullan\u0131lacak teknolojilerin ve t\u00fcm tar\u0131m uygula\u00acmalar\u0131n\u0131n orta vadede \u00e7evre dostu bir nitelik kazanmas\u0131 sa\u011flanacak,
\nTar\u0131mda su ve enerji kullan\u0131m\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ko\u015fullar\u0131 ve ihti\u00acya\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak ve mevcut sorunlar h\u0131zla giderilecek,
\nSu kaynaklar\u0131 bask\u0131 alt\u0131nda bulunan Gediz, B\u00fcy\u00fck Mende\u00acres, Burdur\/G\u00f6ller, Akar\u00e7ay, Konya, Meri\u00e7\/Ergene havza\u00aclar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm su havzalar\u0131m\u0131zda b\u00fct\u00fcnle\u015f\u00acmi\u015f projeler geli\u015ftirilecek ve koruma \u2013 kullanma dengesi sa\u011flanacak,
\nFosil yak\u0131tlar\u0131n tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131m\u0131n\u0131 belirli bir plan dahilinde k\u0131s\u0131tlayan ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131na \u00f6ncelik veren bir yakla\u015f\u0131m ya\u015fama ge\u00e7irilecek,
\nT\u00fcrkiye\u2019nin biyo\u00e7e\u015fitlili\u011finin ve gen bankas\u0131 \u00f6zelli\u011finin ko\u00acrunup geli\u015ftirilmesine azami \u00f6zen g\u00f6sterilecek,
\nUlusal Biyog\u00fcvenlik Yasas\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131larak, geneti\u011fi de\u011fi\u015ftiril\u00acmi\u015f organizmalar\u0131n \u00fcretici \u00e7\u0131kar\u0131 ve t\u00fcketici sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden risklerinin bilimsel ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bilim otoritesince \u00f6nlenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKORUMA \u2013 KULLANMA DENGES\u0130N\u0130 G\u00d6ZETEN TOPRAK VE SU Y\u00d6NET\u0130M\u0130 SA\u011eLANACAKTIR.
\nToprak kadastrosu i\u015flemlerinin t\u00fcm \u00fclke co\u011frafyas\u0131nda h\u0131zla tamamlanmas\u0131 sa\u011flanacak, sekt\u00f6rlerin yat\u0131r\u0131m ve kullan\u0131m i\u00e7in toprak talepleri arazi kullan\u0131m kabiliyet s\u0131n\u0131f\u00aclamas\u0131na uygun bi\u00e7imde de\u011ferlendirilecek,
\nYitirildi\u011finde yeniden kazan\u0131lmas\u0131 olanaks\u0131z olan nitelik\u00acli tar\u0131m topraklar\u0131m\u0131z ve meralar\u0131m\u0131z titizlikle korunarak, ama\u00e7 d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131mlar\u0131 \u00f6nlenecek, toprak ve mera \u0131slah \u00e7a\u00acl\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131z verilecek,
\nErozyonla m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 etkinle\u015ftirilecek ve yay\u00acg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, toprak muhafaza \u00e7ak\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kamu ke\u00acsimi yan\u0131nda sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak,
\nTar\u0131m arazilerinin tar\u0131msal \u00fcretim i\u00e7in uygun olmayan bir yap\u0131da b\u00f6l\u00fcn\u00fcp par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik yasal \u2013 kurumsal \u00f6nlemler al\u0131nacak,
\n\u00dclke d\u00fczeyinde arazi \u00fcretimi, birikimi ve olu\u015fturulacak i\u015f\u00acletmelere tar\u0131msal ama\u00e7l\u0131 arazi da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlene\u00accek bir Arazi Edindirme Ofisi (AEO) kurulacak,
\nHazine arazileri ile i\u015fletilmedi\u011fi ya da kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in devlet\u00e7e sat\u0131n al\u0131nan araziler, AEO\u2019nun tar\u0131m arazisi rezer\u00acvini olu\u015fturacak ve bu araziler topraks\u0131z ya da az toprakl\u0131 k\u00f6yl\u00fclere da\u011f\u0131t\u0131larak \u00fcretime kazand\u0131r\u0131lacak,
\nK\u00f6y s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7indeki tar\u0131m arazilerinin yabanc\u0131lara sat\u0131\u015f\u0131na izin verilmeyecek,
\nSu y\u00f6netimi, su havzalar\u0131n\u0131 esas alan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u00ac\u015f\u0131mla olu\u015fturulacak, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir su kaynaklar\u0131 y\u00f6neti\u00acmiyle ekosistemlerin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nacak,
\nTar\u0131msal su kullan\u0131m\u0131 y\u00f6netim, da\u011f\u0131t\u0131m, iletim boyutlar\u0131n\u00acda \u00e7a\u011fda\u015f tar\u0131m teknikleri ve demokratik ilkeler uyar\u0131nca yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak,
\nY\u0131lda 400 bin hektar olmak \u00fczere 10 y\u0131lda 4 milyon hek\u00actar tar\u0131m alan\u0131n\u0131n sulamaya a\u00e7\u0131lmas\u0131 sa\u011flanarak, teknik ve ekonomik \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re sulanabilir t\u00fcm tar\u0131m alanlar\u0131na su g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi tamamlanacak, Sulama yat\u0131r\u0131mlar\u0131 hen\u00fcz ba\u015flanmam\u0131\u015f i\u015fler, proje haz\u0131rl\u0131k a\u015famalar\u0131, in\u015faat zorluklar\u0131, yat\u0131r\u0131m ve tesisler tamamlan\u00acd\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kacak enerji ve i\u015fletme maliyetleri gibi \u00f6l\u00ac\u00e7\u00fctler g\u00f6zetilerek belirlenecek bir strateji ve takvim i\u00e7inde organize edilecek,
\nBe\u015f y\u0131l i\u00e7inde, sulanabilen tar\u0131msal alanlar\u0131n % 40\u2019\u0131n\u0131n ka\u00acpal\u0131 ve bas\u0131n\u00e7l\u0131 sulama sistemleri ile sulanabilirli\u011fini sa\u011fla\u00acyacak bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftirilecek,
\nK\u00fc\u00e7\u00fck su kaynaklar\u0131 etkin bir bi\u00e7imde de\u011ferlendirilerek tar\u0131m\u0131n hizmetine sunulacak,
\nSu kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00f6netimi ve halk\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, \u00e7evremi\u00aczin g\u00fcvenli\u011fi ve iktisadi kalk\u0131nmam\u0131z \u00f6ncelikleri \u00e7er\u00e7eve\u00acsinde t\u00fcm payda\u015flar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6zeten kat\u0131l\u0131mc\u0131 yak-la\u015f\u0131mlarla yer\u00fcst\u00fc ve yeralt\u0131 su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n geli\u015fiminin Tar\u0131m ve K\u00f6yi\u015fleri, Enerji ve Tabii Kaynaklar ile \u00c7evre ve Orman Bakanl\u0131klar\u0131 ile b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir yap\u0131da planlanma\u00acs\u0131, su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7e\u015fitli ama\u00e7lara tahsisi, tahsisat\u0131n ruhsatland\u0131r\u0131lmas\u0131, kullan\u0131m\u0131n denetlenmesi, yer\u00fcst\u00fc ve yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n nitelik ve niceli\u011finin g\u00f6zlenmesi ve ta\u015fk\u0131n, kurakl\u0131k, kirlenme risklerinin y\u00f6netimi konular\u0131nda g\u00f6rev\u00aclendirilecek \u00f6zerk, d\u00fczenleyici ve denetleyici bir Su Kay\u00acnaklar\u0131 Y\u00f6netimi \u00d6rg\u00fct\u00fc kurulacakt\u0131r.
\nEnerji santralleri, sulama ve i\u00e7me suyu depolama tesisle\u00acri ve su iletim ana yap\u0131lar\u0131n\u0131n proje, in\u015faat ve i\u015fletmesine odaklanacak, yat\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131k y\u00f6n\u00fc \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131larak etkinle\u015ftiril\u00acmi\u015f bir Devlet Su \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (DS\u0130) yap\u0131s\u0131 reorganize edilecek, Sulama \u015febeke sahas\u0131na DS\u0130 taraf\u0131ndan iletilen suyun da\u011f\u0131t\u0131m tesislerine, saha arazilerinin toplula\u015ft\u0131rmas\u0131na ve bunlar\u0131n proje, in\u015faat ve i\u015fletmesine, g\u00f6let ve k\u00fc\u00e7\u00fck su i\u015flerine, ta\u015fk\u0131n koruma tesislerine ve toprak muha\u00acfaza \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na odaklanacak, tar\u0131m topraklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve su kaynaklar\u0131n\u0131n tar\u0131m\u0131m\u0131z\u0131n hizmetine sunulmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak Toprak Su Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yeniden kurulacak,
\nSulama \u015febekelerinin i\u015fletme ve bak\u0131m sorumluluklar\u0131n\u0131n devredildi\u011fi sulama kooperatifleri ve birlikleri, k\u00f6y t\u00fczel ki\u015fili\u011fi, belediye, k\u00f6ylere hizmet g\u00f6t\u00fcrme birli\u011fi gibi yerel y\u00f6netimlerden olu\u015fan karma\u015f\u0131k yap\u0131n\u0131n yerine, sulama tesisi i\u015fletmenin gereklerini yans\u0131tan, sade, demokratik, ba\u011f\u0131ms\u0131z denetime a\u00e7\u0131k, \u00f6rg\u00fctl\u00fc yap\u0131lar ikame edilecek,
\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlilik ilkesini esas alan entegre su y\u00f6netimi anlay\u0131\u015f\u0131 temelinde \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fa ko\u015fullar\u0131 ve gereksi\u00acnimlerini de dikkate alan bir Su Kanunu \u00e7\u0131kar\u0131lacak,
\nToprak Koruma ve Arazi Kullan\u0131m Kanunu\u2019nun yanl\u0131\u015f i\u00e7e\u00acri\u011fi ve aksayan uygulama d\u00fczeni d\u00fczeltilecektir.<\/p>\n
TARIMDA \u00dcRET\u0130M PLANLAMASI, KEND\u0130NE YETERL\u0130L\u0130K VE DI\u015e T\u0130CARETTE \u00dcST\u00dcNL\u00dcK TE\u00acMEL HEDEFLER\u0130M\u0130ZDEND\u0130R.
\n\u00dcretim deseni T\u00fcrkiye ve d\u00fcnyan\u0131n uzun erimli \u00fcretim \u2013 t\u00fcketim dengeleri de\u011ferlendirilerek planlanacak ve bu do\u011frultuda y\u00f6nlendirilecek, talepte ortaya \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fim\u00aclere cevap verebilecek bir esneklik, uygun ara\u00e7larla siste\u00acme kazand\u0131r\u0131lacak,
\nYerel \u2013 b\u00f6lgesel \u00fcretim desenlerinin ulusal \u00fcretim planla\u00acmas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olmas\u0131 sa\u011flanacak, \u00f6zendirici \u00f6nlem\u00aclerle ulusal ve b\u00f6lgesel tar\u0131msal \u00fcretim planlamas\u0131 ya\u015fa\u00acma ge\u00e7irilecek,
\nT\u00fcrkiye\u2019nin temel bitkisel ve hayvansal \u00fcr\u00fcnlerde kendine yeterlili\u011fi sa\u011flanacak ve korunacak,
\nTah\u0131llarda ve baklagil \u00fcr\u00fcnlerinde giderek d\u00fc\u015fen \u00fcretim potansiyeli yeniden canland\u0131r\u0131lacak, artan n\u00fcfusun ihti\u00acya\u00e7lar\u0131n\u0131 d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 olmadan kar\u015f\u0131layacak bir verim \u2013 \u00fcretim art\u0131\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecek,
\nEkolojik olarak \u00e7ok uygun \u00fcretim ko\u015fullar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n giderek artt\u0131\u011f\u0131 pamuk, \u00e7eltik ve ya\u011f bitkilerinde be\u015f y\u0131l i\u00e7inde kendine yeterlili\u011fin sa\u011flana\u00acca\u011f\u0131 politikalar uygulanacak,
\nD\u00fcnya tar\u0131m ticareti yap\u0131s\u0131nda, \u00f6zellikle ihracat s\u00fcbvan\u00acsiyonlar\u0131, i\u00e7 destekler ve pazara giri\u015f temelinde ortaya \u00e7\u0131\u00ackabilecek de\u011fi\u015fmelerden \u00f6nemsiz etkilenebilecek \u00fcr\u00fcnler saptanarak, bunlar\u0131n rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn h\u0131zla y\u00fckseltilmesi\u00acne y\u00f6nelik uygulamalar devreye sokulacak,
\nHalen rekabet g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn y\u00fcksek oldu\u011fu \u00fcr\u00fcnlerin d\u0131\u015f pazarlara giri\u015finin kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli y\u00f6netim ve finansman uygulamalar\u0131 kararl\u0131l\u0131kla ger\u00e7ekle\u015ftirilecek,
\n\u00dcretimde standart ve kalite hedefine odaklan\u0131lacak, \u00fcre\u00actim maliyetlerinin uygun teknik \u2013 idari \u00f6nlemlerle d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcl\u00acmesi yoluyla d\u0131\u015f piyasalarda rekabet g\u00fcc\u00fcm\u00fcz art\u0131r\u0131lacak,
\nEkolojik tar\u0131m ve serac\u0131l\u0131k \u00f6zendirilecek, \u00fcretici haklar\u0131n\u0131 teminat alt\u0131na alan s\u00f6zle\u015fmeli \u00fcreticilik yap\u0131s\u0131 kurularak geli\u015ftirilecek,
\nUygun \u00fcr\u00fcnlerden i\u015flenmi\u015f g\u0131da maddelerinde d\u00fcnya markas\u0131 yarat\u0131lmas\u0131na ve yerel tipteki lezzetlerin d\u00fcnya pi\u00acyasalar\u0131na girmesine y\u00f6nelik kamu \u2013 \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fbirli\u011fi olanaklar\u0131 geli\u015ftirilecek, geleneksel \u00fcr\u00fcnlerin uluslararas\u0131 tescili ger\u00e7ekle\u015ftirilecek,
\nB\u00f6lgesel ko\u015fullar dikkate al\u0131narak, uygun ekim n\u00f6beti sis\u00actemleri i\u00e7inde b\u00f6lgesel \u00fcretim potansiyeli \u00e7e\u015fitlendirilip geli\u015ftirilecek, b\u00fcy\u00fck \u00fcretim potansiyeli olan G\u00fcneydo\u011fu Anadolu B\u00f6lgesinde giderek yerle\u015fen mono-k\u00fclt\u00fcre son verilecek poli-k\u00fclt\u00fcr geli\u015ftirilecek, besleyici de\u011feri ve kat\u00acma de\u011feri y\u00fcksek, kolay yeti\u015febilen yeni \u00fcr\u00fcnler ekoloji\u00acmize kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
B\u0130LG\u0130 VE TEKNOLOJ\u0130YLE DONANMI\u015e B\u0130R TARIM YAPISI KURULACAKTIR.
\nTar\u0131mda ar\u2013ge hizmetlerinin, \u00fclkelerin d\u00fcnya tar\u0131msal \u00fcre\u00actim ve ticaretindeki yerini belirleyen temel etken oldu\u011fu bilinciyle, sekt\u00f6rde kamusal ve \u00f6zel ara\u015ft\u0131rma \u2013 geli\u015ftirme faaliyetlerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6zel \u00f6nem verilecek,
\nTar\u0131msal teknoparklar kurularak bu kapsamda teknolojik geli\u015fimi sa\u011flama ve giri\u015fimciyi destekleme ama\u00e7l\u0131 fuar ve tan\u0131t\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lacak, \u00fcniversitelerin ve ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bilgi ve deneyimlerinin teknoparklar arac\u0131l\u0131\u00ac\u011f\u0131yla \u00e7evre \u00fcreticileriyle payla\u015f\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak,
\nBitkisel ve hayvansal \u00e7o\u011falt\u0131m materyallerinin ara\u015ft\u0131rma enstit\u00fcleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla geli\u015ftirilip \u00fcretilmesi ve uygun fi\u00acyatlarla ve zaman\u0131nda \u00e7ift\u00e7iye ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flanacak, \u00e7a\u011fda\u015f ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015facak yap\u0131lar kurulacak ve ara\u015ft\u0131r\u00acmac\u0131lar \u00f6zel ve esnek fonlarla desteklenecek,
\nTar\u0131mda teknolojik s\u0131\u00e7rama anlam\u0131na gelen uygulamala\u00acr\u0131 ya\u015fama ge\u00e7iren \u00f6zel sekt\u00f6r ve tar\u0131m i\u015fletmeleri nitelikli desteklemelere tabii tutularak bu t\u00fcr uygulamalar h\u0131zla yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak,
\nTeknik elemanla \u00e7ift\u00e7i aras\u0131ndaki ba\u011f, kamusal ve \u00f6zel ta\u00acr\u0131msal yay\u0131m ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri ile etkin bi\u00e7imde yeniden kurulacak,
\n\u0130leri serac\u0131l\u0131k tekniklerinin yayg\u0131n kullan\u0131m\u0131, tohumluk, g\u00fcbre, ila\u00e7 ve verimlili\u011fi art\u0131r\u0131c\u0131 di\u011fer girdilerin rasyonel kullan\u0131m\u0131 ve kalitenin geli\u015ftirilmesi \u00f6zendirilerek destekle\u00acnecek, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc modern i\u015fletmecilik yap\u0131s\u0131na kavu\u015f\u00acturulacakt\u0131r.
\nTARIM \u0130LE SANAY\u0130N\u0130N E\u015eG\u00dcD\u00dcM VE \u0130\u015eB\u0130RL\u0130\u011e\u0130 \u0130\u00c7\u0130NDE \u00c7ALI\u015eMASI SA\u011eLANACAKTIR.
\nTar\u0131m ve sanayi sekt\u00f6r\u00fc birbirine rakip de\u011fil, tersine bir\u00acbirlerini destekleyerek geli\u015febilecek tamamlay\u0131c\u0131 sekt\u00f6rler olarak de\u011ferlendirilecek,
\nTar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin i\u015flenerek katma de\u011fer kazand\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra i\u00e7 ve d\u0131\u015f pazarlara sunulmas\u0131 temel ama\u00e7 olarak \u00fcstlenilecek,
\nTar\u0131m sekt\u00f6r\u00fc ve sanayi sekt\u00f6r\u00fc aras\u0131nda e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve i\u015f\u00acbirli\u011fi sa\u011flanarak geli\u015ftirilecek,
\nTar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn sanayi sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ihtiya\u00e7 duydu\u011fu hammaddeyi istenilen kalite, zaman ve uygun fiyatta sa\u011f\u00aclamas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler geli\u015ftirilecek,
\nTar\u0131msal \u00fcretimi de\u011ferlendirecek, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ve do\u011fru g\u0131da t\u00fcketimine katk\u0131 sa\u011flayacak tar\u0131msal sanayi desteklenecek,
\nTar\u0131msal sanayi sekt\u00f6r\u00fcndeki at\u0131l kapasitenin yeniden \u00fcre\u00actime kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler geli\u015ftirilecek,
\nTar\u0131msal sanayi tesislerinin ulusal \u2013 b\u00f6lgesel \u2013 yerel arz ve talep dengesi g\u00f6zetilerek sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir planlama \u00e7er\u00e7evesin\u00acde geli\u015fimi \u00f6zendirilecek,
\nTar\u0131msal sanayinin k\u0131rsal faaliyetleri \u00e7e\u015fitlendirici, katma de\u011feri y\u00fckseltici ve istihdam sa\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerinden ya\u00acrarlan\u0131lacakt\u0131r.
\nTARIM SEKT\u00d6R\u00dc KIRSAL \u0130ST\u0130HDAM VE KAL\u00acKINMANIN S\u00dcR\u00dcKLEY\u0130C\u0130 G\u00dcC\u00dc OLACAKTIR.
\n\u00dcretim ve ayd\u0131nlanman\u0131n birlikte geli\u015fece\u011fine ve sekt\u00f6r\u00aclerin birbirlerinin d\u0131\u015fsall\u0131klar\u0131ndan yararlanarak e\u015fanl\u0131 ge\u00acli\u015fece\u011fine olan inan\u00e7la, sanayi ve hizmetler sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn istihdam emme kapasitesine paralel bir tar\u0131msal istihdam d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc planlanacak,
\nN\u00fcfusun i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m oran\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck, gen\u00e7 n\u00fcfus ora\u00acn\u0131n\u0131n y\u00fcksek, tar\u0131m istihdam\u0131n\u0131n radikal olarak daralt\u0131lma\u00acs\u0131na ra\u011fmen yaratt\u0131\u011f\u0131 katma de\u011fere oranla fazla oldu\u011fu \u00fclkemizde, i\u00e7 ticaret hadlerinin tar\u0131m aleyhine geli\u015ftirilme\u00acsi suretiyle k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn adeta \u00fcretimden kopar\u0131larak k\u00f6y\u00fcn\u00acden kovuldu\u011fu vah\u015fi s\u00fcre\u00e7lere derhal son verilecek,
\nBu \u00e7er\u00e7evede, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici yap\u0131s\u0131, AB\u2019ye \u00fcye ve T\u00fcrkiye ko\u015fullar\u0131na benzer tar\u0131msal \u2013 k\u0131rsal yap\u0131lar ta\u015f\u0131yan Akdeniz \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi, \u00f6rg\u00fctlenme temelinde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticinin \u00fcretimden pazarlamaya kadar olan s\u00fcre\u00e7lerde, \u00f6rg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verimli \u2013 ras\u00acyonel \u00fcretim yap\u0131lar\u0131 ve tutumlar\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 sa\u011flana\u00accakt\u0131r.
\nK\u0131rsal \u2013 tar\u0131msal altyap\u0131 seferberli\u011fi yan\u0131nda, ortak maki\u00acne parklar\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve kullan\u0131m\u0131, tar\u0131msal enerji alan\u0131nda a\u00e7\u0131l\u0131mlar, ta\u015f\u0131ma ve enerji maliyetlerini en aza d\u00fc\u015f\u00fcrecek \u015fekilde k\u0131rsal – yerel \u2013 k\u00fc\u00e7\u00fck tar\u0131msal sanayi te\u00acsislerinde do\u011fayla dost s\u00fcre\u00e7lerde y\u00fcksek katma de\u011ferli i\u015fleme s\u00fcre\u00e7lerinin in\u015fas\u0131 hedeflenecek,
\nK\u0131rsal bar\u0131nma ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesi, par\u00e7al\u0131 ve \u00e7ok say\u0131daki k\u0131rsal yerle\u015fmeye sosyal devlerin temel hizmet\u00aclerinin etkinlikle g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesi; b\u00f6ylelikle k\u00f6ylerin bo\u015falma\u00acs\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi ve ya\u015fayan bir tar\u0131m ekonomisi ya\u00acp\u0131s\u0131 i\u00e7inde k\u0131rsal sosyolojinin ve k\u0131rsal peyzaj\u0131n korunarak geli\u015ftirilmesi temel hedefimiz olacak,
\nK\u0131rsal kalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flayacak politikalar\u0131n olu\u015fturulup uy\u00acgulanmas\u0131ndan, kurulacak K\u0131rsal D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve Tar\u0131msal Geli\u015fme Kurumu (KDTK) sorumlu olacak, KDTK kapsam\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019de her on k\u00f6yde hizmet \u00fcret\u00acmek \u00fczere \u00fclke genelinde toplam d\u00f6rt bin adet K\u0131rsal D\u00f6-n\u00fc\u015f\u00fcm Hizmet Birimleri (D\u00f6n\u00fc\u015fk\u0131r) Kurulacak, Do\u011fayla uyumlu ya\u015fama alanlar\u0131 olarak, D\u00d6N\u00dc\u015eKIR birimlerinin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerini ger\u00e7ekle\u015ftirecekleri EKO KENT\u2019ler olu\u015fturulacak; EKO KENT\u2019ler ayn\u0131 zamanda ya\u015fayan ekonomi ve geli\u015fen sosyolojik yap\u0131lar\u0131n mekan\u0131 olacaklard\u0131r.
\nTARIM SEKT\u00d6R\u00dcN\u00dcN ODA\u011eINDA, \u00dcRET\u0130C\u0130 YANINDA KENTL\u0130 T\u00dcKET\u0130C\u0130 DE BULUNMAK\u00acTADIR.
\nTar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00fcretim yan\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00fcretici refah\u0131 ile birlikte, t\u00fcketim yan\u0131n\u0131 olu\u015fturan kentli t\u00fcketicinin ya\u00acrarlar\u0131 da g\u00f6zetilecek,
\nBu \u00e7er\u00e7evede t\u00fcketicinin uygun fiyatl\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalara eri\u015fim hakk\u0131 korunacak ve g\u00f6zetilecek,
\nZirai m\u00fccadele ilac\u0131, hormon vb. girdilerin uygun doz, za\u00acman ve y\u00f6ntemlerde kullan\u0131lmamas\u0131 ile uygulama \u2013 hasat zaman\u0131 aras\u0131ndaki bekleme s\u00fcresine uyulmamas\u0131ndan kaynaklanan kal\u0131nt\u0131 sorunlar\u0131 mutlaka minimize edilecek,
\nBu tip \u00fcr\u00fcnlerin ruhsatland\u0131r\u0131lmas\u0131, sat\u0131\u015f\u0131, denetimi vb. kurallar \u00e7a\u011fda\u015f \u00fclkelerde \u00f6rneklerine benzer \u015fekilde ye\u00acniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak,
\n\u0130yi tar\u0131m uygulamalar\u0131 ile kontroll\u00fc \u00fcretim, etiketten geriye izlenebilirlik sistemleri kurulacak,
\nTar\u0131msal yay\u0131m ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri geli\u015ftirilecek,
\nKurallara uygun \u00fcretim desteklemenin bir \u00f6n ko\u015fulu sa\u00acy\u0131lacak, \u00fcreticinin bu gerekleri yerine getirebilmesi i\u00e7in tar\u0131msal dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri kamu taraf\u0131ndan destek\u00aclenecektir.
\nG\u0131dalar\u0131n, hammadde a\u015famas\u0131ndan ba\u015flayarak \u00fcretim, i\u015fleme, ambalajlama, depolama, nakliye, pazarlama, sat\u0131\u015f ve t\u00fcketim a\u015famalar\u0131nda g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve g\u0131dalar\u0131n uluslararas\u0131 standartlarda normlara ve hijyenik kurallara uymas\u0131 i\u00e7in \u00fclke genelinde gerekli kontrol me-kanizmalar\u0131 ve etkin denetim ko\u015fullar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecek, tar\u0131m \u00fcreticileri ve tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnleri i\u015fleyiciler bu konuda e\u011fitilecek, i\u015fletmelerin faaliyetleri bu ko\u015fullarda izne ba\u011f\u00aclanacakt\u0131r.
\nBu politikalar\u0131 kurgulamak, geli\u015ftirmek ve uygulamak \u00fcze\u00acre, Zirai M\u00fccadele Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve G\u0131da \u0130\u015fleri Ge\u00acnel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurulacakt\u0131r.
\n\u2022 TARIMA KORUMA, \u00c7\u0130FT\u00c7\u0130YE
\nDESTEK SA\u011eLANACAK
\nTar\u0131msal desteklemeler verimlilik, rekabet \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, \u00fcre\u00actim planlamas\u0131, kaliteli \u00fcretim, depolama \u2013 ambalajlama \u2013 ta\u015f\u0131ma \u2013 i\u015fleme \u2013 pazarlama s\u00fcre\u00e7lerinde etkinlik gibi somut hedeflere ula\u015fman\u0131n bir arac\u0131 olarak de\u011ferlendi\u00acrilecek,
\nPazara giri\u015f \u00f6nlemleri ile i\u00e7 piyasan\u0131n korunmas\u0131, i\u00e7 des\u00acteklerle \u00fcretimin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn y\u00fckseltilmesi ve ihracat te\u015fvikleri ile d\u0131\u015f pazarlara a\u00e7\u0131lman\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, ta\u00acr\u0131msal destekleme sisteminin temel unsurlar\u0131 olacak,
\nTar\u0131msal desteklemeler \u00fcr\u00fcn, \u00fcretim b\u00f6lgesi, verimlilik, k\u0131rsal kalk\u0131nma ama\u00e7lar\u0131 y\u00f6n\u00fcyle b\u00f6lgesel bazda ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131\u00aclarak uygulanacak,
\nTar\u0131msal destekleme uygulamalar\u0131 ve ama\u00e7 aras\u0131ndaki ba\u011f s\u00fcrekli sorgulanacak ve g\u00fcncellenecek,
\nTar\u0131msal desteklemenin temel esas\u0131, \u00fcreticiyi \u00fcretken k\u0131l\u00acmak suretiyle refah\u0131n\u0131 art\u0131rmak olacak,
\n\u00d6n\u00fcm\u00fczdeki on y\u0131ll\u0131k s\u00fcre boyunca her y\u0131l tar\u0131msal des\u00acteklemeye ayr\u0131lan kaynak Gayri Safi Milli Has\u0131la\u2019n\u0131n en az y\u00fczde 2\u2019si olacak, Tar\u0131msal destekler temel olarak fark \u00f6deme, telafi edici \u00f6deme, prim ve uygun i\u00e7erik ve bile\u015fimlerde do\u011frudan gelir \u00f6demesi esas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek,
\nNitelikli do\u011frudan gelir deste\u011finde verimlilik, \u00fcretim planlamas\u0131 ve b\u00f6lgesel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n g\u00f6zetilmesi hedefleri ama\u00e7lanacak,
\nDi\u011fer destekleme ara\u00e7lar\u0131nda ise arz a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131, gerekli durumlarda alternatif \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelinmesi, tar\u0131m\u00acsal yap\u0131n\u0131n modernize edilmesi, \u00fcretim \u2013 i\u015fleme \u2013 kalite sistemlerinin d\u00fczeyinin y\u00fckseltilmesi gibi hedefler s\u00f6z ko\u00acnusu olacak,
\nTar\u0131msal destekleme politikalar\u0131 kurulacak Tar\u0131msal Destek\u00acleme Kurumu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kurgulanacak ve uygulanacak,
\nTar\u0131msal desteklemeler ile ilgili olarak Tar\u0131msal Destekle\u00acme \u00c7er\u00e7eve Kanunu \u00e7\u0131kart\u0131lacakt\u0131r.
\nTar\u0131msal girdilerin ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla, tar\u0131msal \u00fcretimde kullan\u0131lan tohum, g\u00fcbre, mazot, tar\u0131m ilac\u0131 gibi girdilerin piyasalar\u0131 yeniden d\u00fczenlenecek,
\n\u00c7ift\u00e7inin kulland\u0131\u011f\u0131 mazottan \u00d6zel T\u00fcketim Vergisi kal\u00acd\u0131r\u0131lacak,
\n\u00c7ift\u00e7i, \u00fcretti\u011fi her \u00fcr\u00fcnden hak etti\u011fi bedeli ve primi zama\u00acn\u0131nda alacak, \u00fcr\u00fcn\u00fc elinde kalmayacak, bu s\u00fcrece Ziraat Odalar\u0131n\u0131n ve Kooperatif Birlikleri ile \u00dcretici Birliklerinin katk\u0131 ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011flanacak, Sebze Tohumu ve Sertifikal\u0131 Meyve Fidan\u0131 \u00fcreten \u00f6zel ku\u00acrulu\u015flar desteklenecek,
\nTar\u0131m Sigortalar\u0131 Kanunu de\u011fi\u015ftirilerek yoksul \u00e7ift\u00e7ilerin sigorta primlerinin tamam\u0131 devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lana\u00accak,
\nZiraat Bankas\u0131, sadece bitkisel \u00fcretim, hayvanc\u0131l\u0131k, bal\u0131k\u00ac\u00e7\u0131l\u0131k, ormanc\u0131l\u0131k ve g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcne y\u00f6nelik \u00fcreticilere ve tar\u0131msal sanayi i\u015fletmelerine hizmet sunan kamu ihtisas bankac\u0131l\u0131\u011f\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131na y\u00f6neltilecek,
\nTar\u0131msal kredilere uygulanan faiz oranlar\u0131n\u0131n \u00fcreticiye y\u00fck olmayacak d\u00fczeye \u00e7ekilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nToprak Mahsulleri Ofisi mali olanak, \u00f6rg\u00fctsel doku ve altyap\u0131 a\u00e7\u0131lar\u0131ndan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir al\u0131c\u0131 ve m\u00fcdahale kurulu\u015fu niteli\u011finde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak ve etkin bir al\u0131m poli\u00actikas\u0131yla devreye sokulacakt\u0131r.
\nS\u00d6ZLE\u015eMEL\u0130 \u00dcRET\u0130C\u0130L\u0130K YEN\u0130DEN
\nYAPILANDIRILACAKTIR.
\nS\u00f6zle\u015fmeli \u00dcreticilik ile talebe uygun \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131, teknoloji kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fcreticinin finans ve girdi sorununun azalt\u0131lmas\u0131, \u00fcr\u00fcnlere pazar ve fiyat g\u00fc-vencesi sa\u011flanmas\u0131 ama\u00e7lanacak,
\n\u00dcretici ve al\u0131c\u0131lar\u0131n hak ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 dengeli olarak koru\u00acyacak, yasal kurallara dayal\u0131 bir yap\u0131 olu\u015fturulacak, S\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretim yapan \u00e7ift\u00e7inin, g\u00f6n\u00fcll\u00fc kooperatifler \u00e7er\u00e7evesinde g\u00fc\u00e7lendirilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00c7\u0130FT\u00c7\u0130N\u0130N G\u0130RD\u0130LERE KOLAY VE
\nUCUZ ER\u0130\u015e\u0130M\u0130 SA\u011eLANACAK:
\nBa\u015fta tohum ve hayvansal \u00e7o\u011falt\u0131m materyalleri olmak \u00fczere, mazot, g\u00fcbre, tar\u0131m ilac\u0131, su, elektrik gibi \u00fcretimde kullan\u0131lan girdilerin \u00fcretim, da\u011f\u0131t\u0131m\/iletim ve y\u00f6netim or-ganizasyonlar\u0131nda kamusal i\u015flevlere \u00f6nem verilecek, he\u00acdef belirleyerek \u00f6zel sekt\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 desteklenecek,
\nGirdi piyasalar\u0131ndaki tekelle\u015fme, rekabet ilkeleri do\u011frultu\u00acsunda tasfiye edilecek, tar\u0131msal girdi piyasalar\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticilerin kolayca eri\u015febilecekleri yap\u0131da, \u00fcretim odakl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 sa\u011flanacak ve gerekli durumlarda tar\u0131msal gir\u00acdiye \u00f6zel destekler sa\u011flanacakt\u0131r.
\nPAZARLAMADA \u0130LER\u0130 ETK\u0130N
\nY\u00d6NTEMLER UYGULANACAK:
\n\u00dcretici ve t\u00fcketici yarar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan, arac\u0131lar\u0131n d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 pazarlama kanallar\u0131 kurulacak,
\nSertifikal\u0131 depoculuk ve Depo makbuzu sistemi yerle\u015fti\u00acrilerek, \u00fcreticinin \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc her an paraya \u00e7evirebilece\u011fi, teminat olarak kullanabilece\u011fi, sertifikal\u0131 depolarda depo\u00aclay\u0131p fiyat\u0131n en uygun oldu\u011fu zamanda satabilece\u011fi bir yap\u0131 kurulacak,
\nDepo makbuzu uygulamas\u0131yla, ayn\u0131 zamanda \u00fcreticinin k\u0131sa s\u00fcreli nakit ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanacak, kamunun \u00fczerindeki finansman y\u00fck\u00fc azalt\u0131lacak, sanayicinin gelecekte ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 standart tar\u0131msal hammaddeye ula\u015fmas\u0131 sa\u011fla\u00acnacak,
\nHal Yasas\u0131 \u00fcretici ve t\u00fcketici lehine yeniden d\u00fczenlene\u00accek, sistemde belediyelerin rol ve i\u015flevleri ile vergileme g\u00fc\u00e7leri g\u00f6zden ge\u00e7irilecek, sistemin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve laboratuarlar arc\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin kar\u015f\u0131lanmas\u0131 hedef al\u0131nacak,
\n\u00dclkemizin f\u0131nd\u0131k \u00fcretimindeki tekelci g\u00fcc\u00fc, \u00fcreticinin re\u00acfah\u0131na ve ulusal ihracat\u0131m\u0131za en \u00fcst d\u00fczeyde katk\u0131 sa\u011fla\u00acmaya y\u00f6nelik kullan\u0131lacak, F\u0131nd\u0131k Borsas\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de kurulmas\u0131 hedef al\u0131nacak, \u00fcreticinin yabanc\u0131 ithalat\u00e7\u0131lar\u0131n uzant\u0131lar\u0131 olan arac\u0131lara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve arac\u0131lar taraf\u0131n\u00acdan s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine son verilecektir.<\/p>\n
\u2022 TARIMDA \u00d6RG\u00dcTL\u00dcL\u00dcK VE KURUMSALLA\u015eMA DESTEKLENECEK
\nK\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiye y\u00f6nelik s\u00f6m\u00fcr\u00fc \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck ile a\u015f\u0131lacak, \u0130\u00e7 ticaret hadlerinin tar\u0131m aleyhine geli\u015ftirilmesi suretiyle k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn adeta \u00fcretimden kopar\u0131larak k\u00f6y\u00fcnden uzakla\u015f\u00acmaya mecbur k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre\u00e7lere derhal son verilecektir.
\nTar\u0131mda verimlili\u011fi engelleyen k\u00fc\u00e7\u00fck i\u015fletmelerin demok\u00acratik kooperatiflerde \u00f6rg\u00fctlenerek \u00fcr\u00fcn ve emek verimlili\u00ac\u011finin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6zendirilecek,
\nK\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretici yap\u0131s\u0131, \u00f6rg\u00fctlenme temelinde yeniden yap\u0131\u00acland\u0131r\u0131lacak, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticinin \u00fcretimden pazarlamaya ka\u00acdar olan s\u00fcre\u00e7lerde, \u00f6rg\u00fctleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verimli \u2013 rasyo\u00ac237
\nnel \u00fcretim yap\u0131s\u0131 ve tutumu olu\u015fturmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTar\u0131msal \u00dcretici Birliklerinin, AB Ortak Tar\u0131m Politikalar\u0131 kapsam\u0131ndaki desteklerin tar\u0131m\u0131m\u0131za aktar\u0131lmas\u0131na etkin\u00aclik kazand\u0131racak bir \u00fcretici \u00f6rg\u00fctlenmesini hedef almalar\u0131 \u00f6zendirilecektir.
\nDevletin ve kamu t\u00fczel ki\u015filerinin Tar\u0131m Sat\u0131\u015f Kooperatifle\u00acri ve Birliklerine mali destek sa\u011flamas\u0131n\u0131 engelleyen, koo\u00acperatifleri i\u015fleme s\u00fcre\u00e7lerinden d\u0131\u015flayan Tar\u0131m Sat\u0131\u015f Koo\u00acperatifleri ve Birlikleri Kanunu kald\u0131r\u0131lacak, bu kurumlar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmeleri ve geli\u015fmeleri desteklenecektir.
\nKooperatif ve Birliklerin depolama, so\u011futma ve ta\u015f\u0131ma sistemi kurmalar\u0131 desteklenerek, \u00f6zendirilecektir. Koope\u00acratif d\u0131\u015f\u0131ndaki, birlikler gibi \u00e7ift\u00e7i \u00f6rg\u00fctleri de desteklene\u00accektir.
\nTar\u0131m Kredi Kooperatiflerinin \u00e7ift\u00e7inin t\u00fcm girdi ihtiyac\u0131\u00acn\u0131 zaman\u0131nda ve uygun fiyatla kar\u015f\u0131lar duruma gelmeleri ama\u00e7lanacakt\u0131r.
\nHAYVANSAL \u00dcRET\u0130M \u00d6ZEL B\u0130R \u00d6NEMLE
\nDESTEKLENECEKT\u0130R.
\nHalk\u0131n protein a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve hayvansal \u00fcretimle u\u011fra\u015fan \u00fcreticilerin refah d\u00fczeylerinin y\u00fckseltilmesi i\u00e7in hayvanc\u0131l\u0131k \u00f6zel bir \u00f6nemle desteklenecek ve geli\u015ftirilecek,
\nMera ve ah\u0131r besicili\u011fi y\u00f6re ko\u015fullar\u0131 g\u00f6zetilerek, etkin ve s\u00fcreklilik i\u00e7inde desteklenecek; d\u00fc\u015f\u00fck faizli Besicilik Des\u00actek Kredisi uygulamas\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, Giderek artmakta olan k\u0131rm\u0131z\u0131 et a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u00ac\u011funca, koyun, ke\u00e7i ve manda gibi s\u0131\u011f\u0131r d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer kay-naklardan kar\u015f\u0131lanmas\u0131na y\u00f6nelik fenni besicilik de des\u00acteklenecek,
\nK\u00fcmes hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, ipek b\u00f6cek\u00e7ili\u011fi, ar\u0131c\u0131l\u0131k gibi faaliyet\u00acler ile hayvansal \u00fcr\u00fcnlere dayal\u0131 g\u0131da sanayinin geli\u015fmesi \u00f6zendirilecek, ar\u0131c\u0131l\u0131k ve bal ihracat\u0131 \u00f6zel te\u015fviklerle des\u00acteklenecek; tavuk\u00e7ulukta s\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretim d\u00fczene soku\u00aclacak, tavuk ihracat destekleri art\u0131r\u0131lacak,
\nCanl\u0131 hayvan, i\u015flenmi\u015f ve i\u015flenmemi\u015f et \u00fcr\u00fcnleri niteli\u011fin\u00acde yap\u0131lan ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k mutlaka \u00f6nlenerek, halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla oynamak pahas\u0131na elde edilen haks\u0131z kazanc\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00ac\u00e7ilecek,
\nEt veriminin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in etkin \u00f6nlemler al\u0131nacak, \u00fcreti\u00aclen etin hijyenik kalitesi standartlar d\u00fczeyine ula\u015ft\u0131r\u0131lacak;
\nDam\u0131zl\u0131k ve besi hayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik ah\u0131rlar\u0131n fenni ve hijyenik olmas\u0131 i\u00e7in gerekli denetim sa\u011flanacak,
\nHayvan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma \u00f6nlemleri, Uluslararas\u0131 Cenevre Anla\u015fmas\u0131 normlar\u0131 i\u00e7inde devlet sorumlulu\u011fu anlay\u0131\u015f\u0131yla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek, Hayvan Islah\u0131 Kanunu\u2019nun i\u015flerli\u011fi sa\u011fla\u00acnacak,
\nHayvan yeti\u015ftiricileri birlikleri desteklenecek,
\nHayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 tamamlana\u00accak; y\u00fcksek vas\u0131fl\u0131 k\u00fclt\u00fcr \u0131rklar\u0131n\u0131n soy k\u00fct\u00fc\u011f\u00fc ve verim ka\u00acy\u0131tlar\u0131n\u0131n tutulmas\u0131nda, \u00fcr\u00fcnlerin pazarlanmas\u0131nda g\u00f6rev \u00fcstlenecek Yeti\u015ftirici Birlikleri desteklenecektir.
\nHayvansal \u00fcretimin yo\u011fun oldu\u011fu y\u00f6relerimizde, merkezi k\u00f6ylerde s\u00fcrekli veteriner hekim ve teknisyen bar\u0131nd\u0131ran birimler olu\u015fturulacak,
\nHayvanc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde demokratik kooperatif\u00e7ili\u011fin geli\u015f\u00acmesi desteklenecek,
\nZiraat Bankas\u0131\u2019n\u0131n hayvanc\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6nelik faaliyetleri etkin\u00acle\u015ftirilecek,
\nHayvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131 Geli\u015ftirme Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurularak, hayvanc\u0131l\u0131k ile ilgili t\u00fcm uygulamalar tek merkezde topla\u00acnacak ve e\u015fg\u00fcd\u00fcmlenecektir.
\n\u2022 SU \u00dcR\u00dcNLER\u0130 POTANS\u0130YEL\u0130 \u00d6NEMLE DE\u00ac\u011eERLEND\u0130R\u0130LECEKT\u0130R.
\n\u00dclkemizin do\u011fal ko\u015fullar\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm olanaklardan yararlan\u0131larak, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir su \u00fcr\u00fcnleri politikas\u0131 olu\u015fturulacak,
\nDeniz, tatl\u0131 su ve k\u00fclt\u00fcr bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi hedef al\u0131nacak, a\u00e7\u0131k deniz bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6zendirilecek, bal\u0131k rezerv\u00aclerini koruyucu ve geli\u015ftirici \u00f6nlemler etkinle\u015ftirilecek,
\nBal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n, do\u011fal ya\u015fam\u0131 da dikkate alacak \u015fekilde yeti\u015ftiricilik ve avc\u0131l\u0131k olarak birlikte desteklenerek geli\u015fti\u00acrilmesi sa\u011flanacak, K\u00fclt\u00fcr bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 turizmi ve \u00e7evreyi engellemeyecek bi\u00e7im\u00acde desteklenecek, \u00e7a\u011fda\u015f \u00fclkelerin bu alandaki mevzuat ve uygulamalar\u0131 dikkate al\u0131nacakt\u0131r.
\nSekt\u00f6rde demokratik kooperatif\u00e7ili\u011fin geli\u015fmesi destekle\u00acnecek,
\nZiraat Bankas\u0131\u2019n\u0131n su \u00fcr\u00fcnleri kredi sistemi etkinle\u015ftirile\u00accek ve d\u00fczeyi y\u00fckseltilecek,
\nSu \u00dcr\u00fcnleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurularak, sekt\u00f6r\u00fcn t\u00fcm uygulamalar\u0131n\u0131n tek merkezden y\u00f6nlendirilmesi sa\u011flana\u00accakt\u0131r.
\nORMAN VE ORMAN K\u00d6YL\u00dcS\u00dc KORUNACAK, ORMAN \u0130\u015eLETMEC\u0130L\u0130\u011e\u0130 GEL\u0130\u015eT\u0130R\u0130LECEKT\u0130R.
\nOrmanlar\u0131n i\u00e7inde veya biti\u015fi\u011finde yerle\u015fmi\u015f olan orman k\u00f6yl\u00fclerinin kalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in B\u00f6lgesel Entegre K\u0131rsal Kalk\u0131nma ve Ormanc\u0131l\u0131k Projeleri geli\u015ftirilerek, s\u0131n\u0131rlar\u0131 belirlenecek orman alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve i\u015fletilmesi orman k\u00f6yl\u00fcs\u00fcne ve kooperatiflerine b\u0131rak\u0131lacak,
\nOrman alan\u0131 dahilindeki verimsiz alanlar ormanla\u015ft\u0131r\u0131la\u00acrak veya orman vasf\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f alanlar verimli tar\u0131msal faaliyetlere a\u00e7\u0131larak, y\u00f6re k\u00f6yl\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan veya koope\u00acratiflerce de\u011ferlendirilmeleri sa\u011flanacak,
\n2B arazilerinde tar\u0131m yapan k\u00f6yl\u00fcye \u00f6ncelik verilecek; ta\u00acr\u0131ma a\u00e7\u0131k 2\/B alanlar\u0131, \u00fcretim planlamas\u0131 ko\u015fullar\u0131na uy\u00acmalar\u0131 kayd\u0131yla \u00fczerinde tar\u0131m yapan orman k\u00f6yl\u00fcs\u00fcne, uzun s\u00fcreli ve bedelsiz olarak tahsis edilecektir.
\nOrman k\u00f6yl\u00fcleri devletle s\u00fcrekli daval\u0131 olma konumun\u00acdan kurtar\u0131lacakt\u0131r.
\nK\u00f6yl\u00fc, geliri kendisine b\u0131rak\u0131lan orman alanlar\u0131n\u0131, sorumlu kamu kurulu\u015fu yard\u0131m\u0131yla koruyacak; orman\u0131 korumayan orman alan\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lacakt\u0131r.
\nDevlet, ormanlar\u0131n korunup g\u00f6zetilmesinde, geli\u015ftirilme\u00acsinde ve yeni a\u011fa\u00e7land\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda, orman k\u00f6yl\u00fc\u00acleri ve kooperatifleriyle yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi ve dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olacakt\u0131r.
\nOrmanlar\u0131n korunmas\u0131nda, amenajman planlar\u0131 \u00e7er\u00e7eve\u00acsinde orman \u00fcr\u00fcn\u00fc \u00fcretiminde, tohum ve fidan \u00fcretimi, a\u011fa\u00e7land\u0131rma, erozyon kontrol\u00fc, rehabilitasyon ve orman i\u00e7i mera \u0131slah\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda orman k\u00f6yl\u00fclerinden yarar\u00aclan\u0131lacakt\u0131r.
\nOrman tahdit ve kadastro i\u015flemleri en k\u0131sa s\u00fcrede tamam\u00aclanacak, kadastro yanl\u0131\u015flar\u0131 d\u00fczeltilerek, orman vasf\u0131n\u0131 yi\u00actirmi\u015f olan topraklar\u0131n orada oturmakta olan \u00e7ift\u00e7inin kul\u00aclan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak,
\nKesin bir zorunluluk ve \u00f6nemli bir toplumsal veya eko\u00acnomik yarar olmad\u0131k\u00e7a ormanl\u0131k alanlar i\u00e7in izin ve tahsis verilmeyecek, sosyo-ekonomik \u00f6nlemler al\u0131narak orman\u00acdan usuls\u00fcz yararlanman\u0131n ve her t\u00fcrl\u00fc i\u015fgalin \u00f6n\u00fcne ge\u00ac\u00e7ilecek, Ormanc\u0131l\u0131kla ilgili kamu kurulu\u015fu, \u00e7a\u011fda\u015f y\u00f6netime, ileri teknolojik olanaklara, gelirlerini art\u0131rabilen, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilen, kaynaklar\u0131 etkin ve verimli de\u011ferlendi\u00acrebilen bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nENERJ\u0130 VE DO\u011eAL KAYNAKLAR ULUSAL ENERJ\u0130 POL\u0130T\u0130KASI
\nUlusal Enerji Politikam\u0131z\u0131n temel amac\u0131 enerjinin geli\u015fme ve refah\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda belirleyici konumunun bilinciyle, enerji talebinin ulusal kaynaklara \u00f6ncelik verilerek yeterli, kaliteli, kesintisiz, ekonomik ve \u00e7evreye duyarl\u0131 bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmas\u0131, bu ama\u00e7la her t\u00fcrl\u00fc teknik ve teknolojinin kullan\u0131lmas\u0131 ve geli\u015ftirilmesidir.
\nUzun vadeli ulusal enerji tedarik sunum plan\u0131 ha\u00acz\u0131rlanacak: Enerji \u00fcretimi ve tedari\u011finde yeterlilik, ulusal kaynaklar\u0131m\u0131za \u00f6ncelik temel politika olacak, Uzun Vadeli Ulusal Enerji Tedarik Plan\u0131 geli\u015ftirilerek, uygulamaya ko\u00acnulacakt\u0131r.
\nUlusal kaynaklara \u00f6ncelik: Enerji talebinin, kesintisiz ve kaliteli olarak kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda, ba\u015fta yurti\u00e7i hidrolik ve k\u00f6\u00acm\u00fcr kaynaklar ile, jeotermal, g\u00fcne\u015f, r\u00fczgar enerjisi, biyo\u00ack\u00fctle gibi yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fck oranlarda yararlan\u0131lacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin kendi kaynaklar\u0131n\u0131 en verimli \u015fekilde de\u011ferlendirmesi ve i\u015fletebilmesi sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\nEnerji sekt\u00f6r\u00fcnde stratejik planlama: Enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00acde \u00fcretim, iletim, da\u011f\u0131t\u0131m, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve depolama alanla\u00acr\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc yat\u0131r\u0131m faaliyetleri b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u201cStratejik Planlama\u201d anlay\u0131\u015f\u0131yla ele al\u0131nacak ve \u201cEnerji Sekt\u00f6r\u00fc Ana Plan\u0131\u201d haz\u0131rlanacakt\u0131r. Ulusal enerji politikalar\u0131;
\nGeli\u015fmenin, sanayile\u015fmenin ve kentle\u015fmenin yarataca\u011f\u0131 enerji talebini her d\u00f6nemde, yeterli miktar ve kalitede, ucuz ve g\u00fcvenilir ko\u015fullarda, \u00fclke ve kullan\u0131c\u0131 i\u00e7in en eko\u00acnomik \u015fekilde, do\u011fay\u0131 tahrip etmeden, \u00e7evre dostu anla\u00acy\u0131\u015fla kesintisiz olarak kar\u015f\u0131layacak,
\nKaynak ve temin yeri a\u00e7\u0131s\u0131ndan, dengeyi, \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve ve\u00acrimlili\u011fi g\u00f6zetecek,
\nD\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 asgari seviyeye indirecek a\u015f\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131n\u00acdan, teknoloji ve arz \u00e7e\u015fitlendirilmesine olanak tan\u0131yan, g\u00fcvenilir bir enerji arz yap\u0131s\u0131 olu\u015fturacak, yeterli yede\u011fe sahip, g\u00fcvenilir, entegre bir sistemi \u00f6ng\u00f6recek,
\nHer t\u00fcrl\u00fc teknoloji ve kayna\u011f\u0131 de\u011ferlendirecek, alternatif yat\u0131r\u0131m ve finansman modellerini hayata ge\u00e7irecek,
\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma ilkelerini g\u00f6zetecek bir anlay\u0131\u015fla kamu otoritesi eliyle olu\u015fturulacak ve k\u0131sa, orta, uzun va\u00acdeli sunum planlar\u0131 ile desteklenecektir.
\nSekt\u00f6rde ulusal \u00e7\u0131kar ve kamu yarar\u0131 egemen k\u0131l\u0131na\u00accak: Sosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n bir gere\u011fi olarak enerji\u00acnin kamu hizmeti niteli\u011fi d\u00fczenlemelere ve uygulamalara yans\u0131t\u0131lacakt\u0131r. Enerji konusunda, d\u0131\u015f d\u00fcnya ile ili\u015fkilerde ulusal \u00e7\u0131kar; i\u00e7 piyasa d\u00fczenlemelerinde de kamu yarar\u0131 ile ekonomik ve teknolojik etkinli\u011fi \u00f6n planda tutan bir an\u00aclay\u0131\u015f temel al\u0131nacakt\u0131r. Devletin d\u00fczenleyici fonksiyonlar\u0131 ile rekabet ortam\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi aras\u0131ndaki denge g\u00f6zetilecek; enerjinin d\u00fc\u00ac\u015f\u00fck fiyatlarla, kolay ula\u015f\u0131labilir olmas\u0131, arz g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla kamu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nT\u00fcm bu ko\u015fullar\u0131n yerine getirilmesi ve politikalar\u0131n uy\u00acgulanmas\u0131na ra\u011fmen, enerji arz\u0131nda k\u0131sa ve orta vadede do\u011fabilecek yetersizlikleri \u00f6nlemek amac\u0131yla, zorunluluk durumunda, d\u0131\u015f kaynaklardan beslenecek tesislerin dev\u00acreye sokulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00dcretimden t\u00fcketime kadar b\u00fct\u00fcn a\u015famalarda, enerji kay\u00acnaklar\u0131n\u0131n uygun teknolojilerle, verimli ve ekonomik \u015fekil\u00acde kullan\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak, \u00e7evre dostu temiz enerji ve enerji tasarrufuna y\u00f6nelik projeler desteklenecektir.
\nKamunun yan\u0131 s\u0131ra \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn de, Enerji Sekt\u00f6r\u00fc Ana Plan\u0131\u201d \u00e7er\u00e7evesinde do\u011fru finansman modelleriyle reka\u00acbet ortam\u0131nda enerji \u00fcretimine kat\u0131lmas\u0131 \u00f6zendirilecektir.
\nKaynak \u00e7e\u015fitlili\u011fini ve arz g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak amac\u0131yla orta vadede, elektrik enerjisi \u00fcretimi i\u00e7inde do\u011fal gaz\u0131n pay\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclmesi hedef al\u0131nacak, do\u011fal gaz yak\u0131tl\u0131 yeni projeler bu anlay\u0131\u015fla de\u011ferlendirilecektir.
\nElektrik enerjisinde puant y\u00fck ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda pompaj depolamal\u0131 hidrolik santrallerden yararlan\u0131lmas\u0131 Enerji Sekt\u00f6r\u00fc Ana Plan\u0131 kapsam\u0131 i\u00e7ine al\u0131narak de\u011ferlen-dirilecektir.
\nEnerji piyasalar\u0131nda toplumsal refah\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00acc\u0131yla rekabetin tesis ve korunmas\u0131na \u00f6nem verilecektir. Enerji sekt\u00f6r\u00fcnde bilgiye ula\u015f\u0131m \u015feffafla\u015ft\u0131r\u0131lacak; piyasada h\u00e2kim \u015firketlerin konumlar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcye kullanmalar\u0131 \u00f6nlenecek, t\u00fcketiciler de piyasa oyuncular\u0131 olarak piyasa organizasyonuna dahil edilecektir.
\nM\u0130LL\u0130 ENERJ\u0130 KURULU (MEK) olu\u015fturulacakt\u0131r. Ulus\u00aclararas\u0131 enerji politikalar\u0131n\u0131n ve enerji fiyatlar\u0131n\u0131n geli\u015fim e\u011filimlerinin izlenmesi, ulusal g\u00fcvenlik kavramlar\u0131n\u0131n ve d\u0131\u015f ili\u015fkilerin bu geli\u015fmelerle ili\u015fkilendirilmesi gibi konu\u00aclarda ortak politika \u00f6nerileri sunacak Cumhurba\u015fkan\u0131na ba\u011fl\u0131 Milli Enerji Kurulu olu\u015fturulacakt\u0131r.
\n\u00dclkemizin enerji k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olma \u00f6zelli\u011fi de\u011ferlendiri\u00aclecek: \u00dclkemizin, Avrupa ile Orta Asya, Kafkaslar ve Orta Do\u011fu \u00fclkeleri aras\u0131nda bir enerji k\u00f6pr\u00fcs\u00fc ve terminali ol\u00acmas\u0131 i\u00e7in jeopolitik ve ekonomik \u00e7\u0131karlar\u0131 birlikte de\u011fer\u00aclendiren b\u00fct\u00fcnc\u00fcl stratejiler uygulamaya konulacak, \u00fclke-mizin jeo-stratejik konumu ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131za en uygun \u015fekilde de\u011ferlendirilecektir. T\u00fcrkiye \u00fczerinden ge\u00e7ecek petrol ve do\u011fal gaz boru hatlar\u0131yla ilgili uluslararas\u0131 ant\u00acla\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken \u00fclkemizin enerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lan\u00acmas\u0131 \u00f6ncelikle g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulacakt\u0131r.
\nKamu elektrik sekt\u00f6r\u00fc yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Elektrik enerjisinin \u00fcretim, iletim ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda faaliyet g\u00f6steren kamu \u015firketleri, y\u00f6netim ve yat\u0131r\u0131m planlamala\u00acr\u0131nda e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve tasarrufun sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla b\u00fct\u00fcn\u00acc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nE\u00dcA\u015e, TEDA\u015e, TETA\u015e gibi mevcut kurulu\u015flar faaliyetlerin\u00acde ve y\u00f6netimlerinde \u00f6zerk olacaklard\u0131r. Kamu ve \u00f6zel kesim \u00fcretim \u015firketlerinin b\u00fcy\u00fck m\u00fc\u015fterile\u00acrin d\u0131\u015f\u0131nda sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131 toptan ve perakende sat\u0131\u015f \u015firketleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile yapmalar\u0131 esas al\u0131nacakt\u0131r.
\nKamu ve \u00f6zel \u00fcretim \u015firketleri iletim ve da\u011f\u0131t\u0131m \u015firketleri ile hi\u00e7bir \u015fekilde ortakl\u0131k kuramayacaklard\u0131r.
\nKamu \u00f6zel i\u015fbirli\u011fine dayal\u0131 santrallerde kurumsal ve y\u00f6\u00acnetsel hakimiyetin kamuda olmas\u0131 ko\u015fulu aranacakt\u0131r.
\nDo\u011fal tekel olan kamu iletim kurulu\u015fu TE\u0130A\u015e kamu kuru\u00aclu\u015fu olma vasf\u0131n\u0131 koruyacakt\u0131r.
\nDenge Uygulama Y\u00f6netmeli\u011fi (DUY) yeniden d\u00fczenle\u00acnecek, \u00fcreticiler \u00fcretimlerinin en fazla y\u00fczde 25\u2019ini spot piyasada satabileceklerdir. \u0130halelerde \u00e7oklu fiyat uygula\u00acmas\u0131na esas olacakt\u0131r.
\nKamu ve \u00f6zel \u015firketler EPDK\u2019dan lisans almak \u015fart\u0131 ile da\u00ac\u011f\u0131t\u0131m hizmeti yapabileceklerdir.
\nEnerji piyasas\u0131n\u0131 d\u00fczenleme ve denetleme rejimi etkin ve i\u015flevsel bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacak ve Enerji Piyasas\u0131 Denet\u00acleme Kurulu (EPDK) yeniden d\u00fczenlenecektir.
\nB\u00fcy\u00fck depolamal\u0131 hidrolik santralleri kamu i\u015flete\u00accek: Elektrik piyasas\u0131nda serbestle\u015fme tam olarak ger\u00e7ek\u00acle\u015fmeden sekt\u00f6rde herhangi bir \u00f6zelle\u015ftirme giri\u015fiminde bulunulmayacakt\u0131r. B\u00fcy\u00fck depolamal\u0131 hidroelektrik sant\u00acraller kesinlikle \u00f6zelle\u015ftirme kapsam\u0131na al\u0131nmayacak, arz g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in kamunun elindeki santrallerin \u00f6ncelikli olarak i\u015fletilmesi planlanacakt\u0131r. Elektrik \u00dcretim A.\u015e\u2019nin (E\u00dcA\u015e), piyasada \u00f6zel \u00fcretim \u015firketleri ile e\u015fit \u015fart-larda yeralmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDS\u0130 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve aktif yap\u0131ya kavu\u015fturulacak: Devlet Su \u0130\u015fleri (DS\u0130) \u00f6zerk bir kurum haline getirilecek, tar\u0131msal su\u00aclama enerji \u00fcretiminde kullan\u0131lan su kaynaklar\u0131 ve i\u00e7me suyu kaynaklar\u0131n\u0131n enerji \u00e7evre ve tar\u0131m bakanl\u0131\u011f\u0131 ile en\u00actegre planlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak etkin bir yap\u0131ya kavu\u015ftu\u00acrulacakt\u0131r. DS\u0130\u2019nin yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engeller kald\u0131r\u0131lacak rezerv barajlar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in yeni bir strateji belirlenecektir. Hidrolik kaynak yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zlan\u00acd\u0131rmak i\u00e7in, \u201csu kullan\u0131m hakk\u0131\u201d anla\u015fmalar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131racak \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r. Su kullan\u0131m anla\u015fma\u00aclar\u0131ndan elde edilen gelirler enerji, sulama ve i\u00e7mesuyu yat\u0131r\u0131mlar\u0131nda kullan\u0131lacakt\u0131r.
\nN\u00dcKLEER ENERJ\u0130 D\u00dcZENLEME KURULU (NEDK)
\nKurul n\u00fckleer enerjinin her t\u00fcr ithalat ve yat\u0131r\u0131m faaliyetle\u00acrini koordine edecek, izne ba\u011flayacakt\u0131r.
\nN\u00fckleer enerjiye kategorik olarak kar\u015f\u0131 olunmayacak, an\u00accak y\u0131llard\u0131r de\u011ferlendirmesi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen n\u00fckleer santral projelerinin nihai karar\u0131ndan \u00f6nce n\u00fckleer at\u0131klar\u0131n g\u00fc\u00acvenli bir \u015fekilde saklanmas\u0131 sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc dikkate al\u0131\u00acnacakt\u0131r.
\nEnerji arz g\u00fcvenli\u011finin art\u0131r\u0131lmas\u0131 kaynak \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve n\u00fck\u00acleer disipline al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019de n\u00fckleer ARGE faaliyetlerine \u00f6nem verecek, yak\u0131t ve at\u0131k teknoloji\u00acleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan her t\u00fcr akademik ve uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fine gidilecektir.
\nT\u00fcrkiye atom enerjisi kurumu (TAEK) yeniden ya\u00acp\u0131land\u0131r\u0131lacak: TAEK, denetilemeye odaklanacak, bu ama\u00e7la denetim ve e\u011fitim g\u00f6revleri birbirinden ayr\u0131lacak \u015fekilde yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nBota\u015f yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak: BOTA\u015e\u2019\u0131n ithalat s\u0131n\u0131r\u00aclamas\u0131 kald\u0131r\u0131lacak, ger\u00e7ekle\u015fmeyen kontrat devirleri iptal edilecek, BOTA\u015e\u2019\u0131n yurti\u00e7ine getirdi\u011fi gazdan miktar devri yap\u0131labilecektir. Bu kapsamda;
\nDo\u011fal gazla ilgili kurumlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 \u015feffafla\u015ft\u0131r\u0131lacak, bilgilerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, herkes\u00e7e eri\u015filebilir ve kullan\u0131la\u00acbilir olmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Do\u011fal gaz temin politikalar\u0131n\u0131n belirlenmesinin her a\u015famas\u0131nda \u015feffafl\u0131k sa\u011flanacak, ka\u00acmuoyu bilgilendirilecek,
\nDo\u011fal gazda tek bir \u00fclkeye ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6\u00acnelik \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fclecek, arz kaynaklar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlendi\u00acrilmesi hedef al\u0131nacak,
\nBu kapsamda BOTA\u015e\u2019\u0131n; Nabucco gibi uluslararas\u0131 proje\u00aclerde yer alabilmesi, fazla gaz arz\u0131n\u0131 Yunanistan \u00fczerinden \u0130talya\u2019ya, Bulgaristan, Romanya Macaristan, Avusturya \u00fczerinden Orta Avrupa\u2019ya ula\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00f6ng\u00f6ren projeleri y\u00fcr\u00fctmesi desteklenecektir.
\nYenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 geli\u015ftirilecek: \u00dclkemi\u00aczin jeotermal, g\u00fcne\u015f, r\u00fczgar enerjisi, biok\u00fctle gibi yeni\u00aclenebilir enerji potansiyelinin h\u0131zla de\u011ferlendirilmesi des\u00acteklenecektir. Bu kapsamda;
\nAB\u2019nin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131 kullan\u0131m oranlar\u0131na ula\u015fabilmek i\u00e7in politikalar ya\u015fama ge\u00e7irilecektir.
\nG\u00fcne\u015f enerjisi santrallerinin yap\u0131m\u0131 ile iklimlendirme ve so\u011futma sistemlerinde g\u00fcne\u015f enerjisi kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in yeni sistemlerin geli\u015ftirilmesi \u00f6zendirilecek,
\nEnerjinin verimli kullan\u0131lmas\u0131na \u00f6nem verilecek: Enerji verimlili\u011fi, enerji politikas\u0131n\u0131n vazge\u00e7ilmez ve \u00f6tele\u00acnemez bir unsuru olarak ele al\u0131nacakt\u0131r. Enerjinin verimli kullan\u0131lmas\u0131, b\u00fct\u00fcn iktisadi sekt\u00f6rleri ilgilendiren entegre bir yakla\u015f\u0131m\u0131n egemen k\u0131l\u0131nmas\u0131yla sa\u011flanacakt\u0131r. Sanayi\u00acde, ula\u015f\u0131mda ve bina sekt\u00f6rlerinde enerjinin daha verimli kullan\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik eylem planlar\u0131 geli\u015ftirilecek ve ey\u00aclem plan\u0131 hedeflerine ula\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gereken kaynak ay\u00acr\u0131lacakt\u0131r. Sanayide buhar ve elektri\u011fin birlikte \u00fcretilmesi te\u015fvik edilecektir.
\nHalk\u0131n \u0131s\u0131nma ihtiyac\u0131 ko\u015fulsuz sa\u011flanacak: Halk\u0131n \u0131s\u0131nma ihtiyac\u0131 i\u00e7in gerekli enerji kaynaklar\u0131 ekonomik ko\u00ac\u015fullarda, zaman\u0131nda ve yeterince sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEnerji ekipmanlar\u0131 \u00fcretimi sanayi desteklenecek: Santral t\u00fcrbinleri, g\u00fcne\u015f kollekt\u00f6rleri ve panel \u00fcretimleri ile r\u00fczgar enerjisi t\u00fcrbinlerinin imalat\u0131 gibi sanayi \u00fcretimi \u00f6zendirilecek, yerli ekipman kullan\u0131lacak projelere \u00f6ncelik tan\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
MADENLER VE DO\u011eAL KAYNAKLAR
\nCHP, do\u011fal kaynaklar\u0131n, madenlerin ve su kaynaklar\u0131n\u0131n ulusal \u00e7\u0131karlar ve toplum yarar\u0131na, ekonomik kriterler ve \u00e7evreye duyarl\u0131l\u0131k ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde, en rasyonel ve ve\u00acrimli \u015fekilde de\u011ferlendirilmesini sa\u011flayacakt\u0131r Bu \u00e7er\u00e7e\u00acvede;
\nMadencilikte ulusal politika: Madencilik sekt\u00f6r\u00fcndeki yabanc\u0131la\u015fma s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lacak, do\u011fal kaynaklar\u0131m\u0131za sa\u00achip \u00e7\u0131k\u0131larak, kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde ciddi, tutarl\u0131 bir ulusal madencilik politikas\u0131 hayata ge\u00e7irilecek\u00actir. Madencilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn t\u00fcm alt sekt\u00f6rlerinde \u00fcretimi artt\u0131rmay\u0131 ve sekt\u00f6r\u00fcn \u00fclke sanayisi ile entegrasyonunu sa\u011flamay\u0131 hedefleyen k\u0131sa, orta ve uzun d\u00f6nemli stratejik planlar \u201cUlusal Madencilik Politikas\u0131\u201d temelinde geli\u015ftiri\u00aclerek uygulanacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7evede, sanayi sekt\u00f6rleri ile entegre \u00e7al\u0131\u015facak kamu ya da \u00f6zel madencilik projeleri, \u00f6ncelikle te\u015fvik edilecektir. Politikalar\u0131n yap\u0131m\u0131na ve uygu\u00aclamas\u0131na konu ile ilgili taraflar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMadencilikte at\u0131l\u0131m sa\u011flanacak: Do\u011fal kaynaklar\u0131m\u0131\u00acz\u0131n aranmas\u0131, \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve \u00fcretimlerinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na h\u0131z verilecek, sekt\u00f6rde yat\u0131r\u0131mlar\u0131n, haz\u0131rlanacak ulusal ma\u00acdencilik sekt\u00f6r\u00fc planlar\u0131yla uyumlu olmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6ste\u00acrilecek, teknolojik de\u011fi\u015fimin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli \u00f6zen\u00acdirici \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nMadencilikte toplula\u015ft\u0131rma sa\u011flanacakt\u0131r: K\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00ac\u00e7ekli maden sahalar\u0131ndaki maden \u00fcretimleri toplula\u015ft\u0131ra\u00acrak ekonomiye kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nMaden aramac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda derin sondajlara ge\u00e7ilecektir: Baz\u0131 te\u015fvik mekanizmalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirimesi ile derin son\u00acdajl\u0131 maden aramalar\u0131 \u00f6zendirilecektir.
\nMaden arama ve yat\u0131r\u0131m izinlerine etkin denetim: Madencilikte arama ve yat\u0131r\u0131m izinlerinin \u00f6n\u00fcndeki b\u00fcrok\u00acratik engeller kald\u0131r\u0131lacak, s\u00fcre\u00e7te saydaml\u0131k sa\u011flanacak, sekt\u00f6rde etkin ve \u00f6zerk bir kamu denetimi uygulanacak, maden sahalar\u0131 i\u00e7in verilen ruhsatlarda yer alan i\u015fletmeye ge\u00e7i\u015f s\u00fcrelerine uyulacak, s\u00fcresinde i\u015fletmeye ge\u00e7meyen madenlerin ruhsatlar\u0131 iptal edilecektir. Ruhsat ticareti ve spek\u00fclasyonlar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi bak\u0131m\u0131ndan madencilik ya\u00acpacak ger\u00e7ek ve t\u00fczel ki\u015filerde teknik ve mali yeterlilik ara\u00acnacakt\u0131r. Arama faaliyetleri,kamu denetiminde ve mutlaka rasyonel bir stratejik plan \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir.
\nMadencilik sekt\u00f6r\u00fcnde pazar ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yeniden ele al\u0131nacakt\u0131r: Gerek mevcut gerekse geli\u015fen pazarla\u00acr\u0131n yak\u0131ndan takip edilerek de\u011fi\u015fikliklere uygun stratejiler belirlenecektir.
\nMadencilik sekt\u00f6r\u00fcnde insan kaynaklar\u0131 geli\u015ftirile\u00accektir: Madencilik sekt\u00f6r\u00fcndeki e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim konu\u00acsu yeniden ele al\u0131nacak, Sekt\u00f6r\u00fcn gereksinim ve beklenti\u00acleri g\u00f6zetilerek ve \u00fcretime y\u00f6nelik e\u011fitim esas al\u0131nacakt\u0131r.
\nMadencilik sekt\u00f6r\u00fcnde, \u00e7evre dostu teknoloji ve y\u00f6ntemlerin kullan\u0131lacakt\u0131r: Madencilik s\u00fcre\u00e7lerinde ya da sonras\u0131nda \u00e7evrenin korunmas\u0131na ya da yenilenme\u00acsine y\u00f6nelik \u00f6nlemlerin al\u0131nacakt\u0131r.
\nYerel halk\u0131n onay\u0131n\u0131 almam\u0131\u015f hi\u00e7bir ekonomik giri\u00ac\u015fimin \u00fclkeye yarar getirmesi beklenemez: Madencilik sekt\u00f6r\u00fcne ili\u015fkin al\u0131nacak kararlarda ilgili y\u00f6re halk\u0131n\u0131n da kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMTA yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak: MTA\u2019n\u0131n etkin ve \u00f6zerk bir yap\u0131 i\u00e7inde arama faaliyetleri yapabilmesi, kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fbirli\u011fi ile uluslararas\u0131 arama faaliyetini y\u00fcr\u00fctebile\u00accek bir yap\u0131ya kavu\u015fturulmas\u0131 sa\u011flanacak,
\nT\u00fcrkiye k\u00f6m\u00fcr i\u015fletmeleri (TK\u0130) yeniden yap\u0131land\u0131\u00acr\u0131lacak: TK\u0130 etkin, \u00f6zerk yap\u0131ya kavu\u015fturulacak, kamuya ait k\u00f6m\u00fcr arama ve i\u015fletme sisteminin TK\u0130 alt\u0131nda \u00f6rg\u00fct\u00aclenmesi yeniden sa\u011flanacak, TK\u0130, ara\u015ft\u0131rma, \u00fcretim ve \u00fcr\u00fcn i\u015fleme faaliyetlerinde bulunabilecek, bunun i\u00e7in yerli ve yabanc\u0131 sermaye ile ortakl\u0131k tesis edebilecek bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacak,
\nTK\u0130\u2019ye uluslararas\u0131 normlarda labaratuar \u015fartlar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r: TK\u0130\u2019nin uluslararas\u0131 ve AB normlar\u0131 i\u00e7inde akredite olan kamu otoritesinden k\u00f6m\u00fcr analiz haz\u0131rlama labaratuarlar\u0131 kurulacakt\u0131r.
\nLinyitte yeni teknolojiler uygulanacak: Linyitlerimizin gazla\u015ft\u0131rma yoluyla de\u011ferlendirilmesi i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmalar h\u0131zland\u0131r\u0131lacak, yurt d\u0131\u015f\u0131nda uygulanmakta olan teknoloji\u00aclerin \u00fclkemize uyum olanaklar\u0131 de\u011ferlendirilecektir.
\nYer alt\u0131 zenginliklerinin hammadde olarak ihrac\u0131 yerine madenlerin i\u015flendikten sonra ihrac\u0131n\u0131 \u00f6zendirecek \u00f6n\u00aclemler al\u0131nacakt\u0131r. Yer alt\u0131 zenginliklerimiz i\u015fletilirken \u00e7evresel tahribat\u0131 \u00f6nleyecek tedbirler al\u0131nacak ve titizlik\u00acle uygulanacakt\u0131r.
\nBor enstit\u00fcs\u00fc yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak: Enstit\u00fc, sa\u00acdece yay\u0131n \u00fcreten bir yap\u0131dan kurtar\u0131larak, ciddi bir ara\u015f\u00act\u0131rma merkezi, teknolojik yat\u0131r\u0131m ve \u00fcretim faaliyetlerinde bulunabilecek, yerli ve yabanc\u0131 sermaye ile i\u015fbirli\u011fi yapa\u00acbilecek bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nBor ve toryum gibi \u00fclkemizin yeralt\u0131 zenginli\u011fini olu\u015fturan do\u011fal kaynaklar\u0131n hidrojenin enerji \u00fcretiminde kullan\u0131m\u0131 konusunda, d\u00fcnyada h\u0131zla geli\u015fmekte olan ileri teknoloji\u00aclerin ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p geli\u015ftirilmesi ve \u00fclkemize aktar\u0131m\u0131 i\u00e7in ulu\u00acsal bir strateji olu\u015fturulacak,
\nT\u00fcrkiye borda d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nder \u00fclkesi konumuna ta\u015f\u0131na\u00accak, ba\u015fta bor olmak \u00fczere maden kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcreti\u00acminde olabildi\u011fince nihai \u00fcr\u00fcne y\u00f6nelerek, daha y\u00fcksek katma de\u011ferli ihracat yap\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nHIZLI, G\u00dcVENL\u0130, EKONOM\u0130K, \u00c7A\u011eDA\u015e
\nULA\u015eIM
\n\u00d6NCEL\u0130KL\u0130 HEDEF\u0130M\u0130Z PLANLI VE DENGEL\u0130 B\u0130R ULA\u015eIM S\u0130STEM\u0130N\u0130 KURMAKTIR
\nUla\u015ft\u0131rma sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn eksikliklerinin giderilmesi, tekno\u00aclojik geli\u015fimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi, ula\u015ft\u0131rma altyap\u0131s\u0131n\u0131n toplu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011fa \u00f6ncelik verilerek tamamlanmas\u0131 \u00f6ncelikli hedefimizdir. Bu anlay\u0131\u015fla;
\nUlusal ula\u015f\u0131m master plan\u0131 yap\u0131lacak: Kara, deniz, hava ve demiryolu ula\u015f\u0131m a\u011flar\u0131nda dengeli, etkin, verimli bir planlama, e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve y\u00f6nlendirme ger\u00e7ekle\u015ftirile\u00accektir. Toplumsal ve ekonomik \u00f6nceliklerimize, ihtiya\u00e7lara, ula\u015f\u0131m sistemlerindeki geli\u015fmelere g\u00f6re yeni bir \u201cUlusal Ula\u015f\u0131m Master Plan\u0131\u201d yap\u0131lacak; t\u00fcm yeni yat\u0131r\u0131mlar bu plan b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde uygulanacakt\u0131r. Bu kapsam\u00acda;
\nUla\u015ft\u0131rmada \u00e7a\u011fda\u015f, etkin bir yap\u0131lanma ger\u00e7ekle\u015ftirile\u00accek, ula\u015ft\u0131rma sisteminin, dengeli, h\u0131zl\u0131, g\u00fcvenilir, ekono\u00acmik, kolay eri\u015filebilir ve \u00e7evreye duyarl\u0131 bir anlay\u0131\u015fla geli\u015f\u00acmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nSekt\u00f6rle ilgili t\u00fcm kurum ve kurulu\u015flar aras\u0131nda e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve i\u015fbirli\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTrafik kazalar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 i\u00e7in karayolu alt yap\u0131s\u0131 iyile\u015fti\u00acrilecek, etkin denetim ve gerekli e\u011fitim ger\u00e7ekle\u015ftirilecek\u00actir.
\nYurti\u00e7i yolcu ta\u015f\u0131malar\u0131nda havayolu ve demiryolu ula\u015f\u00act\u0131rmas\u0131n\u0131n, yurti\u00e7i y\u00fck ta\u015f\u0131malar\u0131nda ise demiryolu, de\u00acnizyolu ve boru hatt\u0131 ula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n pay\u0131 artt\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131kta karayolu ula\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n toplamdaki pay\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nHer kent merkezine ve \u00f6nemli turizm merkezlerine hava ula\u015f\u0131m\u0131 sa\u011flanacak ve bu konudaki altyap\u0131 yetersizlikleri h\u0131zla giderilecektir. \u00d6nemli sanayi ve turizm merkezleri\u00acmizin yurt d\u0131\u015f\u0131 u\u00e7ak ba\u011flant\u0131s\u0131 \u00f6ncelikle temin edilecektir.
\nKara ve demiryollar\u0131nda tehlikeli madde ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131 disip\u00aclin alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r.
\nHer k\u00f6ye, her stratejik noktaya g\u00fcvenli ve ekono\u00acmik ula\u015f\u0131m: \u00dclkemizin her k\u00f6y\u00fcne ve beldesine, her mevsim g\u00fcvenli bir \u015fekilde ula\u015f\u0131labilmesini sa\u011flayacak karayolu a\u011f\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131na \u00f6ncelik verilecektir. Ka\u00acrayolu \u015febekesi uluslararas\u0131 standartlara kavu\u015fturulacak, \u00fclkenin geli\u015fme akslar\u0131 ve merkezleri yurtd\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f kap\u0131la\u00acr\u0131na ekspres yollarla ba\u011flanacakt\u0131r. B\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f yol yap\u0131m\u00aclar\u0131, g\u00fczergahlar\u0131n trafik de\u011ferleri dikkate al\u0131narak ve bir a\u011f b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kavram\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecek, ba\u015fta b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f yollar olmak \u00fczere g\u00fcnde 1.000 arac\u0131n \u00fczerin\u00acde a\u011f\u0131r ta\u015f\u0131t trafi\u011fi bulunan karayolu g\u00fczergahlar\u0131 asfalt beton (BSK) kaplamal\u0131 hale getirilecektir.
\nDemiryollar\u0131na sahip \u00e7\u0131k\u0131lacak: TC Devlet Demiryolla\u00acr\u0131n\u0131n (TCDD) \u00f6zelle\u015ftirilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar durdu\u00acrulacak, demiryolu \u015febekesi geli\u015ftirilecek, h\u0131zl\u0131 demiryolu \u015febekeleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nTCDD \u00e7a\u011fda\u015f bir i\u015fletme olarak yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak\u00act\u0131r.
\nT\u00fcm \u00f6nemli limanlar\u0131m\u0131z\u0131n demiryolu ba\u011flant\u0131lar\u0131 tamam\u00aclanacak, blok tren uygulamas\u0131 geli\u015ftirilecektir.
\nBa\u015fta metropoller olmak \u00fczere t\u00fcm b\u00fcy\u00fck\u015fehirler ve b\u00fc\u00acy\u00fck kent merkezlerinde metro ve rayl\u0131 ula\u015f\u0131m sistemleri, orta \u00f6l\u00e7ekli kentlerimiz i\u00e7in metrob\u00fcs gibi alternatifler ge\u00acli\u015ftirilecek, rayl\u0131 sistemlerin elektro-mekanik donan\u0131mlar\u0131\u00acn\u0131n \u00fclkemizde \u00fcretilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nMevcut demiryolu \u015febekesinden azami d\u00fczeyde fayda\u00aclan\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak olan iltisak hatlar\u0131 tamamlanacak, hat yenilemeleri ve sinyalizasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere yap\u0131lacak iyile\u015ftirmelerle \u015febekenin verimli kullan\u0131\u00acm\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Ba\u015fl\u0131ca kentlerimiz, \u00f6zellikle sanayi b\u00f6l\u00acgelerimiz demiryolu ula\u015f\u0131m\u0131na kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\n\u0130stanbul\u2019un Marmara b\u00f6lge \u00e7evresi ile olan ula\u015f\u0131m ba\u011f\u0131 \u201ch\u0131zl\u0131 demiryolu\u201d \u00f6rg\u00fcs\u00fcyle etkin, g\u00fcvenli, s\u00fcratli ve eko\u00acnomik bir yap\u0131ya kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nDeniz ula\u015ft\u0131rmas\u0131 yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla y\u00f6nlendiri\u00aclecektir: T\u00fcrkiye \u201cy\u00fck ta\u015f\u0131tan de\u011fil, y\u00fck ta\u015f\u0131yan\u201d \u00fclke ko\u00acnumuna getirilecektir. D\u0131\u015f deniz ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, Kabotaj Ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Koster Filosu geli\u015ftirilecek, Kara\u00acdeniz ve Do\u011fu Akdeniz\u2019de etkili bir filonun meydana geti\u00acrilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r. En ge\u00e7 10 y\u0131l i\u00e7inde deniz yolu ile ta\u015f\u0131nmakta olan y\u00fcklerimizin y\u00fczde 50\u2019sinin milli bayrakl\u0131 gemilerimizle ta\u015f\u0131n\u0131r hale getirilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nLiman altyap\u0131s\u0131 geli\u015ftirilecektir: \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 10 y\u0131ll\u0131k d\u00f6nem i\u00e7erisinde limanlar\u0131m\u0131zdaki toplam konteyner el\u00acle\u00e7leme hacmi 20 milyon TEU\u2019ya \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r. Bu \u00e7er\u00e7e\u00acvede, Saroz Liman\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 projesinin yan\u0131 s\u0131ra, Mersin, \u00c7andarl\u0131 ve Marmara Denizi limanlar\u0131ndaki konteyner ter\u00acminalleri tevsii edilecek, iskeleler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli konteyner gemilerinin yana\u015fmas\u0131na uygun hale getirilecektir. Liman\u00aclar\u0131m\u0131z\u0131n toplam kapasitesi de 10 y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7erisinde 100 milyon ton artt\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u0130stanbul ve \u0130zmir\u2019de \u00e7evreko\u015fullar\u0131, b\u00f6lge altyap\u0131s\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak ayn\u0131 anda on geminin yana\u015faca\u011f\u0131 kruva\u00acziyer limanlar\u0131 olu\u015fturulacakt\u0131r. Mevcut limanlar\u0131n kruva\u00acziyer gemilerinin ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun olarak iyile\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKabotaj hatt\u0131nda gemi ve y\u00fck ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131na uygun gemi tipleri ve elveri\u015fli hatlar belirlenerek ve gerekli destek veri\u00aclerek yat\u0131r\u0131mlar ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nSaroz k\u00f6rfezi b\u00f6lge \u00fclkelerine ba\u011flanacak: Ta\u015f\u0131mac\u0131\u00acl\u0131\u011f\u0131n y\u00fck\u00fc bo\u011fazlar\u0131n \u00fczerinden al\u0131nacak; Marmara B\u00f6lge\u00acsinden ve Karadeniz \u00fclkelerinden gelecek y\u00fck demiryolu ba\u011flant\u0131s\u0131 ile Kuzey Marmara\u2019da Saroz K\u00f6rfezine a\u00e7\u0131k ola\u00acrak konu\u015fland\u0131r\u0131lacak \u00e7a\u011fda\u015f donat\u0131l\u0131 yeni mega limana aktar\u0131lacak, Saroz liman\u0131 ile t\u00fcm b\u00f6lge \u00fclkeleri aras\u0131nda ekonomik ve g\u00fcvenli ula\u015f\u0131m sa\u011flanacakt\u0131r.
\nHava yolu ula\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yap\u0131ya kavu\u015f\u00acturulacakt\u0131r: Hava alanlar\u0131m\u0131z\u0131n pist, apron ve terminal binas\u0131 yetersizlikleri ve ILS cihaz\u0131 eksiklikleri s\u00fcratle ta\u00acmamlanacakt\u0131r. U\u00e7ak adedindeki h\u0131zl\u0131 art\u0131\u015fa paralel olarak yeterli niteliklere sahip pilot ve kabin g\u00f6revlisi temini ile bak\u0131m hizmetlerinin geli\u015ftirilmesine \u00f6nem verilecektir.
\nBa\u015flan\u0131p yar\u0131m b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f havaalanlar\u0131n\u0131n s\u00fcratle ta\u00acmamlanmas\u0131 sa\u011flanacak, ihtiya\u00e7 duyulan yerlerde as\u00ackeri havaalanlar\u0131ndan sivil ama\u00e7larla da yararlan\u0131lmas\u0131 hedeflenecektir.
\nSivil Havac\u0131l\u0131k Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, sekt\u00f6rde g\u00fcvenlik, ve\u00acrimlilik ve rekabet alanlar\u0131nda ger\u00e7ek anlamda d\u00fczenleyi\u00acci, denetleyici ve \u00f6zerk yap\u0131l\u0131 birim olarak i\u015flev verebilmek \u00fczere yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak ve ba\u015fta kalifiye personel olmak \u00fczere gerekli altyap\u0131ya kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nHavayolu kargo ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir at\u0131l\u0131m yap\u0131la\u00accak, \u0130stanbul Atat\u00fcrk Havaliman\u0131, Sabiha G\u00f6k\u00e7en, \u0130zmir, Antalya, Bursa Yeni\u015fehir, Tekirda\u011f \u00c7orlu havaalanlar\u0131 Bal\u00ackanlar, Do\u011fu Akdeniz ve Ortado\u011fu\u2019nun hava kargosu ak\u00actarma ve da\u011f\u0131t\u0131m merkezi haline getirilecektir.
\nT\u00fcrkiye b\u00f6lgenin lojistik merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek: Balkanlar ve Orta Do\u011fu\u2019nun b\u00f6lgesel aktarma ve da\u011f\u0131t\u0131m \u00fcss\u00fc olmas\u0131 gereken \u00fclkemizin, bu konuma eri\u015febilmesi i\u00e7in lojistik merkezleri hayata ge\u00e7irilecek, b\u00fcy\u00fck \u00fcretim ve t\u00fcketim merkezlerinde lojistik merkezleri olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nToplu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011fa \u00f6nem verilecektir: Ba\u015fta metro\u00acpoller olmak \u00fczere b\u00fcy\u00fck\u015fehirler ve b\u00fcy\u00fck kent merkez\u00aclerinde, o kentin \u00f6zelliklerine g\u00f6re, denizyolu, metro ve rayl\u0131 ula\u015f\u0131m sistemleri, orta \u00f6l\u00e7ekli kentlerimiz i\u00e7in \u00e7a\u011fda\u015f ula\u015f\u0131m altarnetifleri geli\u015ftirilecek, rayl\u0131 sistemlerin elektro-mekanik donan\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00fclkemizde \u00fcretilmesi hedef al\u0131\u00acnacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye k\u0131y\u0131lar\u0131 master plan\u0131: \u00dclkemiz k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015f ve geli\u015fig\u00fczel kullan\u0131m\u0131n\u0131 \u00f6nlemek, denizcili\u011fin planl\u0131, ve\u00acrimli ve do\u011fal ya\u015fam\u0131 da dikkate alarak geli\u015ftirilmesi ama\u00acc\u0131yla, denizcilik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn t\u00fcm bile\u015fenlerini kapsayacak bir K\u0131y\u0131 Master Plan\u0131 haz\u0131rlanacakt\u0131r. Karadeniz, Ege ve Akdeniz limanlar\u0131na d\u00fczenli olarak feribot seferleri konu\u00aclacak ve tarifeli y\u00fck seferlerina ba\u015flanacakt\u0131r. Yeni limanlar\u0131n, tersane b\u00f6lgelerinin, turizm b\u00f6lgelerinin, bal\u0131k \u00e7iftliklerinin, yat demirleme yerlerinin, yat \u00e7ekek ve ba\u011flama yerleri ile marinalar\u0131n, kruvaziyer limanlar\u0131n ve fabrikalar\u0131n K\u0131y\u0131 Master Plan\u0131 dahilinde kontroll\u00fc olarak yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nGemi in\u015fa sanayine destek olunacak: Gemi in\u015fa sanayi\u00acnin, ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131k hizmetlerinin, limanlar\u0131n ko\u015ful ve olanak\u00aclar\u0131n\u0131n dengeli bir \u00e7er\u00e7evede geli\u015ftirilmesi hedef al\u0131nacak; 10 y\u0131ll\u0131k bir stratejik planlama ile denizcilik \u00fcniversiteleri ve denizcilik meslek okullar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 artt\u0131r\u0131larak gerekli say\u0131da zabitan e\u011fitimi sa\u011flanacak, sekt\u00f6r\u00fcn eleman ve kalifiye personel ihtiyac\u0131na y\u00f6nelik hizmet i\u00e7i e\u011fitim yay\u00acg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nDeniz ticaret filomuzun yenilenmesi ve kapasitesinin art\u0131\u00acr\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00f6zel giri\u015fimciler \u00f6zendirilecek, kolayl\u0131klar sa\u011f\u00aclanacak ve yabanc\u0131 bayra\u011fa ka\u00e7\u0131\u015f \u00f6nlenecek, T\u00fcrk Deniz Ticaret Filosu desteklenecektir. Bu kapsamda;
\n\u00c7evrenin korunmas\u0131na \u00f6zen i\u00e7inde yeni tersaneler kuru\u00aclarak, halen y\u00fczde iki d\u00fczeyinde olan d\u00fcnya toplam gemi \u00fcretim kapasitesi i\u00e7indeki pay\u0131m\u0131z\u0131n 10 y\u0131l i\u00e7inde \u00fc\u00e7 kat ar\u00act\u0131r\u0131lmas\u0131, yerli girdi oran\u0131n\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede y\u00fczde 70\u2019in \u00fcze\u00acrine \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131,
\nSekt\u00f6rde alt imalat dallar\u0131nda AR-GE faaliyetleri ile uz\u00acmanla\u015fman\u0131n geli\u015ftirilmesi, \u00e7a\u011fda\u015f teknoloji ve donan\u0131\u00acm\u0131n sekt\u00f6re aktar\u0131lmas\u0131, \u00fcretim s\u00fcrecinde kalite kontrol ve i\u015f yeri g\u00fcvenli\u011finin etkinle\u015ftirilmesi, Gemi ve yat imalat sekt\u00f6r\u00fcnde alt i\u015fveren sisteminin \u0130\u015f Kanununa uygun olarak uygulanmas\u0131 ve etkin olarak de\u00acnetlenmesi,
\nhedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nDenizcilik Bakanl\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturulacak: Denizcilik sekt\u00f6r\u00fc kapsam\u0131ndaki t\u00fcm faaliyetlerin (gemi yap\u0131m\u0131, deniz ula\u015f\u00act\u0131rmas\u0131, deniz \u00fcr\u00fcnleri i\u015fletmecili\u011fi) e\u015fg\u00fcd\u00fcm ve etkinlik i\u00e7inde y\u00f6nlendirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDevlet, denizcilik sekt\u00f6r\u00fcnde genel politikalar\u0131 belirleyici, y\u00f6nlendirici, sekt\u00f6re yeni boyutlar kazand\u0131r\u0131c\u0131, i\u00e7 ve d\u0131\u015f deniz ula\u015ft\u0131rmas\u0131nda sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleyici rol oynaya\u00accak, sekt\u00f6rde yer alan odalarla yak\u0131n dayan\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u00ac\u011fi i\u00e7inde olacakt\u0131r.
\nHEDEF\u0130M\u0130Z: \u201cTUR\u0130ZMDE YEN\u0130 ATILIM\u201d
\nTUR\u0130ZM, \u201cSOSYO-EKONOM\u0130K GEL\u0130\u015eME, KAL\u0130\u00acTEL\u0130 YA\u015eAM VE D\u00dcNYA \u0130LE BULU\u015eMA\u201d KAY\u00acNA\u011eIMIZDIR
\nTurizm, evrensel bar\u0131\u015f k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7imentosudur.
\nT\u00fcrkiye;
\nDo\u011fas\u0131 ve ikliminin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olanaklar\u0131 ve g\u00fczel\u00aclikleri ile,
\nFarkl\u0131 medeniyetleri bar\u0131nd\u0131rm\u0131\u015f olan co\u011frafyas\u0131nda g\u00fc\u00acn\u00fcm\u00fcze ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olan tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n e\u015fsiz zenginlikleri ile,
\nAnadolu ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131n ve h\u00fcmanizmas\u0131n\u0131n de\u011ferleri ile,
\nHalk\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnya ile kucakla\u015ft\u0131ran Cumhuriyetimi\u00aczin e\u015fsiz devrimi ile, demokrasisi ile ve \u00e7a\u011fda\u015f laik toplum dokusu ile,
\nAnadolu insan\u0131n\u0131n ho\u015fg\u00f6r\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve konuk a\u011f\u0131rlama ge\u00aclene\u011fi ile,
\nb\u00fcy\u00fck bir turizm potansiyeline sahip bir \u00fclkedir.
\nCHP, turizm alan\u0131ndaki bu b\u00fcy\u00fck potansiyelin, \u00fclkemizin sosyal ve ekonomik kalk\u0131nmas\u0131nda, insanlar\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fal haklar\u0131 olan dinlenme gereksinimlerinin kar\u015f\u0131lanmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir ara\u00e7 oldu\u011funa, bu nedenle turizm sekt\u00f6\u00acr\u00fcn\u00fcn, \u00fclkede geli\u015fmenin \u00f6nc\u00fc sekt\u00f6rlerinden biri olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fine inanmaktad\u0131r.
\nCHP, geli\u015fmi\u015f bir turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, T\u00fcrkiye\u2019de \u201cistih\u00acdam\u0131n h\u0131zla artmas\u0131na, sosyal ve ekonomik kalk\u0131nma\u00acya, ba\u015fka \u00fclkelerin vatanda\u015flar\u0131yla ile daha yak\u0131n ili\u015fki kurmaya ve refah\u0131 payla\u015fmaya katk\u0131 sa\u011flayan\u201d g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kaynak oldu\u011funun bilincindedir
\nTUR\u0130ZMDE PLANLI GEL\u0130\u015eME SA\u011eLANACAK
\n\u00dclkemiz turizmini yeniden planlaman\u0131n ana temas\u0131, \u201cd\u00f6rt mevsime ve \u00fclkenin t\u00fcm potansiyel b\u00f6lgelerine da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flanm\u0131\u015f, d\u0131\u015f rekabet g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek, d\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7in ucuz fiyatland\u0131rma politikas\u0131na esir olmayan, \u00f6zg\u00fcn tu\u00acrizm \u00fcr\u00fcnlerini \u00f6ne \u00e7\u0131karan, t\u00fcketici isteklerine duyarl\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir turizm sekt\u00f6r\u00fc yaratmak\u201d olacakt\u0131r.
\nBu ama\u00e7la, \u00e7evreye duyarl\u0131, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerimi\u00aczin sa\u011fl\u0131kl\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131n\u0131 g\u00f6zeten, kaynaklar\u0131n en rasyonel \u015fekilde de\u011ferlendirilmesine olanak sa\u011flayan, \u00e7a\u011fda\u015f ve ulusal de\u011ferlerimizle tutarl\u0131, planl\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fc\u00aclebilir bir turizm politikas\u0131 uygulanacakt\u0131r.
\nUlusal turizm master plan\u0131 haz\u0131rlanacak: Yeni turizm tesislerinin, geni\u015fleme veya yenileme yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00acgeleri, yerleri ve zamanlamalar\u0131 yeniden haz\u0131rlanacak bir Ulusal Turizm Master Plan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6nlendirile\u00accektir.
\nSekt\u00f6r envanteri \u00e7\u0131kar\u0131lacak: Turizm varl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n tespiti i\u00e7in kapsaml\u0131 bir envanter \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lacak, b\u00f6y\u00aclelikle sekt\u00f6r planlanmas\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 veriler temelinde ger-\u00e7ekle\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nRehabilitasyon planlar\u0131: Mevcut turizm b\u00f6lge ve y\u00f6re\u00aclerinin Rehabilitasyon Planlar\u0131 ve turizm alanlar\u0131n\u0131n ula\u00ac\u015f\u0131m ve di\u011fer altyap\u0131 gereksinimleri bu Master Plan do\u011f\u00acrultusunda \u00e7\u00f6z\u00fcmlenecek,
\nB\u00f6lgesel turizm kalk\u0131nma planlar\u0131: Y\u00fcksek turizm po\u00actansiyeli oldu\u011fu halde halen de\u011ferlendirilmemi\u015f b\u00f6lge\u00aclerde turizmin geli\u015fmesi i\u00e7in, yeni Turizm Mast\u0131r Plan\u0131\u00acn\u0131n vizyon ve ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde gerekli yeni B\u00f6lgesel Turizm Kalk\u0131nma Planlar\u0131 haz\u0131rlanacak, bu b\u00f6lgeler i\u00e7in gerekli yeni altyap\u0131, kamu kaynaklar\u0131 ve sorumlulu\u011fu alt\u0131n\u00acda belirli bir takvim i\u00e7inde tamamlanarak i\u00e7 ve d\u0131\u015f turizm yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n de\u011ferlendirmesine a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
TUR\u0130ZMDE HEDEF\u0130M\u0130Z: CAZ\u0130BE MERKEZ\u0130 T\u00dcRK\u0130YE\u201d
\nCHP, turizmde yeni bir hamle yapmaya kararl\u0131d\u0131r.
\nS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir turizm yat\u0131r\u0131m ve i\u015fletmecili\u011fi po\u00aclitikas\u0131: \u00c7evreye duyarl\u0131, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferlerimizin sa\u011fl\u0131kl\u0131 kullan\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131n\u0131 g\u00f6zeten, kaynaklar\u0131n en rasyonel \u015fekilde de\u011ferlendirilmesine olanak sa\u011flayan uy\u00acgulamaya ge\u00e7ilecektir.
\nTarihi ve k\u00fclt\u00fcrel de\u011ferler korunma alt\u0131na al\u0131nacak; ge\u00e7\u00acmi\u015f ve gelecek nesillere ait bu de\u011ferler \u00fczerinde d\u00f6nem\u00acsel tasarruf hakk\u0131m\u0131z\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 bilinecek ve uygulamalar bu bilin\u00e7le olu\u015fturulacak,
\n\u201cDenizlerimiz, g\u00f6llerimiz, akarsular\u0131m\u0131z, sahillerimiz, kum\u00acsallar\u0131m\u0131z, t\u00fcm su sporlar\u0131 ortamlar\u0131m\u0131z ve do\u011fal dinlence alanlar\u0131m\u0131z\u201d g\u00fcvenlik, temizlik ve hizmet a\u00e7\u0131s\u0131ndan etkin denetim alt\u0131nda bulundurulacak,
\n\u201cM\u00fcze, \u00f6ren yerleri ile milli parklar\u0131n, da\u011f ve do\u011fa sporu alanlar\u0131n\u0131n\u201d korunmas\u0131 ve bak\u0131m\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131la\u00accak; bu alanlar, gelecek nesillere de\u011ferli bir miras olarak b\u0131rak\u0131lacak \u015fekilde turizme kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00dcLKE TUR\u0130ZM\u0130NE G\u00dc\u00c7L\u00dc DESTEK
\n\u201c\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f t\u00fcketici isteklerine duyarl\u0131, dinamik rekabete da\u00acyal\u0131, etkin bir turizm ekonomisinin\u201d olu\u015fumuna \u00f6ncelik verilecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede;<\/p>\n
T\u00dcRK TUR\u0130ZM\u0130N\u0130N MARKALA\u015eMASI SA\u011eLA\u00acNACAK:
\nTurizmin mekansal, niteliksel ve t\u00fcrlerine g\u00f6re dengeli da\u00ac\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve geli\u015ftirilmesi \u00f6nemsenecek; turizm, b\u00f6lge ve t\u00fcr a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7e\u015fitlendirilecek, turizm faaliyetlerinin b\u00fct\u00fcn y\u0131la yay\u0131lmas\u0131 \u00f6zendirilecek,
\nFestival ve fuarlar \u00fclke turizminin \u00f6nemli unsurlar\u0131na d\u00f6\u00acn\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek, kongre turizmine \u00f6zel \u00f6nem verilecek,
\nDo\u011fam\u0131z\u0131n biyolojik zenginli\u011finden, topografik \u00f6zellikle\u00acrinden yararlanmaya y\u00f6nelik olarak eko- turizmin yayg\u0131n\u00acla\u015fmas\u0131 hedef al\u0131nacak,
\n\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f termal turizme y\u00f6nelik kapl\u0131ca ve hidroterapi merkezi yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n, uygun do\u011fal ortamlarda kurulacak sa\u011fl\u0131k turizmine y\u00f6nelik konaklamal\u0131 tesislerin ger\u00e7ekle\u015fti\u00acrilmesine \u00f6ncelik verilecek,
\nKitlesel i\u00e7 turizm desteklenecek; \u00f6zellikle \u201cgen\u00e7ler, emek\u00acliler, engelliler ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u201d i\u00e7in dinlenme hakk\u0131na sayg\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131yla tatil kredisi olanaklar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak,
\nKruvaziyer ve yat turizmi potansiyelimizin artt\u0131r\u0131lmas\u0131, bu\u00acnun i\u00e7in gerekli altyap\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYeni tan\u0131t\u0131m stratejisi geli\u015ftirilecek: \u00dclkemizin turistik de\u011fer ve tesislerinin tan\u0131t\u0131m\u0131, reklam faaliyetleri ve fuarla\u00acra kat\u0131l\u0131m etkinlikleri Bakanl\u0131k taraf\u0131ndan geli\u015ftirilecek yeni, kapsaml\u0131 ve etkin Tan\u0131t\u0131m Stratejisi ile uyumlu bir \u00e7er\u00e7eve\u00acde, yeterli kamu deste\u011fi ve denetimi alt\u0131nda etkin olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir.
\nTurizme g\u00fc\u00e7l\u00fc kamusal destek sa\u011flanacak: Antalya\u2019n\u0131n bir turizm b\u00f6lgesi haline getirilmesi i\u00e7in ger\u00e7ekle\u015ftirilen kapsaml\u0131 planlama ve alt yap\u0131 hizmetlerinin Ege ve Ka-radeniz b\u00f6lgeleri ile Saros K\u00f6rfezinde ve Nev\u015fehir y\u00f6re\u00acsinde de ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKongre, K\u00fclt\u00fcr ve din turizmi te\u015fvik edilerek b\u00fct\u00fcn mev\u00acsimlerde turistik tesislerin i\u015fletilmesi tem\u015fn edilecek,
\n\u201cUcuz turizm\u201d tuza\u011f\u0131 a\u015f\u0131lacak: B\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Ucuz tu\u00acrizme\u201d y\u00f6nelmi\u015f olan T\u00fcrk turizmi, gerekli destek ve yap\u0131\u00aclanma ger\u00e7ekle\u015ftirilerek bu a\u00e7mazdan \u00e7\u0131kar\u0131lacak,
\nKamusal alanlar\u0131n turizm ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131m\u0131 etkin de\u00acnetlenecek: \u0130lgili yasalar kapsam\u0131nda giri\u015fimcilere veril\u00acmi\u015f veya verilecek olan \u201ckamusal orman, k\u0131y\u0131 veya di\u011fer alanlar \u00fczerinde turizm tesisleri kurmaya y\u00f6nelik\u201d hakla\u00acr\u0131n kullan\u0131m\u0131nda etkin denetim sa\u011flanacak,
\nTurizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn vergi y\u00fck\u00fc ab \u00fclkeleri d\u00fczeyine \u00e7ekilecek: Turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc do\u011frudan etkileyecek, tu\u00acrizm i\u015fletmelerinin d\u0131\u015f rekabette ma\u011fduriyetlerine neden olacak, konaklama vergisi veya benzeri yeni vergi ve har\u00e7 y\u00fck\u00fc getirilmeyecek, mevcut vergi y\u00fck\u00fc AB \u00fclkeleri d\u00fcze\u00acyine \u00e7ekilecektir.
\nTurizm altyap\u0131s\u0131 yenilenecek: Turistik b\u00f6lgelerde \u00e7a\u011f\u00acda\u015f kentsel altyap\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131na \u00f6ncelik verilecek, bu konuda sorun ya\u015famakta olan turistik tesislere gerekli ka\u00acmusal destek verilecek, yerel y\u00f6netimler ile turistik tesisler aras\u0131nda e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn sa\u011flanacak,
\nMaliyet azalt\u0131c\u0131 te\u015fvik sa\u011flanacak: \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki be\u015f y\u0131ll\u0131k s\u00fcre i\u00e7in, y\u0131l\u0131n turist talebinin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu d\u00f6nem\u00aclerinde, turizm i\u015fletmeleri \u00e7e\u015fitli te\u015fvik tedbirleriyle des\u00acteklenecektir.
\nTurizmin pazarlanmas\u0131nda a\u00e7\u0131l\u0131m yap\u0131lacak:
\nD\u00f6rt mevsim kaliteli ve verimli i\u015fletmecilik: Sekt\u00f6r\u00fcn d\u0131\u015f pazarlama sorunlar\u0131n\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131, yatak kapasitelerin\u00acden en verimli ve gelir getirici \u015fekilde yararlan\u0131lmas\u0131, \u201cdo\u00acluluk oranlar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131, faaliyet mevsimini uzat\u0131c\u0131 ve hiz\u00acmette niteli\u011fi y\u00fckseltici\u201d \u00f6nlem ve uygulamalar\u0131 \u00f6zendirici kamu deste\u011fi sa\u011flanacak,
\nISO standartlar\u0131 uygulanacak: Turizm sekt\u00f6r\u00fcnde ISO 9000-14000-18000 ve HACCP Standartlar\u0131 tesisin yap\u0131s\u0131\u00acna g\u00f6re ayarlan\u0131p, uygulamas\u0131 e\u011fitim programlar\u0131yla des\u00acteklenerek, etkin \u015fekilde denetlenecek,
\nTuristlere kapsaml\u0131 sa\u011fl\u0131k hizmeti: Tesislere y\u00f6nelik sa\u011fl\u0131k hizmeti sunan kurulu\u015flar\u0131n Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca et\u00ackin denetimi ger\u00e7ekle\u015ftirilip, hizmette etkinlik, kalite ve fi\u00acyat uygunlu\u011fu sa\u011flanacak,
\nTur operat\u00f6rleri desteklenecek: Seyahat acenteleri tur operat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne \u00f6zendirilecek, tur operat\u00f6rleri d\u0131\u015f \u00fclkeler\u00acde etkinliklerini art\u0131rabilmeleri ve d\u0131\u015f pazarlama s\u00fcrecinde daha a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 yer alabilmeleri i\u00e7in desteklenecektir.
\nTUR\u0130ZMDE YASAL VE KURUMSAL YAPI G\u00dc\u00c7\u00acLEND\u0130R\u0130LECEK
\nTurizm sekt\u00f6r\u00fc yerelle\u015ftirilecek: Turizm faaliyetlerinin y\u00f6nlendirilmesinde, mevcut merkeziyet\u00e7i yap\u0131dan belirli \u00f6l\u00e7\u00fclerde yerelle\u015fmeye ge\u00e7ilecektir.
\nSekt\u00f6r\u00fcn Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcnde, ancak Ye\u00acrel Y\u00f6netimler ve Turizm Meslek \u00d6rg\u00fctleri etkinli\u011finde y\u00f6netilip, y\u00f6nlendirilmesi sa\u011flanacak,
\n\u201cDevlet-tesis- acente dayan\u0131\u015fmas\u0131\u201d sa\u011flanacak, yerli acen\u00actelerin hizmet anlay\u0131\u015f ve kalitesinin y\u00fckseltilmesi i\u00e7in hem destek hem yapt\u0131r\u0131m uygulamas\u0131na ge\u00e7ilecek,
\nKamu ve \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn birlikte hareket edebilmesine ve yetki payla\u015f\u0131m\u0131na olanak sa\u011flayacak yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nTurizm konseyi kurulacak: \u0130lgili kamu kurulu\u015flar\u0131, mes\u00aclek birlik ve odalar\u0131, yat\u0131r\u0131mc\u0131 kurulu\u015flar, sendikalar ve hizmet alan t\u00fcketici dernek ve temsilcilerinden olu\u015facak Turizm Konseyi kurularak, sekt\u00f6r\u00fcn e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fc ve kendi kendini denetleme refleksleri g\u00fc\u00e7lendirilecektir.
\nSekt\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine ait yasalar \u00e7\u0131kart\u0131lacak: Turizmde \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck \u00f6zendirilecek, sekt\u00f6rde \u00f6rg\u00fctl\u00fc kurulu\u015flar ile il\u00acgili yasal d\u00fczenlemeler ivedilikle yap\u0131lacakt\u0131r.
\nTurizmde e\u011fitim yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak: Turizm sekt\u00f6r\u00fcn\u00acde hizmet verenlerin bilgi ve becerilerinin geli\u015ftirilmesi, meslek i\u00e7i e\u011fitime s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131larak yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131l\u00acmas\u0131 desteklenecektir.<\/p>\n
ALTINCI B\u00d6L\u00dcM
\nSOSYAL REFAH DEVLET\u0130
\nB\u00d6L\u00dcM: VI
\nSOSYAL REFAH DEVLET\u0130
\nSosyal Refah Devletini kurmak, b\u00f6ylece tam istihdam\u0131 sa\u011flayarak i\u015fsizlik, yoksulluk ve e\u015fitsizliklerle m\u00fccadele ederek f\u0131rsat e\u015fitli\u011fini ger\u00e7ekle\u015ftirmek CHP\u2019nin \u00f6ncelik-lerindendir.
\nCHP\u2019nin i\u015fsizlik, yoksulluk ve e\u015fitsizliklerle m\u00fccadelede, \u00f6nce insan duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde uygulamaya koyaca\u011f\u0131 Sos\u00acyal Refah Devleti Modeli, a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen be\u015f konuda y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck ve y\u00f6nlendiricilik g\u00f6revini eksiksiz \u00fcstlene\u00accektir.
\nSa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim hizmetlerinde f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi: Devletin gelir ve harcama politikalar\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 bozucu de\u011fil, d\u00fczeltici olacak, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim hizmetlerinin toplumun t\u00fcm bireylerine ula\u015fmas\u0131n\u0131 f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ilkesi i\u00e7inde sa\u011fla\u00acyacakt\u0131r.
\n\u0130nsan onuruna uygun asgari \u00fccret: T\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, insan onur ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na yara\u015f\u0131r bir gelir d\u00fczeyine ka\u00acvu\u015fturulmas\u0131 hedef al\u0131nacak, asgari \u00fccret bu duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n etkin arac\u0131 olarak kullan\u0131lacakt\u0131r.
\nT\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za e\u011fitim hakk\u0131: E\u011fitimde F\u0131rsat E\u015fit\u00acli\u011fi sa\u011flanacak, hi\u00e7bir \u00e7ocu\u011fumuz e\u011fitim sistemi d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rak\u0131lmayacak, bu amac\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in devlet\u00e7e gerekli olanaklar sa\u011flanacakt\u0131r.
\nHerkes i\u00e7in sosyal adalet, dengeli kalk\u0131nma: Gelir da\u00ac\u011f\u0131l\u0131m\u0131 adaletsizlikleri h\u0131zla giderilecek, toplumun farkl\u0131 kat\u00acmanlar\u0131 aras\u0131nda Sosyal Adalet sa\u011flanacak, kalk\u0131nmada b\u00f6lgeler aras\u0131 dengesizlikler kapat\u0131lacakt\u0131r.
\nHerkesi kapsayan sosyal g\u00fcvenlik: B\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar t\u00fcm ya\u015famlar\u0131 boyunca, \u00f6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck, i\u015fsizlik, hastal\u0131k, ya\u015fl\u0131l\u0131k, maluliyet, \u00f6l\u00fcm, i\u015f kazas\u0131 ve meslek hastal\u0131\u011f\u0131, bak\u0131ma ve korunmaya muhta\u00e7l\u0131k gibi risklere kar\u015f\u0131 Sosyal G\u00fcvenli\u011fe kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nHer aileye sigorta, en yoksul ailelere vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131 \u00f6demesi: B\u00fcy\u00fck kentlerden ba\u015flayarak, 10 y\u0131lda t\u00fcm \u00fclkeyi kapsamak \u00fczere Aile Sigortas\u0131 uygulamas\u0131 ba\u015f\u00aclat\u0131lacakt\u0131r. E\u015f zamanl\u0131 olarak k\u0131rsal kesimde, saptanacak \u00f6l\u00e7\u00fctlere g\u00f6re en yoksul ailelere Vatanda\u015fl\u0131k Hakk\u0131 \u00d6de\u00acmesi yap\u0131lacakt\u0131r.
\nYoksullukla etkin m\u00fccadele, s\u0131f\u0131r a\u00e7l\u0131k: Yoksullukla M\u00fccadele etkin, ilkeli ve onurlu bir s\u00fcre\u00e7 olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcle\u00accek; kimsenin yata\u011f\u0131na a\u00e7 girmemesi sa\u011flanarak, S\u0131f\u0131r A\u00e7\u00acl\u0131k hedefine ula\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nBu anlay\u0131\u015f ve kararl\u0131l\u0131kla olu\u015fturulacak olan Sosyal Refah Devleti Modeli ile, insanl\u0131k onurunu zedeleyen devlet anlay\u0131\u015f\u0131 yerine, ger\u00e7ek bir refah toplumu d\u00fczeni kurula\u00accakt\u0131r.<\/p>\n
FIRSAT E\u015e\u0130TL\u0130\u011e\u0130 – SOSYAL ADALET
\nF\u0131rsat e\u015fitli\u011fi ancak erdemli, saydam ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 y\u00f6ne\u00actimlerce t\u00fcm bireylerin ya\u015fam boyu sosyal g\u00fcvenceye kavu\u015fturulduklar\u0131 ortamda, sosyal demokrasi ko\u015fulla\u00acr\u0131nda sa\u011flanacakt\u0131r.
\nHER B\u00d6LGEDE, HER ALANDA, T\u00dcM TOPLUM KATMANLARINA FIRSAT E\u015e\u0130TL\u0130\u011e\u0130 SA\u011eLANACAK\u00acTIR.
\nT\u00fcm yurtta\u015flara koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nKORUNMAYA MUHTA\u00c7 \u00c7OCUKLAR
\n\u00c7OCUKLARIMIZ SOKAKLARIN KARANLI\u011eIN\u00acDAN KURTARILACAKTIR. Sokakta ya\u015fayan veya kimsesiz olan \u00e7ocuklar devletin bak\u0131m\u0131 ve korumas\u0131 alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la \u00f6zel hizmet birimleri olu\u015fturula\u00accak; bu konuda sunulacak hizmetlere yerel y\u00f6netimlerin ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n da katk\u0131 ve kat\u0131l\u0131mlar\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nBirle\u015fmi\u015f Milletler \u00c7ocuk Haklar\u0131 Bildirgesi eksiksiz ola\u00acrak ya\u015fama ge\u00e7irilecektir.
\nB\u00fcy\u00fck kent merkezlerinde \u201c\u00c7ocuk Misafirhaneleri\u201dnin sa\u00acy\u0131lar\u0131 artt\u0131r\u0131lacak, nitelikleri geli\u015ftirilecektir.
\nAile hizmetleri geli\u015ftirilecek, yeterli say\u0131da Aile Hizmetleri Merkezleri ile aile kurumunun g\u00fc\u00e7lenmesi hedef al\u0131nacak, koruyucu aile ve annelik uygulamas\u0131 \u00f6zendirilecektir.
\n16 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131 yerine e\u011fi\u00actime y\u00f6nlendirilmesi ve \u00e7ocuk eme\u011finin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00c7ocuk \u0131slah evleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak: Pedagojik des\u00actek ve meslek \u00f6\u011fretimiyle \u00e7ocuklar\u0131n topluma kazand\u0131r\u0131l\u00acmas\u0131na \u00f6ncelik verilecektir. T\u00fcm kimsesiz \u00e7ocuklar sosyal devletin korumas\u0131na al\u0131nacak, G\u00f6n\u00fcll\u00fc Annelik te\u015fvik edi\u00aclecektir.
\nEMEKL\u0130, DUL VE YET\u0130MLERE ONURLU YA\u015eAM
\nEmekli, dul ve yetimlere onurlu bir ya\u015fam sadece para\u00acsal olanaklar yarat\u0131lmas\u0131 ile sa\u011flanamaz; sosyal yard\u0131m ve hizmetler alan\u0131ndaki destekleyici, ya\u015fam\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 d\u00fczenlemelerin de Koruyucu Sosyal Refah Devleti \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda uygulamaya konulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nBak\u0131ma muhta\u00e7 olan ya\u015fl\u0131lara, emeklilere, dul ve yetim\u00aclere sahip \u00e7\u0131k\u0131lacak, ya\u015fam kaliteleri y\u00fckseltilecektir. On\u00aclar\u0131n onurlar\u0131n\u0131 koruyarak insanca ya\u015fayacaklar\u0131 d\u00fczeyde bir gelir sa\u011flanacak; sa\u011fl\u0131k, korunma, dinlenme ve ya\u015fa\u00acm\u0131n yeni ko\u015fullar\u0131na uyum sa\u011flayamama gibi sorunlar\u0131na Sosyal Refah Devleti yap\u0131lanmas\u0131 kapsam\u0131nda, yerel y\u00f6ne\u00actimler kademesinde uygulanacak insan\u0131 koruyucu meka\u00acnizmalar ile \u00e7\u00f6z\u00fcm getirilecektir.<\/p>\n
YOKSULLUKLA M\u00dcCADELE
\nT\u00fcrkiye\u2019de ekonomik ve sosyal geli\u015fme toplumun t\u00fcm kat\u00acmanlar\u0131na, \u00fclkemizin t\u00fcm b\u00f6lgelerine yeterince yans\u0131ma\u00acd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, yoksulla\u015fma varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artarak s\u00fcrd\u00fcrmektedir.
\nYoksullu\u011fun yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve mevcut sosyal devlet yap\u0131lan\u00acmas\u0131n\u0131n yetersizli\u011fi, yoksul kesimlerde d\u0131\u015flanma ve top\u00acluma yabanc\u0131la\u015fma duygusunun yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na yol a\u00e7\u00acmaktad\u0131r. Bu, giderek dayan\u0131\u015fma duygusunu ve ulus olma bilincini k\u00f6rle\u015ftiren, sa\u011fl\u0131ks\u0131z bir durumdur.
\nHedefimiz, sadaka da\u011f\u0131tan devlet yerine, insan onuruna sayg\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sosyal refah devleti yap\u0131lanmas\u0131 sa\u011fla\u00acyarak, \u00fclkemizde a\u00e7l\u0131\u011fa ve yoksullu\u011fa son vermektir.
\nYOKSULLUKLA M\u00dcCADELE SOSYAL REFAH DEVLET\u0130N\u0130N TEMEL G\u00d6REV\u0130D\u0130R
\nYoksulluk, sadece ki\u015filerin gelir d\u00fczeyinin y\u00fckseltilmesi veya gelir b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn iyile\u015ftirilmesi ile ortadan kald\u0131r\u0131\u00aclacak bir olgu de\u011fildir.. Yoksullukla m\u00fccadele, cemaat ili\u015f\u00ackileri ve kay\u0131td\u0131\u015f\u0131 sekt\u00f6r desteklenerek de s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez.
\nTaraf oldu\u011fumuz Avrupa Sosyal \u015eart\u0131 ilkeleri \u00e7er\u00e7evesin\u00acde, \u00fclkemizde a\u00e7l\u0131\u011fa ve yoksullu\u011fa son vermeye odak\u00aclanm\u0131\u015f gerekli kurumsal yap\u0131lanmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek ve Avrupa Sosyal \u015eart\u0131\u2019na H\u00fck\u00fcmet\u00e7e konulan gereksiz rezervleri kald\u0131rmak hedefimizdir. Her ihtiya\u00e7 sahibi yurtta\u015f sosyal yard\u0131m alma hakk\u0131\u00acna sahiptir. Bu yard\u0131m ki\u015finin toplumda, insan onuruna yara\u015f\u0131r bir \u015fekilde ya\u015famas\u0131 i\u00e7in verilir. Yoksullukla m\u00fcca\u00acdele bu anlay\u0131\u015fla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek; bireyin ve ailenin onuru korunacak, insan\u0131n yoksullu\u011fu te\u015fhir edilmeyecek; yoksu\u00aclun yoksullu\u011fu, ona yap\u0131lacak yard\u0131mlar siyasi istismara alet edilmeyecektir.
\nYoksullukla m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmaktan ka\u00e7\u0131nma al\u0131\u015fkan\u00acl\u0131\u011f\u0131 yaratmamal\u0131d\u0131r: A\u00e7l\u0131k veya yoksullukla m\u00fccadele i\u00e7in uygulamaya konacak programlar\u0131n ki\u015filerde \u00e7al\u0131\u015f\u00acmaktan ve sorumluluk \u00fcstlenmekten ka\u00e7\u0131nma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yaratmamas\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulacakt\u0131r.
\nE\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, asgari sosyal g\u00fcvenlik hizmetleri \u00f6deme g\u00fcc\u00fcne g\u00f6re sunulamaz: E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, asgari sosyal g\u00fcvenlik gibi devletin temel hizmetleri \u00e7al\u0131\u015fma ha\u00acyat\u0131 \u00fczerinden de\u011fil, vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131n\u0131n do\u011fal kapsam\u0131 i\u00e7inde, yurtta\u015f\u0131n \u00f6deme g\u00fcc\u00fcne endeksli olmadan, ayr\u0131m-s\u0131z olarak sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYOKSULLUKLA \u00c7OK Y\u00d6NL\u00dc M\u00dcCADELE
\nHedefimiz \u00fclkemizde s\u0131f\u0131r a\u00e7l\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011fla\u00acmakt\u0131r: Sosyal Refah Devleti sorumlulu\u011fu alt\u0131nda,
\nAile Sigortas\u0131n\u0131n, ilk a\u015famada b\u00fcy\u00fck kentlerde, sonra k\u00f6y\u00fc ve beldesiyle t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de,
\nVatanda\u015fl\u0131k Hakk\u0131 \u00d6demesinin ise, Aile Sigortas\u0131n\u0131n t\u00fcm \u00fclkede kurumsalla\u015fmas\u0131 s\u00fcrecinde, k\u0131rsal kesimde, uygu\u00aclamaya konulmas\u0131yla, yoksullar\u0131n ve yoksullu\u011fun s\u00f6m\u00fcr\u00fcl\u00acmedi\u011fi, S\u0131f\u0131r A\u00e7l\u0131\u011f\u0131n sa\u011fland\u0131\u011f\u0131, ki\u015filerin ve ailelerin insan onuruyla ba\u011fda\u015f\u0131r nitelikte sosyal yard\u0131m alma haklar\u0131n\u0131 kullanabildikleri bir \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fczen kurmakt\u0131r.
\n\u2022 A\u0130LE S\u0130GORTASI KURUMU (AS-KUR) KURULACAK
\nYoksula yard\u0131m hak anlay\u0131\u015f\u0131 temelinde yap\u0131lacak: Yok\u00acsullu\u011fu \u00f6nleme gerek\u00e7esi ile yap\u0131lan yard\u0131mlar, hak an\u00aclay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131nmamal\u0131, insan onurunu zedeleyen y\u00f6ntemlerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmemelidir.
\nAile sigortas\u0131 kurumu (as-kur) kurulacak: AS-KUR ile, yoksullukla m\u00fccadele, Sosyal Refah Devletinin temel poli\u00actikas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin 102 say\u0131l\u0131 ILO S\u00f6zle\u015fmesi kapsam\u0131nda bug\u00fcne kadar uygulamaya ge\u00e7irmedi\u011fi tek sigorta kolu olan Aile Sigortas\u0131 olu\u015fturulacak, sigorta kapsam\u0131ndaki her aileye asgari gelir g\u00fcvencesi sa\u011flanacak,
\n\u00d6ncelikle T\u00fcrkiye genelinde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir Yoksulluk Envan\u00acteri \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r. Sosyal Hizmet Uzmanlar\u0131 bu envanter \u00e7er\u00e7evesinde aile sigortas\u0131 kapsam\u0131na al\u0131nacak aileleri be\u00aclirleyerek, uygulamay\u0131 ailelerle do\u011frudan temas halinde d\u00fczenli olarak izleyecekler,
\nAile Sigortas\u0131 uygulamas\u0131na b\u00fcy\u00fck kentlerden ba\u015flanacak, ilk a\u015famada ihtiya\u00e7 sahibi kad\u0131n ve \u00e7ocuklardan olu\u015fan ailelere, yaln\u0131z emekli veya ya\u015fl\u0131lara, korumas\u0131z kesimlere ve engellilere ula\u015f\u0131lacakt\u0131r. Aile sigortas\u0131, on y\u0131l i\u00e7inde t\u00fcm T\u00fcrkiye genelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak,
\nAile Sigortas\u0131\u2019ndan yararlanan ailelerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fi\u00actim harcamalar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc, yurt paras\u0131 dahil, bu sigorta ko\u00aclundan kar\u015f\u0131lanacak,
\nT\u00fcrkiye \u0130\u015f Kurumu ve illerdeki Organize Sanayi B\u00f6lgeleri ile i\u015fbirli\u011fi yap\u0131larak, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fcn de katk\u0131s\u0131 sa\u011flanarak Meslek Edindirme Kurslar\u0131na \u00f6ncelikle Aile Sigortas\u0131 kap\u00acsam\u0131ndaki ailelerin \u00e7ocuklar\u0131 al\u0131nacak,
\nYoksullara eksiksiz sosyal g\u00fcvenlik sa\u011flanacak: Yok\u00acsullar\u0131n sosyal g\u00fcvenlikleri, di\u011fer yurtta\u015flarla e\u015fit konuma getirilecektir.
\n\u2022 VATANDA\u015eLIK HAKKI \u00d6DEMES\u0130
\nK\u0131rsal kesimde yoksul ve i\u015fsiz ailelere y\u00f6nelik \u201cva\u00actanda\u015fl\u0131k hakk\u0131 \u00f6demesi yap\u0131lacak: Vatanda\u015fl\u0131k Hakk\u0131 \u00d6demesi\u2019nin temel amac\u0131, uygulamas\u0131 b\u00fcy\u00fck kentlerde ba\u015flat\u0131lacak olan Aile Sigortas\u0131\u2019n\u0131n t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de yayg\u0131n\u00acla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na kadar, k\u0131rsal kesimdeki ger\u00e7ek yoksullar\u0131n koruma alt\u0131na al\u0131narak kimsenin yata\u011fa a\u00e7 girmemesini sa\u011flamak, \u00fclke genelinde S\u0131f\u0131r A\u00e7l\u0131k ko\u015fullar\u0131na ula\u015fmakt\u0131r. Bu ailelere durumlar\u0131nda iyile\u015fme sa\u011flan\u0131ncaya kadar her ay asgari \u00fccret d\u00fczeyinde \u00f6deme yap\u0131lacakt\u0131r.
\n\u201cVatanda\u015fl\u0131k Hakk\u0131 \u00d6demesi\u201d \u00f6ncelikle do\u011frudan ailenin, \u00f6ncelikle annesinin banka hesab\u0131na yat\u0131r\u0131larak yap\u0131lacak, uygulama objektif kriterlerle Sosyal Refah Devletinin temel bir sorumlulu\u011fu olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir. Proje, muh\u00actarlar\u0131n, sosyal hizmetler kurumunun ve ba\u011fl\u0131 sosyal hiz\u00acmetler uzmanlar\u0131n\u0131n yak\u0131n g\u00f6zetiminde uygulanacakt\u0131r.
\nBu uygulama ile ayn\u0131 zamanda kad\u0131n\u0131n, evde daha g\u00fc\u00e7l\u00fc konuma getirilmesine destek olunacakt\u0131r. B\u00f6ylece ger\u00e7ek anlamda sosyal devlet, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yurtta\u015f nezdinde hissetti\u00acrecek, insan ve ailenin onuru g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r.
\nSOSYAL REFAH DEVLET\u0130\u2019N\u0130N D\u0130\u011eER HEDEFLER\u0130
\n7000 G\u00fcnde emeklilik: Emeklilikte, i\u015f\u00e7iler i\u00e7in getirilen prim \u00f6deme g\u00fcn say\u0131s\u0131 7000 g\u00fcne indirilecektir.
\n\u0130\u015fsizlere prim deste\u011fi: \u0130\u015fsiz kalanlar, i\u015fsizlik \u00f6dene\u011fi al\u00acd\u0131klar\u0131 s\u00fcrece sa\u011fl\u0131k sigorta primleri \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 Fo\u00acnundan kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r.
\nYoksullara prim deste\u011fi: Aile sigortas\u0131 kapsam\u0131ndaki ailelerin ve di\u011fer yoksulluklar\u0131n\u0131 beyan edenlerin sosyal sigorta primleri, merkezi y\u00f6netim b\u00fct\u00e7esinden kar\u015f\u0131lana\u00accakt\u0131r.
\nN\u00fcfus ka\u011f\u0131d\u0131n\u0131 g\u00f6steren, sa\u011fl\u0131k hizmetine ula\u015facak: Her yurtta\u015f sadece n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131n\u0131 kullanarak, sa\u011fl\u0131k si\u00acgortas\u0131ndan yararlanacakt\u0131r.
\nEmekliye refahtan pay: Emeklilere milli gelir art\u0131\u015f\u0131ndan pay verilmemesi uygulamas\u0131 kald\u0131r\u0131lacak, emekli yurtta\u015f\u00aclar\u0131m\u0131z\u0131n da ikinci s\u0131n\u0131f yurtta\u015f konumuna d\u00fc\u015fmeden milli gelir art\u0131\u015f\u0131ndan pay almalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEmeklilerin sosyal g\u00fcvenlik destek primine son: Emeklilerin tekrar \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 halinde ayl\u0131klar\u0131ndan kesilen sosyal g\u00fcvenlik destek primi uygulamas\u0131na son verilecek\u00actir.
\nDul ve yetimlere asgari ayl\u0131k: Dul ve yetimlerin ya\u015fam g\u00fcvencesi olarak asgari ayl\u0131k uygulamas\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir.
\n\u00d6z\u00fcrl\u00fclere prim deste\u011fi: \u00d6z\u00fcrl\u00fcl\u00fck oran\u0131 y\u00fczde 60\u2019\u0131n \u00fczerinde olanlar\u0131n sosyal g\u00fcvenlik primleri devlet taraf\u0131n\u00acdan kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r.
\n\u00c7al\u0131\u015fan mahkumlar sigortal\u0131 olacak: Cezaevinde \u00e7al\u0131\u00ac\u015f\u0131p, gelir elde eden mahkumlar da sigortal\u0131 olma hakk\u0131n\u0131 elde edeceklerdir.
\nEmeklilerin intibak yasas\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lacak: \u00c7ok prim \u00f6de\u00acyenin d\u00fc\u015f\u00fck, az prim \u00f6deyenin de fazla ayl\u0131k ald\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015f uygulamalar d\u00fczeltilecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda kay\u0131td\u0131\u015f\u0131l\u0131k sorunu a\u015f\u0131lacak: Ha\u00aclen y\u00fczde 50 d\u00fczeyini a\u015fm\u0131\u015f bulunan \u00e7al\u0131\u015fma ya\u015fam\u0131nda\u00acki kay\u0131td\u0131\u015f\u0131l\u0131k, h\u0131zla AB \u00fclkeleri d\u00fczeyine indirilecektir.
\nHERKESE SOSYAL G\u00dcVENL\u0130K
\n\u00c7a\u011fda\u015f refah toplumlar\u0131n\u0131n ba\u015fta gelen \u00f6zelli\u011fi t\u00fcm yurt\u00acta\u015flar\u0131na sosyal g\u00fcvenlik sa\u011flamas\u0131d\u0131r.
\nCHP, \u00e7al\u0131\u015fan, emekli, i\u015fsiz, engelli, ya\u015fl\u0131, \u00e7ift\u00e7i, evde \u00e7a\u00acl\u0131\u015fan kad\u0131n, yoksul veya kimsesiz b\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 ya\u015famlar\u0131 boyunca kucaklayacak, onlara insan onur ve sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na yara\u015f\u0131r bir bi\u00e7imde hizmet verecek, \u00e7a\u011fda\u015f bir Ulusal Sosyal G\u00fcvenlik Sistemi olu\u015fturacakt\u0131r. Bu sis\u00actem, CHP\u2019nin Sosyal G\u00fcvenlik Reformu\u2019nun temel ama\u00acc\u0131n\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r.
\nS\u00dcRD\u00dcR\u00dcLEB\u0130L\u0130R, \u00c7A\u011eDA\u015e SOSYAL G\u00dcVEN\u00acL\u0130K \u0130\u00c7\u0130N REFORM
\nCHP, sosyal demokrat siyaset anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, koruyucu sosyal refah devletini eksiksiz olarak ya\u015fama ge\u00e7irme sorumlulu\u00ac\u011fu i\u00e7inde, herkesi sosyal g\u00fcvenlik kapsam\u0131na almay\u0131 \u00f6n\u00accelikli g\u00f6rev bilmektedir.
\nSosyal g\u00fcvenlik i\u00e7in yeni yasal d\u00fczenlemeler: T\u00fcrkiye ger\u00e7ekleriyle ba\u011fda\u015fmayan \u201cSosyal Sigortalar ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 Yasas\u0131\u201d yeniden d\u00fczenlenerek, kurumlar aras\u0131 e\u015fitsizlikler giderilecektir. \u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 ve Sosyal Yard\u0131mla\u015fma ve Dayan\u0131\u015fma Fonu da, Tek \u00c7at\u0131 alt\u0131nda yer alacak, tek \u00e7at\u0131l\u0131 Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu, g\u00fcncel po\u00aclitikalar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lacak; g\u00f6stermelik de\u011fil, ger\u00e7ekten idari ve mali \u00f6zerkli\u011fe kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nHerkese sosyal g\u00fcvenlik: \u00dclkemizde sosyal g\u00fcvenli\u011fi olmayan yurtta\u015f, sigortas\u0131 olmayan aile b\u0131rak\u0131lmayacak, insan onuruna sayg\u0131l\u0131 yeni bir sosyal g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131 sos\u00acyal devletin vazge\u00e7ilmez unsurunu olu\u015fturacakt\u0131r. Ev hiz\u00acmetlerinde \u00e7al\u0131\u015fanlar dahil, kay\u0131t d\u0131\u015f\u0131 istihdam edilmekte olan herkesin kay\u0131t i\u00e7ine al\u0131narak Sosyal G\u00fcvenlik Sistemi kapsam\u0131na dahil edilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nMesleki e\u011fitime sosyal g\u00fcvenlik deste\u011fi: Meslek lise\u00acsinde okuyan gen\u00e7lerimiz, e\u011fitim hayatlar\u0131 boyunca tam zamanl\u0131 sigortal\u0131 say\u0131lacak, sosyal g\u00fcvenlik primleri devlet taraf\u0131ndan \u00f6denecektir.
\nYurtd\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fanlara sosyal g\u00fcvenlik hakk\u0131: Yurt\u00acd\u0131\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n o \u00fclkelerde kazand\u0131klar\u0131 sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131, ilgili \u00fclkelerle yap\u0131lacak anla\u015fma\u00aclarla korunacak, bunlardan T\u00fcrkiye\u2019de emeklili\u011fe hak ka\u00aczananlar\u0131n kesin d\u00f6n\u00fc\u015f \u015fart\u0131 aranmadan emekli olmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u0130\u015fsizlik sigortas\u0131n\u0131n taban\u0131 geni\u015fletilecek, uygula\u00acmas\u0131 etkinle\u015ftirilecek:\u0130\u015fsizlik Sigortas\u0131 \u00f6demelerine hak kazanma kolayla\u015ft\u0131r\u0131lacak, \u00f6deme taban ve tavan\u0131 y\u00fckseltilecek, \u00f6demelerin daha uzun s\u00fcre verilmesi sa\u011f\u00aclanacakt\u0131r.
\n\u0130\u015fsizlik sigortas\u0131nda biriken kaynak, i\u015fsizlikle m\u00fccadelenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir arac\u0131 haline getirilecektir.
\n\u0130\u015eS\u0130ZL\u0130KLE ETK\u0130N M\u00dcCADELE HEDEF\u0130M\u0130ZD\u0130R
\n\u00c7al\u0131\u015fma hakk\u0131, ya\u015famsal \u00f6nemi olan temel insan hakla\u00acr\u0131ndand\u0131r. \u0130\u015fsizlik ise \u00e7al\u0131\u015fmak istedikleri halde bu ola\u00acna\u011f\u0131 bulamayan bireylerin elinden bu anayasal hakk\u0131n al\u0131nmas\u0131d\u0131r.
\n\u0130\u015fsizlik, T\u00fcrkiye\u2019nin en b\u00fcy\u00fck sorunudur. Sanayile\u015fmeyi, \u00fcretkenli\u011fi ve eme\u011fe duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015flayan politikalar sonu\u00accu s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez d\u00fczeylere t\u0131rmanan i\u015fsizli\u011fin, bireyler ve toplum \u00fczerindeki olumsuz ve y\u0131k\u0131c\u0131 etkileri h\u0131zla sona erdirilmelidir.
\nT\u00fcrkiye\u2019de istihdam sorunu, a\u00e7\u0131k i\u015fsizlik yan\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fck verimlilikte ve yetersiz \u00fccret d\u00fczeylerinde \u00e7al\u0131\u015fma bi\u00e7im\u00acleriyle de ortaya \u00e7\u0131kmakta, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki adaletsizli\u011fi daha da artt\u0131ran sonu\u00e7lar yaratmaktad\u0131r.
\nCumhuriyet Halk Partisi, i\u015fsizlik sorununu a\u015fmay\u0131, her\u00ackesin \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131 kullanabilmesini sa\u011flamay\u0131, top\u00aclumsal bar\u0131\u015f\u0131n ve e\u015fitlik\u00e7i refah toplumu anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n te\u00acmel ko\u015fulu olarak g\u00f6rmektedir.
\n\u0130\u015fsizli\u011fin h\u0131zla azalt\u0131lmas\u0131, yeni istihdam alanlar\u0131 yarat\u0131l\u00acmas\u0131 CHP\u2019nin \u00f6ncelikli hedefidir.
\n\u0130\u015fsizlik y\u00fczde 5\u2019in alt\u0131na indirilecek: \u0130\u00e7 piyasay\u0131 can\u00acland\u0131ran, istihdam yaratan bir ekonomik b\u00fcy\u00fcme modeli uygulanacakt\u0131r. Ekonomide sa\u011flanacak istikrarl\u0131, b\u00fct\u00fcn sekt\u00f6rleri geli\u015ftirici, \u00fcretime dayal\u0131 h\u0131zl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyle \u00fclke\u00acmizde toplumsal bunal\u0131m noktas\u0131na t\u0131rmanm\u0131\u015f olan i\u015f-sizli\u011fin k\u0131sa s\u00fcrede ve istikrarl\u0131 \u015fekilde y\u00fczde 5\u2019in alt\u0131na indirilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nHedefimiz tam istihdam: Devlet, \u00fclkede, tam istihda\u00acm\u0131n sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nlemleri do\u011frudan al\u0131rken, \u00f6zel sekt\u00f6r\u00fc de bu do\u011frultuda kararl\u0131l\u0131kla te\u015fvik edecektir. \u00dc\u00e7l\u00fc diyalog ve i\u015fbirli\u011fi y\u00f6ntemiyle geli\u015ftirilecek Ulusal \u0130s\u00actihdam Stratejisi \u00f6ng\u00f6r\u00fclen hedeflere uyarlanacakt\u0131r.
\n\u0130stihdam seferberli\u011fi ba\u015flat\u0131lacak: En stratejik varl\u0131\u011f\u0131\u00acm\u0131z olan i\u015fg\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn ve de \u00f6zellikle kad\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecine en \u00fcst d\u00fczeyde katk\u0131s\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla istih\u00acdam seferberli\u011fi ba\u015flat\u0131lacakt\u0131r.
\nEtkin ve ileri vizyonlu insang\u00fcc\u00fc planlamas\u0131: Gelece\u00ac\u011fin end\u00fcstrilerinde iddial\u0131 konuma ge\u00e7me, bilgi toplumu\u00acnun i\u015fg\u00fcc\u00fc talebini kar\u015f\u0131lama, \u00fcretken istihdam artt\u0131rma hedefleri de g\u00f6zetilerek \u0130nsang\u00fcc\u00fc planlamas\u0131n\u0131n uygu\u00aclamas\u0131na etkinlik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00dcretim ekonomisine ge\u00e7ilecek: Ekonomide h\u0131zl\u0131 ve is\u00actikrarl\u0131 b\u00fcy\u00fcmeyi sa\u011flayacak yat\u0131r\u0131m ve teknolojik yap\u0131lan\u00acma ortam\u0131 yarat\u0131lacak, ulusal kaynaklar\u0131n verimli ve etkin olarak de\u011ferlendirilmesi, \u00f6zel istihdam programlar\u0131n\u0131n harekete ge\u00e7irilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEk istihdama vergi ve sigorta deste\u011fi: Eme\u011fin vergi ve sigorta y\u00fck\u00fc azalt\u0131larak giri\u015fimcinin ek istihdam yaratma\u00acs\u0131 \u00f6zendirilecek. Mevcut \u00e7al\u0131\u015fanlar say\u0131s\u0131nda sa\u011flanacak art\u0131\u015fa endeksli olarak verilecek istihdam deste\u011fi g\u00fc\u00e7len\u00acdirilecektir.
\nGiri\u015fimciye risk sermayesi deste\u011fi: Risk Sermayesi uygulamas\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak; sermayesiz giri\u015fimciler des\u00acteklenerek istihdam yaratmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00dcretken istihdam art\u0131r\u0131lacak. \u0130stihdam\u0131n ancak \u00fcret\u00acken sekt\u00f6rlerde daha fazla yat\u0131r\u0131m, daha fazla \u00fcretim ve teknolojik yap\u0131lanma ile sa\u011flanabilece\u011fi bilinci i\u00e7inde, i\u015f\u00acsizlik sorunu \u00fcretken istihdam art\u0131r\u0131larak a\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nGen\u00e7 giri\u015fimcilere destek: Gen\u00e7 \u0130\u015f Kur Program\u0131yla gi\u00acri\u015fimci gen\u00e7lere, T\u00dcB\u0130TAK ve KOSGEB \u00fczerinden proje ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmeti ve finansman deste\u011fi sa\u011flanacak\u00act\u0131r. En az 10 gencin ortak olarak, bili\u015fim, bilgi teknolojileri ve di\u011fer ileri teknoloji alanlar\u0131nda geli\u015ftirecekleri projeler, asgari y\u00fczde 20 \u00f6z kaynak ko\u015fuluyla desteklenecektir.
\nGen\u00e7 – i\u015f ile gen\u00e7 i\u015fsizleri mesle\u011fe y\u00f6nlendirmek i\u00e7in destek: GEN\u00c7 – \u0130\u015e Organizasyonu, kamunun ve yerel y\u00f6netimlerin olanaklar\u0131ndan yararlanarak ve gen\u00e7ler i\u00e7in e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr, turizm ve \u00e7evre alanlar\u0131nda yeni projeler \u00fcreterek gen\u00e7lere birikimlerine ve yeteneklerine g\u00f6re yeni i\u015f sahalar\u0131 yaratacakt\u0131r. Yeterli e\u011fitime sahip gen\u00e7lere \u00fcni\u00acversitelerde ve di\u011fer e\u011fitim kurumlar\u0131nda istihdam edile\u00accekleri stajyerlik olanaklar\u0131 yarat\u0131lacakt\u0131r.
\nKalk\u0131nmada \u00f6ncelikli y\u00f6relerde istihdama \u00f6nce\u00aclik: \u00dclke genelinde \u00f6zel sekt\u00f6r yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n te\u015fvikinde, sekt\u00f6r ve istihdam yaratma \u00f6zelli\u011fine \u00f6ncelik verilirken, kalk\u0131nmada \u00f6ncelikli y\u00f6relerde istihdam\u0131 \u00f6zendirici se\u00e7ici te\u015fvik politikalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verilecektir. Bu do\u011frultuda ver\u00acgi politikalar\u0131nda \u00f6zendirici \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nK\u0131rsal kesim s\u00fcreli istihdam projesi; Kamu kesimi, ba\u015fta Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu b\u00f6lgesi olmak \u00fczere kalk\u0131nmada geri b\u00f6lgelerde, istihdam yarat\u0131c\u0131, \u00fcretken ve verimli yat\u0131r\u0131mlar yapacak kapasite ve kararl\u0131l\u0131\u011fa kavu\u015ftu\u00acrulacak; b\u00f6lgede ge\u00e7ici rahatlama yaratabilmek amac\u0131yla k\u0131rsal altyap\u0131ya y\u00f6nelik kapsaml\u0131 bir S\u00fcreli \u0130stihdam Pro\u00acjesi uygulamas\u0131na ge\u00e7ilecektir.
\nKad\u0131nlara i\u015f kurma deste\u011fi: Ev ekonomisi ve el sanatla\u00acr\u0131 uygulamalar\u0131yla ki\u015fisel becerilerini giri\u015fimcili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00act\u00fcrmek isteyen kad\u0131nlara, \u0130\u015f Kurma Kredisi ve Pazarlama Deste\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nE\u011fitim ile i\u015fg\u00fcc\u00fc politikalar\u0131nda uyum sa\u011flanacak: E\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn i\u015fg\u00fcc\u00fc talebine olan duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 artt\u0131r\u0131la\u00accak, i\u015fletmelerin talep etti\u011fi alanlarda insan sermayesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve e\u011fitim ile i\u015fg\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n daha es\u00acnek bir yap\u0131ya kavu\u015fturulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nAktif i\u015fg\u00fcc\u00fc politikalar\u0131 ile destek: Yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecindeki sekt\u00f6rlerden \u00e7\u0131kan i\u015fg\u00fcc\u00fcne yeni beceriler ka\u00aczand\u0131rmak, y\u00fckseli\u015fteki sekt\u00f6rlerin nitelikli i\u015fg\u00fcc\u00fc ihtiya\u00e7la\u00acr\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak ve kad\u0131nlar\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 artt\u0131rmak amac\u0131yla aktif i\u015fg\u00fcc\u00fc politikalar\u0131n\u0131n uygulamas\u0131 g\u00fc\u00e7lendiri\u00aclecek ve sanayi politikas\u0131yla uyumu sa\u011flanacakt\u0131r.
\nAdama g\u00f6re i\u015f de\u011fil, i\u015fe g\u00f6re adam ilkesi esas al\u0131\u00acnacakt\u0131r. Bu ilke do\u011frultusunda, i\u015fin gerektirdi\u011fi niteli\u011fe sahip insan yeti\u015ftirilmesi ve istihdam edilmesi esas al\u0131na\u00accakt\u0131r.
\nTar\u0131mda gizli i\u015fsizlik a\u015f\u0131lacak: Verimlili\u011fin y\u00fckseltilmesi, gizli i\u015fsizli\u011fin azalt\u0131lmas\u0131, gelir d\u00fczeyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 ama\u00acc\u0131yla, tar\u0131m kesiminde de yap\u0131sal bir de\u011fi\u015fim uygulamaya konulacakt\u0131r.
\n\u0130novasyon deste\u011fi ile istihdam yarat\u0131lacak: Ara\u015ft\u0131rma \u2013 Geli\u015ftirme (AR-GE) faaliyetleri ile yeniliklere ve bulu\u015fla\u00acra nakit kaynak deste\u011fi verilerek, \u00f6zel e\u011fitilmi\u015f kesimlere yeni i\u015f olanaklar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTar\u0131mda \u00e7\u0131rakl\u0131k e\u011fitimi: \u00c7\u0131rakl\u0131k e\u011fitim sisteminin ya\u00acp\u0131s\u0131 geli\u015ftirilecek, \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131 geni\u015fletilecek; k\u0131rsal ke\u00acsimde yer alan 16-18 ya\u015f grubu gen\u00e7lerimiz i\u00e7in tar\u0131m-hayvanc\u0131l\u0131k ve ormanc\u0131l\u0131k \u00e7\u0131rakl\u0131k kapsam\u0131na al\u0131nacakt\u0131r. B\u00f6ylelikle k\u00f6ylerde ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z ve gen\u00e7lerimiz sertifikal\u0131 \u00e7ift\u00e7i olarak, sosyal g\u00fcvenlik sistemine dahil ola\u00accakt\u0131r.
\nB\u00d6LGESEL KALKINMA
\nCHP, \u00fclkemizin kalk\u0131nma ve sanayile\u015fmede geri kalm\u0131\u015f t\u00fcm y\u00f6relerinin kaderini de\u011fi\u015ftirmeye kararl\u0131d\u0131r. Y\u00f6re\u00acnin yerel-be\u015feri-do\u011fal birikim ve kaynaklar\u0131 B\u00f6lgesel Kalk\u0131nma Planlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde de\u011ferlendirilecek, sos\u00acyal ve ekonomik \u00fcretkenli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.
\nCumhuriyet Halk Partisi, geri kalm\u0131\u015f y\u00f6relerle geli\u015fmi\u015f b\u00f6l\u00acgeler aras\u0131ndaki ekonomik ve toplumsal ili\u015fkileri artt\u0131racak, bu b\u00f6lgelerle y\u00f6relerin b\u00fct\u00fcnle\u015fmesini h\u0131zland\u0131racakt\u0131r.
\nB\u00f6ylelikle \u00fclkemizde demokrasiye yeni boyutlar kazand\u0131\u00acr\u0131larak, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n korunmas\u0131na katk\u0131da bulunula\u00accak; geli\u015fmenin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde b\u00fct\u00fcn vatanda\u015f\u00aclar\u0131m\u0131z\u0131n refah ve esenlik i\u00e7inde f\u0131rsat e\u015fitli\u011finden yararla\u00acnabilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
B\u00d6LGESEL KALKINMA PLANLARI
\nGeli\u015fmemi\u015f y\u00f6relerde b\u00f6lgesel planlama uygulamas\u0131 etkinle\u015ftirilecektir: B\u00f6lgesel Kalk\u0131nma Plan\u0131nda, disiplin ve tutarl\u0131l\u0131k sa\u011flanmadan kalk\u0131nmada b\u00f6lgeleraras\u0131 den\u00acgesizli\u011fi giderebilmek, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir dinamizm yara\u00actabilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
\nB\u00f6lgesel Planlamada, b\u00f6lgelerin ve alt b\u00f6lgelerin olanak\u00aclar\u0131 ve geli\u015fme potansiyelleri gere\u011fince de\u011ferlendirilecek; b\u00f6lgesel planlaman\u0131n yerle\u015fme d\u00fczenine yans\u0131t\u0131lmas\u0131n\u00acda, dengeli kentle\u015fme, sa\u011fl\u0131kl\u0131 yap\u0131la\u015fma, \u00e7evreye duyarl\u0131\u00acl\u0131k ve depreme dayan\u0131kl\u0131l\u0131k esas al\u0131nacakt\u0131r.
\nB\u00f6lgesel kalk\u0131nmada, insani geli\u015fme ve adaletli gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r: Bu ama\u00e7la, ba\u015fta GAP olmak \u00fczere, B\u00f6lgesel Kalk\u0131nma Plan ve Projeleri, toplumsal kal\u00ack\u0131nman\u0131n b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, sulama kanallar\u0131 ve \u015febekesi g\u00f6z ard\u0131 edilmeden h\u0131zla uygulanmaya al\u0131n\u0131p ta\u00acmamlanacakt\u0131r. Bu kapsamda;
\nG\u00fcney Do\u011fu Anadolu B\u00f6lgesi Kalk\u0131nma Projesi\u2019ne (GAP\u2019a) ek olarak, Geli\u015fmemi\u015f Y\u00f6relerde B\u00f6lgesel Planlama Uy\u00acgulamas\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131 ve b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde; Do\u011fu Anadolu (Kars-Ardahan-I\u011fd\u0131r Alt B\u00f6lge Projesi da\u00achil) B\u00f6lgesi Kalk\u0131nma Projesi, \u00c7oruh Havzas\u0131 ve Do\u011fu Karadeniz B\u00f6lgesi Kalk\u0131nma Pro\u00acjesi, \u0130\u00e7 Anadolu B\u00f6lgesi Kalk\u0131nma Projesi, Filyos Havzas\u0131 ve Kastamonu Merkezli Orta Karadeniz B\u00f6lgesi Kalk\u0131nma Projesi,
\nKelkit-Ye\u015fil\u0131rmak-K\u0131z\u0131l\u0131rmak Havzalar\u0131 B\u00f6lgesel Kalk\u0131nma Projesi, GAP d\u0131\u015f\u0131nda kalan Dicle ve F\u0131rat Havzalar\u0131 B\u00f6lgesi Kalk\u0131n\u00acma Projesi, kademeler halinde uygulamaya ge\u00e7irilecektir.
\nDO\u011eU VE G\u00dcNEYDO\u011eU ANADOLU\u2019NUN KAL\u00acKINMASI DEVLET \u00d6NC\u00dcL\u00dc\u011e\u00dcNDE SA\u011eLANA\u00acCAKTIR
\nB\u00f6lgesel geli\u015fme farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 gidermeye y\u00f6nelik kalk\u0131nma modelleri yeterli b\u00fcy\u00fcme ve istihdam yaratamam\u0131\u015f, t\u00fcm te\u015fviklere ra\u011fmen \u00f6zel yat\u0131r\u0131mlar\u0131n b\u00f6lgeye y\u00f6nlendiril\u00acmesi sa\u011flanamam\u0131\u015ft\u0131r.
\nKalk\u0131nma i\u00e7in yeterince kamu kayna\u011f\u0131 b\u00f6lgeye ak\u00actar\u0131lacak: \u00dclkemizin Do\u011fusunun, G\u00fcneydo\u011fusunun ve Kalk\u0131nmada Geri Kalm\u0131\u015f di\u011fer y\u00f6relerinin de sosyal ve ekonomik a\u00e7\u0131dan Bat\u0131 Anadolu\u2019daki refah d\u00fczeyine \u00e7\u0131ka\u00acr\u0131labilmesi i\u00e7in devlet \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde yeterli kayna\u011f\u0131n bu b\u00f6lgelere aktar\u0131m\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDevlet kalk\u0131nman\u0131n sorumlulu\u011funu \u00fcstlenecek: Dev\u00aclet, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019nun ekonomik alandaki geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00fcstlendi\u011fi sorumlulu\u011fun bilinciyle, ihtiya\u00e7 duyulan devlet kayna\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6lgeye aktar\u0131m\u0131\u00acn\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.
\nKamu \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde giri\u015fimcilik yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak: Kalk\u0131nmada geri kalm\u0131\u015f b\u00f6lgelerde, yerel do\u011fal kaynakla\u00acra, tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fck giri\u015fimcilik ve i\u015fletmecilik kamu \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde canland\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00d6zelle\u015ftirme sonras\u0131 duran tesisler ekonomiye kazan\u00acd\u0131r\u0131lacak: B\u00f6lgede, \u00f6zelle\u015ftirilme sonras\u0131 faaliyetlerine son verilmi\u015f olan tesis ve i\u015fletmelerden \u00fcretim-istihdam-\u00fcreticinin desteklenmesi boyutlar\u0131 ile b\u00f6lgesel kalk\u0131nmaya katk\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yanlar, yeni ko\u015fullar da dikkate al\u0131narak, daha etkin ve verimli yap\u0131larda tekrar faaliyete ge\u00e7irilecektir.
\nB\u00d6LGEDE G\u0130R\u0130\u015e\u0130MC\u0130L\u0130K DESTEKLENECEKT\u0130R
\nB\u00f6lgede KOB\u0130\u2019ler ve aile i\u015fletmecili\u011fi desteklenecek, mik\u00acro kredi uygulamas\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nFabrika i\u00e7in yat\u0131r\u0131m \u00f6zendirilecek, bu b\u00f6lgede yeni tesis ve fabrikalar\u0131n kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla yerli ve ya\u00acbanc\u0131 sermayeye, do\u011frudan yat\u0131r\u0131m yapmas\u0131 ko\u015fuluyla g\u00fc\u00e7l\u00fc te\u015fvik sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMevcut te\u015fvik sistemi yerine, sekt\u00f6r temelinde, yeni, so\u00acmut, etkin ve se\u00e7ici Yat\u0131r\u0131m Te\u015fviki uygulamas\u0131na ge\u00e7ile\u00accektir.
\nYar\u0131m kalm\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mlar\u0131n, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir yap\u0131da verimli i\u015fletmelere d\u00f6n\u00fc\u015fmeleri ko\u015fuluyla ekonomiye kazand\u0131r\u0131l\u00acmalar\u0131 i\u00e7in gerekli destek sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMeralar g\u00fcvenli kullan\u0131ma a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zellikle ah\u0131r hay\u00acvanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, tar\u0131msal ve orman \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretimi ile ev ekono\u00acmisi faaliyetleri desteklenecektir.
\nB\u00d6LGEDE SOSYAL DEVLET UYGULAMALARI\u00acNA HIZ VER\u0130LECEK
\nSosyo-ekonomik alt yap\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, ula\u00ac\u015f\u0131m, haberle\u015fme, ileti\u015fim alanlar\u0131ndaki yetersizliklerin h\u0131z\u00acla giderilmesi hedeflenecektir.
\nYoksullukla m\u00fccadele ve S\u0131f\u0131r A\u00e7l\u0131k i\u00e7in Vatanda\u015fl\u0131k Hakk\u0131 \u00d6demesi ve bunlar bedelsiz olarak Sa\u011fl\u0131k Hizmeti Proje\u00aclerinin uygulamas\u0131na ba\u015flanacakt\u0131r.
\nE\u011fitimde at\u0131l\u0131m yap\u0131larak, b\u00f6lgede e\u011fitilmemi\u015f \u00e7ocu\u011fu\u00acmuzun kalmamas\u0131 hedeflenecek; \u00f6zellikle Yat\u0131l\u0131 Paras\u0131z E\u011fitim olanaklar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131na \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00f6nem veri\u00aclecektir.
\nB\u00f6lgenin, kamusal hizmetler i\u00e7in bir s\u00fcrg\u00fcn veya mahru\u00acmiyet yeri olarak g\u00f6r\u00fclmesine son verilecektir.
\nB\u00f6lgede i\u015fsizlik sorununu giderebilmek amac\u0131yla olu\u015f\u00acturulmu\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcmler etkinlik kazan\u0131ncaya kadar, \u2018kademe\u00acli olarak k\u0131rsal kesim ge\u00e7ici istihdam projesi\u2019 uygulamas\u0131 ge\u00e7ilerek, sosyo-ekonomik olumsuzluklar k\u0131smen de olsa bertaraf edilecektir.<\/p>\n
MAYIN ALANLARI TEM\u0130ZLENEREK, TARIMA ELVER\u0130\u015eL\u0130 HALE GET\u0130R\u0130LECEKT\u0130R
\nS\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerindeki may\u0131nlar\u0131n, T\u00fcrk Silahl\u0131 Kuvvetleri\u2019nin sorumlulu\u011fu alt\u0131nda h\u0131zla temizlenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMay\u0131ndan temizlenmi\u015f araziler, Tar\u0131m Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yak\u0131n denetimi alt\u0131nda s\u00f6zle\u015fmeli organik tar\u0131m i\u015fletmecili\u011fi yapmalar\u0131 ko\u015fuluyla, \u00e7evrede ya\u015fayan ve Tar\u0131m Koope\u00acratifleri b\u00fcnyesinde \u00f6rg\u00fctlenen topraks\u0131z veya az toprakl\u0131 k\u00f6yl\u00fcye tahsis edilecektir.
\nUygulama, ihracat boyutunu da i\u00e7eren kapsaml\u0131 bir pa\u00aczarlama modeli \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir.
\n\u00c7ATI\u015eMA D\u00d6NEM\u0130N\u0130N B\u00d6LGEDE YARATTI\u011eI SOSYO-EKONOM\u0130K YARALAR HIZLA SARILA\u00acCAKTIR
\nDO\u011eU ve G\u00dcNEYDO\u011eU ANADOLU\u2019da; Ya\u015fam kalitesi\u00acnin h\u0131zla geli\u015fmesine katk\u0131da bulunulacak, ter\u00f6r ortam\u0131\u00acn\u0131n yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu ekonomik ma\u011fduriyetler hak ve hu\u00ackuk temelinde, ho\u015fg\u00f6r\u00fc anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde giderilecek, gerekli di\u011fer t\u00fcm sosyo-ekonomik \u00f6nlemlerin, devlet so\u00acrumlulu\u011fu alt\u0131nda eksiksiz al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nK\u00f6ylere g\u00fcvenli ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc geri d\u00f6n\u00fc\u015f sa\u011flanacakt\u0131r: Bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f K\u00f6ylere Geri D\u00f6n\u00fc\u015f, g\u00fcvenlik, g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck kri\u00acterleri \u00e7er\u00e7evesinde, yeni bir mekansal planlama anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir sosyo-ekonomik ya\u015fam ve \u00e7al\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 kayd\u0131yla, gerekli devlet deste\u011fi ile h\u0131zla sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
GAP\u2019I TAMAMLAMAK \u00d6NCEL\u0130\u011e\u0130M\u0130ZD\u0130R
\nCHP, G\u00fcneydo\u011fu\u2019nun can damar\u0131 olan GAP\u2019a sahip \u00e7\u0131ka\u00acrak, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu topra\u011f\u0131na gerekli suyu temin edecek, tar\u0131m\u0131na gerekli girdi ve teknolojiyi kazand\u0131ra\u00accak, \u00e7ift\u00e7isine ihtiya\u00e7 duydu\u011fu deste\u011fi verecek, sosyo-ekonomik kalk\u0131nmas\u0131 i\u00e7in gerekli kayna\u011f\u0131 yaratacak ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131na gerekli duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00f6sterilmesini sa\u011f\u00aclayacakt\u0131r.
\nCHP, G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi\u2019ni (GAP) t\u00fcm boyutlar\u0131 ile bir b\u00fct\u00fcn olarak ele alacak, dengeli bir \u015fekilde bir top\u00aclumsal geli\u015fme projes\u201d niteli\u011finde h\u0131zla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi\u00acni sa\u011flayacakt\u0131r.
\nSulamaya y\u00f6nelik yat\u0131r\u0131mlar h\u0131zla bitirilerek, k\u0131sa s\u00fcrede 1.5 milyon hektar toprak suya kavu\u015fturulacak, GAP bir re\u00acfah ve bar\u0131\u015f projesi olarak tamamlanarak, projenin \u00e7ift\u00e7iye ve tar\u0131msal kalk\u0131nmaya azami katk\u0131s\u0131 sa\u011flanacak, bug\u00fcne kadar ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olan gecikme h\u0131zla telafi edilecektir.
\nGAP\u2019\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00fcretim stratejisinin \u00f6ncelikli sekt\u00f6rle\u00acri olarak, organik tar\u0131m, tekstil ve konfeksiyon, uygulamal\u0131 teknoloji, yenilenebilir enerji ve turizmin geli\u015fimi g\u00fc\u00e7l\u00fc olarak desteklenecektir.
\nGAP\u2019a y\u00f6nelik temel girdi ve g\u0131da tesislerinin, d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k uzun vadeli b\u00f6lgesel planlama perspektifi i\u00e7inde geli\u015ftiril\u00acmeleri \u00f6zendirilerek desteklenecektir.
\nGAP B\u00f6lgesi \u00f6ncelikli olmak \u00fczere, demokratik koopera\u00actif\u00e7ili\u011fi temel alan, verimli i\u015fletmecilik kriterlerini g\u00f6zeten adil ve etkili bir \u201cToprak Reformu\u201d ile G\u00fcneydo\u011fu ve Do\u011fu Anadolu\u2019da verimli, \u00e7a\u011fda\u015f bir tar\u0131m yap\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131larak, feodal ko\u015fullar a\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nToprak m\u00fclkiyetinde feodal ili\u015fkilerin alt\u0131nda ezilen k\u00f6y\u00acl\u00fcm\u00fcze sahip \u00e7\u0131k\u0131larak, topra\u011f\u0131 i\u015fleyen k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn haklar\u0131 korunacakt\u0131r. \u00c7ift\u00e7imizin yoksulla\u015fmas\u0131na, do\u011faya teslim olmas\u0131na, kendi kaderine terk edilmesine, \u00e7ift\u00e7iyi yok sa\u00acyan anlay\u0131\u015fa son verilecek, b\u00f6ylece T\u00fcrkiye\u2019nin tar\u0131m \u00fcr\u00fc\u00acn\u00fc ithal eder bir \u00fclke haline gelmesi \u00f6nlenecektir.
\nGAP B\u00f6lgesi\u2019nde yer alan illerde, Organize Sanayi B\u00f6lge\u00aclerine (OSB) \u00f6zel \u00f6nemle yakla\u015f\u0131larak, OSB\u2019lerin altyap\u0131\u00aclar\u0131n\u0131n \u00f6ncelikle bitirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nB\u00f6lgede etkinlik g\u00f6steren demokratik kitle \u00f6rg\u00fctlerinin, meslek odalar\u0131n\u0131n ve \u00fcniversitelerin katk\u0131lar\u0131 ile tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k konular\u0131nda \u00e7ift\u00e7ilerin e\u011fitimi i\u00e7in seferberlik ba\u015flat\u0131lacakt\u0131r.
\nKUZEY IRAK, T\u00dcRK\u0130YE\u2019YE DOST B\u0130R B\u00d6LGE HAL\u0130NE D\u00d6N\u00dc\u015eT\u00dcR\u00dcLECEKT\u0130R
\nDo\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019da b\u00f6lgesel kalk\u0131nmay\u0131 sa\u011flamak ve b\u00f6lgede kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f\u0131n zeminini g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in ba\u015fta Kuzey Irak olmak \u00fczere kom\u015fu \u00fclkelere Yeni Bir Pencere a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nIrak\u2019la ticari ili\u015fkilerimiz geli\u015ftirilerek, ili\u015fkimiz HABUR\u2019un tekelinden \u00e7\u0131kar\u0131lacak, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ticari ba\u011flant\u0131lar\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131larak, OVAK\u00d6Y Kap\u0131s\u0131 ve benzeri \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nKuzey Irak\u2019l\u0131 gen\u00e7lere T\u00fcrkiye\u2019de e\u011fitim ve staj olana\u011f\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nB\u00f6lge ile ileti\u015fimde a\u00e7\u0131l\u0131m yap\u0131larak, k\u00fclt\u00fcrlerin bulu\u015fturul\u00acmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Kuzey Irak B\u00f6lgesi\u2019ne y\u00f6nelik K\u00fcrt\u00e7e, Arap\u00e7a yay\u0131n yap\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 uyum i\u00e7inde y\u00fcr\u00fct\u00fclecektir.
\n\u0130lgili kom\u015fu \u00fclkelerin Anadolu\u2019nun suyundan yararlan\u00acmalar\u0131 i\u00e7in ILISU Baraj\u0131 bir an \u00f6nce tamamlanarak, Dicle Nehri\u2019nin ba\u015f\u0131bo\u015f akmas\u0131na son verilecektir.
\nE\u011e\u0130T\u0130M, AYDINLI\u011eIN YOLUDUR
\nE\u011fitim en temel insan haklar\u0131ndand\u0131r. E\u011fitim hak, olanak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00e7ocuklar\u0131na, gen\u00e7lerine yeterince sa\u011fla\u00acmayan toplumlar\u0131n \u00e7a\u011f\u0131 payla\u015fabilmeleri olas\u0131 de\u011fildir.
\nCumhuriyet Halk Partisi\u2019nin e\u011fitimde temel hedefi;
\nATAT\u00dcRK\u2019\u00fcn \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi, fikri h\u00fcr, vicdan\u0131 h\u00fcr, irfan\u0131 h\u00fcr bir nesil yeti\u015ftirmektir.
\nT\u00fcrk Milli E\u011fitiminin Temel \u0130lkeleri\u2019ni Temel E\u011fitim Yasas\u0131\u2019nda yer alan \u015fekliyle, eksiksiz, kesintisiz ve b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde uygulamakt\u0131r.
\nE\u011fitimi, devletin ve toplumun her kesiminin ortak so\u00acrumlulu\u011fu olarak g\u00f6ren CHP, \u00f6\u011frenim ve \u00f6\u011fretim s\u00fc\u00ac296
\nrecini siyasi etkilerden ar\u0131nd\u0131r\u0131p, bir devlet politikas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme hedefindedir.
\n\u0130NSAN MERKEZL\u0130 \u00c7A\u011eDA\u015e E\u011e\u0130T\u0130M REFORMU
\nT\u00fcrkiye\u2019yi her y\u00f6n\u00fcyle, \u00f6zg\u00fcr, ba\u011f\u0131ms\u0131z, geli\u015fmi\u015f, mo\u00acdern ve lider bir \u00fclkeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in hedefimiz \u00c7A\u011eDA\u015e E\u011e\u0130T\u0130M REFORMU\u2019dur.
\nE\u011fitimde f\u0131rsat e\u015fitli\u011fi sa\u011flanacak:Kimse maddi ola\u00acnaks\u0131zl\u0131klar nedeniyle, \u00f6\u011fretimin hi\u00e7bir a\u015famas\u0131nda, e\u011fi\u00actim hakk\u0131ndan mahrum olmayacak, e\u011fitime zorunlu ba\u011f\u0131\u015f uygulamas\u0131 kald\u0131r\u0131lacak,
\nKimse ya\u015fam\u0131n\u0131n hi\u00e7bir a\u015famas\u0131nda e\u011fitim i\u00e7in ge\u00e7 kalm\u0131\u015f say\u0131lmayacak,
\nE\u011fitimin hi\u00e7bir dal\u0131nda ve a\u015famas\u0131nda, kimsenin \u00f6n\u00fc t\u0131\u00ackanmayacak, ba\u015far\u0131 tek kriter olacakt\u0131r.
\n\u0130NSAN MERKEZL\u0130 \u00c7A\u011eDA\u015e E\u011e\u0130T\u0130M GER\u00c7EKLE\u015e\u00acT\u0130R\u0130LECEK:
\nBireye \u00f6zg\u00fcven kazand\u0131ran, onu \u00f6\u011frenmeye ve idealizme \u00f6zendiren, cezaland\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fil \u00f6d\u00fcllendirici olan Bilgiyi aktarmay\u0131 de\u011fil, \u00f6z\u00fcmsemeyi ve ya\u015famda uygula\u00acmay\u0131 esas alan,
\n\u00d6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnebilen, bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve ye\u00acteneklerin geli\u015ftirilmesini temel alan, Yeniliklere a\u00e7\u0131k, sorgulamay\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve payla\u015f\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6ren,
\nGe\u00e7mi\u015fin deneyimlerini gelece\u011fe ta\u015f\u0131may\u0131, gelece\u011fi kur\u00acgulamay\u0131 ve planlamay\u0131 \u00f6\u011freten,
\nDo\u011fal \u00e7evre ile uyum i\u00e7inde ya\u015fayabilen,Estetik duyarl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmi\u015f, Yurtta\u015fl\u0131k hak ve sorumluluklar\u0131n\u0131 bilen ve sahip \u00e7\u0131kan, Atat\u00fcrk\u00e7\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceyi, ulusal duyarl\u0131l\u0131klar\u0131 ve evrensel etik de\u011ferleri \u00f6z\u00fcmseten, bir E\u011fitim Reformu hayata ge\u00e7irilecektir.
\n\u0130NSAN MERKEZL\u0130 \u00c7A\u011eDA\u015e E\u011e\u0130T\u0130M REFORMU
\nBa\u011fnazl\u0131ktan uzak, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, demokrat, se\u00acvecen ve rasyonel d\u00fc\u015f\u00fcnen bir nesil yeti\u015ftirilecektir.
\nGen\u00e7ler hayata etkin ve \u00fcretken bireyler olarak haz\u0131rla\u00acnacak; onlar\u0131n bilimin, sanat\u0131n, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ve uygarl\u0131\u011f\u0131n de\u00ac\u011ferlerinden ve ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan yararlanmalar\u0131 hedef al\u0131na\u00accakt\u0131r.
\n\u0130lk\u00f6\u011fretim ve Lise Sisteminin, hedeflenen ba\u015far\u0131 \u00e7izgisine gelebilmesi i\u00e7in, ekonomik, teknolojik ve e\u011fitsel a\u00e7\u0131dan ih\u00actiya\u00e7 duyulan destekler devlet taraf\u0131ndan \u00f6ncelikli olarak sa\u011flanacak, e\u011fitime aktar\u0131lan kamu ve \u00f6zel kaynaklar\u0131n Ulusal E\u011fitim Politikalar\u0131 do\u011frultusunda en verimli \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nBu do\u011frultuda, e\u011fitim sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn eksikliklerinin kapat\u0131la\u00acbilmesine y\u00f6nelik \u00f6zel yat\u0131r\u0131mlar ve giri\u015fimciler de, devle\u00actin yak\u0131n denetimi alt\u0131nda \u00f6zendirilecektir.
\nE\u011fitim planlamas\u0131 etkinle\u015ftirilerek, insan g\u00fcc\u00fc kaynakla\u00acr\u0131ndan rasyonel \u00e7er\u00e7evede yararlan\u0131lmas\u0131, \u00fclke genelinde \u00f6\u011fretmen ve yard\u0131mc\u0131 personel ihtiyac\u0131n\u0131n dengeli \u015fekilde kar\u015f\u0131lanmas\u0131, bu ama\u00e7la Devlet Planlama Te\u015fkilat\u0131\u2019n\u0131n ye\u00acniden etkin olarak devreye sokulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7A\u011eDA\u015e, N\u0130TEL\u0130KL\u0130 E\u011e\u0130T\u0130M
\nLaik demokratik e\u011fitim ortam\u0131: Okullarda g\u00fcvenli ve huzurlu e\u011fitim ortam\u0131 sa\u011flanacak; okullarda ve yurtlarda cemaat bask\u0131s\u0131na, laik milli e\u011fitim ilkelerine ayk\u0131r\u0131 yap\u0131lan\u00acmalara son verilecektir.
\nMilli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 cemaatlerin etki alan\u0131 olmaktan kur\u00actar\u0131lacak, e\u011fitim kadrosunun her d\u00fczeyinde liyakat esas\u0131 uygulanacakt\u0131r.
\nDemokrasi, insan haklar\u0131, ho\u015fg\u00f6r\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc okul s\u00fcre\u00accinde ya\u015fayarak \u00f6\u011frenmek ve \u00f6z\u00fcmsemek i\u00e7in Demokra\u00acsi Bilinci konusu, okullarda uygulamal\u0131 ders olarak okutu\u00aclacakt\u0131r.
\n\u00d6\u011frencilere uzman rehber \u00f6\u011fretmen deste\u011fi: Bu ko\u00acnuda eksik olan kadronun ve teknik altyap\u0131n\u0131n yeterli hale gelmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nHer lise \u00f6\u011frencisi en az bir yabanc\u0131 dili \u00f6\u011frenecek: \u00c7a\u011fda\u015f yabanc\u0131 dillerin e\u011fitimine \u00f6nem verilecek, akade\u00acmik veya mesleki liseyi bitirenlerin en az bir yabanc\u0131 dili iyi bilmelerini sa\u011flayacak d\u00fczeyde nitelikli e\u011fitim verilecek.
\nDo\u011fu ve g\u00fcneydo\u011fu\u2019da nitelikli e\u011fitim: Ba\u015fta Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu olmak \u00fczere, \u00f6zellikle k\u0131rsal b\u00f6lge\u00aclerde, yoksul kesimlerin yo\u011fun oldu\u011fu y\u00f6relerde, Yat\u0131l\u0131 \u0130lk\u00f6\u011fretim B\u00f6lge Okullar\u0131 (Y\u0130BO) say\u0131lar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 (b\u00f6lgeleraras\u0131 kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k fark\u0131 giderilinceye kadar) he-def al\u0131nacakt\u0131r.
\nZorunlu hallerde ta\u015f\u0131mal\u0131 e\u011fitim: E\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131n e\u011fitim g\u00f6recek \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerle\u015fim birimlerinde e\u011fitim g\u00f6rmeleri esas olacak, ancak istisnai durumlarda ta\u015f\u0131mal\u0131 e\u011fitim yoluna gidilecektir.
\nYeti\u015fkinlere s\u00fcrekli e\u011fitim olana\u011f\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak: Normal e\u011fitim \u00e7a\u011f\u0131nda yeterli e\u011fitim alma olana\u011f\u0131n\u0131 elde edememi\u015f veya okur yazar konumda olmayan yeti\u015fkinle\u00acre e\u011fitim sa\u011flama amac\u0131yla ilgili \u00fcniversiteler ve belediye\u00aclerle i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek olan yeti\u015fkinlere s\u00fcrekli e\u011fitim program\u0131 uygulanacakt\u0131r.
\nOkuma yazma bilmeyen kalmayacak: Okuma yazma seferberli\u011fi kapsam\u0131nda okuma yazma kurslar\u0131 ile \u00fclke genelinde okuma yazma bilmeyen kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n
D\u0130N K\u00dcLT\u00dcR\u00dc VE AHLAK E\u011e\u0130T\u0130M\u0130
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fck, ancak laik e\u011fitim ortam\u0131nda anlam ve de\u011fer kazanabilir, s\u00fcreklili\u011fini koruyabilir. E\u011fitim d\u00fczeni laik bir zemine oturtularak, \u00f6\u011fretim birli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclerek, bilime, yenili\u011fe ve de\u011fi\u015fime a\u00e7\u0131k, gelecek vizyonu olan, \u00e7a\u011fda\u015f bir toplum ve demokratik devlet yap\u0131s\u0131 olu\u015fturulur.
\nDin k\u00fclt\u00fcr\u00fc e\u011fitimi, bireyin inan\u00e7 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 geli\u015ftiren, \u00e7a\u011fda\u015f geli\u015fmeye a\u00e7\u0131k, manevi ve ahlaki de\u011ferleri zengin\u00acle\u015ftiren, insan ve do\u011fa sevgisini art\u0131ran nitelikte olacak, dinin siyasi ama\u00e7larla istismar\u0131na yol a\u00e7mayacak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nDini duygular istismar edilerek cemaat veya tarikatlar\u0131n e\u011fitim kurumlar\u0131n\u0131 ku\u015fatmas\u0131 \u00f6nlenecektir.
\n\u0130mam-Hatip e\u011fitimi, din g\u00f6revlisi say\u0131s\u0131na duyulmakta olan ihtiya\u00e7 \u00e7er\u00e7evesinde d\u00fczenlenecektir.
\n\u0130lk ve orta\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131nda verilen din k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve ah\u00aclak bilgisi dersinin Anayasan\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc amaca uygun bir m\u00fcfredatla verilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nDiyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 Kuran Kurslar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki Kuran Kurslar\u0131 veya benzeri hizmet sunan kurulu\u015flara izin verilmemesi, t\u00fcm Kuran Kurslar\u0131n\u0131n etkin olarak denetlen\u00acmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nAz\u0131nl\u0131klara din adam\u0131 yeti\u015ftirme olana\u011f\u0131 sa\u011flanacak:
\nAz\u0131nl\u0131klar\u0131n dini ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak \u00fczere y\u00fcksek d\u00fc\u00aczeyde din adam\u0131 yeti\u015ftirilmesi i\u00e7in ilgili devlet \u00fcniversite\u00aclerinin ilahiyat fak\u00fcltelerine ba\u011fl\u0131, e\u011fitimin genel ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcksek okullar a\u00e7\u0131labilecektir.
\nOKUL \u00d6NCES\u0130 \u0130K\u0130 YILLIK E\u011e\u0130T\u0130M
\nCHP, okul \u00f6ncesi e\u011fitimi, \u00e7ocuklar\u0131n zihinsel, fiziksel ve duygusal y\u00f6nleriyle daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 geli\u015fmesinin ko\u015fulu, \u00e7a\u011fda\u015f e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n zorunlu bir kademesi olarak g\u00f6rmektedir.
\n\u0130lk\u00f6\u011fretim \u00f6ncesinde \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 e\u011fitim s\u00fcrecine haz\u0131r\u00aclamak i\u00e7in, Okul \u00d6ncesi 2 y\u0131ll\u0131k E\u011fitim t\u00fcm \u00fclkemizde zorunlu hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecektir.
\n\u00c7al\u0131\u015fan annelerin \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6ncelik: Okul \u00d6nce\u00acsi E\u011fitimde, \u00f6zellikle, kentlerin sosyal geli\u015fme a\u00e7\u0131s\u0131ndan yetersiz b\u00f6lgelerine, \u00e7al\u0131\u015fan kad\u0131nlar\u0131n, memur ve emek\u00ac\u00e7ilerin \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6ncelik verilecek; kamunun do\u011frudan sorumlulu\u011funa ek olarak, yerel y\u00f6netimlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar\u0131n katk\u0131lar\u0131 ile yeterince \u00e7ocuk yuvas\u0131 ve anaokulu a\u00e7\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nE\u011fitime kat\u0131l\u0131ma destek \u00f6demesi: Ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminde, Vatanda\u015fl\u0131k Hakk\u0131 \u00f6demesi kapsam\u0131 i\u00e7indeki ailelerden \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 Okul \u00d6ncesi 2 y\u0131ll\u0131k E\u011fitime g\u00f6nderenlere Kat\u0131l\u0131ma Destek \u00d6demesi yap\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
10 YILLIK KES\u0130NT\u0130S\u0130Z VE ZORUNLU TEMEL E\u011e\u0130T\u0130M (\u0130LK\u00d6\u011eRET\u0130M)
\n\u00d6\u011frencilerimizin ideal bir temel e\u011fitim s\u00fcreci ge\u00e7irebil\u00acmeleri i\u00e7in; Kesintisiz ve Zorunlu Temel E\u011fitim (\u0130lk\u00f6\u011f\u00acretim) 8 y\u0131ldan 10 y\u0131la \u00e7\u0131kart\u0131lacak, bunun i\u00e7in gerekli \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00fclke genelinde h\u0131zla tamamlanacakt\u0131r.
\nTemel E\u011fitimin 9. ve 10. s\u0131n\u0131flar\u0131nda, b\u00f6lgesel \u00f6zellikleri g\u00f6zeten, meslek tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131, yetenek \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fcn\u00fc ve mesle\u00ac\u011fe y\u00f6nlendirmeyi esas alan iki y\u0131ll\u0131k \u2018\u2019Mesleki Y\u00f6nlendir\u00acme Program\u0131\u2019\u2019 uygulanacakt\u0131r.
\n\u00d6\u011frencilerin, genel k\u00fclt\u00fcr, sosyal bilimler, fen ve matema\u00actik alanlar\u0131ndaki yetenekleri ve meslek derslerine olan ilgi ve ba\u015far\u0131lar\u0131 uzman \u00f6\u011freticiler taraf\u0131ndan de\u011ferlendirme\u00acye al\u0131nacakt\u0131r. \u00d6\u011frenciler, 10. s\u0131n\u0131f\u0131n sonunda yap\u0131lacak bir Genel De\u011ferlendirme S\u0131nav\u0131\u2019n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 ve ba\u015far\u0131 puanlamas\u0131 esas\u0131na g\u00f6re, \u0130ki Y\u0131ll\u0131k Akademik Liseye veya Meslek Lisesine y\u00f6nlendirilecektir.<\/p>\n
\u0130K\u0130 YILLIK AKADEM\u0130K L\u0130SE VE MESLEK L\u0130SES\u0130
\nAkademik veya Mesleki Lise e\u011fitiminin nitelikli ve etkin \u015fekilde verilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. \u0130ki y\u0131l s\u00fcresince yap\u0131la\u00accak de\u011ferlendirme ve y\u00f6nlendirmeler sonucu, \u00f6\u011frenci\u00aclerimizin yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te birinin \u00fcniversitelere, di\u011ferlerinin ise meslek y\u00fcksek okullar\u0131na y\u00f6nlendirilmesi hedeflene\u00accektir.<\/p>\n
\u2022 2 YILLIK MESLEK L\u0130SELER\u0130
\nMesleki teknik e\u011fitim veren liselerin diplomalar\u0131n\u0131n onay\u0131 i\u00e7in Ulusal Meslek Standartlar\u0131 Kurumu kurulacakt\u0131r.
\nMesleki Teknik E\u011fitim ile istihdam ili\u015fkisini sa\u011flamak i\u00e7in, ders programlar\u0131, e\u011fitici ve staj konular\u0131nda yol g\u00f6sterici olmak \u00fczere, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131, Y\u00d6K ve Sanayi, Ti\u00accaret, Esnaf Odalar\u0131 temsilcilerinin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile Dan\u0131\u015fma Kurullar\u0131 olu\u015fturulacakt\u0131r. Dan\u0131\u015fma Kurullar\u0131, \u00dcst Kurul ve \u0130l Mesleki E\u011fitim Dan\u0131\u015fma Kurullar\u0131 olarak yap\u0131land\u0131r\u0131\u00aclacakt\u0131r.
\nMeslek Lisesi e\u011fitimi g\u00f6ren \u00f6\u011frenciler, te\u015fvik ve destek amac\u0131yla, 2 y\u0131l s\u00fcre ile tam g\u00fcn sigorta kapsam\u0131na al\u0131na\u00accak, primleri devlet taraf\u0131ndan \u00f6denecektir. \u00d6zel meslek liselerini de kapsayacak olan bu \u00f6zendirici sigorta uygu\u00aclamas\u0131nda primlerin yar\u0131s\u0131 ilgili e\u011fitim kurumunca, di\u011fer yar\u0131s\u0131 ise devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r.
\nMesleki teknik liselere yerle\u015ftirilecek \u00f6\u011frenciler s\u0131navs\u0131z olarak iki y\u0131ll\u0131k Meslek Y\u00fcksek Okullar\u0131na ge\u00e7i\u015f hakk\u0131na sa\u00achip olacaklard\u0131r.
\n\u2022 2 YILLIK AKADEM\u0130K L\u0130SELER
\n2 Y\u0131ll\u0131k \u00e7ok programl\u0131 akademik liseler y\u00fcksek \u00f6\u011f\u00acretime ge\u00e7i\u015fin k\u00f6pr\u00fcs\u00fc olacak: 10 Y\u0131ll\u0131k Temel e\u011fitimin sonunda Genel De\u011ferlendirme S\u0131nav\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 do\u011frul\u00actusunda \u00c7ok Programl\u0131 Akademik Liselere y\u00f6nelecek \u00f6\u011f\u00acrenciler, T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretimine \u00f6zel \u00f6nem verilerek, Sosyal bilgiler, Fen, Matematik, Bili\u015fim ve Bilgi Teknolojileri, Ya\u00acbanc\u0131 Dil, Sanat ve Spor gibi dallarda alan se\u00e7imi yaparak e\u011fitimlerini, tercih ettikleri programlar \u00e7er\u00e7evesinde s\u00fcr-d\u00fcreceklerdir.
\n\u00d6\u011frenci se\u00e7me s\u0131nav\u0131 (\u00f6ss) kald\u0131r\u0131lacak: Akademik Liseden sonra y\u00fcksek\u00f6\u011fretim kurumlar\u0131na devam et\u00acmek isteyen \u00f6\u011frenciler, Lise ba\u015far\u0131s\u0131 ve Yetenek \u00d6l\u00e7me ve De\u011ferlendirme Sistemi kapsam\u0131nda yap\u0131lacak s\u0131nav\u00aclar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, do\u011frudan y\u00fcksek \u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015f yapma hakk\u0131n\u0131 elde edeceklerdir. 2 y\u0131ll\u0131k lise e\u011fitimi s\u00fcre\u00accinde yap\u0131lacak ve \u00f6\u011frencilere 4 kez kat\u0131lma hakk\u0131 tan\u0131\u00acnacak olan \u201cYetenek \u00d6l\u00e7me ve De\u011ferlendirme Sistemi\u201d s\u0131navlar\u0131, \u201cD\u00fc\u015f\u00fcnme, Problem \u00c7\u00f6zme, Dil Becerisi S\u0131na\u00acv\u0131\u201d (DPDS) ve \u201cAlan Tercih S\u0131nav\u0131\u201d (ATS) olmak \u00fczere iki se\u00e7enekli olacakt\u0131r.<\/p>\n
Y\u00dcKSEK\u00d6\u011eRET\u0130M
\nCHP, bilimsel, mali ve idari \u00f6zerkli\u011fi olan, T\u00fcrkiye ger\u00e7e\u00ac\u011finden kopmayan, ancak her alanda evrenselli\u011fi yaka\u00aclayan, akademik rekabet ve demokratik kat\u0131l\u0131m ilkelerini benimseyen, bilgi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n \u00fcniversitelerini hedef almak\u00actad\u0131r.
\n\u00dcniversitelere \u00e7a\u011fda\u015f evrensel kriterler: Y\u00fcksek \u00f6\u011f\u00acretimin yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131nda AB\u2019nin Bologno s\u00fcreci ile OECD\u2019nin \u00f6zerklik kriterleri \u00f6nemle dikkate al\u0131nacakt\u0131r.
\nKamu ve vak\u0131f \u00fcniversitelerinin t\u00fcm\u00fc d\u00fcnyadaki \u00e7a\u011fda\u015f \u00fcniversiteler d\u00fczeyinde y\u00fcksek nitelikli e\u011fitim-\u00f6\u011fretim ve bilimsel ara\u015ft\u0131rma yapan, teknolojik ve bilimsel geli\u015fmele\u00acre \u00f6nc\u00fcl\u00fck eden bir d\u00fczeye getirilecektir.
\n\u00dcniversiteler, daha iyi e\u011fitim i\u00e7in e\u011fitim kadrolar\u0131, e\u011fiti\u00acmin i\u00e7eri\u011fi ve ara\u015ft\u0131rma potansiyelleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan kendi aralar\u0131nda yar\u0131\u015fan, toplumla, bulunduklar\u0131 y\u00f6reyle b\u00fct\u00fcn\u00acle\u015fen, sanayi kesimleri ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle i\u015fbirli\u011fi yapan, yerel ara\u015ft\u0131rmalara ve toplumsal de\u011fi\u015fime katk\u0131da bulunan kurumlar haline getirilecektir.
\n\u00dcniversiteye giri\u015f sistemi yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lacak\u00act\u0131r: \u00d6\u011frenciler Y\u00d6K\u2019\u00fcn e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcnde \u00fcniversiteler tara\u00acf\u0131ndan belirlenecek toplam ve b\u00f6l\u00fcm kontenjanlar\u0131 \u00e7er\u00ac\u00e7evesinde lise a\u015famas\u0131nda, y\u00fcksek okul ve \u00fcniversitelere y\u00f6nlendirileceklerdir. Belirli \u00fcniversitelere ve b\u00f6l\u00fcmlere taleplerin yo\u011funlu\u011fu halinde \u00fcniversiteler zorunlu y\u00f6n\u00aclendirme testleri uygulayabileceklerdir.
\nY\u00f6k kald\u0131r\u0131lacak \u00fcniversiteleraras\u0131 kurul etkin konuma getirilecektir.
\n\u00dcniversiteleraras\u0131 e\u015fg\u00fcd\u00fcm sa\u011flama ve y\u00fcksek \u00f6\u011fretim stratejileri geli\u015ftirme g\u00f6revi \u00fcniversiteleraras\u0131 kurula dev\u00acredilecektir. \u00dcniversiteleraras\u0131 Kurul kendi i\u00e7inden bir ba\u015f\u00ackan ve y\u00fcr\u00fctme kurulu se\u00e7ecek ve bu kurul s\u00fcrekli g\u00f6rev yapacakt\u0131r.
\n\u00dcniversite rekt\u00f6rleri \u00fcniversite \u00f6\u011fretim \u00fcyeleri ta\u00acraf\u0131ndan se\u00e7ilecek: Bu se\u00e7imlerde adaylar\u0131n yetenekleri esas al\u0131nacak, hi\u00e7bir \u015fekilde i\u00e7 politika tercihlerinin etkin olmas\u0131na izin verilmeyecektir. Dekanlar\u0131n, Enstit\u00fc Ba\u015fkan\u00aclar\u0131n\u0131n ve di\u011fer Fak\u00fclte y\u00f6neticilerinin se\u00e7iminde de ayn\u0131 esaslar ge\u00e7erli olacakt\u0131r.
\nAkademik y\u00fckseltmelerde temel kriter ara\u015ft\u0131rma performans\u0131 olacak: \u00dcniversite \u00f6\u011fretim \u00fcyelerinin ulusal ve uluslararas\u0131 niteliklerde bilimsel ara\u015ft\u0131rma performans\u0131, atamalarda \u00f6ncelikli \u00f6l\u00e7\u00fct olarak dikkate al\u0131nacakt\u0131r.
\nLisans \u00fcst\u00fc e\u011fitim g\u00f6ren \u00f6\u011frenciler desteklenecek: Lisans \u00fcst\u00fc e\u011fitimini yurt i\u00e7i ve yurt d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftire\u00accek olan \u00f6\u011frencilere ek destek sa\u011flanacak; \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yeni disiplin, bran\u015f ve sekt\u00f6rlerinde doktora d\u00fczeyinde e\u011fitim almalar\u0131 i\u00e7in her y\u0131l gen\u00e7lerimiz t\u00fcm\u00fcyle kamu kaynaklar\u0131 ile desteklenecek; bu \u00f6\u011frencilerin e\u011fitim ve geli\u015fimi yak\u0131n\u00acdan izlenecektir.
\n\u00dcniversitelerimize ve ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131m\u0131za ge\u00acrekli kadro ve kaynak sa\u011flanacak: \u00dcniversitelerimize ve di\u011fer ara\u015ft\u0131rma kurulu\u015flar\u0131m\u0131za ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 kad\u00acrolar \u00f6ncelikle tahsis edilecek, bilimsel yay\u0131n ve ara\u015ft\u0131rma i\u00e7in ihtiya\u00e7 duyduklar\u0131 kaynaklar sa\u011flanacakt\u0131r. Yurt d\u0131\u015f\u0131n\u00acdaki T\u00fcrk bilim adamlar\u0131 ve T\u00fcrkiye \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma ya\u00acpan yabanc\u0131 uyruklu bilim adamlar\u0131yla \u00e7ok yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lacak, onlar\u0131n ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 ve yay\u0131nlar\u0131 devlet\u00e7e des-teklenecektir.
\n\u00d6\u011eRETMENE SAYGI
\n\u0130nsanl\u0131\u011fa sayg\u0131y\u0131, \u00fclke ve ulusa sevgiyi, toplumla daya\u00acn\u0131\u015fma ve payla\u015fma duygusunu \u00f6\u011fretmen \u00f6\u011fretir. \u00d6\u011f\u00acretmenlere sahip \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, \u00f6\u011fretmenli\u011fin yeniden say\u00acg\u0131n ve \u00e7ekici bir meslek haline getirilmesi i\u00e7in yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikler yap\u0131lmas\u0131, CHP\u2019nin \u00f6ncelikli hedefidir.
\n\u00d6\u011fretmenlerin Milli E\u011fitimin ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebi\u00aclecek ve e\u011fitim programlar\u0131n\u0131 ba\u015far\u0131 ile uygulayabilecek nitelikte yeti\u015ftirilme ve \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131na y\u00f6nelik ilkeler ve altyap\u0131 yeniden d\u00fczenlenecektir.
\n\u00d6\u011fretmen atamalar\u0131 ve haklar\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen yeni \u00e7er\u00e7eve yasa: E\u011fitim personelinin atanma, yer de\u011fi\u015ftir\u00acme ve g\u00f6revde y\u00fckselme i\u015flemleri yeni yap\u0131lanmaya uy\u00acgun olarak d\u00fczenlenecek; \u00f6\u011fretmenlerin s\u00fcrekli e\u011fitimi, \u00e7al\u0131\u015fma, atanma ve \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 konular\u0131nda t\u00fcm ilkeleri kapsayan bir \u201c\u00e7er\u00e7eve yasa\u201d \u00e7\u0131kart\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00d6\u011fretmensiz okul ve ders b\u0131rak\u0131lmayacak: S\u00f6zle\u015fmeli \u00f6\u011fretmenlik uygulamas\u0131 kald\u0131r\u0131lacak, e\u011fitim sistemimizin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu say\u0131da nitelikli \u00f6\u011fretmen yeti\u015ftirilerek, kadroya al\u0131nmalar\u0131 sa\u011flanacak; \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn\u00fcnde \u00f6\u011fret\u00acmensiz okul ve ders b\u0131rak\u0131lmayacakt\u0131r.
\nVeli dernekleri aktif hale getirilecek: E\u011fitim s\u00fcreci \u00e7er\u00e7evesinde; Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve yerel y\u00f6netim ile okul, \u00e7evre, veli ve \u00f6\u011fretmenler aras\u0131ndaki ili\u015fkiler g\u00fc\u00e7\u00aclendirilecek, kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir anlay\u0131\u015fla yetki ve sorumluluklar\u0131 payla\u015fmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00d6\u011fretmen \u00f6rg\u00fctlerinin e\u011fitim s\u00fcrecine katk\u0131s\u0131 sa\u011f\u00aclanacak: Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019nca, e\u011fitim y\u00f6ntemlerinin uygulanmas\u0131nda ve geli\u015ftirilmesinde, programlar\u0131n haz\u0131r\u00aclanmas\u0131nda, e\u011fitim ama\u00e7lar\u0131n\u0131n saptanmas\u0131nda, e\u011fitim\u00f6\u011fretim ve y\u00f6netimle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalarda demokratik kat\u0131l\u0131m s\u00fcre\u00e7leri geli\u015ftirilerek, \u00f6\u011fretmen \u00f6rg\u00fctlerinin de katk\u0131lar\u0131\u00acn\u0131n sa\u011flanmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\n\u00d6\u011fretmenler ge\u00e7imlerini temin i\u00e7in ikinci bir i\u015f yap\u00acma zorunlulu\u011fundan kurtar\u0131lacak: \u00d6\u011fretmenlerin, haklar\u0131 ve ekonomik ko\u015fullar\u0131 iyile\u015ftirilecek, onurlu bir ya\u00ac\u015fam i\u00e7in gerekli \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. \u00d6\u011fretmenle\u00acrin e\u015fleriyle ayn\u0131 yerle\u015fim birimlerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 g\u00fcven\u00acce alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r.
\n\u00d6\u011fretmenlere zorunlu periodik hizmet i\u00e7i e\u011fitim: B\u00fct\u00fcn \u00f6\u011fretmenlerin her y\u0131l bir ay hizmet i\u00e7i e\u011fitim g\u00f6r\u00acmeleri sa\u011flanacak, bu e\u011fitimin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinde ilgili \u00fcni\u00acversiteler ile i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lacakt\u0131r. Yabanc\u0131 dil bilen \u00f6\u011fret\u00acmenlerin tatil aylar\u0131nda ileri \u00fclkelerdeki meslekta\u015flar\u0131yla bir araya gelmelerini sa\u011flayan ve Bat\u0131 \u00fclkelerinde uygu\u00aclanan de\u011fi\u015fim programlar\u0131ndan yararlanmalar\u0131 destekle\u00acnecektir.
\nULUSAL K\u00dcLT\u00dcR ZENG\u0130NL\u0130\u011e\u0130M\u0130ZD\u0130R
\nOrtak k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6z\u00fc tarihimizdir, co\u011frafyam\u0131zd\u0131r, ulus-devlet kimli\u011fimizdir, laik demokratik Cumhuriyetimizin temel nitelikleridir. K\u00fclt\u00fcrel k\u00f6klerimiz, hem \u201cMevlana\u2019s\u0131, Yunus Emre\u2019si, Hac\u0131 Bekta\u015f-\u0131 Veli\u2019si, \u015eeyh Edibali\u2019si\u201d ile 13. y\u00fczy\u0131l h\u00fcmanizmas\u0131n\u0131n insan sevgisine, Anadolu\u2019nun k\u00fcl\u00act\u00fcrel zenginli\u011fine, hem de ulusal kurtulu\u015f m\u00fccadelemizin ahlaki ve felsefi de\u011ferlerine, Atat\u00fcrk devrimlerinin \u00e7a\u011fda\u015f, evrensel de\u011ferlerine dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n
CHP\u2019N\u0130N K\u00dcLT\u00dcR POL\u0130T\u0130KASI, B\u0130REYSEL K\u00dcL\u00acT\u00dcREL HAKLARI, K\u00dcLT\u00dcREL \u00c7O\u011eULCULU\u011eU, \u00d6ZG\u00dcRL\u00dc\u011e\u00dc VE DEMOKRAT\u0130KLE\u015eMEY\u0130 TE-MEL ALIR:
\n\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc evrensel bir de\u011fer olarak g\u00f6ren ve korumas\u0131\u00acn\u0131 bilen; ki\u015filik haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, yap\u0131c\u0131 ve yarat\u0131c\u0131, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ufka sahip insan\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan,
\n\u201cKi\u015fili\u011fin \u00f6zg\u00fcrce geli\u015ftirilmesi\u201d ile \u201ctoplumla dayan\u0131\u015fma\u00acy\u0131\u201d ba\u011fda\u015ft\u0131ran; d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve farkl\u0131l\u0131klar\u0131 i\u00e7inde ulusal birli\u011fi koruyup g\u00fc\u00e7lendiren,
\nK\u00fclt\u00fcrde asimilasyonu de\u011fil, bireysel k\u00fclt\u00fcrel haklara say\u00acg\u0131 i\u00e7inde entegrasyonu benimseyen,
\nileri bir demokratik toplum ve k\u00fclt\u00fcr ortam\u0131n\u0131 ama\u00e7lar.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131na, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn halk\u0131m\u0131z taraf\u0131ndan en yayg\u0131n bi\u00e7imde \u00f6z\u00fcm\u00aclenmesine ve k\u00fclt\u00fcr hazinelerimizin d\u00fcnyaya daha iyi du\u00acyurulmas\u0131na \u00f6zel \u00f6nem verilecektir.
\nDin, dil, mezhep ve etnik k\u00f6ken farkl\u0131l\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n, \u00fclkemiz\u00acde ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n de\u011fil renkli ve zengin bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn b\u00fct\u00fcn\u00acl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6r\u00fclebilmesi i\u00e7in gerekli her t\u00fcrl\u00fc d\u00fc\u00aczenleme yap\u0131lacakt\u0131r.
\nE\u011fitim ve yay\u0131n programlar\u0131nda k\u00fclt\u00fcr konular\u0131na daha geni\u015f yer verilmesi ve k\u00fclt\u00fcrel ama\u00e7l\u0131 faaliyetlere daha \u00e7ok kaynak ayr\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu anlay\u0131\u015fla CHP \u00fclkemizin k\u00fclt\u00fcr hayat\u0131n\u0131n zenginle\u015fti\u00acrilmesine ve yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na olanak verecek k\u00fclt\u00fcr kurumlar\u0131n\u0131, \u00e7a\u011fda\u015f bir anlay\u0131\u015fla yeniden d\u00fczen\u00acleyecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede Dil ve Tarih kurumlar\u0131 yeni bir anlay\u0131\u015fa kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nK\u00dcLT\u00dcR DESTEKLENECEK, AMA M\u00dcDAHALE ED\u0130LMEYECEKT\u0130R.
\nSanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131ktaki \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine m\u00fcdahale edilmeyecek, sanat kurumlar\u0131n\u0131n \u00f6zerkli\u011fi korunacakt\u0131r.
\nSans\u00fcre son verilecek: K\u00fclt\u00fcrel etkinliklerde ve sanatta sans\u00fcre son verilecek; siyasal ama\u00e7l\u0131 veya keyfi yasak ve sans\u00fcr, her t\u00fcrl\u00fc idari \u00f6ndenetim kald\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Bu konu\u00acda uluslararas\u0131 normlarda yarg\u0131 kararlar\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131nma\u00acs\u0131 temel al\u0131nacakt\u0131r.
\nSanat yasas\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131lacak: Evrensel sanat normlar\u0131 \u00e7er\u00ac\u00e7evesinde sanat\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcndeki t\u00fcm yasal engellemeleri kald\u0131rmak amac\u0131yla Sanat Yasas\u0131 olu\u015fturu\u00aclacakt\u0131r.
\nSanat ve sanat\u00e7\u0131lar desteklenecek: T\u00fcm sanat dallar\u0131, k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fmenin \u00f6nemli \u00f6\u011feleri olarak kabul edilerek sanat\u00e7\u0131lar korunacak, gerekli kamu deste\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
SANATA \u00d6ZEL YETENEKL\u0130 \u00c7OCUKLARA EN \u0130LER\u0130 D\u00dcZEYDE E\u011e\u0130T\u0130M OLANA\u011eI SA\u011eLANA\u00acCAKTIR.<\/p>\n
Telif haklar\u0131 korunacak: Patent ve fikri m\u00fclkiyet ile ilgili mevzuat daha \u00e7a\u011fda\u015f yap\u0131ya kavu\u015fturulacak, telif haklar\u0131 korunacak, telif haklar\u0131 konusunda sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n yara-t\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n gasp edilmesinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilecek, korsanla etkin bir \u015fekilde m\u00fccadele edilecektir.
\nVergiler inecek, sosyal g\u00fcvenlik yayg\u0131nla\u015facak: K\u00fcl\u00act\u00fcr ve sanat alan\u0131ndaki vergiler asgari d\u00fczeye \u00e7ekilecek; sanat\u00e7\u0131lar\u0131n, yazarlar\u0131n ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin sosyal g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSahne sanatlar\u0131 desteklenecek: Tiyatro sanat\u0131 T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fct\u00fcn illerinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, \u00f6zerk bir sa\u00acnat kurumu olan Devlet Tiyatrolar\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fan sanat\u00e7\u0131lar\u0131\u00acm\u0131z\u0131n \u00f6zl\u00fck haklar\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 iyile\u015ftirilecek; \u00f6zel tiyatrolar\u0131n devlet taraf\u0131ndan desteklenmesi i\u00e7in gerekli yeni d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nSinemaya \u00f6zel destek: Sineman\u0131n desteklenmesi ve T\u00fcrk sinema end\u00fcstrisinin olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik te\u015f\u00acvik ve vergi kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanacak; sinema sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n emekliliklerine ili\u015fkin \u00f6zel d\u00fczenlemeler yap\u0131lacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye sinema kurumu kurulacak: Sinema end\u00fcst\u00acrisinin geli\u015fimindeki s\u00fcreklili\u011fini desteklemek, sekt\u00f6r\u00fcn uluslararas\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerinin gere\u011fini yerine getirmek, sinema sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn e\u011fitim, yap\u0131m, da\u011f\u0131t\u0131m, pazarlama ve g\u00f6sterim alanlar\u0131nda geli\u015ftirilmesi ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi amac\u0131yla, \u00f6zel hukuk h\u00fck\u00fcmlerine tabi, t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sa\u00achip, idar\u00ee ve mal\u00ee a\u00e7\u0131dan \u00f6zerk, \u201cT\u00fcrkiye Sinema Kurumu\u201d kurulacakt\u0131r.<\/p>\n
K\u00fclt\u00fcr ve sanat e\u011fitimi, laik demokratik Cumhuriyet de\u00ac\u011ferlerimizden kopmadan, \u00e7a\u011fda\u015f d\u00fcnyayla b\u00fct\u00fcnle\u015f\u00acmeyi sa\u011flayacak ve kat\u0131l\u0131m\u0131 \u00f6zendirecek bir yap\u0131ya ka\u00acvu\u015fturulacakt\u0131r.
\nArkeolojik kaz\u0131lara her t\u00fcrl\u00fc destek sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00c7a\u011fda\u015f m\u00fczecilik geli\u015ftirilecek; k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n, ait ol\u00acdu\u011fu co\u011frafyada korunmas\u0131na ili\u015fkin evrensel ilkenin ya\u00ac\u015fama ge\u00e7irilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Arkeolojik kaz\u0131lara destek sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMad\u0131mak, ho\u015fg\u00f6r\u00fc merkezi olacak: Sivas Mad\u0131mak Oteli, Alevi k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve de\u011ferlerinin yans\u0131t\u0131lmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayacak \u00e7er\u00e7evede Ho\u015fg\u00f6r\u00fc Merkezi\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcle\u00accektir.
\nYerel y\u00f6netimlere ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerine sanat i\u00e7in destek: Yerel y\u00f6netimlerin de kendi y\u00f6relerindeki k\u00fcl\u00act\u00fcr eserlerine sahip \u00e7\u0131kmalar\u0131 \u00f6zendirilecek, sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin ayn\u0131 ama\u00e7l\u0131 \u00e7abalar\u0131 da te\u015fvik edilecektir.
\nBilgi toplumunun modern k\u00fct\u00fcphaneleri olu\u015fturula\u00accak: K\u00fct\u00fcphaneler, modernle\u015ftirilerek teknolojinin geli\u015f\u00acmi\u015f olanaklar\u0131ndan yararland\u0131r\u0131larak ulusal e\u011fitim ve k\u00fcl\u00act\u00fcr politikalar\u0131m\u0131z\u0131n, odak merkezleri haline getirilecektir.
\nHalk k\u00fct\u00fcphanelerine \u00fclkemizde yay\u0131nlanan t\u00fcm kitapla\u00acr\u0131n al\u0131nmas\u0131, kitapevlerine kitap i\u00e7in \u00f6zel ka\u011f\u0131d\u0131n ayr\u0131ca\u00acl\u0131kla tahsisi sa\u011flanacakt\u0131r. Milli K\u00fct\u00fcphanenin en b\u00fcy\u00fck kayna\u011f\u0131 olan Derleme Kanunu g\u00fcncellenip i\u015flerlik kazan\u00acd\u0131r\u0131larak ulusararas\u0131 standartlarda bir ulusal bellek haline getirilecektir.
\nOkuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 olanlara hizmet g\u00f6t\u00fcrmek, okuma al\u0131\u015f\u00ackanl\u0131\u011f\u0131 olmayanlar\u0131 ise te\u015fvik etmek amac\u0131yla gezici k\u00fct\u00fcp\u00achaneler yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak ve zenginle\u015ftirilecektir.
\nSanat kurumlar\u0131na keyfi m\u00fcdahalelere son: G\u00fczel Sanatlar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne ba\u011fl\u0131 sanat kurumlar\u0131n\u0131n siyasal ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131lmamalar\u0131, kurulu\u015f ama\u00e7lar\u0131na uygun sanatsal etkinlikler i\u00e7inde olmalar\u0131 ve bu etkinlik\u00aclerin b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc tan\u0131t\u0131c\u0131 rol oynamas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSanat\u00e7\u0131lar\u0131n, sanat kurumlar\u0131n\u0131n y\u00f6netim b\u00fcnyesinde yer almalar\u0131 \u00f6zendirilecektir.
\nT\u00fcrk dilinin bilim ve evrensel k\u00fclt\u00fcrdeki geli\u015fmeler do\u011frultusunda zenginle\u015fmesi ama\u00e7lanacak: T\u00fcrk di\u00aclinin bilim ve evrensel k\u00fclt\u00fcrdeki geli\u015fmeler do\u011frultusun\u00acda zenginle\u015fmesi, dilimizin kullan\u0131m\u0131 ve uygulanmas\u0131nda yozla\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn ba\u015flatm\u0131\u015f oldu\u011fu T\u00fcrk dilinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc halktan ve kaynaklar\u0131ndan alarak zenginle\u015ftirilmesi, ar\u0131, yal\u0131n ve \u00f6zg\u00fcn yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyabilmesi; yaz\u0131n, sanat ve bilimin her alan\u0131nda yeterli hale gelmesi s\u00fcreci kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcle\u00accektir.
\nT\u00fcrk Dil Kurumu ile birlikte Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn vasiyetnamesinde yer alan T\u00fcrk Tarih Kurumu\u2019nun ger\u00e7ek i\u015flevlerini s\u00fcrd\u00fc\u00acrebilmeleri i\u00e7in gerekli yasal d\u00fczenlemeler yap\u0131lacak; T\u00fcrk Tarih Kurumu ve T\u00fcrk Dil Kurumu\u2019nun 1980 sonras\u0131nda bozulan yap\u0131lar\u0131 d\u00fczeltilerek, yeniden eski stat\u00fclerine ka\u00acvu\u015fturulacaklard\u0131r.
\nTAR\u0130H\u0130 VE K\u00dcLT\u00dcREL ZENG\u0130NL\u0130\u011e\u0130N KORUN\u00acMASI
\nTarih ve k\u00fclt\u00fcr zenginliklerimizin, tarihi k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131\u00acm\u0131z\u0131n do\u011fas\u0131n\u0131 olu\u015fturan yap\u0131s\u0131n\u0131n, ta\u015f\u0131n\u0131r veya ta\u015f\u0131nmaz k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6zenle korunmas\u0131, ulusal kimli\u011fimi-zin ve ulus olma bilincinin korunmas\u0131 ile e\u015f anlaml\u0131d\u0131r.
\nCHP, bu de\u011fer ve zenginliklerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc sahiplenerek, \u00e7a\u011fda\u015f y\u00f6ntemlerle koruyarak, t\u00fcm \u00f6zg\u00fcn nitelikleri ve \u00f6zellikleri ile gelecek nesillere aktarmay\u0131 temel g\u00f6rev bil\u00acmektedir.
\n\u0130lke olarak, \u00fclkemizde mevcut t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klara, sa\u00achip olduklar\u0131 tarihsel ba\u011flar\u0131 ve \u00f6zg\u00fcnl\u00fckleri ile ait olduk\u00aclar\u0131 yerlerde sahip \u00e7\u0131k\u0131lacak; bu varl\u0131klar\u0131m\u0131z korunacak, ya\u015fat\u0131lacak ve insanl\u0131\u011fa sunulacakt\u0131r.
\nTarihi k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerin korunmas\u0131na \u00f6ncelik veren imar ve planlama anlay\u0131\u015f\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verilecek; tarihsel, k\u00fcl\u00act\u00fcrel ve do\u011fal S\u0130T alanlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda, kent planla\u00acmas\u0131nda, \u00e7evre hukukunun ve bu alandaki \u00e7a\u011fda\u015f norm\u00aclar\u0131n dikkate al\u0131nmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\nTarihi \u00e7evre, i\u00e7inde ya\u015fayan insanlarla beraber toplumun hizmetine sunulacakt\u0131r. Bu konuda ekonomik \u00e7er\u00e7eveyi d\u00fczenleyecek bir kurumsal ve yasal yap\u0131 da h\u0131zla olu\u015ftu\u00acrulacakt\u0131r.
\n\u00dclkemizin \u00e7ok \u00e7e\u015fitli k\u00fclt\u00fcrel birikimini, tarih-k\u00fclt\u00fcr, arke\u00acoloji ve do\u011fa zenginliklerini, \u00e7a\u011fda\u015f bilimsel y\u00f6ntemlerle ara\u015ft\u0131ran, dengeleyen, yayan kurum ve ar\u015fiv d\u00fczeninin geli\u015ftirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00dclkemizden \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131n\u0131n geri kazan\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r. Yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki kendi tarihimize ait ta\u015f\u0131n\u00acmaz k\u00fclt\u00fcr varl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, kay\u0131t alt\u0131nda tutulmas\u0131, bak\u0131m ve muhafazada sorumlulukla davran\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ge\u00acrekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nTarihi zenginlik ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 tamamen bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmala\u00acra dayand\u0131r\u0131larak, bu s\u00fcre\u00e7te g\u00f6rev alan birimlerin e\u015fg\u00fc\u00acd\u00fcm\u00fc sa\u011flanacak, ara\u015ft\u0131rma birim merkezlerinde ihtiya\u00e7 duyulan teknik donan\u0131m ve uzman personel eksi\u011fi h\u0131zla giderilecektir.
\nTarihi k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerimizin tahrip edilmelerine son verilecek, bu konuyla ilgili keyfi ara\u015ft\u0131rma giri\u015fimleri konu\u00acsunda denetimler s\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nTurizm ad\u0131na de\u011ferlendirilen tarihi zenginliklerimizin her\u00achangi bir zarar g\u00f6rmemesi i\u00e7in gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacak, tarihi zenginliklerimizin tan\u0131t\u0131m\u0131 ve korunmas\u0131 amac\u0131yla kurulmu\u015f derneklere yerel y\u00f6netimlerin katk\u0131s\u0131 da al\u0131na\u00acrak devlet deste\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r. Turizmin \u00fclkenin ana ge\u00aclir kaynaklar\u0131ndan biri olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in turistin otel ve havaalan\u0131 aras\u0131nda s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nlenecektir.
\nTarihi k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerimizin gelecek ku\u015faklara aktar\u00acmak \u00fczere devral\u0131nan emanetler oldu\u011funun bilinci ile, bu varl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 olas\u0131 afetlerden korumak amac\u0131yla, devlet b\u00fcnyesinde olu\u015fturulacak \u00f6zel kurumlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ihti\u00acya\u00e7 duyulan her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlem al\u0131nacakt\u0131r.
\nGENEL SA\u011eLIK REFORMU
\nHERKESE SA\u011eLIKLI YA\u015eAM HAKKI
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 Ya\u015fam Hakk\u0131 do\u011fu\u015ftan kazan\u0131lan bir hakt\u0131r. Irk, dil, din, y\u00f6re, ekonomik ve sosyal durum fark\u0131 g\u00f6zetilmeksi\u00aczin, herkes sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fama hakk\u0131na sahiptir. Zaman\u0131nda, yeterince ve kaliteli sa\u011fl\u0131k hizmetine ula\u015fabilme, herkesin temel insan hakk\u0131d\u0131r
\nTaraf oldu\u011fumuz BM \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nin 25. Maddesi; Herkesin kendisinin ve ailesinin sa\u011fl\u0131k ve refah\u0131 i\u00e7in beslenme, giyim, konut ve t\u0131bbi bak\u0131m hakk\u0131 vard\u0131r. Herkes, i\u015fsizlik, hastal\u0131k, sakatl\u0131k, dulluk, ya\u015fl\u0131l\u0131k ve kendi iradesi d\u0131\u015f\u0131ndaki ko\u015fullardan do\u00ac\u011fan ge\u00e7im s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 durumunda g\u00fcvenlik hakk\u0131na sahiptir. Kural\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6rmektedir.
\nBM \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nin 25. Maddesi\u2019nin \u00f6z\u00fcne uygun olarak CHP, sosyal demokrat bir parti olman\u0131n sorumlulu\u011fu i\u00e7inde, sa\u011fl\u0131k hizmetleri\u00acnin, t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131m\u0131za, do\u011fum \u00f6ncesinden \u00f6l\u00fcme kadar kesintisiz olarak verilmesini sa\u011flayacakt\u0131r. Bu hizmet, ye\u00acterli, kaliteli, kolay ula\u015f\u0131labilir, e\u015fit, hakkaniyetli ve verimli nitelikte olacakt\u0131r. Sa\u011fl\u0131k hizmetinin verilmesi yurtta\u015flar\u0131n ki\u015finin \u00f6deme g\u00fcc\u00fc ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayacakt\u0131r. Engeline tak\u0131l-madan sa\u011flanmas\u0131n\u0131 CHP, bunu Sa\u011fl\u0131k Hakk\u0131n\u0131n bir ge\u00acre\u011fi ve Sosyal Refah Devletinin \u00f6ncelikli bir g\u00f6revi olarak g\u00f6r\u00fcr. Devlet, t\u00fcm bireylerine sa\u011fl\u0131k hizmeti, temiz su ve \u00e7evre sunmak, g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. l\u00fc\u011f\u00fcne sahiptir.
\nCHP\u2019nin \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Sosyal Refah Devleti, Sosyal Avrupa ilkelerinde de yer ald\u0131\u011f\u0131 gibi, \u00fclkedeki sa\u011fl\u0131k hizmetinin bu ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bi\u00e7imde sa\u011flanabilme\u00acsi i\u00e7in devlet b\u00fct\u00e7esinden gerekli kaynaklar\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. sistemleri ile uzun d\u00f6nemli sa\u011fl\u0131k bak\u0131m sistemlerinin;
\nGelirine ya da varl\u0131\u011f\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n herkes i\u00e7in ula\u015f\u0131la\u00acbilirlik,
\nSa\u011fl\u0131k hizmetlerinde y\u00fcksek kalite,
\nSa\u011fl\u0131k hizmet sistemlerinin finansal s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlilik, ilkelerini e\u015fzamanl\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirmelerini sa\u011flamak\u00acla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Ayr\u0131ca, Sa\u011fl\u0131k Hizmeti, yerindelik ilkesine uygun, adil, e\u015fit , verimli ve denetlenebilir olacakt\u0131r.
\nBu anlay\u0131\u015fla, Cumhuriyet Halk Partisi herkesin, s\u00fcreklilik i\u00e7inde, yaln\u0131zca hastal\u0131k ya da sakatl\u0131\u011f\u0131n bulunmay\u0131\u015f\u0131 ola\u00acrak de\u011fil, bedensel ruhsal ve sosyal y\u00f6nden tam bir iyilik hali ile bedenen, ve ruhen yani tam sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak, uy\u00acgun \u00e7evre ve ko\u015fullarda ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak ortam\u0131n yarat\u0131lmas\u0131n\u0131, her kademede hizmetin \u00fclkemizin her y\u00f6re\u00acsindeki t\u00fcm yurtta\u015flar\u0131m\u0131za e\u015fitlik i\u00e7inde h\u0131zla sunulmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lar. CHP, sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde kamu ve \u00f6zel t\u00fcm potansiyelin e\u015f\u00acg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde de\u011ferlendirilmesini,
\nToplam sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131n\u0131n milli gelire oran\u0131n\u0131n Avrupa \u00fclkeleri ortalamas\u0131 d\u00fczeyine \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131, sosyal demok\u00acrat siyasetinin temel hedefleri bir gere\u011fi olarak benimser, ertelenemez bir temel kural\u0131 olarak de\u011ferlendirir.
\nCHP, sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131n\u0131n tek elden olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 ve uy\u00acgulamas\u0131nda gerekli e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn eksiksiz yerine getirilme\u00acsini benimsemekte ve toplumsal dayan\u0131\u015fmay\u0131 sa\u011fl\u0131kta da sa\u011flayan, uzun vadeli, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, vatanda\u015fa hizmet odakl\u0131, bir Ulusal Sa\u011fl\u0131k Politikas\u0131 olu\u015fturmay\u0131 hedefle\u00acmektedir.
\nSa\u011fl\u0131k alan\u0131nda strateji ve standart belirleyen, kamu\/\u00f6zel sek\u00act\u00f6r ile akademik ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 ile olu\u015f\u00acturulacak bir Sa\u011fl\u0131k \u00dcst Kurulu yap\u0131lanmas\u0131na gidilecektir.
\n\u2022 HERKESE ULUSAL SA\u011eLIK S\u0130GORTASI
\nUlusal Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 kurulacak, t\u00fcm yurtta\u015flar bu si\u00acgorta kapsam\u0131na al\u0131nacakt\u0131r. Mali g\u00fcc\u00fc olmayanlar\u0131n sigorta primleri devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. Bu sis\u00actem kademeli olarak t\u00fcm \u00fclkede yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nDevlet\u2019in Ulusal Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 ile t\u00fcm vatan\u00acda\u015flar\u0131m\u0131za temel hizmetleri vermesi sa\u011flanacak, buna ilaveten dileyenlere \u00f6zel sigortalardan al\u0131\u00acnan tamamlay\u0131c\u0131 sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131 sistemi getirilecektir. Hekimlik ve di\u015f hekimli\u011finde kamu\/\u00f6zel ayr\u0131m\u0131 yapm\u00acadan, \u00f6zel muayenehaneler d\u00e2hil t\u00fcm sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131n\u00acdan saptanacak kurallar \u00e7er\u00e7evesinde hizmet al\u0131nabilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
Ulusal sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131 sistemi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebi\u00aclir ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sosyal g\u00fcvenlik politikas\u0131yla b\u00fc-t\u00fcnle\u015ftirilecektir. 224 say\u0131l\u0131 Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri\u00acnin Sosyalle\u015ftirilmesi Kanunu g\u00fcncelle\u015ftirilecektir. \u015eehit aileleri ve gazilerimiz ile birinci derece yak\u0131nlar\u0131n\u0131n sosyal g\u00fcvenlik sigorta primleri ya\u015fam boyu devlet taraf\u0131n\u00acdan \u00f6denecek, \u00fccretsiz sa\u011fl\u0131k hizmetinden yararlanmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nT\u00fcm vatanda\u015flar\u0131m\u0131z sigorta kapsam\u0131ndaki ila\u00e7lar\u0131n\u0131 iste\u00acdikleri eczaneden alabileceklerdir.
\nMali g\u00fcc\u00fc olmayan yurtta\u015flardan katk\u0131 pay\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda ek bir \u00fccret al\u0131nmayacakt\u0131r.
\nYurtta\u015flara sunulan Sa\u011fl\u0131k Hizmetini finanse edecek olan ULUSAL SA\u011eLIK S\u0130GORTASI KURUMU, sunulan bu hizme\u00acti t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla denetlemeye yetkili ve g\u00f6revli olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u2022 KORUYUCU SA\u011eLIK H\u0130ZMETLER\u0130
\nHERKESE BEDELS\u0130Z KORUYUCU SA\u011eLIK H\u0130ZMET\u0130: Koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin, \u00f6zellikle k\u0131rsal kesim ve kentlerin gecekondu b\u00f6lgelerinde olmak \u00fczere t\u00fcm \u00fclke sath\u0131nda yeterli, e\u015fit ve d\u00fczeyli olarak yurtta\u015flar\u0131n hizme\u00actine, \u00fccretsiz sunulabilmesi i\u00e7in gerekli fiziki altyap\u0131 h\u0131zla tamamlanacak, sa\u011fl\u0131k personeli sa\u011flanacakt\u0131r. Koruyucu Sa\u011fl\u0131k Hizmetlerinin s\u00fcreklili\u011finin sa\u011flana\u00acbilmesi i\u00e7in ekip hizmeti anlay\u0131\u015f\u0131 ile hekim, ebe, hem\u015fi\u00acre ve di\u011fer yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personeli sa\u011fl\u0131k memuru ve hekim eksikli\u011fi giderilecek, sa\u011fl\u0131k oca\u011f\u0131, sa\u011fl\u0131k evi, ana \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 merkezleri ve verem sava\u015f dispanserleri gibi koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmeti veren t\u00fcm sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fla\u00acr\u0131, hizmet verece\u011fi n\u00fcfus baz\u0131nda olu\u015fturulacak toplum hekimli\u011fi merkezlerinde b\u00fct\u00fcnle\u015ftirilerek say\u0131lar\u0131n\u0131n art\u00act\u0131r\u0131lmas\u0131 ve yeterli d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. \u0130lke olarak her k\u00f6ye bir sa\u011fl\u0131k evi a\u00e7\u0131lmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nHalen \u00dclkemizde \u00f6nemini s\u00fcrd\u00fcren bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in kapsaml\u0131 bir program yap\u0131lacakt\u0131r. Bula\u015f\u0131c\u0131 ve salg\u0131n hastal\u0131klar Avrupa \u00fclkelerindeki gibi kontrol alt\u0131\u00acna al\u0131nacakt\u0131r.
\nEtkin Koruyucu Sa\u011fl\u0131k Hizmeti uygulamalar\u0131 ile, genetik ve sonradan ortaya \u00e7\u0131kacak olan hastal\u0131klar \u00f6nceden te\u015fhis edilebilecektir. Kalp damar, kanser, hipertansiyon, AIDS ve hepatit gibi \u00e7a\u011f\u0131n hastal\u0131klar\u0131ndan yurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ko\u00acrunabilmeleri i\u00e7in gerekli b\u00fct\u00fcn e\u011fitim ve bilgilendirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecek ve \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanma ve sakat b\u0131rakma oranlar\u0131n\u0131n en aza indirilmesi asgariye in\u00acdirgenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nRuh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hizmetlerinin toplum hekimli\u011fi merkez\u00acleri b\u00fcnyesine hizmetlerine eklenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nToplum hekimli\u011fi, birinci kademe sa\u011f\u00acl\u0131k ocaklar\u0131 hizmetinin temelini olu\u015fturacak\u00act\u0131r. Aile Hekimli\u011fi sistemine, Toplum Hekimli\u011fi\u00acnin t\u00fcm eksiklikleri giderildikten sonra ge\u00e7ilecektir.
\n\u2022 II. ve III. KADEME SA\u011eLIK H\u0130ZMETLER\u0130
\n\u0130kinci kademe sa\u011fl\u0131k hizmetleri b\u00f6lge ve merkez hastane\u00acleri ile; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kademe sa\u011fl\u0131k hizmetleri ise e\u011fitim ve \u00fcni\u00acversite hastaneleri kanal\u0131yla sa\u011flanacakt\u0131r.
\nB\u00f6lge ve merkez hastaneleri ile e\u011fitim ve \u00fcniversite has\u00actaneleri idari ve mali \u00f6zerkli\u011fe kavu\u015fturulacakt\u0131r. Bu has\u00actanelerin ara\u00e7 \u2013 gere\u00e7 ve altyap\u0131 eksiklikleri giderilecek, ara\u015ft\u0131rma ve e\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri etkinli\u011fe kavu\u015fturulacakt\u0131r.
\nHasta sevk zinciri rasyonel \u00f6l\u00e7\u00fctlerle etkin olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131\u00aclarak sa\u011fl\u0131k sistemindeki y\u0131\u011f\u0131lmalar, zaman ve emek kay\u0131p\u00aclar\u0131 \u00f6nlenecektir.
\nHer hastaneye acil servis birimi a\u00e7\u0131lacak: Yeterli say\u0131da e\u011fitimli acil hekimi ve sa\u011fl\u0131k personeli temin edilecektir.
\n\u00c7A\u011eDA\u015e SA\u011eLIK H\u0130ZMETLER\u0130
\nGenel b\u00fct\u00e7eden sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcne ayr\u0131lan pay art\u0131r\u0131la\u00accak: Kamusal veya \u00f6zel daha fazla kayna\u011f\u0131n, milli gelirin daha b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcne y\u00f6nelmesi sa\u011f\u00aclanacak, bu konuda D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (WHO) \u00f6nerileri dikkate al\u0131nacakt\u0131r.
\nKoruyucu sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin sigorta primleriyle de\u011fil, AB \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi vergilerle finanse edilmesi sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\n\u0130\u015fyeri hekimli\u011fi: 50\u2019den fazla \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n oldu\u011fu i\u015fyerlerin\u00acde, i\u015fyeri hekiminin tam g\u00fcn bulundurulmas\u0131 uygulamas\u0131\u00acna etkinlik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\n\u00d6zel sa\u011fl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131 belirli t\u0131bbi dallarda \u00f6zendiri\u00aclecek: \u00d6zel sa\u011fl\u0131k yat\u0131r\u0131mlar\u0131, \u00f6zellikle uluslararas\u0131 sa\u011fl\u0131k turizmine y\u00f6nelik alanlarda te\u015fvik edilecektir.
\n\u00d6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131n\u0131n hizmet kalitesi ve fiyatlar\u0131 etkin olarak denetlenecektir. Vergi m\u00fckellefleri sat\u0131n alacaklar\u0131 \u00f6zel sa\u011fl\u0131k hizmetlerini belirli kriterlerle gelir vergilerinden d\u00fc\u015febileceklerdir.
\nAcil servis hizmetleri etkinle\u015ftirilecek gerekti\u011finde en\u00actegrasyon sa\u011flanarak \u00f6zel sekt\u00f6rden hizmet sat\u0131n al\u0131na\u00accakt\u0131r.
\nRuh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, Alkol ve Madde Ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 Ara\u015ft\u0131rma ve Tedavi Merkezleri (AMATEM), Ba\u011f\u0131ml\u0131lara D\u00f6n\u00fck Re\u00achabilitasyon Hizmet Kurulu\u015flar\u0131 \u2013 Merkezleri \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131p, geli\u015ftirilecektir.
\nSa\u011fl\u0131k meslek kurulu\u015flar\u0131ndan sekt\u00f6re daha \u00e7ok kat\u00ack\u0131: \u0130lgili meslek odalar\u0131 ile sivil toplum kurulu\u015flar\u0131ndan, sa\u011fl\u0131k hizmetleri standardizasyonu, planlamas\u0131, y\u00f6netim ve denetimi konular\u0131nda yasal d\u00fczenlemelerle g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nan aktif kat\u0131l\u0131m sa\u011flanacakt\u0131r.
\nT\u0131p ve uzmanl\u0131k e\u011fitiminin niteli\u011fi y\u00fckseltilecek; T\u00fcrk tabiplerinin, di\u015f hekimlerinin ve eczac\u0131lar\u0131n Ara\u015ft\u0131rma ve Geli\u015ftirme (AR-GE) \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve tam te\u015fekk\u00fcll\u00fc labora\u00actuarlar kurulmas\u0131 desteklenecektir. D\u00fcnyadaki geli\u015fmeler de dikkate al\u0131narak, molek\u00fcler biyoloji ve biyo-teknoloji konusunda AR-GE \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 yer tan\u0131nacak\u00act\u0131r.
\nEczac\u0131l\u0131k hizmetlerinin geli\u015fmesi desteklenecek: Kamu kurumlar\u0131n\u0131n eczac\u0131lara y\u00f6nelik m\u00fckellefiyetlerini zama\u00acn\u0131nda yerine getirmesi sa\u011flanacak, bireysel eczac\u0131l\u0131k des\u00acteklenecek, eczanelere a\u00e7\u0131lma izni verilmesi i\u00e7in eczac\u0131 sahip ve mesul m\u00fcd\u00fcr\u00fc olma ko\u015fulu aranacakt\u0131r. Ecza\u00acnelere eczac\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131nda tahsilat gibi g\u00f6rev ve sorumluluk verilmeyecektir.
\nBilin\u00e7li ila\u00e7 t\u00fcketimi i\u00e7in ilgili meslek odalar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi ya\u00acp\u0131larak gerekli denetim sa\u011flanacak, ila\u00e7, a\u015f\u0131 ve sarf mal\u00aczemesinin T\u00fcrkiye\u2019de \u00fcretimi ve ihracat\u0131 desteklenecek\u00actir. Jenerik (e\u015fde\u011fer) ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ve yurt i\u00e7inde \u00fcretimi \u00f6zendirilecektir.
\n\u00dclke genelinde yatak ve sa\u011fl\u0131k tesisi da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 yeterli ve dengeli hale getirilecek: Kent n\u00fcfusuyla kentte mev\u00accut hastane yatak kapasitesi aras\u0131nda uyum olmas\u0131, bu konudaki eksikliklerin giderilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00dclke genelinde sa\u011fl\u0131k kurulu\u015fu say\u0131s\u0131 her 3000 n\u00fcfuslu mahalleye bir tane olmak \u00fczere rasyonel bir planlama ile yeterli d\u00fczeye \u00e7\u0131kar\u0131lacak; gezici sa\u011fl\u0131k personelinin hiz\u00acmet kalitesinin ve say\u0131s\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00dclkemiz sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn ileri teknolojik donan\u0131m\u0131nda ve hizmet potansiyelinde yap\u0131lacak bir planlama ile mevcut ihtiya\u00e7 fazlas\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131 talebe de y\u00f6nlendirilmesi kapasitenin en verimli bi\u00e7imde kullan\u0131m\u0131 desteklenecektir.
\nBak\u0131ma muhta\u00e7 ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bak\u0131m\u0131 i\u00e7in yeterli sa\u00acy\u0131da geriatri b\u00f6l\u00fcmleri merkezleri ve huzur evleri a\u00e7\u0131lacakt\u0131r. Bak\u0131ma muhta\u00e7 ya\u015fl\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bak\u0131m\u0131, sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131, ya\u015fam kalitelerinin artt\u0131r\u0131lmas\u0131 ve toplumdan soyutlanmadan ya\u015fayabilmeleri i\u00e7in de geriatri merkezle-rinin ve huzur evlerinin desteklenmesi, yerel y\u00f6netimler ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar\u0131n da katk\u0131lar\u0131yla say\u0131lar\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131l\u00acmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nYatalak durumda bulunan b\u00fct\u00fcn ya\u015fl\u0131 vatanda\u015f\u00aclar\u0131m\u0131za, evlerinde de sa\u011fl\u0131k hizmetlerinden ya-rarlanabilmeleri i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personeli g\u00f6revlendirilecek, ya\u015fl\u0131lar\u0131n g\u00f6z ve di\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011flan\u00acmas\u0131 korunmas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenli taramalar ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\n\u2022 HASTA HAKLARI
\nHer d\u00fczeyde kamu sa\u011fl\u0131k personeli i\u00e7in liyakat siste\u00acmi getirilecektir.
\nGenel pratisyenlikte uzmanla\u015fma sistemi getirilecek; Pratisyen hekimlerin \u00e7al\u0131\u015fma \u015fartlar\u0131-e\u011fitim-\u00f6zl\u00fck haklar\u0131 ve te\u015fvik mekanizmalar\u0131 ile \u00fclkemiz sa\u011fl\u0131k sistemine aktif katk\u0131da bulunmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r, Pratisyen hekimlerin, sa\u011fl\u0131k y\u00f6netimi, sa\u011fl\u0131k sigortac\u0131l\u0131\u011f\u0131, kamu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hekimli\u011fi, spor hekimli\u011fi, adli hekimlik, acil yard\u0131m hekimli\u011fi gibi be\u00aclirlenecek konularda mezuniyet sonras\u0131 e\u011fitim program\u00aclar\u0131 ile uzmanla\u015fmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nHem hasta haklar\u0131 hem de sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n hakla\u00acr\u0131 \u00f6zenle g\u00f6zetilecek: Hem halk\u0131n, hem de sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fan\u00aclar\u0131n\u0131n mevcut sa\u011fl\u0131k sistemi s\u00fcrecinde ma\u011fduriyetlerine son verilecek, sa\u011fl\u0131k, hizmeti sunan\u0131n da hizmeti alan\u0131n da memnun oldu\u011fu bir alan haline getirilecektir.
\nKamu sa\u011fl\u0131k personelinin \u00f6zl\u00fck ve \u00e7al\u0131\u015fma haklar\u0131na say\u00acg\u0131l\u0131 etkin \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r. T\u00fcm sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n emeklerinin, verdikleri hizmetlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 almalar\u0131 sa\u011f\u00aclanacakt\u0131r.
\nMahrumiyet b\u00f6lgelerinde g\u00f6revlendirilen hekimler d\u00f6ne\u00acce\u011fi tarih ve yeri, g\u00f6reve gitmeden \u00f6nce bilecek, mahru\u00acmiyet b\u00f6lgesinde \u00e7al\u0131\u015fan hekim ve sa\u011fl\u0131k personeline ek gelir ve di\u011fer sosyal olanaklar sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131nda yurtta\u015flar\u0131n ya\u015famsal nitelikli sa\u011fl\u0131k hizmeti gereksinimlerinin aksat\u0131lmamas\u0131 kayd\u0131yla, t\u00fcm sa\u011fl\u0131k personeline grevli, toplu s\u00f6zle\u015fmeli sendikal haklar sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u2022 A\u0130LE PLANLAMASI POL\u0130T\u0130KALARI
\nVE ANA – \u00c7OCUK SA\u011eLI\u011eI
\nCHP, aile planlamas\u0131 konusunda, genel sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim d\u00fczeyindeki eksikli\u011fi bir an \u00f6nce giderici, baz\u0131 y\u00f6resel de\u00ac\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n olumsuz etkilerini de\u011fi\u015ftirici ger\u00e7ek\u00e7i bir program\u0131, koruyucu hekimlik hizmetleri alt\u0131nda planlaya\u00acrak uygulamaya ge\u00e7irecektir.
\nSa\u011fl\u0131k, aile planlamas\u0131, n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131n sosyo-ekonomik etki\u00acleri gibi konular \u00f6rg\u00fcn e\u011fitim programlar\u0131na d\u00e2hil edilecek, aile planlamas\u0131 konusunda uzmanla\u015fm\u0131\u015f sa\u011fl\u0131k personelinin k\u0131rsal kesimde istihdam\u0131 i\u00e7in \u00f6zendirici \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nAna, bebek, \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131 avrupa \u00fclkeleri d\u00fc\u00aczeyine \u00e7ekilecek: \u00c7ok y\u00fcksek d\u00fczeyde olan ana, bebek, \u00e7ocuk \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n Avrupa \u00fclkeleri ortalamas\u0131? d\u00fcze\u00acyine \u00e7ekilebilmesi i\u00e7in ba\u015fta sa\u011fl\u0131k personeli ile do\u011fum ve yeni do\u011fan bak\u0131m\u0131 olmak \u00fczere, gerekli her t\u00fcrl\u00fc altyap\u0131 hizmeti olu\u015fturulacak, ilgili sa\u011fl\u0131k hizmeti yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131la\u00accak, toplumun bilgilendirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Yoksul aile\u00acler i\u00e7in hamile, lohusa, bebek ve \u00e7ocuklara g\u0131da yard\u0131m\u0131 ve \u00fccretsiz ila\u00e7 temin edilecektir.
\nYurtta\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n cinsel sa\u011fl\u0131k ve cinsel yolla bula\u015facak has\u00actal\u0131klar konusunda bilin\u00e7lendirilmesi i\u00e7in gerekli \u00e7al\u0131\u015fma\u00aclar yap\u0131lacakt\u0131r.
\nSa\u011fl\u0131k Taramalar\u0131na ba\u015fta \u00e7ocuklar ve kad\u0131nlar olmak \u00fcze\u00acre s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerde, birinci basamak sa\u011fl\u0131k hizmeti sa\u011flayabilecek \u00fcnite, kre\u015f ve emzirme odas\u0131 ola\u00acnaklar\u0131 sa\u011flanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclecektir.
\nDo\u011fum yapan sigortal\u0131 kad\u0131nlar\u0131m\u0131za gerekli b\u00fct\u00fcn sos\u00acyal haklar tan\u0131nacak ve alt\u0131 ay s\u00fcre ile emzirme yard\u0131m\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nENGELL\u0130 YURTTA\u015eLARIMIZA GEREKL\u0130 DESTEK VER\u0130LECEKT\u0130R
\nSosyal devlet anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n gere\u011fi olarak, engelli bireylerin \u00e7a\u011fda\u015f ya\u015fam\u0131n gerektirdi\u011fi olanaklara her alanda kavu\u015f\u00acmalar\u0131n\u0131 temel bir insan hakk\u0131 olarak kabul ediyoruz.
\nEngelli sorunlar\u0131n\u0131 bireysel bir sorun olarak de\u011fil, her\u00ackesin ortak duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 gerektiren toplumsal bir sorun olarak de\u011ferlendiriyor ve engellilere merkezi ve yerel y\u00f6\u00acnetimler taraf\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fclecek b\u00fct\u00fcn hizmetlerin sosyal devlet ilkelerine g\u00f6re olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz.
\nEngelliler i\u00e7in sa\u011fl\u0131k, istihdam ve sosyal g\u00fcvenli\u011fi kapsayan bir entegre \u00e7\u00f6z\u00fcm modeli olu\u015fturulacak: \u00c7ocu\u011fun engelli do\u011fmas\u0131na ya da sonradan engelli ol\u00acmas\u0131na neden olan fakt\u00f6rler, yak\u0131n akraba evliliklerinin ya\u00acratabilece\u011fi riskler konular\u0131nda vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n bilin\u00e7-lendirilmesi sa\u011flanacak, bu alanda e\u011fitimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 gebelik ve engellili\u011fin olu\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in bilin\u00e7lendirme yap\u0131lacak, gebelik, do\u011fum ve yeni do\u011fan bak\u0131m\u0131 sa\u011fl\u0131k personeli g\u00f6zetiminde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecektir.
\nBirle\u015fmi\u015f Milletler Engelliler Hakk\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinin devlete y\u00fckledi\u011fi t\u00fcm sorumluluklar\u0131n gere\u011fi yerine getirilecektir.
\nEngellilere y\u00f6nelik e\u011fitim ve rehabilitasyon, meslek edin\u00acdirme ve istihdam, bak\u0131m ve koruma hizmetlerinin sunul\u00acmas\u0131nda ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda devlet birinci derecede sorumlu olacakt\u0131r.
\nEngellilere yerel y\u00f6netimlerin ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar\u0131n e\u015f\u00acg\u00fcd\u00fcm\u00fcnde sa\u011flanacak devlet yard\u0131m\u0131n\u0131n, \u00f6m\u00fcr boyu kesintisiz olmas\u0131 hedef al\u0131nacak; t\u00fcm engellilerin, bak\u00acmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 aile fertleri ile beraber, e\u011fitim, korunma, istihdam edilebilir beceriler kazanma, kamusal hizmetlerden istifade etme ve ki\u015fili\u011fin geli\u015fimi haklar\u0131n\u00acdan yararlanmalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEngellilere ya\u015fam\u0131 kolayla\u015ft\u0131racak, \u00e7evreye uyumlar\u0131n\u0131 sa\u011f\u00aclayacak, \u00fcretkenliklerini art\u0131racak, ya\u015famlar\u0131na kalite kata\u00accak her t\u00fcrl\u00fc devlet deste\u011fi verilecektir. Yerel y\u00f6netimlerin sorumlulu\u011fu alt\u0131nda, t\u00fcm fiziksel alanlar engellilere y\u00f6nelik olarak mutlaka d\u00fczenlenecek, engellerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011f\u00aclanacakt\u0131r.
\nEngelli ailelere y\u00f6nelik e\u011fitim ve sosyal dan\u0131\u015fmanl\u0131k hiz\u00acmetleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, ulusal d\u00fczeyde rehabilitasyon programlar\u0131 ve merkezleri olu\u015fturulacak,
\nEngellilere \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc \u00f6zel e\u011fitim sa\u011flanacak: Engellile\u00acrin e\u011fitimine gereken \u00f6nem verilecektir.
\nEngellilere gerekli e\u011fitimi bedelsiz sa\u011flamak devle\u00actin \u00f6ncelikli g\u00f6revi olacak: Engellilerin yeterli e\u011fitimi alabilmeleri i\u00e7in gerekli ko\u015fullar devlet\u00e7e geli\u015ftirilecek ve desteklenecektir. Konular\u0131nda \u00f6zel e\u011fitilmi\u015f uzman ve personelin istihdam\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecek, Rehberlik ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi hizmetleri ile engellilerin e\u011fitimi des\u00acteklenip, etkinle\u015ftirmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEngellilerin e\u011fitilerek meslek edinmeleri hedef al\u0131na\u00accak: Engellilere y\u00f6nelik e\u011fitimin her kademesinde, her engel grubunun durumuna ve ihtiya\u00e7lar\u0131na uygun altyap\u0131 ve teknolojik olanaklar sa\u011flanarak e\u011fitim kalitesi y\u00fcksel\u00actilecek, engellilerin meslek ve sanat edinmelerine \u00f6zen g\u00f6sterilecek, engelli \u00e7ocuklar\u0131n geli\u015fim d\u00fczeylerine g\u00f6re, sa\u011fl\u0131kl\u0131, verimli, \u00fcretken ve d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k olma bilin\u00e7lerinin ge\u00acli\u015ftirilmesi hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nZihinsel engellilerin erken tan\u0131, tedavi ve e\u011fitimi i\u00e7in \u00f6zel proje uygulanacak: A\u011f\u0131r geli\u015fen, tam geli\u015fmeyen veya zihnen engelli \u00e7ocuklar\u0131n \u00f6zel y\u00f6ntemlerle e\u011fitimle\u00acri, \u00e7al\u0131\u015fma olana\u011f\u0131na kavu\u015fturulmalar\u0131 ve topluma kazan\u00acd\u0131r\u0131lmalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel projeler uygulamaya konulacakt\u0131r.
\n\u0130\u015fitme ve g\u00f6rme engellilere g\u00fc\u00e7l\u00fc e\u011fitim deste\u011fi sa\u011f\u00aclanacak: \u0130\u015fitme ve g\u00f6rme engelliler i\u00e7in \u00fcniversiteler d\u00e2hil, e\u011fitimin her kademesinde, rahat ve kaliteli e\u011fitim yapabilmelerini sa\u011flayacak \u00e7a\u011fda\u015f teknik altyap\u0131 ve dona\u00acn\u0131m sa\u011flanacak, onlara \u00f6zel k\u00fct\u00fcphane ve sanal \u00f6\u011frenme ortamlar\u0131 olu\u015fturulacakt\u0131r.
\nEngelliler i\u00e7in ki\u015fiye \u00f6zel s\u00fcrekli e\u011fitim olana\u011f\u0131: Okul \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015f engellilerin s\u00fcrekli e\u011fitimi belediyelerle i\u015fbir\u00acli\u011fi i\u00e7inde, ki\u015fiye \u00f6zel uygulamalar \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fct\u00fc\u00aclecektir.
\nEngellilere y\u00f6nelik meslek edindirme programlar\u0131 et\u00ackinle\u015ftirilecek: Engellilere mesleki e\u011fitim veren kurum\u00aclarda bran\u015f \u00f6\u011fretmeni ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lanacak, belli i\u015fleri yapabilecek b\u00fct\u00fcn engelli ki\u015filere gerekli meslek ve sanat e\u011fitimi olana\u011f\u0131 devlet\u00e7e sa\u011flanacak, \u00f6zel donan\u0131ml\u0131 e\u011fitim ve teknoloji merkezleri yoluyla her ya\u015ftaki ve her y\u00f6redeki engelli bireylerin bilgi kaynaklar\u0131na daha kolay ula\u015fmalar\u0131 ve kendilerini \u00f6zg\u00fcrce geli\u015ftirmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEngelliler i\u00e7in spor olanaklar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak: En\u00acgelliler i\u00e7in uyarlanan spor ara\u00e7lar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, ye\u00acrel y\u00f6netimler eliyle engellerlilerimizin bu ara\u00e7lardan ya\u00acrarlanabilmeleri i\u00e7in gereken tedbirler al\u0131narak toplumda fark\u0131ndalik yarat\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacak ve spor yoluyla engelli\u00aclerin toplumla kucakla\u015fmas\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r
\nEngellilere i\u015f ve meslek dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flanacak: En\u00acgellilere y\u00f6nelik uygun i\u015fe uygun eleman stratejisi olu\u015ftu\u00acrulacak, \u0130\u015f ve Meslek Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ile i\u015fe uyum i\u00e7in reh\u00acberlik hizmetleri \u00fclke genelinde sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEngelli rehberlik merkezleri a\u00e7\u0131lacak: Engelli gen\u00e7leri kendi kendine yeterli hale getirmek, \u00fcretici olmalar\u0131 ve top\u00acluma uyumlar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in rehberlik, rehabilitasyon ve sosyal hizmetlerin sunulaca\u011f\u0131 Engelli Rehberlik Merkez\u00acleri a\u00e7\u0131lacak, engelliler i\u00e7in uygun \u00f6zel istihdam alanlar\u0131 yarat\u0131lacak, istihdam\u0131 zorunlu olan engellilerle ilgili yasal d\u00fczenlemeye i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nEngellilere erken emeklilik: Engellilerimize y\u00f6nelik sa\u011f\u00acl\u0131k ve sosyal g\u00fcvenceler e\u015fli\u011finde, \u00e7al\u0131\u015fan engellilere erken emeklilik sa\u011flanacakt\u0131r.
\nEngellilerden sorumlu \u00f6zerk kurum ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131: En\u00acgellilerin sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 Engellilerden Sorumlu \u00f6zerk bir kurum kurulacak, ilgili Bakanl\u0131klar, kurum ve kurulu\u015flar ile sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri aras\u0131nda kat\u0131l\u0131m ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
GEN\u00c7LER\u0130M\u0130Z \u0130\u00c7\u0130N YEN\u0130 B\u0130R D\u00dcNYA
\nCumhuriyetimizin kurucusu Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn Laik Cumhuriyeti gen\u00e7li\u011fe emanet eden anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 y\u00fcrekten benimsemi\u015f, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gen\u00e7li\u011fin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, dinamizmi, devrimci ruhu ve ba\u015far\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmi\u015f bir partiyiz.
\nN\u00fcfusumuzun b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan gen\u00e7lerimiz, \u00fclkemizin ayd\u0131nl\u0131k gelece\u011finin g\u00fcvencesidir. Gelece\u011fimiz, onlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, e\u011fitimine ve ba\u015far\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Gen\u00e7lerimizin iyi e\u011fitimli, \u00f6zg\u00fcvenli, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, sorumluluk duygusu y\u00fcksek, laik demokratik Cumhuriye\u00actimizin birikimlerini, Atat\u00fcrk ilke ve devrimlerinin \u00f6z\u00fcn\u00fc, insanl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcksek ahlaki de\u011ferlerini i\u00e7tenlikle \u00f6z\u00fcmseyen, tarih bilincine sahip \u00f6zg\u00fcr bireyler olarak yeti\u015fmesi en \u00f6nemli g\u00f6revimizdir.
\nHedefimiz, gen\u00e7lerimizin \u00fcretken, kendisine, ailesine ve \u00fclkesine kar\u015f\u0131 sorumluluklar\u0131n\u0131n bilincinde; sa\u011fl\u0131kl\u0131, bilgili, e\u011fitimli, \u00e7a\u011fda\u015f bireyler olarak yeti\u015ftirilmesini sa\u011flayacak ortam\u0131 kurmakt\u0131r.
\nYarat\u0131c\u0131, \u00f6zg\u00fcn, \u00f6zg\u00fcr ve insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, laik, demokratik de\u011fer ve davran\u0131\u015flara sahip bir gen\u00e7lik: Gen\u00e7li\u011fin yarat\u0131c\u0131, \u00f6zg\u00fcn ve \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnebilen, k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, insana, eme\u011fe ve d\u00fc\u015f\u00fcnceye sayg\u0131l\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireyler olarak geli\u015ftirilmeleri i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00f6nlem al\u0131nacak; kendilerini ve yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirerek, insan haklar\u0131na sayg\u0131l\u0131, laik, de\u00acmokratik de\u011fer ve davran\u0131\u015flara sahip, \u00fclke ve d\u00fcnya bar\u0131\u00ac\u015f\u0131na katk\u0131 sa\u011flayan, \u00e7evre ve toplumsal alanlarda etkin ve duyarl\u0131 bir gen\u00e7lik i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7aba sarf edilecek, gerekli destek sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
Gen\u00e7lik bilgi \u00e7a\u011f\u0131 ile bulu\u015fturulacak: \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n ve gen\u00e7lerimizin, ailelerinin mali g\u00fcc\u00fcne ba\u011fl\u0131 olmadan en iyi e\u011fitimi almalar\u0131, gen\u00e7li\u011fin bilgi \u00e7a\u011f\u0131 ile bulu\u015fturulmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nT\u00fcm \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerine ya\u015fam destek kredisi: Ta\u00aclep eden t\u00fcm \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerine d\u00fc\u015f\u00fck faizli, kamu destekli \u2018\u2019Y\u00fcksek E\u011fitim Ya\u015fam Destek Kredisi\u2019\u2019 verilecek\u00actir. Kredi geri \u00f6demesinin e\u011fitim sonras\u0131ndaki be\u015f y\u0131l i\u00e7in\u00acde ger\u00e7ekle\u015fmesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclecektir.
\n\u0130mk\u00e2n\u0131 olmayan t\u00fcm gen\u00e7lere kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z e\u011fitim bur\u00acsu: Maddi olana\u011f\u0131 olmayan t\u00fcm \u00f6n lisans, lisans ve y\u00fck\u00acsek lisans \u00f6\u011frencilerine yeterli d\u00fczeyde Kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z E\u011fitim Bursu sa\u011flanacakt\u0131r.
\nGen\u00e7lere k\u0131rsal kesimde uygulamal\u0131 e\u011fitim ve staj ola\u00acna\u011f\u0131: K\u0131rsal kesimde, k\u00f6y ve mezralarda ya\u015fayan gen\u00e7\u00aclerin, ba\u015fta serac\u0131l\u0131k, ar\u0131c\u0131l\u0131k, hayvanc\u0131l\u0131k, tar\u0131m ve di\u011fer ziraat alanlar\u0131nda uygulamal\u0131 e\u011fitim almalar\u0131 konusunda \u00f6zendirici ve kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 d\u00fczenlemelere gidilecektir.
\nGen\u00e7ler i\u00e7in \u00e7\u0131rakl\u0131k e\u011fitimine yeni vizyon: \u00c7\u0131rakl\u0131k e\u011fi\u00actiminin kapsam\u0131 geni\u015fletilecek, mesleki ve teknik e\u011fitim veren okullar\u0131m\u0131z\u0131n tam donan\u0131ml\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f bir yap\u0131lanma anlay\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde, ara eleman e\u011fitimi alan gen\u00e7leri en iyi \u015fekilde yeti\u015ftirmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.
\nSa\u011fl\u0131kl\u0131 bir gen\u00e7lik \u00f6nceli\u011fimizdir: Gen\u00e7lerin bedensel, ruhsal ve cinsel geli\u015fimlerini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde tamamla\u00acyabilmeleri i\u00e7in al\u0131nabilecek \u00f6nlemler ilgili bakanl\u0131klarla e\u015fg\u00fcd\u00fcm i\u00e7inde belirlenecek ve yerel y\u00f6netimlerin de katk\u0131s\u0131yla uygulamaya ge\u00e7irilecektir.
\nUyu\u015fturucu tuzaklar\u0131 kurutulacak: Gen\u00e7lerimizin k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 edinmeleri, uyu\u015fturucu kurban\u0131 olmalar\u0131, ba\u015fta e\u011fitim alanlar\u0131 olmak \u00fczere sosyal \u00e7evrenin bu t\u00fcr yap\u0131lanmalara zemin olu\u015fturmas\u0131 kesinlikle \u00f6nlenecektir.
\nKimsesiz gen\u00e7lere ya\u015fam deste\u011fi: \u00c7ocuk Esirgeme Kurumu\u2019nda bar\u0131nan ve kimsesiz olan gen\u00e7lerimiz, e\u011fitim\u00aclerini tamamlay\u0131ncaya veya kendilerine istihdam olana\u011f\u0131 sa\u011flan\u0131ncaya kadar devletin g\u00fcvencesi alt\u0131nda olacakt\u0131r.
\nPsikolojik dan\u0131\u015fma merkezleri: Aile veya topluma uyum sa\u011flamada, gelecek ile ilgili planlamada, zararl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131k\u00aclardan korunma sorunlar\u0131nda aile ve gen\u00e7lerimize destek verecek \u2018Psikolojik Dan\u0131\u015fma Merkezleri\u2019 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r.
\nSosyal, \u00fcretken ve yarat\u0131c\u0131 gen\u00e7lik: \u00c7ocuklar\u0131n ve gen\u00e7\u00aclerin bo\u015f zamanlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmeleri i\u00e7in, yerel y\u00f6\u00acnetimlerin de yayg\u0131n katk\u0131 ve sorumlulu\u011fu alt\u0131nda, spor, sanat, gezi, ara\u015ft\u0131rma gibi sosyal projeler geli\u015ftirilecek, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n sosyal, \u00fcretken ve yarat\u0131c\u0131 olmalar\u0131 destek\u00aclenecektir.
\nGen\u00e7lere yurt deste\u011fi: T\u00fcm y\u00fcksek \u00f6\u011frenim \u00f6\u011frencile\u00acrine, sa\u011fl\u0131kl\u0131, g\u00fcvenli, k\u00fct\u00fcphane ve internet altyap\u0131s\u0131na sahip, cemaat bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda olmayan, bar\u0131nma ve yurt olanaklar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Belediyelerin bu alanda sorum\u00acluluk \u00fcstlenmeleri desteklenecektir.
\nDemokratik haklar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrce kullanan gen\u00e7lik: Gen\u00e7\u00aclerimizin \u00fcniversite y\u00f6netimleri ile toplumsal, ekonomik ve siyasal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131na \u00f6zg\u00fcrce kat\u0131l\u0131mlar\u0131 sa\u011fla\u00acnacak; okul ve \u00fcniversitede \u00f6\u011frenci \u00f6rg\u00fctleri olu\u015fturma\u00aclar\u0131, okul d\u0131\u015f\u0131nda ise k\u00fclt\u00fcrel etkinlikler ama\u00e7l\u0131 gen\u00e7lik der\u00acnekleri kurmalar\u0131 desteklenecektir. Gen\u00e7li\u011fin politikada aktif olarak yer almas\u0131 i\u00e7in gerekli te\u015fvik edici \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nSosyal ve y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcrl\u00fc gen\u00e7lik: Mesleki ve genel liselerde, \u00f6\u011frencilerin meslek se\u00e7imini kolayla\u015ft\u0131ran y\u00f6n\u00aclendirme ve destek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131l\u0131rken, di\u011fer yandan m\u00fczik, tiyatro, spor, edebiyat sosyal ve sanatsal yetenek\u00aclerinin de ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na azami gayret g\u00f6sterilecek\u00actir. Bu ama\u00e7la;
\nGen\u00e7lik ve k\u00fclt\u00fcr merkezleri: E\u011fitim ve gelir d\u00fczeyi\u00acne bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, b\u00fct\u00fcn gen\u00e7lerimizin yararlanabilece\u011fi gen\u00e7lik ve k\u00fclt\u00fcr merkezleri kurulmas\u0131 i\u00e7in yerel y\u00f6ne\u00actimler desteklenecek, \u00fcniversitelerin b\u00fcnyesinde kurulan k\u00fclt\u00fcr merkezi ve spor tesislerinin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011f-lanacakt\u0131r.
\nCumhuriyet gen\u00e7lik evleri: Kent merkezlerinde gen\u00e7le\u00acrin serbest zamanlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmelerine katk\u0131 i\u00e7in,ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, farkl\u0131l\u0131klar\u0131 bir de\u011fer olarak g\u00f6ren, ulusal de\u011ferleri \u00f6z\u00fcmsemi\u015f, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k bir gen\u00e7li\u011fin bulu\u015faca\u011f\u0131 Cumhuriyet Gen\u00e7lik Evleri Projesi ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\n\u0130ller aras\u0131 gen\u00e7ler de\u011fi\u015fimi program\u0131: Gen\u00e7lerin bera\u00acberlik ve kayna\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak, \u00fclkemizin farkl\u0131 b\u00f6lge\u00aclerinin k\u00fclt\u00fcr ve gelenekleri ile gen\u00e7lerimizi kayna\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla, g\u00f6n\u00fcll\u00fc kurulu\u015flar\u0131n deste\u011fi sa\u011flanarak \u0130ller Aras\u0131 Gen\u00e7ler De\u011fi\u015fimi Program\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 yay\u00acg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak, \u00fclkeleraras\u0131 gen\u00e7lik de\u011fi\u015fim programlar\u0131 \u00f6nemsenecektir.
\n\u00c7a\u011fda\u015f gen\u00e7lik kamplar\u0131: Tatillerini hem dinlenmek hem de mesleki ve k\u00fclt\u00fcrel birikimlerini geli\u015ftirecek \u015fekilde de\u00ac\u011ferlendirmeleri i\u00e7in \u00c7a\u011fda\u015f Gen\u00e7lik Kamplar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u00acr\u0131lacak, e\u011fitim ve spor kamplar\u0131 a\u00e7\u0131larak gen\u00e7lerimizin yaz tatilleri s\u00fcresince, zaman ve enerjilerini faydal\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendirmeleri sa\u011flanacak, kendi yetenek ve e\u011filimle\u00acrini ke\u015ffetmelerine katk\u0131da bulunulacakt\u0131r.
\nGen\u00e7lere istihdam olana\u011f\u0131, sosyal g\u00fcvenlik deste\u011fi: Ekonomik ve sosyal politikalarda gen\u00e7li\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131na \u00f6ncelik verilecek, Gen\u00e7 \u0130\u015f Kur, GEN\u00c7-\u0130\u015e, \u0130\u015f Becerisi Kazan\u00acd\u0131rma Kurslar\u0131, Mesleki E\u011fitime Sosyal G\u00fcvenlik Deste\u011fi, Tar\u0131mda \u00c7\u0131rakl\u0131k Kurslar\u0131, K\u0131rsal Kesim Mesleki E\u011fitim ve Sosyal Hizmetler gibi farkl\u0131 Projelerin uygulamaya ge\u00e7iril\u00acmesi ile gen\u00e7lere giri\u015fimcilik, meslek edindirme, istihdam ve sosyal g\u00fcvenlik alanlar\u0131nda do\u011frudan destek temin edilecektir.
\nGen\u00e7lerin ula\u015f\u0131m vas\u0131talar\u0131ndan \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck fiyatlarla ya\u00acrarlanmalar\u0131, k\u00fclt\u00fcr ve sanat faaliyetlerini izlemek isteyen gen\u00e7lere de \u00f6zel fiyat uygulanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
SA\u011eLIKLI B\u0130R GEN\u00c7L\u0130K VE TOPLUM \u0130\u00c7\u0130N SPOR HERKES \u0130\u00c7\u0130N SPOR
\nSporun her ya\u015fta herkes taraf\u0131ndan d\u00fczenli \u015fekilde yap\u0131\u00aclarak, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir ya\u015fam bi\u00e7imi olarak benimsenebilmesi i\u00e7in gerekli fiziki ortam\u0131n geli\u015ftirilmesi hedef al\u0131nacak, bu ama\u00e7la yerel y\u00f6netimlerin ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc sivil toplum kesim\u00aclerinin katk\u0131lar\u0131 desteklenecek, evrensel spor k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fclkemizde de yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r
\nGen\u00e7lik ve spor kul\u00fcpleri kendi mevzuat\u0131na kavu\u015ftu\u00acrulacak: bu t\u00fcr kurulu\u015flar, etkin, verimli, dinamik bir an\u00aclay\u0131\u015f\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu bir spor y\u00f6netimi yap\u0131lanmas\u0131 hedef al\u0131nacak; Spor Federasyonlar\u0131n\u0131n demokratik, denetime a\u00e7\u0131k, aktif, \u015feffaf ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir anlay\u0131\u015f i\u00e7erisinde \u00f6zerk ola\u00acrak \u00f6rg\u00fctlenmeleri desteklenecektir.
\n\u0130lk ve orta e\u011fitim i\u00e7in spor ders kitab\u0131, okullarda yay\u00acg\u0131n spor etkinli\u011fi: \u0130lk ve orta e\u011fitimde spor ders kitab\u0131 haz\u0131rlanarak gen\u00e7lerimize bu alanda teorik bilgilendirme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flanacak, beden e\u011fitimi derslerinin \u00e7a\u011fa uygun bir anlay\u0131\u015f, i\u00e7erik ve yo\u011funluk \u00e7er\u00e7evesinde sa\u011flanmas\u0131, okul ve \u00fcniversite ortamlar\u0131nda sportif faaliyetlerin \u00e7o\u00ac\u011falt\u0131lmas\u0131, ba\u015fta atletizm olmak \u00fczere kitle sporlar\u0131n\u0131n ve spor yapma bilincinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 ama\u00e7lanacakt\u0131r.
\nYetenekli \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin tespiti ve aktif spora y\u00f6nlendirilmeleri sa\u011flanacak: Bu ama\u00e7la, ba\u015fta beden e\u011fitimi ve spor y\u00fcksekokullar\u0131 olmak \u00fczere \u00fcniversiteleri\u00acmiz, kul\u00fcpler, kamu ve \u00f6zel kurum ve kurulu\u015flarla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde \u00fclke genelinde d\u00fczenli olarak Sportif Yetenek Taramas\u0131 yap\u0131lacak; gelecek vadeden \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za ilgili spor dallar\u0131nda maddi ve manevi her t\u00fcrl\u00fc destek sa\u011fla\u00acnacakt\u0131r.
\nDevlet, toplumun spor yapma ihtiyac\u0131na duyarl\u0131 ola\u00accak: Kitlelerin spor yap\u0131lmas\u0131n\u0131 te\u015fvik etmek \u00fczere altyap\u0131 hizmetleri geni\u015fletilerek amat\u00f6r sporun geli\u015ftirilmesine \u00f6nem verilecek, devletin amat\u00f6r spor kul\u00fcplerimize daha \u00e7ok kaynak ayrmas\u0131, yerel y\u00f6netimlerin amat\u00f6r spor ku\u00acl\u00fcplerini siyasi tercihlere y\u00f6nelmeden desteklemeleri sa\u011f\u00aclanacakt\u0131r.
\nAmat\u00f6r sporlar\u0131n her t\u00fcr\u00fcn\u00fcn e\u011fitim sistemi i\u00e7inde yer almas\u0131 sa\u011flanacak ve \u00f6\u011frencilerin bu sporlara kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 ve \u00f6zendirici ko\u015fullar olu\u015fturulacakt\u0131r.
\n\u00c7al\u0131\u015fan insanlar\u0131m\u0131za spor yapma ortam\u0131 sa\u011flanmas\u0131 ama\u00acc\u0131yla kamu ve \u00f6zel i\u015fletmeler taraf\u0131ndan spor tesislerinin yap\u0131lmas\u0131 desteklenecek; gerekli teknik donan\u0131ma sahip olan, spor ve sa\u011fl\u0131k uzmanlar\u0131n\u0131 istihdam eden Sporcu E\u011fitimi Sa\u011fl\u0131k ve Performans Merkezleri, bilimsel ve uygu\u00aclamac\u0131 birimler olarak olu\u015fturularak, \u00fclke genelinde spor\u00accular\u0131m\u0131z\u0131n ve kul\u00fcplerin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7\u0131lacakt\u0131r.
\nYerel y\u00f6netimlerin, \u00f6zel kurum ve kurulu\u015flarla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde, spora daha \u00e7ok kaynak aktararak, geni\u015f kitlelerin toplu spor yapabilmelerini sa\u011flamaya y\u00f6nelik, uluslarara\u00acs\u0131 normlara uygun standartlarda olan tesislere ve alt yap\u0131\u00acya a\u011f\u0131rl\u0131k vermeleri desteklenecektir. Kamu alanlar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131nda yer alan spor tesislerinin okullar, amat\u00f6r spor kul\u00fcpleri ve yurtta\u015flar taraf\u0131ndan ve\u00acrimli bir \u015fekilde kullan\u0131m\u0131 sa\u011flanarak, tesislerin tam kapasi\u00acteyle de\u011ferlendirilmesi hedef al\u0131nacak; yeterli say\u0131da spor tesisinin engelliler taraf\u0131ndan da kullan\u0131labilir hale getiril-mesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00c7ocuk Esirgeme Kurumu\u2019na ba\u011fl\u0131 yurtlarda bar\u0131nan t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n, Ceza ve Tevkif evlerindeki h\u00fck\u00fcml\u00fc ve tu\u00actuklular\u0131n spora aktif olarak kat\u0131lmalar\u0131 desteklenecektir.
\nUluslararas\u0131 spor etkinliklerinin \u00fclkemizde daha fazla ya\u00acp\u0131labilmesi desteklenecek; \u00f6ncelikle altyap\u0131, konaklama, ula\u015f\u0131m ve spor tesislerinin oyunlara uygun hale getirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Bu kapsamda, \u00fclkemizde olimpiyat oyunla\u00acr\u0131n\u0131n d\u00fczenlenmesi i\u00e7in bir stratejik eylem plan\u0131 haz\u0131rlana\u00accak ve uygulamaya konacakt\u0131r.
\nUlusal Spor Konseyi Kurulacak:T\u00fcm spor bran\u015flar\u0131n\u0131n ve \u00f6rg\u00fctlenmelerinin temsil edildi\u011fi Ulusal Spor Konseyi kurulacakt\u0131r.
\nSpor Etik Kurulu Etkinle\u015ftirilecek: Spor m\u00fcsabaka\u00aclar\u0131nda; \u015fiddet ve etik d\u0131\u015f\u0131 toplu davran\u0131\u015flar\u0131n \u00f6nlenmesi, sporda centilmenli\u011fin \u00f6zendirilmesi, Spor Etik Kurulu \u00e7a\u00acl\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n etkinle\u015ftirilmesi, sporun evrensel ruhunun ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn yayg\u0131nla\u015fmas\u0131 hedef al\u0131nacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7EVREYE DUYARLILIK \u00c7A\u011eDA\u015eLIKTIR
\n\u00c7evre Hakk\u0131, temel insan haklar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Temiz do\u011fa, ye\u015fil \u00e7evre, dengesi korunan atmosfer \u00e7a\u011f\u0131\u00acm\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck iddias\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir ortamda ya\u015famak birey\u00aclerin temel hakk\u0131d\u0131r.
\nB\u00fcy\u00fcme hedef ve stratejilerinin belirlenmesinde; do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkate alan, 21\u2019inci y\u00fczy\u0131lda k\u00fc\u00acresel \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen k\u00fcresel \u0131s\u0131nma ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, \u00e7\u00f6lle\u015fme, kurakla\u015fma, erozyon s\u00fcre\u00e7leri\u00acni yak\u0131n gelece\u011fin evrensel tehdidi olarak alg\u0131layan, ya\u015fa\u00acnabilir ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7evreyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan kalk\u0131nma ve toplumsal yap\u0131y\u0131 olu\u015fturma anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, toplumun her kesimine benimsetilmesine \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r.
\nSu kaynaklar\u0131n\u0131n azalmas\u0131, kirlenmesi, verimsiz ve yanl\u0131\u015f kullan\u0131mlar\u0131 ile topraklar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7\u00f6lle\u015fmesi ve erozyonla yok olmas\u0131 en aza indirilecek, ye\u015fil \u00f6rt\u00fcn\u00fcn ve canl\u0131 ya\u00ac\u015fam\u0131n birlikte olu\u015fturdu\u011fu ekolojik dengenin insanl\u0131\u011fa sundu\u011fu do\u011fal zenginliklerin bilin\u00e7sizce kullan\u0131lmas\u0131 en\u00acgellenecektir.
\nEkolojik dengeleri g\u00f6zetmeyen kalk\u0131nma \u00e7abalar\u0131 ba\u015fa\u00acr\u0131s\u0131z kalmaya mahk\u00fbmdur. Bu nedenle \u00fcretim, b\u00fcy\u00fcme, sanayile\u015fme, kentle\u015fme stratejileri ve politikalar\u0131, \u00e7evresel de\u011ferleri, do\u011fay\u0131 ve atmosferi tahrip etmeden y\u00fcr\u00fct\u00fcle\u00accektir.
\nTeknoloji tercihlerinde \u00e7evreyi koruma boyutu dikkate al\u0131\u00acn\u0131rken, \u00e7evre kirlili\u011finin \u00f6nlenmesi ile ilgili teknolojilerin transferi ve \u00fcretimi desteklenecektir.
\nBu anlay\u0131\u015fla \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ve ya\u015fam\u0131n en \u00f6nemli unsuru olarak \u00e7evreyi koruma ve geli\u015ftirme \u00f6ncelikli hedef olarak uygulanacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7EVRE KORUMA POL\u0130T\u0130KALARI
\nKirlenmenin giderilmesindeki maliyetin korumadan daha fazla oldu\u011fu bilinciyle, \u00e7evrenin kirletilmeden korunmas\u0131.
\nT\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7evre envanteri \u00e7\u0131kar\u0131lacakt\u0131r: T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7evresel de\u011ferlerinin tespiti, izlenmesi ve tan\u0131t\u0131m\u0131nda etki\u00acli bir \u00e7evresel bilgi a\u011f\u0131 kurulacak, y\u0131ll\u0131k de\u011fi\u015fimler, sorunlar ve \u00e7\u00f6z\u00fcmler halk\u0131m\u0131z\u0131n bilgisine sunulacakt\u0131r.
\nT\u00fcrkiye \u00e7evre eylem plan\u0131 uygulanacakt\u0131r: \u00c7evre politi\u00ackalar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli uygulama arac\u0131 olarak sekt\u00f6rel ve alan baz\u0131nda T\u00fcrkiye \u00c7evre Eylem Plan\u0131 ulusal ve uluslar aras\u0131 ihtiya\u00e7 ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerimiz \u00e7er\u00e7evesinde haz\u0131rlanacakt\u0131r.
\n\u00c7\u00f6lle\u015fme ve erozyonla m\u00fccadele ulusal plan\u0131 geli\u015ftiri\u00aclecektir: \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve kurakl\u0131\u011f\u0131n etkilerini azaltan, su kaynaklar\u0131m\u0131z\u0131n verimli ve do\u011fru kullan\u0131m\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, toprak \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn erozyon ile yok olmas\u0131na kar\u015f\u0131 haz\u0131rla\u00acnacak Ulusal Plansivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n katk\u0131s\u0131yla y\u00fc\u00acr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulacakt\u0131r.
\nTopraksu genel m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yeniden faaliyete ge\u00e7e\u00accektir: Her y\u0131l 1 milyar 400 milyon ton topra\u011f\u0131n\u0131 erozyon\u00acla kaybeden T\u00fcrkiye, Toprak Yasas\u0131\u2019n\u0131 derhal uygulamaya ge\u00e7irecektir. Da\u011f\u0131t\u0131lan K\u00f6y Hizmetleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc yerine TOPRAKSU Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kurulacak, Toprak Koruma ve Arazi Kullan\u0131m Kanunlar\u0131\u2019n\u0131n uygulanmas\u0131nda sorumluluk bu kurulu\u015fa devredilecektir.
\nUlusal su tedarik ve kullanim program\u0131 uygulamas\u0131\u00acna ge\u00e7ilecektir: Bu program \u00e7er\u00e7evesinde enerji ve su kullan\u0131m\u0131nda tasarrufu sa\u011flayan uygulamalar desteklene\u00accektir.
\nTar\u0131mda suyu az t\u00fcketen, kurakl\u0131\u011fa dayan\u0131kl\u0131 bitki t\u00fcrlerine y\u00f6nelinmesi, sulamada modern tekniklerin uygulanmas\u0131 \u00f6zendirilecek; yeralt\u0131 sular\u0131ndan yararlanmada kuyular\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, \u00e7ekilen su miktarlar\u0131 ve yeralt\u0131 su seviyelerinin kamu otoritesince s\u0131k\u0131 olarak denetlenmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00d6zellikle i\u00e7me suyu havzalar\u0131n\u0131n koruma esaslar\u0131 titizlikle uygulanacakt\u0131r.
\nSulak alanlar\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in etkili koruma esaslar\u0131 getiri\u00aclecek, ekolojik dengeyi bozan uygulamalar uygun tedbir\u00aclerle giderilecektir.
\nKirleten \u00f6der ilkesine i\u015flerlik kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131r: \u00c7ev\u00acre politikalar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda yerel y\u00f6netimlerin yet\u00acki, g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131 art\u0131r\u0131lacak, denetim s\u00fcrecine \u00e7evreci sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin etkin olarak kat\u0131l\u0131mlar\u0131 \u00f6zendirilecek, \u00e7evrenin kirlenmesinin bedelini kirletenin \u00f6demesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nTemiz \u00e7evre i\u00e7in kentsel altyap\u0131 tamamlanacakt\u0131r: \u00dclke genelinde kentsel altyap\u0131lar\u0131n, kanalizasyon ve ar\u0131t\u00acma tesisleri\u2019nin h\u0131zla tamamlanmas\u0131, bu kapsamda; kat\u0131 at\u0131k sorununun ileri teknoloji ve sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131 i\u00e7inde \u00e7\u00f6\u00acz\u00fclmesi sa\u011flanacakt\u0131r. \u0130l\u00e7e, belde ve k\u00f6ylerde de ar\u0131tma tesisleri kademeli olarak devreye sokulacak ve nehirlerin, k\u00f6ylerin ve denizlerin kirletilmesi \u00f6nlenecektir.
\nT\u00fcm kent merkezlerinde, \u00e7\u00f6p ve at\u0131k rehabilitasyon pro\u00acjelerinin uygulanmas\u0131 sa\u011flanacak, kat\u0131 at\u0131klar\u0131n ar\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 d\u00fczenleyecek yasal ve kurumsal yap\u0131lanma ger\u00e7ekle\u015ftiri\u00aclecektir.
\nEvsel \u0131s\u0131nma ve kentsel \u0131s\u0131tmada \u00e7evreyi koruma bilinci de \u00f6n planda tutulacak, temiz \u00e7evreye uyumlu y\u00f6ntem, tek\u00acnoloji ve yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 \u00f6zendirilecek, tekrar kulla\u00acn\u0131labilirlik ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00f6zendirilecektir.
\nKentlerde hava ve g\u00fcr\u00fclt\u00fc kirlili\u011fi ile etkin olarak m\u00fccade\u00acle edilecek, ula\u015ft\u0131rma politikas\u0131 bu amaca uygun do\u011frul\u00actuda geli\u015ftirilecektir.
\n\u00c7evresel etki de\u011ferlendirmesinin (\u00c7ED) etkin uygu\u00aclanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Sanayi ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli altyap\u0131 politikalar\u0131, programlar\u0131 ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00c7ED e\u015fli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.
\nOrganize Sanayi B\u00f6lgeleri ba\u015fta olmak \u00fczere, sanayi ve enerji tesislerinin, belirlenecek \u00e7evre standartlar\u0131na uy\u00acmalar\u0131, bunun i\u00e7in gerekli teknolojik \u00f6nlemleri almalar\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00c7evre d\u00fczeni planlari ile alt \u00f6l\u00e7ekli planlama esasla\u00acr\u0131 bir b\u00fct\u00fcn halinde uygulanacakt\u0131r. Su havzalar\u0131, k\u0131y\u0131 alanlar\u0131 ve kentsel alanlar ba\u015fta olmak \u00fczere \u00fclke b\u00fct\u00fc\u00acn\u00fcnde imar ve kullan\u0131m esaslar\u0131n\u0131 belirleyen \u00e7evre d\u00fcze\u00acni planlar\u0131n\u0131n etkin uygulanmas\u0131 sa\u011flanacak, mevzi imar uygulamalar\u0131 ile \u00e7evre d\u00fczeni plan\u0131 uygulamas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi engellenecektir.
\n\u00c7evre y\u00f6netiminde yeniden yap\u0131lanma sa\u011flanacakt\u0131r: T\u00fcrkiye\u2019nin n\u00fcfusu ve co\u011frafi b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc dolay\u0131s\u0131yla kar\u00ac\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fu \u00e7evresel risklerin en aza indirilerek gelecek nesillere g\u00fcvenli ve nitelikli bir ya\u015fam alan\u0131 mi\u00acras b\u0131rakmak etkin bir \u00e7evre y\u00f6netimi anlay\u0131\u015f\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilecektir. Bu \u00e7er\u00e7evede;
\n\u00c7evresel Y\u00f6netim Ve D\u00fczenleme Kurumu (\u00c7ydk) Ku\u00acrulacakt\u0131r: Su Y\u00f6netimi, Arazi ve Toprak, \u0130klim ve Biyolo\u00acjik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Koruma, Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fme ve AB m\u00fck\u00actesebat\u0131n\u0131n ulusal d\u00fczeyde uygulanmas\u0131, \u00e7evresel tedbir ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yap\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, te\u015fvik ve ekono\u00acmik tedbirlerin geli\u015ftirilmesi, kurumlar aras\u0131 uyumun ve e\u015fg\u00fcd\u00fcm\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 konular\u0131nda bir\u00e7ok kurulu\u015fun ilgi alan\u0131nda olan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n bir idari yap\u0131lanma vas\u0131tas\u0131yla y\u00f6netilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nY\u00fcksek \u00c7evre Kurulu: \u00c7evre ve kalk\u0131nman\u0131n birlikte ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olarak y\u00f6netilmesi i\u00e7in siyasi kararl\u0131l\u0131k g\u00fc\u00e7\u00aclendirilecektir. \u00c7evreyi etkileyebilecek \u00f6nemli yat\u0131r\u0131m ve idari kararlarda bireyin ve toplumun \u00e7evre hakk\u0131n\u0131 g\u00f6ze\u00acten kararlar\u0131 alabilecek ve bunun i\u00e7in gerekli kaynak ve ekonomik tedbirleri belirleyecek Ba\u015fbakan\u0131n ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u00acdaki Y\u00fcksek \u00c7evre Kurulu\u2019nun etkinli\u011fi sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u00c7evre Ajans\u0131: AB d\u00fczenlemeleriyle uyumlu, Ulusal \u00c7evre Stratejisi ve Ulusal \u00c7evre Eylem Plan\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7evresel yat\u0131r\u0131m ve performans\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131, izlenmesi ve y\u00f6netilmesinde uluslararas\u0131 i\u015fbirli\u011fi ve y\u00f6netimi sa\u011flaya\u00accak d\u00fczeyde yeni bir \u00c7evre Ajans\u0131 kurulacakt\u0131r.
\n\u00c7evresel Ara\u015ft\u0131rma Kurumu Kurulacakt\u0131r. Bu Kurum ile, sanayile\u015fmeden kaynaklanan b\u00fcy\u00fck \u00e7evre sorunlar\u0131\u00acn\u0131n entegre \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in gereken geni\u015f \u00e7apl\u0131 ara\u015ft\u0131rma\u00aclar\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve ekonominin olanaklar\u0131yla ba\u011fda\u015fan \u00e7\u00f6z\u00fcmler olu\u015fturulmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu kapsamda \u00e7ev-resel bilgi ve verilerin \u00fcretilmesi ile izleme a\u011f\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u00acrulmas\u0131, planlar\u0131n ve kurumlar\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu her t\u00fcrl\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcmleme bilimsel bir yakla\u015f\u0131mla ortaya konacakt\u0131r.
\n\u00c7evrenin korunmas\u0131nda uluslararas\u0131 d\u00fczeyde daya\u00acni\u015fma sergilenecektir: T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin \u00e7evre korunmas\u0131 konusunda imzalad\u0131\u011f\u0131 uluslararas\u0131 belgelere uyulmas\u0131nda kararl\u0131l\u0131k g\u00f6sterilecektir.
\n\u00c7evrenin korunmas\u0131 i\u00e7in b\u00f6lge \u00fclkeleriyle yak\u0131n bir i\u015fbirli\u00ac\u011fine girilecek, \u00e7evre alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan sivil toplum \u00f6rg\u00fctle\u00acrinin birikim ve olanaklar\u0131ndan \u00fclkemizin en geni\u015f bi\u00e7im\u00acde yararlanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nAb\u2019nin Yenilenmi\u015f Lizbon Stratejisi Benimsenecek\u00actir: Avrupa Konseyi ile Avrupa Birli\u011fi\u2019nin Avrupa\u2019y\u0131, enerji etkin ve d\u00fc\u015f\u00fck gaz emisyonu temelinde bir ekonomiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme karar\u0131 desteklenecektir. \u00c7evre ve Ekosistem Standartlar\u0131, \u00c7evre Hukuku ve Yasal \u00d6nlemler, s\u00fcrd\u00fcr\u00fc\u00aclebilir kalk\u0131nma kriterleri ve taraf oldu\u011fumuz uluslar aras\u0131 s\u00f6zle\u015fmeler ve protokoller, Yenilenmi\u015f Lizbon Stratejisi ilkeleri ile uyum i\u00e7inde yeniden belirlenecektir.
\nAB ile ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde, \u00c7evre Teknolojileri Vizyonu nu geli\u015ftirecek AB \u00c7er\u00e7eve Programlar\u0131, \u00e7evresel teknolo\u00acjilerde yenile\u015fmenin bir arac\u0131 olarak de\u011ferlendirilecektir.
\nKyoto protokol\u00fcn\u00fcn \u00fclke \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 da dikkate ala\u00acrak uygulanmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilecektir.
\nK\u00dcRESEL ISINMA
\nK\u00fcresel \u0131s\u0131nmaya kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede devlet ve yerel y\u00f6\u00acnetimlerin sorumluluklar\u0131 ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri belirlenerek, ulusal strateji politikalar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde yerine getirilmesi sa\u011flanacakt\u0131r.
\nK\u00fcresel \u0131s\u0131nmayla m\u00fccadele i\u00e7in ula\u015ft\u0131rmada, deniz ve demiryollar\u0131yla, toplu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131n kullan\u0131m\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k ve\u00acrilecektir.
\nBa\u015fta Af\u015fin-Elbistan olmak \u00fczere di\u011fer d\u00fc\u015f\u00fck tenorlu lin\u00acyitleri kullanan termik santrallerde yakma teknolojileri iyi\u00acle\u015ftirilecek; t\u00fcm termik santrallerde az karbon ve y\u00fcksek verim i\u00e7eren teknolojilerin uygulanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclecek ve baca gazlar\u0131n\u0131n ar\u0131t\u0131lmas\u0131 i\u00e7in b\u00fct\u00fcn termik santrallere en k\u0131sa zamanda filtre tak\u0131lacakt\u0131r..
\nSanayide iklim dostu teknolojilerin kullan\u0131lmas\u0131, hidrolik, g\u00fcne\u015f, dalga ve r\u00fczg\u00e2r enerjisi gibi yenilenebilir enerjile\u00acrin kullan\u0131m\u0131n\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\nMeteoroloji \u00f6rg\u00fct\u00fc, kurumsal yap\u0131, bilimsel kadrolar, ara\u015ft\u0131rma imk\u00e2nlar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan geli\u015ftirip desteklenecek; T\u00fcrkiye\u2019deki sera gazlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ek de\u011ferlerinin tespitinin yap\u0131lmas\u0131 ve bu de\u011ferlerin s\u00fcrekli denetimi sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n
DEN\u0130ZLER\u0130M\u0130Z VE TATLI SULARIMIZIN K\u0130RLEN\u00acMES\u0130NE KAR\u015eI ETK\u0130N M\u00dcCADELE Y\u00dcR\u00dcT\u00dcLE\u00acCEKT\u0130R;
\n2005 Barselona deklarasyonu desteklenecektir: B\u00f6lge \u00fclkelerinin Akdeniz\u2019de 2020\u2019ye kadar \u00e7evre kirlili\u011fini b\u00fc\u00acy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde azaltmak \u00fczere yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 Barselona Dekla\u00acrasyonu ve bu kapsamda UFUK 2020 Program\u0131n\u0131n Akde\u00acniz \u00fclkeleri taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lmas\u0131 desteklenecektir.
\nMarmara Denizi\u2019nin ve Bo\u011fazlar\u0131n kirlenmesi \u00f6zel bir pro\u00acje kapsam\u0131nda kontrol alt\u0131na al\u0131nacak, etkin denetim sa\u011f\u00aclanacakt\u0131r.
\nAkdeniz ve Karadeniz\u2019in Kirlenmeye Kar\u015f\u0131 Korunmas\u0131 Uluslararas\u0131 S\u00f6zle\u015fmeleri\u2019nin uygulanmas\u0131 \u00f6zenle s\u00fcrd\u00fc\u00acr\u00fclecek, Karadeniz\u2019i yo\u011fun bir \u015fekilde kirletmekte olan Tuna Nehri\u2019nin ge\u00e7ti\u011fi \u00fclkelerle yak\u0131n ili\u015fkiler kurularak kirlenme s\u00fcrecine y\u00f6nelik \u00f6nlem almalar\u0131 yak\u0131ndan izle\u00acnecektir.
\nT\u00fcm k\u0131y\u0131lar\u0131m\u0131zda kirlili\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, biyo-\u00e7e\u015fitlili\u011fin korunmas\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131\u011fa y\u00f6nelik \u00e7a\u00acl\u0131\u015fman\u0131n yap\u0131lmas\u0131, toksin at\u0131klar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131 konular\u0131nda \u00fclke d\u00fczeyinde gerekli \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r. Bu konular\u00acda, gerek Akdeniz gerekse Karadeniz havzalar\u0131nda bulu\u00acnan t\u00fcm \u00fclkeleri ba\u011flay\u0131c\u0131 uluslar aras\u0131 bir d\u00fczenleme i\u00e7in AB\u2019nin ve Avrupa Konseyi\u2019nin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na destek verile\u00accektir.
\nDeniz ve g\u00f6l k\u0131y\u0131lar\u0131n\u0131n herkesin ortak kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in korun\u00acmas\u0131, bu alanlarda yap\u0131lanman\u0131n ortak kullan\u0131m\u0131 engelle\u00acmemesi, kentlerin ye\u015fil ku\u015faklarla donat\u0131lmas\u0131 sa\u011flanarak ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen ye\u015fil alan miktar\u0131 asgari 5 metrekare ola\u00acrak hedef al\u0131nacakt\u0131r.
\nDenizlerin kirlenmesinin y\u00fczde 95 civar\u0131nda karasal k\u00f6\u00ackenli oldu\u011fu bilinciyle, yerle\u015fim ve sanayi b\u00f6lgelerinin ar\u0131tma tesisleri ve derin deniz de\u015farjlar\u0131 ile ilgili olarak, alt yap\u0131 tesislerinin kurulmas\u0131, i\u015fletmeye al\u0131nmas\u0131 ve gerekli denetimlerin yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.
\n\u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na zarar verecek d\u00fczeyde manyetik alan ya\u00acratan tesislerin yerle\u015fme b\u00f6lgelerinde kurulmas\u0131 engelle\u00acnecektir.<\/p>\n
HAYVAN HAKLARI
\nHayvan haklar\u0131na sayg\u0131n\u0131n toplumun ortak de\u011feri olmas\u0131, Hayvan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesinin eksiksiz olarak ya\u015fa\u00acma ge\u00e7irilmesi hedef al\u0131nacak, hayvan haklar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, sahipsiz evcil hayvanlar\u0131n yerel y\u00f6netimlerce bak\u0131\u00acma ve kontrole al\u0131nmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu konuda, mevcut sivil toplum \u00f6rg\u00fctleriyle dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde gerekli kurumsal ve yasal d\u00fczenlemeler ger\u00e7ekle\u015f\u00actirilecektir. Nesli t\u00fckenmekte olan hayvan t\u00fcrlerinin ko\u00acrunmas\u0131 i\u00e7in gerekli etkin \u00f6nlemler al\u0131nacakt\u0131r.
\nHayvan Haklar\u0131 Koruma Kanunu \u00e7er\u00e7evesinde getirilen koruma tedbirlerinin yerel y\u00f6netimler taraf\u0131ndan etkin bir \u015fekilde uygulanmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u0130\u00c7\u0130NDEK\u0130LER B\u00d6L\u00dcM: 1 HEDEF VE \u00d6NCEL\u0130KLER\u0130M\u0130Z ATAT\u00dcRK \u0130LKE VE DEVR\u0130MLER\u0130N\u0130N BEK\u00c7\u0130S\u0130Y\u0130Z G\u00dcC\u00dcM\u00dcZ\u00dc TAR\u0130HSEL K\u00d6KLER\u0130M\u0130ZDEN ALIYORUZ ATAT\u00dcRK DEVR\u0130MLER\u0130 VE ALTI OK \u0130LKELER\u0130 \u2022 CUMHUR\u0130YET\u00c7\u0130L\u0130K \u2022 M\u0130LL\u0130YET\u00c7\u0130L\u0130K \u2022 HALK\u00c7ILIK \u2022 DEVLET\u00c7\u0130L\u0130K \u2022 LA\u0130KL\u0130K \u2022 DEVR\u0130MC\u0130L\u0130K CHP\u2019N\u0130N YEN\u0130DEN YAPILANMASI \u2013 \u00c7A\u011eDA\u015e T\u00dcRK\u0130YE \u0130\u00c7\u0130N DE\u011e\u0130\u015e\u0130M PROGRAMI \u2022 PROGRAMIN TEMEL HEDEFLER\u0130 \u2022 \u00d6NCEL\u0130KLER\u0130M\u0130Z \u2022 \u0130DEOLOJ\u0130M\u0130Z\u0130N TEMEL DAYANAKLARI B\u00d6L\u00dcM: 2 DEMOKRAS\u0130Y\u0130 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4518","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4518","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4518"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4518\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4722,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4518\/revisions\/4722"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4518"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4518"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.chptabanhareketi.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4518"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}